Xây dựng KHBD va to chuc HDDH toan tieu hoc

Kế hoạch dạy học theo chủ đềbài học được xem như bản đồ chỉ đường giúp GV xác định những gì HS cần phải đạt được sau giờ học và những con đường đi đến đích đó một cách thuận lợi và hợp lý nhất bao gồm các bước từ xác định mục tiêuyêu cầu cần đạt đến lựa chọn, sắp xếp nội dung, xác định các phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức tập luyện cũng như xây dựng tiến trình giờ học và đánh giá kết quả học tậptập luyện của học sinh thông qua các phẩm chất, năng lực đạt được sau mỗi chủ đềbài học. Kế hoạch dạy học theo chủ đềbài học có vị trí vai trò rất quan trọng trong việc triển khai hiệu quả kế hoạch môn học. Kế hoạch dạy học theo chủ đềbài học giúp hiện thực hóa kế hoạch môn học phù hợp với đối tượng học sinh trong những điều kiện thời gian và môi trường cụ thể. Việc lập kế hoạch bài học môn Toán giúp giáo viên cấu trúc cấu trúc các hoạt động dạy học theo cách mà học sinh có thể dễ dàng tiếp cận phù hợp với với học sinh.Kế hoạch dạy học theo chủ đềbài học giúp Giáo viên kiểm soát các yêu cầu đầu ra ở mỗi giai đoạn học tập từ đó thiết kế các hoạt động dạy học phù hợp giúp HS từng bước đạt được những yêu cầu cần đạt của chương trình. Kế hoạch dạy học theo chủ đề bài học giúp giáo viên và HS chủ động về thời gian, chủ động trong lựa chọn phương pháp dạy học, sử dụng học liệu, thiết bị trong điều kiện có thể một cách hiệu quả. Dự kiến trước những khó khăn, vướng mắc những tình huống sư phạm phát sinh để ứng phó kịp thời. Tài liệu này sẽ giúp GV xây dựng KHBD và tổ chức HĐDH Công nghệ lớp 3 ở tiểu học theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN

XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY

VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TIỂU HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC HỌC SINH

(Tài liệu lưu hành nội bộ)

HÀ NỘI, 2021

I XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC CHỦ ĐỀ/BÀI HỌC MÔN TOÁN Ở

TIỂU HỌC 1.1 Quan niệm về kế hoạch dạy học theo chủ đề/bài học và vị trí, quan hệ Kế hoạch bài học với Kế hoạch môn học

Kế hoạch dạy học theo chủ đề/bài học được xem như bản đồ chỉ đường giúp GV xác định những gì HS cần phải đạt được sau giờ học và những con đường đi đến đích đó một cách thuận lợi và hợp lý nhất bao gồm các bước từ xác định mục tiêu/yêu cầu cần đạt đến lựa chọn, sắp xếp nội dung, xác định các phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức tập luyện cũng như xây dựng tiến trình giờ học và đánh giá kết quả học tập/tập luyện của học sinh thông qua các phẩm chất, năng lực đạt được sau mỗi chủ đề/bài học

Kế hoạch dạy học theo chủ đề/bài học có vị trí vai trò rất quan trọng trong việc triển khai hiệu quả kế hoạch môn học Kế hoạch dạy học theo chủ đề/bài học giúp hiện thực hóa

kế hoạch môn học phù hợp với đối tượng học sinh trong những điều kiện thời gian và môi trường cụ thể Việc lập kế hoạch bài học môn Toán giúp giáo viên cấu trúc cấu trúc các hoạt động dạy học theo cách mà học sinh có thể dễ dàng tiếp cận phù hợp với với học sinh.Kế hoạch dạy học theo chủ đề/bài học giúp Giáo viên kiểm soát các yêu cầu đầu ra ở mỗi giai đoạn học tập từ đó thiết kế các hoạt động dạy học phù hợp giúp HS từng bước đạt được những yêu cầu cần đạt của chương trình Kế hoạch dạy học theo chủ đề bài học giúp giáo viên và HS chủ động về thời gian, chủ động trong lựa chọn phương pháp dạy học, sử dụng học liệu, thiết bị trong điều kiện có thể một cách hiệu quả Dự kiến trước những khó khăn, vướng mắc những tình huống sư phạm phát sinh để ứng phó kịp thời

1.2 Các nguyên tắc xây dựng kế hoạch dạy học chủ đề/bài học

Tuân thủ chương trình giáo dục phổ thông môn Toán 2018

Phù hợp với đặc điểm của nhà trường địa phương

Các hoạt động phải chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực cho HS như định hướng của chương trình giáo dục quốc gia

Các hoạt động được thiết kế phải thể hiện những quan điểm dạy học và đánh giá theo định hướng phát triển năng lưc người học; phát huy thế mạnh và khắc phục những hạn chế của địa phương, nhà trường, học sinh

Với mỗi hoạt động, xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, dự kiến kết quả, sản phẩm đạt được, dự kiến thời gian, địa điểm, lực lượng tổ chức ở từng học kì và cả năm học cho mỗi khối lớp

Mục tiêu của bài học chỉ rõ cơ hội để hướng vào hình thành và phát triển một số năng lực chung, cốt lõi;

Làm rõ những hoạt động học tập và sản phẩm của học sinh sau khi học, nhằm đạt mục tiêu bài học, hướng vào phát triển được những thành tố của từng năng lực đề cập;

Sử dụng những phương pháp dạy học và kỹ thuật dạy học theo định hướng phát triển năng lực phẩm chất HS

Do phải đáp ứng mục tiêu phát triển năng lực người học nên bài học có những đặc trưng sau:

Tăng cường tích hợp, liên môn: mục tiêu bài học phải đáp ứng vừa phát triển những năng lực chuyên môn, vừa phát triển những năng lực chung, cốt lõi; nội dung của bài học tích hợp được phối hợp từ nhiều khoa học, môn học (liên kết các nội dung trong một ngành hoặc nhiều ngành khoa học, liên kết giữa tri thức và ứng dụng tri thức vào thực tiễn…); Tích cực hóa chủ thể: học sinh học một cách chủ động theo logic nhận thức của người học, theo nhu cầu và khả năng của người học, thông qua những loại hoạt động như: trải nghiệm, khám phá cái mới, thực hành để hiểu rõ hơn cái mới trong tình huống quen thuộc, vận dụng cái mới vào giải quyết vấn đề trong tình huống mới; thông qua những hình thức học tập như: học cá nhân, học hợp tác, học ở trường, học ở trong bối cảnh thực của đời sống; thông qua những hoạt động tư duy, như tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, thể hiện khả năng tư duy độc lập của cá nhân;

Tăng cường hoạt động học tập và thực hành, ứng dụng: giúp học sinh giải quyết được vấn đề liên quan trong mỗi bài học, đáp ứng với yêu cầu làm được gì sau khi học;

Sử dụng hiệu quả các phương tiện, thiết bị dạy học: học sinh được chỉ dẫn chuẩn

bị, sử dụng các phương tiện, thiết bị, để thực hiện những hoạt động học tập, như: kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ, những câu hỏi, bài tập, các nguồn tài liệu (sách giáo khoa, tài liệu tham khảo dạng in, dạng kĩ thuật số trên mạng inernet), các mô hình, biểu bảng, dụng cụ thí nghiệm,…

Tăng cường đánh giá năng lực trong suốt quá trình dạy học: giáo viên cần sử dụng nhiều hình thức, công cụ đánh giá để hỗ trợ việc học (đánh giá vì việc học), giúp học sinh biết được đã đạt được những kết quả gì và làm thế nào để đạt những điều còn thiếu

1.3 Vai trò của kế hoạch dạy học chủ đề/bài học

Kế hoạch dạy học chủ đề/ bài học môn Toán vạch rõ, sắp đặt tiến trình thực hiện chương trình dạy học nội dung môn Toán cho phù hợp với đối tượng cụ thể trong hoàn cảnh cụ thể về cơ sở vật chất, phương tiện dạy học và thời gian triển khai Kế hoạch dạy học chủ đề/bài học môn Toán hoạch định một trình tự lô gic những hoạt động dự kiến mà giáo viên mong muốn sẽ thực thi trên lớp của mình để đạt mục tiêu chủ đề/bài dạy Thiết kế kế hoạch dạy học chủ đề/ bài học là một khâu quan trọng để tạo nên thành công một giờ dạy học, đòi hỏi sự đầu tư trí tuệ, kinh nghiệm và thể hiện dấu ấn sáng tạo của người giáo viên Kế hoạch dạy học chủ đề/ bài học còn thể hiện tinh thần của sự đổi mới, các hoạt động dạy học được thiết kế giúp học sinh tích cực, chủ động khám phá và kiến tạo tri thức, phát triển các năng lực, rèn luyện kĩ năng qua hoạt động và hình thành nhận thức, tình cảm, thái độ cùng với kiến thức và kĩ năng đạt được Kế hoạch dạy học chủ đề/ bài học cũng thể hiện được những cách thức tổ chức dạy học phong phú, sáng tạo, mới mẻ, hấp dẫn đối với học sinh, đảm bảo đặc trưng môn học, phù hợp với cơ sở vật chất

và điều kiện sư phạm của nhà trường

Kế hoạch dạy học chủ đề/ bài học cho phép các nhà quản lý tập trung sự chú ý của mình vào các mục tiêu dạy học phát triển năng lực phẩm chất người học, làm rõ hơn phương hướng hoạt động của tổ chuyên môn, của nhà trường trong kỳ học, năm học

Kế hoạch dạy học theo chủ đề/ bài học giúp hình thành các nỗ lực có tính phối hợp giữa các giáo viên trong nhà trường Nó tạo điều kiện cho tổ chuyên môn và các giáo viên đánh giá khả năng của chính mình và phối hợp hoạt động để đạt mục tiêu Nó là cơ sở phối hợp hành động giữa các cá nhân và đơn vị, là cơ sở thống nhất hành động trong tập thể

Kế hoạch dạy học theo chủ đề/ bài học giúp giảm thiểu hoạt động trùng lặp, chồng chéo giữa các nội dung và hoạt động dạy học, tạo khả năng hoạt động và sử dụng nguồn lực một cách có hiệu quả

Hình thành mục tiêu làm cơ sở cho việc kiểm tra, đánh giá (ngoài và trong) Không xây dựng kế hoạch thì không thể kiểm tra, đánh giá được

Là phương tiện thực hiện dân chủ hoá giáo dục và dân chủ hoá quản lý nhà trường một cách có hiệu quả Thông qua việc bàn bạc xây dựng kế hoạch, thu hút trí tuệ của các thành viên, các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, tạo cơ hội lôi kéo mọi người tham gia xây dựng và triển khai những quyết định quan trọng

Tóm lại, kế hoạch dạy học theo chủ đề/ bài học là sản phẩm của hoạt động quản lý,

nó là kết quả của quá trình tư duy Xây dựng kế hoạch là một phương pháp tiếp cận hợp lý

để đạt mục tiêu đã định từ trước, hơn nữa đây là phương pháp tiếp cận không tách rời khỏi môi trường

Kế hoạch là công cụ quan trọng của người quản lý, của người hiệu trưởng Nó thể hiện sự hoạt động có trình độ tổ chức cao, thay thế hoạt động manh mún, thiếu phối hợp, thất thường bằng hoạt động theo các quyết định đã được cân nhắc; thay thế quản lý ứng phó bằng quản lý theo mục tiêu Nó là phương tiện giao tiếp của những người cần biết về

nó

1.4 Định hướng cấu trúc kế hoạch bài dạy

Cấu trúc của KHBD một chủ đề có thể khác nhau tùy vào ý kiến chủ quan của từng

GV sao cho phù hợp với nội dung và đối tượng dạy học Tuy nhiên, một KHBD theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS cần lưu ý hướng đến việc cụ thể hóa mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực (hoặc năng lực thành phần), đến việc tích cực hóa các hoạt động học tập của HS, đến phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá các mục tiêu đã đặt ra Do đó, KHBD có thể trình bày theo cấu trúc sau:

Bảng 3.1 Cấu trúc và nội dung của kế hoạch bài dạy - Môn Toán

I Mục tiêu

Học xong bài này HS đạt:

- Các yêu cầu về kiến thức, kĩ năng (đặc biệt các trọng tâm của bài), đối chiếu với Chuẩn kiến thức, kĩ năng của Chương trình môn Toán

- Các yêu cầu về năng lực, phẩm chất

II Đồ dùng dạy học

- Giáo viên

- Học sinh

III Hoạt động dạy học chủ yếu

1 Hoạt động trải nghiệm (khởi động)

2 Hoạt động phân tích, khám phá, rút ra bài học

3 Hoạt động thực hành, luyện tập

4 Hoạt động vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn

Cơ hội học tập trải nghiệm và phát triển năng lực cho HS:

* Lưu ý:

- Mỗi bài dạy có thể xây dựng theo chủ đề để thực hiện trong nhiều tiết học; bảo đảm

đủ thời gian dành cho mỗi hoạt động để học sinh thực hiện hiệu quả Hệ thống câu hỏi, bài tập luyện tập cần bảo đảm yêu cầu tối thiểu về số lượng và đủ về thể loại theo yêu cầu phát triển các kĩ năng Hoạt động vận dụng chủ yếu được giao cho học sinh thực hiện ở ngoài lớp học

- Trong Kế hoạch bài dạy không cần nêu cụ thể lời nói của giáo viên, học sinh mà tập trung mô tả rõ hoạt động cụ thể của giáo viên: giáo viên giao nhiệm vụ/ yêu cầu/ quan sát/ theo dõi/ hướng dẫn/ nhận xét/ gợi ý/ kiểm tra/ đánh giá; học sinh đọc/ nghe/ nhìn/ viết/ trình bày/ báo cáo/ thí nghiệm/ thực hành/ làm

- Các bước tổ chức thực hiện một hoạt động học

+ Chuyển giao nhiệm vụ (giáo viên giao, học sinh nhận): Trình bày cụ thể giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh (đọc/nghe/nhìn/làm) với thiết bị dạy học/học liệu cụ thể để tất

cả học sinh đều hiểu rõ nhiệm vụ phải thực hiện

+ Thực hiện nhiệm vụ (học sinh thực hiện, giáo viên theo dõi, hỗ trợ): Trình bày cụ thể học sinh thực hiện nhiệm vụ (đọc/nghe/nhìn/làm) gì theo yêu cầu của giáo viên; dự kiến những khó khăn mà học sinh có thể gặp phải kèm theo biện pháp cần hỗ trợ; dự kiến các mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo yêu cầu

+ Báo cáo, thảo luận (giáo viên tổ chức, điều hành; học sinh báo cáo, thảo luận): Trình bày cụ thể "ý đồ" lựa chọn các nhóm học sinh báo cáo và cách thức cho học sinh báo cáo (có thể chỉ 1-2 nhóm; viết lên bảng hay dùng giấy A0 hay máy chiếu, thuyết trình) Nêu rõ cần làm rõ những nội dung/yêu cầu nào để học sinh ghi nhận, thực hiện

+ Kết luận, nhận định (giáo viên "chốt"): Trình bày cụ thể sản phẩm học tập mà học sinh phải hoàn thành theo yêu cầu (làm căn cứ để nhận xét, đánh giá các mức độ hoàn thành của học sinh trên thực tế tổ chức dạy học): Làm rõ vấn đề cần giải quyết/giải thích; nhiệm

vụ học tập phải thực hiện tiếp theo

+ Trước khi kết luận, GV cần tiến hành kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động học tập của HS với phương án đánh giá cụ thể Phương án đánh giá cần nêu rõ phương pháp, công

cụ đánh giá, trong đó công cụ đánh giá bao gồm hệ thống câu hỏi kiểm tra đánh giá đầy đủ các cấp độ, công cụ đánh giá mức độ đạt được của năng lực, công cụ đánh giá sản phẩm học tập…)

+ Khi xây dựng KHBD chủ đề cụ thể, giáo viên không nhất thiết phải trình bày bảng tóm tắt tiến trình dạy học

1.5 Định hướng quy trình xây dựng kế hoạch bài dạy

1.5.1 Quy trình

Ở chương trình hiện hành, GV xây dựng KHBD khi đã có chuẩn kiến thức, kĩ năng

và đặc biệt là có SGK như là một văn bản pháp lý Trong khi đó, khi thực thi CTGDPT

2018, GV tiến hành xây dựng KHBD cho một chủ đề (hoặc một bài học đã xác định trong KHDH&GD môn học) trong điều kiện có nhiều bộ SGK khác nhau được biên soạn theo những cách tiếp cận khác nhau (tiếp cận hoạt động học tập hoặc tiếp cận nội dung chương trình…) và đáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực; đáp ứng tính mở của chương trình Do đó, trước khi xây dựng KHBD một chủ đề, GV cần xác định được những nội dung cụ thể cần dạy và mục tiêu về phẩm chất và năng lực theo YCCĐ, xây dựng tiến trình dạy học của chủ đề, từ đó thiết kế KHBD cụ thể

Giai đoạn 1: Phân tích chủ đề/bài học

Ở giai đoạn này, GV cần nghiên cứu kỹ chủ đề/bài học Phân tích các yêu cầu cần đạt trong chương trình môn Toán để xác định xem chủ đề/bài học này ở vị trí nào trong chương trình Những yêu cầu cần đạt đó được sắp xếp ở năm học trước ra sao, năm học sau thế nào Phân tích chủ đề/ bài học trong chương trình để trả lời ba câu hỏi:

1 Những gì học sinh đã được học về chủ đề này trong những năm học trước ?

2 Học sinh sẽ học những gì ở năm học hiện nay?

3 Những gì học sinh sẽ được học về chủ đề này trong những năm học tới?

GV có thể vẽ một sơ đồ phân tích chủ đề/bài học như sau :

Ví dụ, khi dạy học chủ đề “Hình khối” ở lớp 2 GV phân tích và nắm được ở lớp 1

HS đã được làm quen với khối hộp chữ nhật, khối lập phương nhận dạng thông qua đồ dùng học tập và vật thật Lớp 2 HS được làm quen với khối trụ, khối cầu qua vật thật và đồ dùng học tập Đến lớp 3 HS cũng học khối hộp chữ nhật, khối lập phương nhưng được làm quen với một số yếu tố cơ bản như đỉnh, mặt, cạnh của của khối lập phương khối hộp chữ nhật

Việc phân tích chủ đề/bài học giúp GV nắm chắc hơn những yêu cầu cần đạt được qui định trong chương trình Giúp GV đi đúng hướng và hoàn thành các mục tiêu tiến độ

mà họ đặt ra vào đầu năm Những thông tin đó cũng giúp tránh những nội dung thừa, thiếu, lặp lại trong chương trình học Khuyến khích việc xem xét các phương pháp giảng dạy mà giáo viên sử dụng để hoàn thành các mục tiêu, thúc đẩy việc tích hợp các chủ đề trong chương trình giảng dạy một cách hợp lý

Giai đoạn 2: Xây dựng kế hoạch dạy học chủ đề/bài học

Quy trình xây dựng KHBD một chủ đề thể hiện qua hình 3.1

HS đã được học

những gì?

HS cần đạt được những gì?

HS sẽ được học tiếp những nội

Hình 3.1 Quy trình xây dựng kế hoạch bài dạy

Bước 1: Xác định mục tiêu dạy học của chủ đề

* Các căn cứ xác định mục tiêu dạy học:

(1) Căn cứ vào YCCĐ của chủ đề (Tham khảo trong bản chương trình môn Toán hoặc

từ kết quả xây dựng KHDH&GD môn Toán), GV có thể xác định được các mục tiêu tối thiểu HS cần phải đạt được sau quá trình dạy học chủ đề Hay nói cách khác, YCCĐ chính

là mục tiêu tối thiểu của chủ đề

(2) Căn cứ vào phẩm chất và năng lực hiện tại của HS lớp học: Tùy vào mức độ năng lực của HS mà GV có thể nâng bậc nhận thức của mục tiêu lên những mức độ cao hơn (3) Căn cứ vào đặc điểm xây dựng nội dung kiến thức, vào phương tiện, thiết bị và hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học: Tùy vào việc lựa chọn hình thức, phương pháp

tổ chức hoạt động dạy học dựa trên tình hình thực tế về cơ sở vật chất, điều kiện dạy học của nhà trường và đặc điểm nội dung kiến thức, GV có thể xác định các mục tiêu phẩm chất, năng lực chung và năng lực đăc thù tương ứng

Yêu cầu viết mục tiêu

(1) Viết mục tiêu theo phẩm chất và năng lực; với các năng lực đặc thù cần cụ thể đến thành tố và biểu hiện hành vi; với các năng lực chung và phẩm chất chỉ nêu tên và biểu hiện nổi bật của phẩm chất và năng lực chung đó mà môn Toán có lợi thế phát triển (2) Mục tiêu được biểu đạt bằng động từ cụ thể, lượng hoá được và phải bao trùm được YCCĐ của chủ đề

Bước 2 Xác định mạch nội dung, chuỗi các hoạt động dạy học của chủ đề và thời lượng tương ứng

Căn cứ xác định mạch nội dung kiến thức:

- Căn cứ vào YCCĐ của chủ đề dạy học

- Căn cứ vào KHDH&GD môn Toán mà tổ bộ môn đã xây dựng

- Căn cứ vào mục tiêu dạy học của chủ đề để bổ sung thêm các kiến thức nâng cao,

mở rộng (nếu có)

Ý nghĩa của việc xác định mạch nội dung khi xây dựng KHBD chủ đề

Việc xác định mạch nội dung kiến thức của chủ đề giúp GV xác định được trình tự logic của các nội dung dạy học Từ đó, GV xác định được tiến trình tổ chức thực hiện các hoạt động học tập để đạt được mục tiêu dạy học, đồng thời phân phối được thời lượng thực hiện các hoạt động dạy học một cách khoa học và hợp lí

Cách thức thực hiện:

- Xác định mạch nội dung và chuỗi hoạt động dạy học: Ngoài mạch nội dung kiến thức đã xác định trong quá trình sinh hoạt tổ bộ môn để xây dựng KHDH&GD của môn học, GV có thể bổ sung hoặc mở rộng thêm các kiến thức có liên quan cho phù hợp với trình độ của lớp học, đáp ứng mục tiêu đặt ra, nhưng vẫn đảm bảo tính logic của kiến thức

Vì CTGDPT 2018 có tính mở, nên việc bổ sung, mở rộng các kiến thức, đặc biệt là các kiến thức cập nhật và mang tính thời sự, những vấn đề liên quan đến thực tiễn của địa phương là hết sức quan trọng và cần thiết

Để xác định chuỗi hoạt động dạy học, GV cần dựa vào mạch nội dung và mục tiêu dạy học đã được xác định Chuỗi hoạt động dạy học cần thể hiện được tiến trình tổ chức dạy học gồm: Khởi động, hình thành kiến thức, luyện tập-củng cố, vận dụng và tìm tòi mở

rộng Ngoài ra, GV có thể bổ sung thêm các hoạt động khác phù hợp như hoạt động Giao nhiệm vụ, hướng dẫn học tập Việc xác định chuỗi hoạt động học giúp GV có cái nhìn khái quát về phương án dạy học chủ đề Có thể trình bày theo định hướng cấu trúc của KHBD (bảng 3.1.)

- Xác định thời lượng: Tùy thuộc vào thời lượng được phân bố cho cả chủ dề, dựa trên kinh nghiệm giảng dạy, GV có thể dự kiến được thời lượng tương ứng của từng hoạt động

Bước 3 Xác định hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học; phương án kiểm tra đánh giá và phương tiện dạy học/học liệu

Trên cơ sở mục tiêu và chuỗi hoạt động, thời lượng dạy học của từng hoạt động,

GV xác định hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học và phương án kiểm tra - đánh giá tương ứng Việc lựa chọn này cần căn cứ vào KHDH&GD môn học, vào loại hình kiến thức, vào mục tiêu dạy học và điều kiện thực tiễn của nhà trường Từ đó, GV xác định các học liệu cần thiết, cũng như thiết kế nguồn học liệu

Lưu ý về phương án kiểm tra đánh giá: bao gồm công cụ, hình thức và cách thức đánh giá Cần quan tâm đến đánh giá năng lực đặc thù, là đánh giá quan trọng nhất trong chủ đề của môn học, do đó cần có công cụ đánh giá cụ thể Về nguyên tắc, năng lực chung

và phẩm chất là mục tiêu chung cho mọi môn học và các môn học đều góp phần phát triển nên cần có sự tác động, theo dõi trong một khoảng thời gian Do đó, cần đánh giá qua quá trình, không nhất thiết chủ đề/bài học nào cũng đánh giá, trừ trường hợp ở một số môn học, các phẩm chất và năng lực chung là nội dung dạy học Nếu biểu hiện nào đó của năng lực chung và phẩm chất được thể hiện trong YCCĐ thì cần đánh giá (đánh giá qua nhận xét để

HS tiến bộ – đánh giá vì sự học mà không nên đánh giá kết quả bằng điểm số), còn các biểu hiện khác, thành tố khác có thể có hoặc không

Bước 4: Thiết kế các hoạt động dạy học cụ thể

Việc xây dựng các hoạt động dạy học cụ thể dựa trên cơ sở đã xác định được mục tiêu dạy học, chuỗi các hoạt động dạy học; hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học; phương án đánh giá Từ kết quả thực hiện bước 1, 2, 3 trong quy trình nói trên, GV tiến hành thu thập và thiết kế dữ liệu dạy học (phương tiện trực quan, xây dựng câu hỏi, phiếu học tập, bài tập…) và biên soạn thành hoạt động dạy học cụ thể Bao gồm các bước chính sau:

+ Chuyển giao nhiệm vụ

+ Thực hiện nhiệm vụ

+ Báo cáo, thảo luận

+ Kết luận, nhận định

Bước 5 Rà soát; chỉnh sửa, hoàn thiện kế hoạch bài dạy

Sau khi đã biên soạn được KHBD chủ đề, GV cần tiến hành rà soát lại mục tiêu đã bao phủ đầy đủ yêu cầu cần đạt chưa? Phân phối thời lượng và tổng thời lượng đã hợp lý chưa? …Đồng thời, KHBD cho một chủ đề sau khi thực thi ở một lớp nào đó cũng cần rút kinh nghiệm, chỉnh sửa cho hoàn thiện và phù hợp với điều kiện thực tế của đối tượng HS lớp khác

 Lưu ý:

- Trong dạy học theo hướng phát triển PC, NL cho HS, GV đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn, điều khiển, nên trong kế hoạch dạy học minh họa này chúng tôi không ghi chi tiết các hoạt động của HS, mà tuỳ thuộc vào đối tượng HS, GV có dự kiến các câu trả lời, những sai lầm HS thường mắc phải để đạt hiệu quả cao khi tổ chức dạy học ở trên lớp

- Các hoạt động học tập trong kế hoạch dạy học này được thiết kế nhằm gợi ý cho các

GV về qui trình tổ chức dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, tuy nhiên tùy theo đối tượng HS, mà GV có thể linh hoạt, sáng tạo trong dạy học (thêm hoặc bớt các ví dụ, bài tập) nhằm đảm bảo yêu cầu cần đạt của bài học theo quy định

1.6 Phân tích, đánh giá kế hoạch bài dạy

1.6.1 Các bước phân tích hoạt động học của HS

Việc phân tích, rút kinh nghiệm 1 hoạt động học cụ thể trong giờ học được thực hiện theo các bước sau:

a) Mô tả hành động của HS trong mỗi hoạt động học

Mô tả rõ ràng, chính xác những hành động mà HS/nhóm HS đã thực hiện trong hoạt động học được đưa ra phân tích Cụ thể là:

– HS đã tiếp nhận nhiệm vụ học tập thế nào?

– Từng cá nhân HS đã làm gì (nghe, nói, đọc, viết) để thực hiện nhiệm vụ học tập được giao? Chẳng hạn, HS đã nghe/đọc được gì, thể hiện qua việc HS đã ghi được những

– GV đã quan sát/giúp đỡ HS/nhóm HS trong quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập được giao thế nào?

– GV đã tổ chức/điều khiển HS/nhóm HS chia sẻ/trao đổi/thảo luận về sản phẩm học tập bằng cách nào/như thế nào?

b) Đánh giá kết quả/hiệu quả của hoạt động học

Với mỗi hoạt động học được mô tả như trên, phân tích và đánh giá về kết quả/hiệu quả của hoạt động học đã được thực hiện Cụ thể là:

– Qua hoạt động đó, HS đã học được gì (thể hiện qua việc đã chiếm lĩnh được những kiến thức, kĩ năng gì)?

– Những kiến thức, kĩ năng gì HS còn chưa học được (theo mục tiêu của hoạt động học)?

c) Phân tích nguyên nhân ưu điểm/hạn chế của hoạt động học

Phân tích rõ tại sao HS đã học được/chưa học được kiến thức, kĩ năng cần dạy thông qua mục tiêu, nội dung, phương thức hoạt động và sản phẩm học tập mà HS phải hoàn thành:

– Mục tiêu của hoạt động học (thể hiện thông qua sản phẩm học tập mà HS phải hoàn thành) là gì?

– Nội dung của hoạt động học là gì? Qua hoạt động học này, HS được học/vận dụng những kiến thức, kĩ năng gì?

– HS đã được yêu cầu/hướng dẫn cách thức thực hiện nhiệm vụ học tập (cá nhân, cặp, nhóm) như thế nào?

– Sản phẩm học tập (yêu cầu về nội dung và hình thức thể hiện) mà HS phải hoàn thành là gì?

d) Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động học

Để nâng cao kết quả/hiệu quả hoạt động học của HS cần phải điều chỉnh, bổ sung những gì về:

– Mục tiêu, nội dung, phương thức, sản phẩm học tập của hoạt động học?

– Kĩ thuật tổ chức hoạt động học của HS: chuyển giao nhiệm vụ học tập; quan sát, hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ học tập; tổ chức, hướng dẫn HS báo cáo, thảo luận về sản phẩm học tập; nhận xét, đánh giá quá trình hoạt động học và sản phẩm học tập của HS

1.6.2 Các tiêu chí phân tích bài học

Quá trình dạy học mỗi chuyên đề được thiết kế thành các hoạt động học của HS dưới dạng các nhiệm vụ học tập kế tiếp nhau, có thể được thực hiện trên lớp hoặc ở nhà HS tích cực, chủ động và sáng tạo trong việc thực hiện các nhiệm vụ học tập dưới sự hướng dẫn của

GV Phân tích giờ dạy theo quan điểm đó là phân tích hiệu quả hoạt động học của HS, đồng thời đánh giá việc tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học cho HS của GV

Việc phân tích bài học có thể được căn cứ vào các tiêu chí cụ thể như sau:

Nội dung Tiêu chí

Mức độ hiệu quả hoạt động của GV trong việc tổng hợp, phân tích, đánh giá kết quả hoạt động và quá trình thảo luận của HS

1.6.3 Phân tích kế hoạch và tài liệu dạy học

1.6.3.1 Mức độ phù hợp của chuỗi hoạt động học với mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học được sử dụng

Hoạt động 1: Khởi động

Tình huống khởi động

nhằm huy động kiến thức/kĩ

năng đã có của HS nhưng

chưa tạo được hứng thú, chưa

tạo được mâu thuẫn nhận

thức để đặt ra vấn đề/câu hỏi

chính của bài học

Tình huống khởi động tạo được hứng thú cho HS những chưa huy động được kiến thức/kĩ năng đã có của

HS hoặc chỉ có thể được giải quyết một phần hoặc phỏng đoán được kết quả nhưng chưa lí giải được đầy đủ bằng kiến thức/kĩ năng đã có của HS; tạo được mâu thuẫn nhận thức

Tình huống mở đầu gần gũi với kinh nghiệm sống của HS tạo hứng thú cho HS

và chỉ có thể được giải quyết một phần hoặc phỏng đoán được kết quả nhưng chưa lí giải được đầy đủ bằng kiến thức/kĩ năng cũ; đặt ra được vấn đề/câu hỏi chính của bài học

Hoạt động 2: Hoạt động phân tích, khám phá, rút ra bài học

-Các hoạt động giúp HS biết

huy động kiến thức nhưng

chưa biết chia sẻ và hợp tác

-Các hoạt động giúp HS biết huy động kiến thức, chia sẻ và hợp tác trong học tập để thu nhận kiến thức mới Sau khi HS đã phát