I.Kiến thức: Nêu được những đặc điểm của lực ma sát trượt, ma sát nghỉ, ma sát lăn.. II.Kỹ năng: Vận dụng được công thức của lực ma sát trượt và giải các bài tập tương tự như ở bài h
Trang 1§ 13 LỰC MA SÁT
A.MỤC TIÊU.
I.Kiến thức:
Nêu được những đặc điểm của lực ma sát trượt, ma sát nghỉ, ma sát lăn.
Viết được công thức của lực ma sát trượt.
Nêu được một số cách làm giảm hoặc tăng ma sát.
II.Kỹ năng:
Vận dụng được công thức của lực ma sát trượt và giải các bài tập tương tự
như ở bài học.
Giải thích được vai trò phát động của lực masát nghỉ đối với việc đi lại
của người, động vật và xe cộ.
Bước đầu đề xuất giả thuyết hợp lý và đưa ra được phương án thí nghiệm
để kiểm tra giả thuyết.
B CHUẨN BỊ.
I Giáo viên:
1.Phương pháp: Diễn giảng + thực nghiệm
2 Dụng cụ: lực kế , hình hộp chử nhật, máng ngang, các quả nặng II.Học sinh:Oân lại kiến thức lực ma sát ở lớp 8
C.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
I Oån định lớp: Kiểm tra sỉ số, vệ sinh.
II.Kiểm tra:
Phát biểu định luật Húc, biểu thức.
Nêu hướng, điểm đặt lực đàn hồi của lò xo.
III.Nội dung bài mới
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
Hoạt động I: Tìm hiểu lực ma sát
trượt
Nhắc lại khi nào xuất hiện lực
ma sát trượt? Và có hướng như
thế nào?
o Mô tả dụng cụ thí nghiệm
Làm thế nào để xác định được
độ lớn lực ma sát trượt?
Nhớ, trả lời
Vận dụng định luật I Niu Tơn từ đó suy ra cách xác định
Hoạt động nhóm 2 HS
1.Lực ma sát trượt.
Xuất hiện ở mặt tiếp xúc của vật đang trượt trên một bề mặt, có chiều ngược chiều với vận tốc
a Độ lớn của lực ma sát trượt như thế nào?
Thí nghiệm: mô tả SGK
Fđh= Fmst
b Độ lớn của lực ma sát trượt
mst
F
dh
F
Trang 2 Qua cách xác định độ lớn lực
ma sát trượt, độ lớn lực ma sát
trượt phụ thuộc vào yếu tố nào
?
Tìm phương án thí nghiệm kiểm tra
giả thuyết trên
o Thí nghiệm
o Dựa vào cách xác định độ lớn
lực ma sát trượt ta tìm ra µt
Ma sát trượt có lợi hay có hại?
Hoạt động II: Tìm hiểu lực ma sát
lăn
Khi nào lực ma sát lăn xuất
hiện, có hướng như thế nào?
Nêu thí vị về lực ma sát lăn?
Nêu câu hỏi C2
So sánh độ lớn lực ma sát lăn
và ma sát trượt?
Thí dụ đẩy thùng phi lăn dễ
dàng hơn khi đẩy thùng phi
trượt.trượt
Ma sát lăn có lợi hay có hại?
Hoạt động III: Tìm hiểu lực ma sát
nghỉ
o Thí nghiệm từ đó suy ra lực
ma sát nghỉ ( đứng yên dưới
tác dụng của 2 lực)
o Vai trò của ma sát nghỉ
tìm ra phương án tiến hành thí nghiệm kiểm tra giả thuyết
Quan sát thí nghiệm của GV và từ đó rút ra kết luận
Suy ra công thức lực ma sát trượt
Trả lời nêu thí dụ
Nhớ trả lời
Nêu thí dụ
Trả lời Câu C2
Lực ma sát lăn nhỏ hơn lực ma sát trượt
Đọc ứng dụng trong SGK
Trả lời
Từ thí nghiệm đặc điểm của lực ma sát nghỉ
Ghi nhớ
phụ thuộc những yếu tố nào? (Đặc điểm)
Không phụ thuộc vào tích tiếp xúc và tốc độ của vật
Tỉ lệ với độ lớn của áp lực N
Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của 2 mặt tiếp xúc
c Hệ số ma sát trượt
µt =
N
F mst
Công thức lực ma sát trượt
Fmst= µt.N
2.Lực ma sát lăn.
Xuất hiện ở chổ tiếp xúc của vật với bề mặt mà vật lăn trên đó để cản trở chuyển động lăn
Chú ý: Lực ma sát lăn dược tính như lực ma sát trượt nhưng rất nhỏ so với lực ma sát trượt
3.Lực ma sát nghỉ.
Xuất hiện ở mặt tiếp xúc của vật với bề mặt để giữ cho vật đứng yên trên bề mặt đó khi nó bị một lực tác dụng song song với mặt tiếp xúc
Đặc điểm:
- Khi vật chưa chuyển động lực ma sát nghỉ ngược hướng lực tác dụng và song song với mặt tiếp xúc
- Lực ma sát nghỉ cực đại lớn
Trang 3 Lực ma sát nghỉ có lợi hay có
hại?
Lực ma sát nghỉ có lợi nhiều hơn có hại
hơn lực ma sát trượt
Vai trò của lực ma sát nghỉ: SGK
IV Củng cố:
Làm việc cá nhân giải bài tập thí dụ SGK (xác định các lực tác dụng lên vật chuyển động thẳng đều).
Nếu mặt phẳng ngang N = P; mặt phẳng nghiêng N = P cosα Trả lời câu hỏi đầu bài.
V Dặn dò:
Học bài, làm bài tập.
Đọc trước bài $14, tìm CT lực hướng tâm và các lực hướng tâm.
ôn lại chuyển động tròn đều và gia tốc hướng tâm.