ĐỀ CHÍNH THỨC KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ. NĂM HỌC: 2015 - 2016 Môn: Ngữ văn Lớp 9

- Vận dụng những thao tác nghị luận để cảm nhận về nội dung, ý nghĩa của câu chuyện: Câu chuyện tuy ngắn ngủi nhưng rất giàu giá trị nhân văn và đã truyền tải đến người đọc một thông đi

UBND TP KON TUM KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ PHÒNG GD& ĐT NĂM HỌC: 2015 - 2016

Môn: Ngữ văn Lớp 9 Thời gian làm bài: 150 phút ( không kể thời gian giao đề)

( Học sinh làm bài trên tờ giấy thi)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Anh dừng lại tiệm bán hoa để gửi hoa tặng mẹ qua đường bưu điện Mẹ anh sống cách chỗ anhkhoảng 300km Khi bước ra khỏi xe, anh thấy một bé gái đang đứng khóc bên vỉa hè Anh đến và hỏi

nó tại sao khóc

- Cháu muốn mua một bông hoa hồng để tặng mẹ cháu – nó nức nở - nhưng cháu chỉ có 75 xu trongkhi giá một bông hoa hồng đến 2 đôla

Anh mỉm cười và nói với nó:

- Đến đây, chú sẽ mua cho cháu

Anh liền mua hoa cho cô bé và đặt một bó hồng để gửi cho mẹ anh Xong xuôi, anh hỏi cô bé có cần

đi nhờ xe về nhà không Nó vui mừng nhìn anh trả lời:

- Dạ, chú cho cháu đi nhờ đến nhà mẹ cháu

Rồi nó chỉ đường cho anh lái xe đến một nghĩa trang, nơi có một phần mộ vừa mới đắp Nó chỉ ngôi

mộ và nói:

- Đây là nhà của mẹ cháu

Nói xong, nó ân cần đặt nhánh hoa hồng lên mộ

Tức thì anh quay lại tiệm bán hoa, hủy bỏ dịch vụ gửi hoa vừa rồi và mua một bó hồng thật đẹp Suốtđêm đó, anh đã lái một mạch 300km về nhà mẹ anh để trao tận tay bà bó hoa

(Dịch từ Internet)

1 Đặt nhan đề cho văn bản

2 Trong văn bản, tại sao chàng trai lại hủy bỏ dịch vụ gửi hoa và lái xe suốt một quãng đường 300km

để mang bó hoa về trao tận tay cho mẹ?

3 Câu chuyện tuy khép lại nhưng đã mở ra trong lòng mỗi người những suy ngẫm sâu sắc Em hãyviết một bài văn ngắn (khoảng 01 trang giấy thi) để chia sẻ những suy ngẫm của em sau khi đọc xongcâu chuyện

II LÀM VĂN (12,0 điểm):

“Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần mà bỏ xuống được Ta sẽ dừng tay trên tranggiấy đáng lẽ lật đi và đọc lại bài thơ ( ) Cho đến một câu thơ kia, người đọc nghe thì thầm mãi tronglòng, mắt không rời trang giấy.”

(Tiếng nói của văn nghệ - NGUYỄN ĐÌNH THI – Ngữ văn 9, tập hai, trang 15) Hãy chọn và phân tích một bài thơ (hoặc đoạn thơ) trong chương trình Ngữ văn THCS đã từngkhiến em “nghe thì thầm mãi trong lòng”

- Hết

-ĐỀ CHÍNH THỨC

UBND TP KON TUM KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ PHÒNG GD& ĐT NĂM HỌC: 2015 - 2016

Môn: Ngữ văn Lớp 9 Thời gian làm bài: 150 phút ( không kể thời gian giao đề)

Nhan đề phải thể hiện được nội dung chính của câu chuyện

- Ví dụ: Hoa hồng tặng mẹ, Tình yêu mẹ, Cô bé và bông hoa hồng,

1,0

HS có thể có câu trả lời với những cách diễn đạt khác nhau nhưng cần làm rõ được

nội dung: Chàng trai đã nhận ra giá trị và sự may mắn khi còn mẹ, nhận ra tình mẫu tử

thiêng liêng, sâu sắc

2,0

Yêu cầu:

* Về kĩ năng:

- Biết vận dụng kĩ năng làm văn nghị luận xã hội để viết văn bản

- Văn bản cần có bố cục rõ ràng, hành văn trôi chảy, diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi

chính tả, lỗi dùng từ, lỗi ngữ pháp

* Về kiến thức:

- Cần trình bày những suy nghĩ một cách chân thành và có cảm xúc

- Vận dụng những thao tác nghị luận để cảm nhận về nội dung, ý nghĩa của câu

chuyện:

Câu chuyện tuy ngắn ngủi nhưng rất giàu giá trị nhân văn và đã truyền tải đến người

đọc một thông điệp lớn:

+ Đó là tình yêu, nỗi nhớ, lòng biết ơn của một cô bé mồ côi nghèo muốn có một hoa

hồng dành tặng cho người mẹ đã quá cố Cô bé thẫn thờ, buồn rầu, đau khổ khi không

đủ tiền để mua hoa tặng mẹ Tình cảm ấy thật đẹp! Chính tình cảm cao đẹp ấy đã tác

động đến người khác Chàng trai, người giúp đỡ cô bé, nhận ra rằng anh thật may mắn

và hạnh phúc khi còn mẹ trên đời

+ Đó còn là tình người đẹp đẽ, đáng quý, đáng trân trọng Những cử chỉ, sự giúp đỡ

tưởng chừng như bình thường, giản dị nhưng không phải ai cũng làm được Lòng

nhân ái không những giúp người khác thực hiện được ý nguyện mà còn giúp cả bản

thân mình nhận ra giá trị của cuộc sống

- Bài học giáo dục từ câu chuyện:

+ Nhận ra tình mẫu tử thiêng liêng, luôn là tình cảm đẹp nhất, đáng quý nhất, cần

thiết nhất trong cuộc đời của mỗi con người

+ Chia sẻ những cảm xúc của bản thân về mẹ như: nhận ra sự may mắn và hạnh phúc

khi được sống trong gia đình hạnh phúc, đặc biệt là được đón nhận tình yêu thương,

sự quan tâm, chăm sóc của mẹ hàng ngày (Hoặc: niềm khao khát, kính yêu, nhớ

thương, hay hối tiếc trong hoàn cảnh ngược lại) Để từ đó biết trân trọng tình cảm

gia đình, biết kính yêu và sống đúng với mẹ

+ Biết quan tâm, đồng cảm, chia sẻ, giúp đỡ mọi người xung quanh nhất là khi họ

gặp phải nỗi buồn thương, bất hạnh

ĐỀ CHÍNH THỨC

Cách chấm điểm:

- Mức tối đa: Bài viết đảm bảo các yêu cầu về kiến thức, kĩ năng;thể hiện được những

cảm thụ tinh tế, chia sẻ chân thành, suy ngẫm sâu sắc,

- Mức không tối đa:

+ Không thể hiện đầy đủ các yêu cầu về kĩ năng, kiến thức

+ Bố cục không rõ; văn viết thiếu cảm xúc chân thành; diễn đạt lủng củng

+ Thiếu ý, thiếu sự liên hệ thực tế

(Tùy theo mức độ không đầy đủ, giám khảo ghi điểm từ 1 4).

Bài viết có bố cục rõ ràng, đúng đặc điểm của văn nghị luận, đặc biệt là thể hiện

được kĩ năng phân tích nội dung và nghệ thuật, bình luận kết hợp với năng lực cảm

thụ thơ Diễn đạt tinh tế, lưu loát, có cảm xúc

2 về nội dung:

Học sinh có thể có những lựa chọn khác nhau về các bài thơ, khổ thơ (thơ trung đại,

hiện đại; thơ Việt Nam, thơ nước ngoài; trong chương trình từ lớp 6 đến lớp 9) Có

những cách tiếp cận, phân tích, cảm thụ khác nhau về những bài thơ hoặc đoạn thơ

đó Từ việc phân tích, cảm thụ, làm rõ được:

- Cái mới mẻ, đặc sắc, độc đáo trong nội dung, nghệ thuật của bài thơ hoặc khổ thơ

đó

- Làm rõ được sự cuốn hút, sức ám ảnh và tác dụng, ảnh hưởng của bài thơ hoặc đoạn

thơ đó đối với người đọc và đối với bản thân

Yêu cầu cụ thể:

1 Mở bài:

- Dẫn dắt hay, có cảm xúc

- Giới thiệu bài thơ hoặc đoạn thơ (tác giả, hoàn cảnh sáng tác, khái quát nội dung,

nghệ thuật ) mà bản thân đã cảm thấy “thì thầm mãi trong lòng”

- Ấn tượng, cảm xúc chung sau khi được tiếp cận với bài thơ, đoạn thơ ấy

2 Thân bài:

- Phân tích, cảm nhận, bình luận, làm rõ nét độc đáo về nghệ thuật, nội dung của bài

thơ hoặc đoạn thơ:

+ Xác định được luận điểm

+ Chọn lựa những câu thơ, những hình ảnh thơ đặc sắc để trích dẫn, phân tích, cảm

thụ, làm rõ luận điểm

+ Tổng hợp các ý đã phân tích

- Tác động, sức ám ảnh, sức âm vang và những bài học mà người đọc, bản thân có

được từ bài thơ hoặc đoạn thơ

3 Kết bài:

- Khẳng định giá trị của bài thơ hoặc đoạn thơ đã phân tích

- Khái quát vai trò, chức năng của văn chương đối với cuộc sống con người

(Khuyến khích những bài viết mang tính sáng tạo, thể hiện chiều sâu trong cách

cảm thụ, thể hiện độ rộng của kiến thức trong cách liên hệ mở rộng, )

-Hết -1,0

10,0

1,0

UBND TP KON TUM KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ PHÒNG GD& ĐT NĂM HỌC: 2015 - 2016

Môn: Ngữ văn Lớp 8 Thời gian làm bài: 150 phút ( không kể thời gian giao đề) Ngày thi: 12/04/2016

(Đề thi có 01 trang)

ĐỀ:

Câu 1 (10,0 điểm):

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Ngày xưa có một người sắn bắn rất tài Nếu con thú rừng nào không may gặp bác ta thì hôm ấy coi như ngày tận số

Một hôm, người đi săn xách nỏ vào rừng Bác thấy một con vượn lông xám đang ngồi ôm con trên tảng đá Bác nhẹ nhàng rút mũi tên bắn trúng vượn mẹ

Vượn mẹ giật mình, hết nhìn mũi tên lại nhìn về phía người đi săn bằng đôi mắt căm giận, tay không rời con Máu ở vết thương rỉ ra loang khắp ngực

Người đi săn đứng im chờ kết quả

Bỗng vượn mẹ nhẹ nhàng đặt con xuống, vơ vội nắm bùi nhùi gối lên đầu con, rồi nó hái cái lá

to, vắt sữa vào và đặt lên miệng con Sau đó, vượn mẹ nghiến răng, giật phắt mũi tên ra, hét lên một tiếng thật to rồi ngã xuống

Người đi săn đứng lặng Hai giọt nước mắt từ từ lăn trên má Bác cắn môi, bẻ gãy nỏ và lẳng lặng quay gót ra về

Từ đấy, bác không bao giờ đi săn nữa

(Theo Lep Tôn-xtôi, Tiếng Việt 3, tập hai, NXB Giáo dục, 2010)

a.Trong câu chuyện trên, chi tiết nào khiến em xúc động nhất?Trình bày ngắn gọn cảm nhận của em vềchi tiết ấy (2,0 điểm)

b Tại sao người đi săn bẻ gãy nỏ và không bao giờ đi săn nữa? (1,0 điểm)

c Hãy đặt nhan đề cho văn bản (1,0 điểm)

d Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng một trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về tình mẫu tửđược gợi ra từ câu chuyện trên (6,0 điểm)

Câu 2 (10,0 điểm):

Nhận xét về bài thơ “Quê hương” của Tế Hanh, có ý kiến cho rằng: “ Bài thơ Quê hương thể

hiện tình yêu làng quê trong sáng, đằm thắm qua nỗi nhớ da diết của người con xa quê”

điểm, chấp nhận cả những cảm nhận riêng, lý giải riêng khi những những cảm nhận lý giải ấy có cơ sở.

Do tính chất mở của câu 1a và câu 1d nên người chấm cần có quan điểm mở, tôn trọng sự sáng tạo trong cách lựa chọn và giải quyết vấn đề của học sinh Khuyến khích những bài viết hay, giàu chất văn

II ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

Câu Yêu cầu – Nội dung Điểm

- Con vượn lông xám ngồi ôm con trên tảng đá

- Vượn mẹ giật mình, hết nhìn mũi tên lại nhìn về phía người đi săn bằng đôi mắt căm

giận, tay không rời con

- Bỗng vượn mẹ nhẹ nhàng đặt con xuống, vơ vội nắm bùi nhùi gối lên đầu con, rồi

nó hái cái lá to, vắt sữa vào và đặt lên miệng con

-

- Cảm nhận về ý nghĩa và bộc lộ những cảm xúc mà chi tiết ấy mang lại

+ Tùy theo chi tiết đã lựa chọn, HS cảm nhận về ý nghĩa của chi tiết Mỗi Hs có thể

có cách cảm nhận khác nhau nhưng cần thể hiện được sự đúng đắn, sâu sắc

+ Bộc lộ được những cảm xúc chân thành, những cảm nhận tinh tế về chi tiết

0,5

1,5

HS có thể có những cách diễn đạt khác nhau nhưng cần thể hiện đúng trọng tâm về ý

nghĩa của chi tiết:

Tình mẫu tử của vượn mẹ đã đánh thức lương tâm của người thợ săn

Tùy theo mức độ hiểu và cách diễn đạt của HS, giám khảo ghi điểm phù hợp.

1,0

Đặt nhan đề cho văn bản:

- Về yêu cầu:

Nhan đề hay, thể hiện được nội dung chính của câu chuyện; súc tích, ngắn gọn

- Ví dụ: Người đi săn và con vượn, Tình mẫu tử của vượn, Từ bỏ nghề đi săn,

Tùy theo mức độ hợp lý của nhan đề giám khảo ghi điểm phù hợp.

1,0

*Yêu cầu chung:

- Câu này nhằm đánh giá năng lực làm văn Nghị luận xã hội của học sinh: kĩ năng

làm văn, kĩ năng bày tỏ nhận thức, quan điểm

- Bài viết cần phải thể hiện rõ những cảm xúc chân thành, suy nghĩ chân thực Học

sinh có thể có nhiều cách diễn đạt, triển khai khác nhau nhưng cần có sự lập luận chặt

chẽ, lo gic

* Yêu cầu cụ thể:

Mở bài: Giới thiệu được vấn đề cần nghị luận: Tình mẫu tử thiêng liêng luôn chạm

vào lòng trắc ẩn và đánh thức lương tâm người khác 1,0

Mở bài rõ ràng, hấp dẫn có cách dẫn dắt thông minh, sáng tạo 1,0

Đảm bảo yêu cầu nhưng có chỗ còn thiếu sót, vụng về 0,5

Thân bài: triển khai vấn đề nghị luận.

HS có thể có nhiều cách trình bày khác nhau nhưng cơ bản đảm bảo các ý sau:

- Khái quát ý nghĩa văn bản: Tình mẫu tử của vượn mẹ đã làm người thợ săn (và cả

người đọc) bàng hoàng, xúc động Vậy nên nó đã thức tỉnh lương tâm người thợ săn

vốn lạnh lùng, vô cảm (HS có thể phân tích ngắn gọn những hành động của vượn mẹ

khi bị trúng tên )

- Bàn luận về vấn đề:

+ Tình mẫu tử gần gũi, thiêng liêng luôn quan trọng, cần thiết đối với sự khôn lớn,

trưởng thành của mỗi con người (HS có thể lý giải bằng những dẫn chứng cụ thể)

+ Bày tỏ những cảm xúc, suy nghĩ về sự hi sinh của người mẹ bằng cảm nhận, trải

nghiệm, hoàn cảnh của bản thân

- Phê phán những người con có những hành vi, thái độ, suy nghĩ không đúng về cha

mẹ và rút ra bài học nhận thức cho bản thân

4,0

Triển khai vấn đề hợp lí, có chiều sâu; diễn đạt trôi chảy,bộc lộ được cảm xúc chân

Triển khai vấn đề phù hợp song chưa thật sâu sắc, chưa đầy đủ các khía cạnh; diễn đạt

rõ nhưng có thể thiếu độ sâu và sự chân thành của cảm xúc; kết cấu tương đối mạch

lạc

2,0

Triển khai vấn đề còn chung chung, đôi chỗ sơ sài, thiếu tính thuyết phục; diễn đạt

Các thang điểm còn lại, giám khảo linh hoạt với từng trường hợp cụ thể.

Học sinh có những cách kết bài hay, gợi được nhiều suy ngẫm 1,0

Chưa có kết bài hoặc kết bài sai lệch

GK linh hoạt định các mức điểm từ 0,25 đến 0,75 phù hợp với thực tế làm bài của

HS.

0,0

2 Yêu cầu chung:

- Câu này nhằm đánh giá năng lực cảm thụ và làm văn Nghị luận chứng minh một nội

dung trong văn học của học sinh Học sinh cần huy động vốn kiến thức về tác giả, tác

phẩm và kĩ năng tạo lập văn bản để làm bài

- Học sinh có thể trình bày theo cách riêng, miễn thể hiện được cảm nhận của bản

thân về tình yêu quê hương trong hoàn cảnh xa quê của tác giả Tế Hanh; làm rõ được

luận điểm bằng cách lựa chọn, phân tích các hình ảnh thơ, các câu thơ tiêu biểu, đặc

sắc, thể hiện nỗi nhớ đằm thắm, trong sáng,da diết của nhà thơ; thể hiện được những

cảm thụ riêng, những xúc cảm riêng và bước đầu thể hiện kĩ năng phân tích thơ

- Bài viết có bố cục mạch lạc, logic; diễn đạt trôi chảy, có cảm xúc

Cơ bản đảm bảo yêu cầu của mở bài nhưng còn thiếu sót hoặc diễn đạt vụng về 0,5

Thân bài: triển khai làm rõ vấn đề nghị luận.

HS có thể viết theo nhiều cách khác nhau (có thể chọn lựa, phân tích các câu thơ, cáchình ảnh thơ theo trình tự bài thơ, từ đó khái quát, làm rõ vấn đề Hoặc cũng có thể đi

từ nỗi nhớ của tác giả ở đoạn thơ cuối để dẫn dắt, lựa chọn, phân tích những câu thơtiêu biểu trong bài và làm rõ vấn đề) Tuy nhiên cần làm rõ các ý:

- Nỗi nhớ quê hương của nhà thơ bắt đầu từ nỗi nhớ về một làng chài với những hìnhảnh, sự vật, con người, công việc cụ thể, bình dị, đời thường bằng một tâm hồn gắn

bó, sâu nặng, nghĩa tình với quê hương

+ Cảnh dân chài bơi thuyền đi đánh cá đã hiện hữu trong tâm tư nhà thơ với nhữngnét đẹp gần gũi, thơ mộng; hùng tráng, hấp dẫn

- Liên hệ với những bài thơ khác của nhà thơ Tế Hanh hoặc của các nhà thơ khác viết

về quê hương để khái quát, làm rõ về một tình cảm chân thành da diết luôn hiện hữutrong mỗi con người Từ đó liên hệ tình yêu quê hương trong cuộc sống thường ngàycủa bản thân, của những người thân xung quanh

7,0

Thể hiện đầy đủ các yêu cầu; cảm thụ tốt về thơ, phân tích được những nét nghệ thuậttiêu biểu trong những câu thơ, những hình ảnh tiêu biểu đã trích dẫn; diễn đạt hay, cócảm xúc; lập luận thuyết phục, có tổng hợp, khái quát làm rõ vấn đề cần chứng minh;

bố cục chặt chẽ, lo gic

7,0

Đảm bảo được 2/3 số ý Các ý được phân tích thấu đáo Thể hiện được khả năng cảmthụ và kĩ năng phân tích thơ nhưng một số ý chưa hay, chưa rõ Có khái quát, tổnghợp nhưng có thể chưa đến nơi đến chốn Hành văn một số ý thiếu mạch lạc Bố cụcđảm bảo

5,0

Đảm bảo ½ hoặc 2/3 số ý nhưng phân tích chưa sâu, chưa hay Chưa khái quát, tổnghợp để làm rõ vấn đề Diễn đạt còn lủng củng

3,0

Các thang điểm còn lại, giám khảo linh hoạt với từng trường hợp cụ thể.

Kết bài: Khẳng định vấn đề, nêu cảm nghĩ.

Kết bài hấp dẫn, để lại ấn tượng bởi những cảm xúc chân thành, tự nhiên

1,5

1,5

-Hết -UBND TP KON TUM KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ LỚP 9 PHÒNG GD& ĐT Năm học: 2009-2010

Môn: Ngữ văn-Phần thi: Tự luận

Thời gian làm bài: 60 phút ( không kể thời gian giao đề)

Nhận xét về nghệ thuật miêu tả thiên nhiên trong “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, có ý kiến cho

rằng: “Điều làm nên sự độc đáo cho những câu thơ tả cảnh thiên nhiên trong “Truyện Kiều” không chỉ ở ngôn từ, hình ảnh mà còn ở sự gắn kết giữa cảnh vật với tâm trạng nhân vật…”

Bằng sự hiểu biết của em về “Truyện Kiều” mà chủ yếu là qua các đoạn trích được học trongchương trình Ngữ văn lớp 9, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

YÊU CẦU CHUNG:

- Tập trung làm nổi bật sự tài hoa của Nguyễn Du về nghệ thuật miêu tả cảnh thiên nhiên trong “TruyệnKiều” mà chủ yếu là qua hai đoạn trích được học “Cảnh ngày xuân” và “ Kiều ở lầu Ngưng Bích”…

- Bài viết phải bộc lộ rõ sự thông minh, sáng tạo, năng khiếu văn học trong sự độc lập suy nghĩ, cảm nhậntinh tế,sâu sắc và khả năng lập luận lo gic, giàu sức thuyết phục…

- Bài viết có bố cục chặt chẽ; lí lẽ và dẫn chứng xác đáng; liên kết lo gic giữa các đoạn, các phần

- Trích dẫn ý kiến ( 0,5 điểm)

2 Thân bài( 7 điểm):

- Bức tranh thiên nhiên trong “ Truyện Kiều” được miêu tả bằng những hình ảnh độc đáo, tiêu biểu và bằngngôn từ đa nghĩa, giàu sắc thái biểu cảm… ( 0,5 điểm)

HS phân tích bốn câu đầu và sáu câu cuối đoạn trích “Cảnh ngày xuân” để làm nổi bật luận điểm.(1,5 điểm)

Gợi ý:

+Bức tranh mùa xuân tươi đẹp, tinh khôi được miêu tả qua hai hình ảnh tiêu biểu: cỏ non xanh, hoa lêtrắng…Và sức sống tràn trề của mùa xuân, sự mới mẻ,trong trẻo của cảnh vật được khắc hoạ nhờ vào việc sửdụng từ ngữ độc đáo,tài tình…( tận, điểm,trắng điểm…)

+Hay cảnh buổi chiều xuân thanh dịu, hài hoà mà thấm đượm một nỗi buồn bâng khuâng, khó tả đượccảm nhận từ những hình ảnh cảnh vật ( chiều tà, nhịp cầu nhỏ, khe nước nhỏ,…); từ những từ láy đa nghĩa ( thanh thanh, nao nao…)

- Đó là bức tranh thiên nhiên dưới cái nhìn của nhân vật… (0,5 điểm)

HS phân tích sự giống và khác nhau giữa cảnh vật trong bốn câu đầu và sáu câu cuối đoạn trích “ Cảnhngày xuân” để thấy rõ điều này (1,5 điểm)

Gợi ý:

Mùa xuân trong bốn câu thơ đầu đep,…là bởi vì Thuý kiều lần đầu tiên bước ra với cuộc đời, cái nhìn đầytin yêu,đầy sức sống và không một chút tì vết… Tác giả đã chăm chút cho bức tranh mùa xuân này bởi đó làbức tranh đẹp nhất trong Truyện Kiều…Còn với sáu câu thơ cuối cảnh vật nhuốm buồn vì tâm trạng bângkhuâng, nuối tiếc khi phải chia tay với một ngày vui đồng thời dự cảm về một điều chẳng lành sắp xảy đến …

- Thiên nhiên trong “ Truyện Kiều” luôn có nét tương đồng với tâm trạng nhân vật (0,5 điểm)

HS phân tích tám câu cuối đoạn trích “ Kiều ở lầu Ngưng Bích”…(1,5 điểm)

- HS mở rộng- phân tích những câu thơ khác trong “ Truyện Kiều”, có thể đối chiếu, liên hệ với các tác giảkhác…( 1 điểm)

( Học sinh làm bài trên tờ giấy thi)

Họ và tên thí sinh:………Lớp:……… Trường:……….SBD:………….

ĐỀ:

Câu 1 (1 điểm): Phát hiện và phân tích nét độc đáo của các biện pháp tu từ trong hai câu thơ

sau:

"Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi

Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng"

( Nguyễn Khoa Điềm)

Câu 2 (3 điểm): Ông bà ta có câu "Lời chào cao hơn mâm cỗ" Vậy nhưng một số thanh niên

hiện nay lại rất xem nhẹ "lời chào" Em hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 20 dòng) trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng trên.

ĐỀ CHÍNH THỨC

Câu 3 (6 điểm): Nhận xét về tác phẩm "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng, có ý kiến

cho rằng:"Bằng sự thành công trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và cách chọn ngôi

kể, nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã để lại trong lòng người đọc niềm xúc động sâu sắc về hình ảnh một bé Thu với tình yêu cha đằm thắm, bất diệt…"

Bằng những hiểu biết của em về đoạn trích truyện "Chiếc lược ngà" (Nguyễn Quang Sáng),

Câu Nội dung Điểm

1 - Hình ảnh ẩn dụ: "mặt trời của mẹ" để chỉ cho "em cu Tai"- đứa con của mẹ.

- Tác dụng: thể hiện tình yêu, niềm tin, hi vọng… đối với con của người mẹ

Tà ôi

- Diễn đạt thành đoạn văn mạch lạc, có cảm xúc.

0,25 điểm 0,25 điểm 0,5 điểm

2 * Yêu cầu về hình thức: diễn đạt thành một đoạn văn tối đa 20 dòng.

* Yêu cầu về nội dung: đoạn văn phải đầy đủ các ý sau:

- Giới thiệu vấn đề (mở đoạn): trong xã hội hiện nay đang tồn tại hiện tượng

một số thanh niên xem nhẹ việc chào hỏi Điều đó trái ngược với truyền

thống đạo đức của người Việt Nam (lễ phép với người lớn tuổi, tôn trọng

người khác khi giao tiếp,hiếu khách…).

- Bàn bạc vấn đề (phát triển đoạn):

+ Hiện trạng: Một bộ phân thanh thiếu niên đặc biệt là những HS bỏ học,

lang thang không biết kính trên nhường dưới, thậm chí không chào hỏi thầy

cô giáo đã từng dạy mình…

+ Nguyên nhân: Kinh tế xã hội phát triển, nhiều gia đình mải miết làm ăn,

kiếm tiền, ít quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho con cái…

+ Hậu quả: Ảnh hưởng xấu đến xã hội, làm mai một truyền thống tốt đẹp

(Trường hợp HS diễn đạt thành nhiều đoạn văn hoặc chênh lệc nhiều về

số dòng so với yêu cầu, trừ 0,5 điểm.)

0,5 điểm

0,5 điểm

0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm

- Tập trung làm nổi bật hình ảnh bé Thu - một bé gái tám tuổi với tình yêu

cha đằm thắm, bất diệt đã khiến người đọc xúc động Đồng thời làm rõ

những thành công trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, cách chọn

ngôi kể phù hợp của tác giả Nguyễn Quang Sáng trong đoạn trích truyện

Chiếc lược ngà

ĐỀ CHÍNH THỨC

- Bài viết phải bộc lộ rõ sự thông minh, sáng tạo, năng khiếu văn học trong

sự độc lập suy nghĩ, cảm nhận tinh tế,sâu sắc và khả năng lập luận lo gic,

Tập trung làm nổi bật các luận điểm sau:

- Nhân vật bé Thu có một tình yêu cha đằm thắm, bất diệt:

+ Yêu cha, bé Thu đã không nhận anh Sáu - người đàn ông có vết thẹo trên

mặt là ba.

(Dẫn chứng - phân tích dẫn chứng)

+ Khi nhận ra anh Sáu là ba qua lời kể của ngoại, bé Thu day dứt, ân hận,

xót xa, nuối tiếc…

(Dẫn chứng - phân tích dẫn chứng)

+ Trong giờ phút chia tay, tình yêu ba bộc lộ cuống quýt, hối hả, ruột thịt,

xúc động…

( Dẫn chứng - phân tích dẫn chứng - bình luận, bộc lộ những cảm

nhận riêng về chiến tranh và những éo le, mất mát mà nhân dân ta đã trải

qua trong chiến tranh…).

+ Khi trưởng thành, trở thành một cô giao liên dũng cảm, thông minh, tiếp

tục con đường người cha còn dang dở…

- Đoạn trích Chiếc lược ngà thành công trong nghệ thuật miêu tả tâm lí

nhân vật mà đặc biệt là nhân vật trẻ thơ Những diễn bién tâm lí, sự thay đổi

về cử chỉ,ánh mắt, nét mặt,…của bé Thu trước và khi nhận ra anh Sáu là ba

được miêu tả chân thực góp phần thể hiện sâu sắc tình cảm của bé Thu dành

cho ba mình.

(Dẫn chứng - phân tích dẫn chứng)

- Cách chọn ngôi kể và vai kể độc đáo Truyện được kể theo ngôi thứ nhất,

người kể chuyện là bác Ba, bạn thân của anh Sáu, người chứng kiến toàn bộ

câu chuyện nên đã có những lời kể, lời bình luận hết sức xúc động Điều đó

cũng góp phần thể hiện tình yêu ba sâu sắc của bé Thu…

(Dẫn chứng - phân tích dẫn chứng)

3 Kết bài(05 điểm):

- Khẳng định lại vấn đề.

- Tác động của tác phẩm, nhân vật đối với bản thân.

(Lưu ý: Trên đây là những gợi ý cơ bản.Tuỳ theo thực tế làm bài của HS

mà GV có thể linh động chấm - ghi điểm phù hợp.)

0,25điểm 0,25 điểm

0,5điểm

0,5 điểm

1,5 điểm

0,5 điểm 1,0 điểm

1,0 điểm

0,25 điểm 0,25 điểm