Một số biện pháp giúp trẻ 4 5 tuổi học tốt môn tạo hình

Một số biện pháp giúp trẻ 4 5 tuổi học tốt môn tạo hình Một số biện pháp giúp trẻ 4 5 tuổi học tốt môn tạo hình Một số biện pháp giúp trẻ 4 5 tuổi học tốt môn tạo hình Một số biện pháp giúp trẻ 4 5 tuổi học tốt môn tạo hình

MỤC LỤC

2.3.1.Tự học hỏi, bồi dưỡng bản thân để tổ chức tốt hoạt động tạo

2.3.2 Sưu tầm các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động 7

2.3.4 Gây hứng thú thay đổi hình thức trên tiết học 13 2.3.5 Hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi 13 2.3.6 Phối kết hợp với phụ huynh để bồi dưỡng thêm cho trẻ 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:

Phát triển thẩm mỹ là một trong năm lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non Trong trường mầm non hoạt động tạo hình không chỉ là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật Hoạt động tạo hình trong trường mầm non với mục đích giúp trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên trong cuộc sống, về thế giới xung quanh trẻ, giúp trẻ thể hiện cảm xúc, tình cảm của mình Từ đó, trẻ có thể tìm hiểu khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rung động, trẻ biết ứng xử với cái đẹp và nảy sinh nhu cầu tái tạo, sáng tạo ra cái đẹp

Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh, sinh động Trẻ biết đánh giá, khái quát, trẻ phản ánh ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực tế Trẻ rất thích sử dụng màu sặc sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng Mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung, một tên gọi khác nhau Trẻ tham gia vào hoạt đông tạo hình đã giúp trẻ hình thành các đức tính tốt như: yêu cái đẹp

và mong muốn tạo ra cái đẹp

Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện hành cũng đã mang lại hiệu quả tới việc phát triển toàn diện cho trẻ Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và chưa phát huy hết khả năng sáng tạo Các phương pháp hoạt động tạo hình lâu nay đang được sử dụng còn mang tính

áp đặt, dập khuôn máy móc chưa phát huy hết khả năng sáng tạo của trẻ và người giáo viên thì thiếu linh hoạt khi tổ chức hoạt động tạo hình Vậy giáo viên phải làm gì, làm như thế nào để áp dụng các phương pháp tổ chức dạy học một cách linh hoạt, lấy trẻ làm trung tâm, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ để trẻ có thể vẽ, nặn, cắt, xé dán, tô mầu và làm đẹp sản phẩm

Nhận thức rõ trách nhiệm to lớn của giáo viên mầm non trong giai đoạn

phát triển hiện nay Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động tạo hình để trang

bị hành trang cho trẻ vào cuộc sống giúp trẻ phát triển một cách toàn diện chính

vì vậy tôi nghiên cứu sâu vào đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi học tốt môn tạo hình” Với mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé vào việc nâng cao

chất lượng hoạt động tạo hình của trẻ trong trường mầm non

1.2 Mục đích nghiên cứu

Khi nghiên cứu đề tài này mục đích mà tôi đặt ra cho mình đó là tìm ra những biện pháp hay có hiệu quả khi thực hiện hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi nhằm giúp cho trẻ phát triển một cách toàn diện đồng thời làm hành trang cho bản thân trong suốt quá trình dạy trẻ

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Trẻ mẫu giáo 4-5tuổi lớp B1 Trường mầm non Phú Sơn

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình làm sáng kiến kinh nghiệm tôi đã sử dụng 4 phương pháp đó là:

- Quan sát

- Trực quan minh họa

- Dùng lời nói

- Thực hành trải nghiệm

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lí luận:

Hoạt động tạo hình chiếm vị trí quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non, nó là phương tiện cơ bản cho việc giáo dục thẩm mỹ, giáo dục toàn diện, cho trẻ ngay từ những năm đầu cuộc sống

Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ mở rộng hiểu biết, phát triển khả năng tri giác hình thành ở trẻ khả năng tư duy, phát triển xúc cảm tình cảm -nhân cách - trí tuệ - sự khéo léo - tính kiên trì Tạo hình là môn học về năng khiếu trẻ không những vẽ bức tranh, nặn một con vật hay xé dán một bức tranh cảnh vật thiên nhiên mà còn phải vận dụng sáng tạo những chi tiết phụ họa để đưa vào bài của mình sao cho đẹp và hấp dẫn Qua môn học này phát triển ở trẻ

óc thông minh, trí tưởng tượng rèn luyện sự khéo léo đôi bàn tay Qua đó trẻ học làm người lớn, giúp trẻ phát triển con người toàn diện để tiếp cận với sự phát triển của đất nước

Tham gia vào hoạt động tạo hình đã giúp trẻ hình thành các đức tính tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp Ở trường mầm non hoạt động tạo hình gồm có: Vẽ, nặn, xé, cắt dán nhằm phát triển ở trẻ khả năng quan sát, phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo Cung cấp cho trẻ những kĩ năng tạo hình đơn giản, giúp trẻ thể hiện xúc cảm, tình cảm của mình về vẻ đẹp của thế giớ xung quanh Thông qua đó bồi dưỡng thị hiếu thẩm mĩ, hình thành ở trẻ tình yêu thiên nhiên, cuộc sống và nghệ thuật Hoạt động tạo hình đòi hỏi các thao tác trí tuệ như: Phân tích, so sánh, tổng hợp và khái quát hóa…Khi trẻ tìm hiểu, tri giác các tính chất của sự vật hiện tượng xung quanh như mầu sắc, kích thước, hình dạng Hoạt động tạo hình cũng đòi hỏi trẻ phải biết vận dụng các kinh nghiệm

và vốn hiểu biết để tạo ra các sản phẩm mới cho mình Khi trẻ bước vào lứa tuổi mẫu giáo đặc biệt là ở lứa tuổi 4-5 tuổi trẻ đã có khả năng chú ý có chủ định trong một thời gian tương đối dài từ 25-30 phút, đối với những đồ vật hay đối

tượng hấp dẫn, kích thích sự tò mò ham hiểu biết của trẻ Trẻ có thể chú ý được 2- 3 đối tượng trong cùng một lúc, tuy nhiên chưa bền vững, dễ giao động và dễ phân tán Ngôn ngữ của trẻ phát triển mạnh, trẻ có nhu cầu nhận sự giải thích và thích được giải thích cho người khác Các biểu tượng ở trẻ phong phú hơn, khá đầy đủ về hình dáng, cấu trúc, mầu sắc và đặc điểm riêng biệt Tư duy trực quan

cụ thể, tư duy trực quan hình tượng của trẻ đang phát triển mạnh Còn tư duy trừu tượng cũng đang được hình thành và phát triển Do đó giúp trẻ đến gần với hiện thực, mất dần tính chủ quan, trẻ bước đầu biết đánh giá so sánh đồ vật này với đồ vật khác, thích tự chủ, thích làm theo ý mình bằng vốn kinh nghiệm đã

có Vì vậy làm sao để trẻ biết làm chủ xúc cảm, tinh tế nhận ra xúc cảm của người khác để kịp thời điều chỉnh hành vi và thái độ của bản thân là điều vô cùng cần thiết và quan trọng trong giáo dục trẻ Một nhà giáo dục đã nói: “ Phải giáo dục cho trẻ biết yêu cái đẹp từ bé vì nó là cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người” Đúng như thế hoạt động tạo hình góp phần giáo dục cho trẻ biết yêu cái tốt, cái đẹp củng cố những tình cảm tốt đẹp đã có ở trẻ Bản thân quá trình hoạt động tạo hình và kết quả của nó làm cho trẻ vô cùng vui sướng, hạnh phúc, điều đó cung cấp cho trẻ vui sống, trẻ thêm yêu, thêm gắn bó với những gì đã và đang thể hiện với cuộc sống xung quanh Hoạt động tạo hình còn

có ý nghĩa to lớn trong giáo dục lao động cho trẻ mẫu giáo Hoạt động tạo hình

là hoạt động tạo ra sản phẩm, quá trình tạo hình là một quá trình lao động nghệ thuật mang tính sáng tạo, hoạt động tạo hình góp phần hình thành ở trẻ ý thức làm việc có mục đích, có kỹ năng Để tạo ra sản phẩm trẻ phải nắm vững các thao tác, kỹ năng tạo hình và kỹ năng sử dụng dụng cụ, vật liệu cùng với tính tích cực độc lập, sáng tạo Điều đó góp phần hình thành ở trẻ những phẩm chất của người lao động Chính vì những lí do trên là một giáo viên mầm non tôi muốn được nâng cao nhận thức của bản thân đồng thời góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ để trở thành những con người phát triển toàn diện, hài hòa

2.2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Thuận lợi

Trong 2 năm học gần đây tôi được Ban Giám Hiệu nhà trường phân công đứng lớp 4-5 tuổi cho đến nay nên rất thuận lợi cho việc nghiên cứu đề tài này Nhìn chung các cháu đi học chuyên cần, khỏe mạnh nhanh nhẹn, tích cực tham gia vào các hoạt động Phần lớn các cháu đã được học mẫu giáo bé nên các cháu mạnh dạn và tự tin, các cháu đã có các kĩ năng về các hoạt động tạo hình cơ bản như: Vẽ, nặn, xé, dán Trẻ ăn bán trú và học cả ngày nên được thực hiện đầy

đủ chương trình giáo dục mầm non

Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo giáo viên trong trường thực hiện tốt kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ Mua sắm trang thiết bị đồ dùng phục vụ cho hoạt động tương đối đầy đủ, có phòng học rộng rãi, thoáng mát đảm bảo ánh sáng cho trẻ hoạt động Bàn ghế đầy đủ, đúng quy cách cho trẻ ngồi học, các giá để đồ dùng đồ chơi, tủ để tư trang của trẻ đều được trang bị và mua sắm đầy đủ

Mặt khác, phụ huynh luôn quan tâm tạo điều kiện cho cô và trẻ thường xuyên đóng góp nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để làm đồ dùng, đồ chơi

phục vụ cho các môn học nói chung và hoạt động tạo hình nói riêng

Bản thân có ý thức tự học hỏi, trau dồi kinh nghiệm từ bạn bè đồng nghiệp cũng như các loại phương tiện thông tin: Đài, báo, Internet

Có lòng nhiệt tình trong công tác, yêu mến và tôn trọng trẻ Đối xử với mọi trẻ đều công bằng Được các đồng nghiệp luôn quan tâm, giúp đỡ trong việc chăm sóc giáo dục trẻ

2.2.2 Khó khăn

Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học đã tương đối đầy đủ song chưa đa dạng và phong phú

Sự quan tâm đến trẻ từ các phụ huynh còn chưa đồng đều, một số phụ huynh còn xem nhẹ việc đầu tư hoạt động tạo hình cho trẻ

Tuy cùng một độ tuổi nhưng nhận thức của một số trẻ còn chưa đồng đều Một số trẻ chưa qua các lớp nhà trẻ, mẫu giáo bé nên kỹ năng hoạt động tạo hình chưa có ( nhất là kỹ năng cắt dán )

Trong trường mầm non đa số các cô chỉ chú trọng về việc rèn kĩ năng vẽ cho trẻ, kỹ năng xé dán chưa được quan tâm đầu tư

Bản thân tôi còn thiếu linh hoạt trong việc thực hiện hoạt động tạo hình

Từ những thực trạng trên, vào đầu năm học tôi đã tiến hành điều tra khảo sát chất lượng trên từng trẻ, để nắm bắt được khả năng tạo hình của lớp với kết quả như sau:

* Kết quả điều tra đầu năm như sau: ( Thời điểm tháng 9/2020)

T

T Nội dung khảo sát

Tổng số

Đạt (T)

Tỷ lệ (%)

Đạt (K)

Tỷ lệ (%)

Đạt (TB )

Tỷ lệ (%)

Yếu Tỷ lệ (%)

1

Trẻ nắm được kỹ

năng ngồi cầm bút,

cách tô màu, vẽ,

cắt, xé - dán và nặn

2 Trẻ biết sắp xếp bố cục bức tranh 22 4 18,2 11 50 6 27,2 1 4,5

3 Trẻ tạo ra sản phẩmđẹp 22 4 18,2 11 50 6 27,2 1 4,5 Nhìn vào bảng khảo sát kết quả cho thấy số trẻ biết tạo ra sản phẩm đẹp còn thấp đặc biệt là các kỹ năng vẽ, cắt và xé dán tôi đã trăn trở, tìm tòi, nghiên cứu, thực hành và tìm các các giải pháp để cải thiện và nâng cao chất lượng dạy trẻ tạo hình cho trẻ trong lớp

2.3 Các giải pháp thực hiện để giải quyết vấn đề

2.3.1 Tự học hỏi, bồi dưỡng bản thân để tổ chức tốt hoạt động tạo hình cho trẻ.

Bản thân luôn tham gia đầy đủ các đợt tập huấn chuyên đề, tích cực học hỏi kinh nghiệm từ các chị em đồng nghiệp qua các giờ dạy mẫu về môn tạo hình, luôn biết lắng nghe và lĩnh hội các ý kiến đóng góp xây dựng từ phía lãnh

đạo và chị em đồng nghiệp để nhằm nắm chắc được các phương pháp và biện pháp thực hiện giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, sáng tạo, không

bị gò bó, áp đặt, để giúp trẻ yêu thích bộ môn tạo hình

Ngoài ra để giúp trẻ 4-5 tuổi ở lớp tôi có thể thực hiện tốt hoạt động tạo hình bản thân không chỉ nghiên cứu qua sách vở, các tiết dạy mẫu… mà còn thường xuyên xem cách hướng dẫn trẻ các cách vẽ, nặn, cắt, xé dán trên các trang mạng và tự học hỏi cách làm và hướng dẫn trẻ sao cho dễ hiểu, dễ làm nhất

Ví dụ: Để hướng dẫn trẻ nặn đồ chơi thì bản thân tôi chủ động tìm xem

trên các trang mạng để tự học và có thể hướng dẫn trẻ một cách dễ hiểu và dễ làm nhất

Như vậy, qua việc tự bồi dưỡng của bản thân, học hỏi đồng nghiệp cũng như xem các phương tiện thông tin tôi đã nắm vững được cách thực hiện và các phương pháp để dạy trẻ hoạt động tạo hình một cách tốt hơn

2.3.2 Sưu tầm các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động

Khi thực hiện hoạt động tạo hình, việc sử dụng nguyên vật liệu là vô cùng

quan trọng Vậy để sử dụng nguyên vật liệu như thế nào để vừa tiết kiệm, vừa dễ tìm kiếm và đảm bảo an toàn cho trẻ mà lại phát huy tính tích cực chủ động ở trẻ

là điều tôi luôn quan tâm và chú trọng Khi lựa chọn nguyên vật liệu tôi luôn cân nhắc những điểm sau: Rẻ tiền, dễ kiếm, dễ bảo quản hay cất giữ, dễ cầm nắm (phù hợp với tay của trẻ), dễ sửa chữa, an toàn (không nhọn, không có cạnh sắc, không độc hại,…)

Để có kho nguyên vật liệu phong phú, đa dạng, tôi cùng trẻ tìm kiếm những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương như là: Lá cây, cành cây khô, phế liệu, vỏ hộp sữa, thùng catong, bông vải vụn, các loại hột hạt, vỏ lạc ,vỏ ngao, giấy vụn … Tôi có thể cùng trẻ tạo ra nhiều con vật ngộ nghĩnh, sinh động, những bức vẽ, các đề tài khác nhau

VD: Làm con trâu bằng lá đa, lá xoài, lá mít…tận dụng các vỏ trai, vỏ ngao tôi rửa sạch cùng trẻ gắn các chi tiết tạo thành hình con cá, con cua tôi cũng tận dụng thêm tranh ảnh họa báo, các tờ lịch cũ, các hình ảnh con vật mà trẻ sưu tầm hoặc cắt- xé- dán để cùng trẻ đóng thành tập sách theo chủ đề

2.3.3 Tạo môi trường hoạt động:

Bên cạnh những phương pháp hay, lôi cuốn, để trẻ cảm nhận được cái đẹp

và miêu tả chúng ta cần phải có một môi trường cho trẻ hoạt động và khám phá, thực hành, trải nghiệm đặc biệt trong hoạt động tạo hình nói riêng Chính vì vậy việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động là cực kỳ cần thiết

- Môi trường trong lớp:

Tạo môi trường đẹp trong lớp là để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé

Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ Ngoài việc chuẩn bị các nguyên vật liệu tạo hình như: tranh sách, bút vẽ, đất nặn tôi đặc biệt quan tâm tới việc sưu tầm các nguyên vật liệu từ thiên nhiên như: lá cây khô, vỏ cây, cành cây, hột hạt, các loại phế liệu, Để trang trí và làm nguyên vật liệu trong góc nghệ thuật cho trẻ hoạt động Đây là nguồn nguyên vật liệu vô

cùng phong phú, không mất tiền mà nguồn sản phẩm tạo ra lại rất đẹp và sinh động Khi bắt đầu chủ đề tôi cùng trẻ sưu tầm và chuẩn bị những nguyên vật liệu cần thiết cho hoạt động tạo hình của trẻ

Khi bầy biện sắp xếp tôi luôn đảm bảo nguyên tắc gọn gàng, theo chủng loại, dễ tìm, dễ lấy và vừa tầm với trẻ, thay đổi thường xuyên để tránh sự nhàm chán Những sản phẩm do trẻ làm tôi cho trẻ giữ lại để từ đó trẻ hiểu được từ những lá cây rụng ngoài thiên nhiên cũng có thể tạo này nên những con vật ngộ nghĩnh và dễ thương, đồng thời thông qua tác phẩm của con mình mang về nhà

từ đó phụ huynh biết được năng khiếu của trẻ để qua đó tôi có thể phối hợp với phụ huynh để bồi dưỡng những trẻ có năng khiếu về tạo hình

Để giờ hoạt động tạo hình có hiệu quả tôi luôn quan tâm trang trí trưng bày những bức tranh đẹp theo chủ đề đặc biệt chú ý tới góc học tập, góc nghệ thuật của bé, khi sắp xếp tôi trưng bày kết hợp sự khéo léo, hài hòa đẹp mắt và ngộ nghĩnh Sự bài trí, sắp xếp môi trường trong lớp phù hợp với chủ đề, hài hòa, đẹp mắt chính là một hình thức thu hút sự tò mò, hứng thú đối với hoạt động tạo hình của trẻ Vì ở góc nghệ thuật này khi trẻ quan sát có thể khơi gợi

và phát huy tính tích cực trong hoạt động tạo hình ở trẻ

- Môi trường ngoài lớp học:

Môi trường ngoài lớp học cũng chiếm vị trí quan trọng đối với việc hình thành, thu hút trẻ vào hoạt động tạo hình Chính vì vậy trước lớp học tôi dành một mảng tường để treo những bức tranh vẽ của trẻ, để trẻ có thể tự so sánh bài của mình của bạn ai đẹp hơn, ai chưa đẹp, nếu bài trẻ chưa đẹp thì lần sau trẻ sẽ phải cố gắng hơn Và đồng thời các bậc phụ huynh cũng có thể biết được khả năng tạo hình của con em mình Đây cũng là hình thức để trẻ được công nhận và phát huy khả năng tạo hình của mình tới các bậc phụ huynh

Việc tổ chức cho trẻ dạo chơi tham quan môi trường xung quanh ngoài lớp học cũng phải được sắp xếp và theo lịch trình từng chủ đề Khi hướng vào một chủ đề nào đó trước giờ hoạt động trên lớp tôi cho trẻ dạo chơi tham quam môi trường ngoài lớp học Đó là những cảnh đẹp thiên nhiên gần gũi trẻ như: Cho trẻ thăm quan các dãy nhà cao tầng trước cổng trường, tìm hiểu con đường đến trường và những kiểu nhà trong khu phố, những ao cá và những con vật chăn thả gần gũi thân thương như: con gà, con vịt, con trâu, con bò Qua dạo chơi tham quan trẻ được nhìn thấy, được sờ, được nhận xét, đánh giá cùng các bạn, cô giáo từ đó vốn kiến thức của trẻ được tích lũy, tăng dần lên và đây chính

là những điều kiện cần thiết cho cho trẻ khi thực hành trải nghiệm

2.3.4 Tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ:

* Gây hứng thú cho trẻ vào hoạt động tạo hình

Để tổ chức giờ tạo hình đạt hiệu quả cao, tôi phải có được hình thức tổ chức tiết học sao cho thật thoải mái, không gò ép, mọi phương pháp đưa ra phải phù hợp với khả năng, với nhận thức của trẻ và phải có tác dụng phát huy tính tích cực chủ động ở trẻ Bởi vậy trong giờ học tạo hình của mỗi chủ đề khác nhau tôi thường dẫn dắt trẻ vào bài bằng các thủ thuật khác nhau, phù hợp với từng tiết dạy để gây được hứng thú và thu hút sự chú ý cho trẻ vào giờ học Trong một hoạt động tạo hình tôi thường tích hợp lồng ghép các bài hát, bài thơ, câu đố, trò chơi hoặc trò chuyện cùng trẻ để làm cho giờ hoạt động diễn ra

một cách nhẹ nhàng hơn, trẻ được lôi cuốn trẻ chú ý Không khí giờ học trở nên hào hứng, không gò bó mà vẫn đạt kết quả cao

Ví dụ : Chủ đề Gia đình, đề tài:“ Vẽ ngôi nhà của bé“ Tôi cho trẻ hát bài:

Nhà của tôi, sau đó trò chuyện về bài hát rồi dẫn dắt trẻ vào bài, cho trẻ quan sát tranh

Chủ đề PTGT đề tài: “Vẽ đoàn tàu” Tôi dẫn dắt trẻ vào bài với hình thức: cho trẻ lên tàu lửa đi đến nơi “ Triển lãm tranh”, quan sát trò chuyện về các bức tranh, giới thiệu về cách vẽ đoàn tàu

Ví dụ: đề tài: "Vẽ con cá" - Chủ đề thế giới động vật Trước khi vào bài dạy tôi chuẩn bị bể cá cảnh để trẻ cùng quan sát con cá: cá đang bơi, cá đớp mồi, .Tôi đã dùng các câu hỏi gợi mở để trẻ nhận xét về hình dáng, màu sắc, tác dụng của con cá nhằm phát huy tính tích cực hoạt động của trẻ Sau đó tôi mới cho trẻ quan sát tranh mẫu "Vẽ con cá" để trẻ quan sát, nhận xét về cách vẽ, về hình dáng, màu sắc của cá Cuối cùng tôi để trẻ khoảng thời gian nhất định để vẽ con cá vào vở tạo hình

Ví dụ: Chủ đề thế giới thực vật và Tết nguyên đán: “ Xé dán bông hoa cánh tròn” Khi vào giới thiệu bài, tôi cho trẻ “thăm quan vườn hoa mùa xuân” Cho trẻ trò chuyện về vườn hoa, sau đó cho trẻ xem và nhận xét tranh xé dán hoa của cô, gợi ý để trẻ nói lên nhận xét của mình rồi mới tiến hành cho trẻ thực hiện các hoạt động tiếp theo

* Sử dụng đồ dùng trực quan

Tạo hình là loại nghệ thuật cho trẻ trò chuyện quan sát trực tiếp đối tượng bằng các giác quan như: Tri giác, xúc giác, giúp trẻ tri giác đầy đủ hoàn thiện khắc sâu trí nhớ về sự vật hiện tượng Vì vậy, sử dụng đồ dùng trực quan rất quan trọng và không thể thiếu được trong quá trình hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình

Đồ dùng trực quan: Vật mẫu, tranh mẫu cho trẻ quan sát trong các giờ tạo hình phải đẹp, có màu sắc nổi bật, bố cục rõ nét và được lựa chọn phù hợp với yêu cầu, nội dung của giờ học, phải mang tính thẩm mĩ được sử dụng đúng lúc đúng chỗ và đặt ở vị trí sao cho tất cả trẻ đều nhìn thấy

Đồ dùng trực quan cho trẻ vẽ, nặn, xé dán cần phải là đồ dùng có hình

dáng đơn giản, sự phân biệt các chi tiết rõ ràng Vào đầu giờ học, cô giáo cho trẻ quan sát một số vật có liên quan tới nội dung của giờ học, cô và trẻ cùng nhau xác định tên gọi, đặc điểm đặc trưng của một số vật và có thể đề nghị trẻ nhắc lại một số kỹ năng thể hiện những vật phức tạp Mục đích của việc quan sát này

là nhằm cung cấp, gợi ý nội dung miêu tả, giúp trẻ nhớ lại một số cách thức miêu tả, phục hồi khái niệm của trẻ

Trong các giờ tạo hình theo ý thích: Cần tổ chức cho trẻ quan sát trực tiếp các đồ vật hiện tượng sống xung quanh để làm giàu vốn biểu tượng và tạo cảm xúc, giúp cho sản phẩm của trẻ đa dạng, phong phú và sinh động

Những gì không có điều kiện quan sát trực tiếp như: một số phương tiện giao thông như máy bay, tàu thuyền… Cần tổ chức cho trẻ quan sát tranh ảnh hoặc đồ chơi

Vẽ các loại phương tiện giao thông, trước tiên để cung cấp cho trẻ biểu

tượng về các loại phương tiện giao thông, cô và trẻ cùng quan sát các loại đồ

chơi như: Ô tô con, ô tô tải, tàu hỏa, tàu thủy… Nhắc lại cấu tạo của từng loại, sau đó cho trẻ xem tranh để dạy cách miêu tả vật trong mối quan hệ không gian Hoặc khi nặn đồ dùng trong gia đình tôi cần chuẩn bị nhiều loại đồ dùng khác nhau, có thể là đồ chơi hoặc vật thật, cô và trẻ sẽ cùng nhau quan sát, nhận xét về đặc điểm cấu tạo, màu sắc, cách nặn… Sau đó trẻ sẽ tự chọn và nặn loại

đồ dùng trẻ thích theo trí tưởng tượng của mình

* Thực hành, luyện tập

Hướng dẫn trẻ thực hành luyện tập là hướng dẫn trẻ thực hành và luyện

tập các kỹ năng tạo hình và kĩ năng sử dụng dụng cụ tạo hình Hướng dẫn trẻ

thực hành là việc làm hết sức quan trọng nó có ảnh hưởng lớn đến kết quả giờ học của trẻ Chính vì thế khi hướng dẫn trẻ thực hành tôi luôn dựa trên ý đồ và khả năng của trẻ, tránh áp đặt ý muốn của mình với trẻ Khi hướng dẫn trẻ tôi luôn dùng lời nói ngắn gọn, rõ ràng, giải thích cách thực hiện bắt đầu từ đâu? Làm cái gì trước? Cái gì sau? Làm như thế nào?… Lời nói của tôi luôn kết hợp với thao tác làm mẫu (Vẽ mẫu, nặn mẫu, hay cắt - xé dán, xếp hình…) Các thao tác phải thuần thục, trình bày rõ ràng, sao cho tất cả trẻ đều nhìn rõ, khi sử dụng vật liệu làm mẫu tôi không sử dụng mẫu quá nhỏ, trẻ sẽ không nhìn thấy, hoặc khi vẽ mẫu, người tôi không che khuất hết hình vẽ trên bảng, hay mải giảng giải không bao quát trẻ nói chuyện, không chú ý theo dõi Để trẻ nắm vững các thao tác khi hướng dẫn, tôi luôn đặt các câu hỏi kết hợp với lời giảng giải, gợi mở

Ví dụ: Trong giờ :“Nặn vòng tặng bạn” tôi có thể hỏi trẻ: Ai có thể nhắc lại

cách nặn vòng tay như thế nào? Lăn đất xong ta phải làm gì để tạo thành cái vòng?,…

Sau khi trẻ bắt đầu công việc, cô giáo không nên vội vã tiến hành giúp đỡ, chỉ dẫn riêng mà cần phải quan sát và nhận định xem trẻ nào trong thời điểm đó cần giúp đỡ, trẻ nào chưa bắt đầu hoặc bắt đầu không đúng Với những trẻ đó cô giáo tìm hiểu nguyên nhân, có thể nhắc lại, giải thích lại của mình hoặc trình bày riêng một vài phương pháp làm việc

Không phải tất cả mọi trẻ đều cần đến sự chỉ dẫn riêng, những trẻ cần đến

sự chỉ dẫn riêng là những trẻ hay do dự, hay xấu hổ, không tin vào khả năng của mình, cần tạo cho những trẻ đó niềm tin là công việc nhất định sẽ thực hiện được Cách chỉ dẫn không nên giống nhau với tất cả mọi trẻ Đối với một số trẻ cần thiết phải dùng giọng nói khích lệ để gây hứng thú đối với công việc và niềm tin vào khả năng của mình Còn đối với những trẻ quá tự tin thì nên đưa ra yêu cầu cao hơn Chỉ dẫn của cô giáo không cần nói thẳng ý cho trẻ mà cần bắt

buộc trẻ phải suy nghĩ, tự tìm ra cách sửa đổi Khi chỉ dẫn trẻ thực hiện nên dùng giọng nói nhẹ nhàng thiện cảm để trẻ cảm thấy sự quan tâm của cô đối với

công việc của chúng Khi chỉ dẫn riêng cô giáo cần phải nói nhỏ để không gợi

sự chú ý của trẻ khác

* Đánh giá sản phẩm

Trẻ rất trân trọng sản phẩm của mình, trẻ rất vui khi sản phẩm của mình làm ra được nhiều người khen ngợi Chính vì vậy, việc nhận xét sản phẩm của trẻ sao cho thật khách quan mà không làm mất hứng thú của trẻ là rất quan trọng Việc nhận xét sản phẩm của giáo viên đối với sản phẩm của trẻ cũng rất quan trọng, nó giúp cho trẻ rút được những kinh nghiệm cũng như bước đầu

hình thành khả năng nhận xét đánh giá tác phẩm nghệ thuật trên bản thân trẻ Vì vậy, trong các giờ tạo hình tôi luôn biết cách động viên, khích lệ trẻ đúng lúc và cũng khéo léo nêu ra những hạn chế còn trên trẻ để không làm trẻ tự thỏa mãn ở khả năng của mình để tiếp tục cố gắng hơn nữa Bên cạnh đó, trong các giờ hoạt

động tôi luôn đặt những câu hỏi như: “Con thấy thích sản phẩm nào nhất? Vì sao con lại thích sản phẩm đó?” để hình thành ở trẻ những tiền đề đánh giá,

nhận xét sản phẩm Tuy nhiên, việc đánh giá sản phẩm của trẻ cũng phải chính xác, phù hợp với cách nhìn, cách nghĩ cũng như cách cảm nhận của trẻ đối với tác phẩm nghệ thuật

Khi nhận xét việc khen, chê cũng phải khéo léo, lời lẽ nhận xét sản phẩm phải gây cho trẻ niềm vui sướng vì những gì trẻ đã tạo nên, phải nhấn mạnh những thành công sáng tạo, những ý định tạo hình thú vị của trẻ, phải chỉ cho trẻ thấy sự giống nhau giữa sự vật với hình ảnh được miêu tả và giúp cho trẻ thể hiện tình cảm, thái độ trước kết quả hoạt động Bằng lời nói của mình tôi rèn luyện cho trẻ khả năng nhận xét kết quả hoạt động của trẻ, nhận ra những thiếu sót và có hướng sửa chữa những thiếu sót đó

Ví dụ: Bạn Long hôm nay rất có cố gắng khi đã hoàn thành xong bức vẽ của

mình Bạn Hà Anh vẽ và tô màu rất đẹp, tuy nhiên cháu vẽ và tô màu còn chậm cho nên sản phẩm của con hoàn thiện chậm hơn so với các bạn Lần sau con cố gắng nhanh hơn nhé

2.3.5 Hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.

Việc hình thành kỹ năng tạo hình cho trẻ không phải một sớm một chiều,

mà nó phải có quá trình thời gian để rèn luyện Đó là sự lặp đi lặp lại một thao tác, một hành vi nào đó dần dần trở thành kỹ năng của trẻ

Tạo hình là một hoạt động rất dễ thực hiện mọi lúc mọi nơi, có thể kết hợp với các hoạt động trong ngày

- Trong hoạt động chơi ngoài trời: Hoạt động ngoài trời là hoạt động bổ trợ cho hoạt động tạo hình rất tốt và hiệu quả Bởi vì khi giáo viên tổ chức các hoạt động ngoài trời thì trẻ được trực tiếp ngắm nhìn và sờ, nắm mọi sự vật hiện tượng diễn ra trong thiên nhiên đều làm cho trẻ ngạc nhiên và thích thú như: Khi thấy con chim hót, con bướm bay, những bông hoa đủ mầu sắc, những hạt mưa rơi tý tách, lộp bộp, ngửi các loại hoa để cảm nhận mùi của chúng, chơi với các

đồ vật, tri giác tranh ảnh nghệ thuật…Trẻ được chiêm ngưỡng tất cả những sự vật hiện tượng đó đều rất đẹp, rất hấp dẫn với trẻ khi cô khơi gợi sự chú ý của trẻ vào chúng Từ đó sẽ rèn luyện các giác quan , tăng cường thu nhận các hình tượng bên ngoài làm giàu ý tưởng tạo hình, tạo cảm xúc và hứng thú ở trẻ trong quá trình cung cấp những biểu tượng về đối tượng tạo hình Cùng với trẻ quan sát cho trẻ nhận xét về đặc điểm của chúng cho trẻ dùng phấn vẽ trên sân về hình ảnh mà con được quan sát trẻ sẽ rất hứng thú Trẻ được nhìn thấy sản phẩm của mình của bạn ngay cả khi đang vẽ từ đó hình thành cho trẻ các kỹ năng vẽ

Ví dụ: Cho trẻ dùng phấn vẽ các đồ chơi hay vẽ hoa, in hình lá cây, chơi

xếp các con vật bằng đá hoặc sỏi,… vẽ những biểu tượng mà trẻ thích

Cho trẻ dùng lá cây để tạo nên những con vật ngộ nghĩnh khác nhau, trẻ

có trẻ có thể lượm các cành cây khô, lá khô để làm vật liệu cho trẻ tạo hình…

- Hoạt động tạo hình thông qua các hoạt động học khác: