Bộ Giáo dục và Đào tạo CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMTrường ĐH Sư Phạm Kỹ Thuật TPHCM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc GIÁO ÁN DẠY LÝ THUYẾT Môn dạy:Cơ sở công nghệ chế tạo máy Lớp dạy: T
Trang 1Bộ Giáo dục và Đào tạo CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trường ĐH Sư Phạm Kỹ Thuật TPHCM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
GIÁO ÁN DẠY LÝ THUYẾT
Môn dạy:Cơ sở công nghệ chế tạo máy Lớp dạy:
Tên bài giảng:CƠ SỞ LÝ THUYẾT CẮT KIM LOẠI
Giáo án số: Số tiết giảng:
Phòng học: Ngày dạy:
A.CHUẨN BỊ:
1.Mục tiêu dạy học : Sau khi học xong bài này sinh viên có khả năng:
-Phân biệt được các bề mặt thường gặp trong chi tiết máy thường gặp
-Trình bày được các chuyển động tạo hình chính trong cắt kim loại
-Phân biệt các chuyển động trong máy phay,tiện,bào,xọc,…
-Trình bày các phương pháp tạo hình bề mặt chi tiết
-Giải thích được công thức tính vận tốc cắt và các đại lượng trong công thức đó
2.Vật liệu,dụng cụ,phương tiện dạy học:
Phấn,bảng,thước,mirco,khăn lau bảng,giáo trình Cơ sở công nghệ chế tạo máy(Khoa Cơ khí chế tạo máy-Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TPHCM)
B.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1.Ổn định lớp: ( 2 phút)
-Điểm danh:Sinh viên ghi ra một tờ giấy nhỏ ghi những thông tin(MSSV,Lớp) cuối giờ nộp lại cho giáo viên
2.Ôn bài cũ:(4 phút)
a.Phương pháp kiểm tra:đàm thoại
b.Dự kiến số sinh viên trả lời :2 sinh viên
c.Câu hỏi kiểm tra:
Trang 2-Định nghĩa quá trình sản xuất ?Từ đó nêu quá trình công nghệ là gì?
ĐÁP ÁN:Quá trình sản xuất là quá trình con người tác động vào tài nguyên thiên nhiên để biến nó thành sản phẩm phục vụ cho lợi ích con người.Còn quá trình công nghệ là một phần của quá trình sản xuất trực tiếp làm thay đổi hình dáng kích thước,tính chất lý hóa của bản thân chi tiết và vị trí tương quan giữa các chi tiết trong sản phẩm
-Cho biết nguyên công là gì?Thế nào là bước ?
ĐÁP ÁN :Nguyên công là một phần của quá trình công nghệ,được hoàn thành liên tục,tại chỗ làm việc.Bước là một phần của nguyên công đặc trưng bởi :cùng chế độ cắt,sử dụng cùng một loại dung cụ,gia công trên một bề mặt hoặc nhiều bề mặt cùng lúc
Nhận xét nhanh các câu trả lời của sinh viên
3.Giảng bài mới :
a.Giới thiệu bài mới :(1 phút)
Ngày nay,có rất nhiều phương pháp để gia công kim loại :đúc,rèn,dập,hàn,……tuy nhiên các phương pháp này thường cơ bản là tạo phôi hoặc các bán thành phẩm thường có độ chính xác và độ bóng không cao.Do đó,để nâng cao độ bóng và đô chính xác của các chi tiết theo yêu cầu kỹ thuật thì phải tiến hành gia công bằng cắt kim loại.Bài học sau đây sẽ giúp chúng ta tìm hiểu những hình dung,khái niệm ban đầu vể gia công cắt kim loại
b.Tiến trình giảng bày mới :
Hoạt động
Trang 3gian
Nội dung Của giáo viên Của sinh viên Ghi chú
4 phút
1 phút
7 phút
2.1.Các bề mặt thường gặp
trong chi tiết máy :
-Dạng bề mặt tròn xoay,mặt
trụ,côn,…
-Dạng mặt phẳng hoặc profin
tạo nên bời các mặt phẳng
-Dạng mặt đặc biệt
2.2.Khái niệm các chuyển
động tạo hình :
-Định nghĩa chuyển động tạo
hình (Bao gồm mọi chuyển
động tương đối giữa dao và
phôi trực tiếp tạo ra bề mặt gia
công)
2.2.1.Chuyển động cắt chính
và vận tốc cắt :
-Định nghĩa chuyển động cắt
-Liệt kê các dạng bề mặt,viết lên bảng
-Vẽ hình minh họa(mỗi dạng bề mặt
vẽ 2 hình minh họa) -Yêu cầu và hướng dẫn sinh viên vẽ vào tập
-Đặt câu hỏi cho học sinh :Các em hãy lấy
ví dụ ngoải thực tế những vật có bề mặt như vậy ?
-Ghi nhận câu trả lời,dánh giá câu trả lời
-Trình bày định nghĩa,ghi ý chính lên bảng
-Trình bày định
-Lắng nghe lời giảng
-Vẽ hình minh họa vào tập
-Nhớ lại những vật có
bề mặt như vậy ngoài thực tế từ đó đưa ra câu trả lời
-Lắng nghe lời giảng -Chép định nghĩa vào tập
-Lắng nghe,chép định
-Trình bày trực
quan,thuyết trình
-Thuyết trình,đàm thoại
-Thuyết
Trang 47 phút
chính(Là chuyển động cơ bản
tạo ra phoi cắt,chuyển động
tiêu hao năng lượng nhiều
nhất)
-Định nghĩa số vòng quay n
(máy tiện,phay, ) và hành trình
kép(bào,xọc,…)
-Định nghĩa vận tốc cắt v (Là
lượng dịch chuyển tương đối
giữa lưỡi cắt và chi tiết gia
công )
-Trình bày công thức tính vận
tốc cắt :
v= (m/ph)
2.2.2.Chuy n đ ng ch y ển động chạy ộng chạy ạy
dao và lượng chạy daong ch y daoạy :
-Đ nh nghĩa chuy n đ ng ịnh nghĩa chuyển động ển động chạy ộng chạy
ch y dao(là chuy n đ ng ạy ển động chạy ộng chạy
c n thi t đ ti p t c t o ra ần thiết để tiếp tục tạo ra ết để tiếp tục tạo ra ển động chạy ết để tiếp tục tạo ra ục tạo ra ạy
phoi)
-Trình bày các đ c tr ng c a ặc trưng của ư ủa
chuy n đ ng ch y daoển động chạy ộng chạy ạy :
+Lượng chạy daong ch y dao ạy
vòng(mm/vòng)(khi trên
máy ti n)ện)
+Lượng chạy daong ch y dao ạy
phút(mm/ph)(khi trên máy
phay)
nghĩa,cho ví dụ cụ thể trong máy phay
-Gọi 1 học sinh hỏi :Em hãy xác định chuyển động cắt chính trong máy tiện ?
-Trình bày định nghĩa -Ghi công thức lên bảng,giải thích các kí hiệu có trong công thức và thứ nguyên của công thức
-Trình bày định nghĩa,cho ví dụ cụ thể trong máy phay -Gọi 1 học sinh hỏi :Em hãy xác định chuyển động chạy dao trong máy tiện ? -Định nghĩa các đặc trưng của chuyển động chạy dao -Chú ý về các thứ nguyên của từng đặc trưng để tránh nhầm lẩn với nhau
nghĩa vào tập
-Tập trung suy nghĩ câu hỏi
-Trả lời đáp án
-Lắng nghe,chép định nghĩa vào tập
-Tập trung tư duy để nắm rõ và vững công thức
-Ghi lại công thức và các kí hiệu
-Tập trung lắng nghe,chép định nghĩa vào tập
-Tập trung tư duy suy nghĩ câu hỏi
-Trả lời -Tập trung nghe giảng
-Ghi lại những ý chính
trình,đàm thoại
-Diễn giải
-Thuyết trình,diễn giãi -Đàm thoại
Trang 55 phút
6 phút
+Lượng chạy daong ch y dao ạy
răng(mm/răng)(khi gia công
bánh răng)
+Lượng chạy daong ch y dao khi ạy
bào,x c(mm/htk)ọc(mm/htk)
2.2.3.Chuyển động phụ và
chiều sâu cắt :
-Định nghĩa chuyển động
phụ(bao gồm các chuyển động
khác như :đưa dao vào,lùi dao
ra,chạy dao về cắt lần thứ hai )
-Định nghĩa chiều sâu cắt
t(mm)
-Trình bày công thức tính
chiều sâu cắt t khi tiện :
T=(D-d)/2(mm)
D :Đường kính chi tiết trước
khi gia công(mm)
d :Đường kính chi tiết sau khi
gia công(mm)
2.2.4.Các phương pháp tạo
hình bề mặt chi tiết : có 4
phương pháp :
-Định nghĩa phương pháp định
hình(hình dáng lưỡi cắt phải
giống hình dáng chi tiết gia
công)
-Định nghĩa phương pháp chép
hình(Cần phải tạo ‘các đường’
phải có dạng đồng dạng với
hình dáng chi tiết cần gia công)
-Trình bày định nghĩa chuyển động phụ
-Trình bày định nghĩa chiều sâu cắt và công thức
-Chú thích rõ các thứ nguyên trong công thức
-Trình bày rõ về các phương pháp
-Giải thích sự khác nhau giũa các phương pháp
-Lấy hình minh họa cho sinh viên nắm rõ
-Nêu một số ví dụ cụ
-Lắng nghe
-Tập trung tư duy để nắm rõ công thức
-Ghi lại ý chính -Tập trung nghe rõ
-Chú ý quan sát hình
vẽ tứ đó tư duy để thấy sự khác nhau giữa các phương pháp -Tập trung để nắm
-Thuyết trình
-Diễn giải
-Thuyết trình -Diễn giải
Trang 6-Định nghĩa phương pháp gia
công theo vết(Bề mặt tạp hình
là vết chuyển động tương đối
của lưỡi cắt với bề mặt chi tiết
gia công)
-Định nghĩa phương pháp bao
hình(Hình dáng bề mặt tạo
thành sẽ là bề mặt bị bao của
họ profin dụng cu khi chúng
chuyển động bao hình với
nhau)
thể về việc sử dụng những phương pháp này khi gia công -Hỏi 1 em học sinh :Em hãy cho biết gia công bánh răng co thể dùng phương pháp nào ?(phương pháp theo vết và phương pháp bao hình)
vững
-Tập trung suy nghĩ liên hệ thực tế -Đưa ra câu trả lời
-Đàm thoại
c.Kiểm tra :(3 phút)Gọi 1 sinh viên trả lời câu hỏi :Xác định các chuyển động tao hình
trong máy bào ?(ĐÁP ÁN :Chuyển động cắt chính là chuyển động tịnh tiến khứ hồi của dao,chuyển động chạy dao là chuyểsn động dịch chuyển của bàn máy mang chi tiết sau 1 hành trình kép)
4.Củng cố bài :(4 phút)Hệ thống lại tất cả kiến thức đã học:
-Các bề mặt thường gặp trong chi tiết máy
-Chuyển động cắt chính và vận tốc cắt,chú ý công thức tính vận tốc v
-Chuyển động chạy dao và các đặc trưng của chuyển động chạy dao
-Chuyển động phụ và chiều sâu cắt t,chú ý công thức tính chiều sâu cắt t
-Các phương pháp tạo hình bề mặt
-Ứng dụng kiến thức đã học trong thực tế :máy phay,tiện,bào,khoan,…
-Giải đáp những thắc mắc học sinh đặt ra
Trang 7
5.Giao bài : (1 phút)
Đọc tham khảo tài liệu về chuyển động máy tiện,máy phay,gia công bánh răng.Yêu cầu sinh viên xem lại bài,nắm rõ và vững công thức ;xem lại các hình vẽ trong giáo trình
A RÚT KINH NGHIỆM: (GV tự nhận xét sau ca giảng: về thời gian, nội dung, phương pháp, tổ chức chuẩn bị, …)
………