Mục tiêu dạy học: Sau khi học xong bài này sinh viên có khả năng: Trình bày được yêu cầu của vật liệu làm khuôn và lõi.. Kể tên và trình bày được tính chất của vật liệu làm khuôn và
Trang 1Bộ Giáo Dục và Đào Tạo CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Trường: ĐH SPKT TPHCM Độc lập _ Tự do _ Hạnh phúc
GIÁO ÁN LÝ THUYẾT
Tên bài: CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO KHUÔN VÀ LÕI
Giáo án số: 4 Số tiết dạy: 3 tiết Số tiết đã dạy: 0
Thực hiện từ ngày: ……….Đến ngày:………
A CHUẨN BỊ:
I Mục tiêu dạy học:
Sau khi học xong bài này sinh viên có khả năng:
Trình bày được yêu cầu của vật liệu làm khuôn và lõi
Kể tên và trình bày được tính chất của vật liệu làm khuôn và lõi
Trình bày được các phương pháp_nguyên công chế tạo khuôn, lõi bằng tay_bằng máy
Nêu được mục đích sấy khuôn, lõi_ phương pháp lắp khuôn và rót kim loại vào khuôn
+ Làm được khuôn, lõi bằng tay với vật đúc tương đối đơn giản
Ý thức được việc chọn vật liệu làm khuôn, lõi có ảnh hưởng đến tính chất của vật đúc sau khi đúc
II Vật liệu, dụng cụ, phương tiện dạy học:
- Giáo án, đề cương chi tiết, giáo trình Công nghệ kim loại
- Bảng, phấn, micro, máy tính, máy chiếu projector, màn chiếu
B CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp: (2ph)
Điểm danh: gọi nhóm trưởng báo cáo sỉ số, số SV có mặt, số SV vắng mặt
2 Ôn bài cũ: (4ph)
- Dự kiến số SV tham gia trả lời: 2 SV
- Câu hỏi:
Mặt phân khuôn là gì? Hãy kể tên các nguyên tắc chung xác định mặt phân khuôn?
Đáp án: mặt phân khuôn là bề mặt tiếp xúc của nửa khuôn trên và nửa khuôn dưới Có 3 nguyên tắc chung xác định mặt phân khuôn: dựa vào công nghệ
Trang 2làm khuôn, dựa vào độ chính xác của lòng khuôn, dựa vào chất lượng hợp kim đúc
Hãy vẽ bản vẽ thiết kế đúc cho chi tiết sau:
Rz20
Rz20
T D
Đáp án
3 Giảng bài mới:
a Giới thiệu bài mới: (1ph)
Ở bài trước chúng ta được đã được biết thiết kế đúc là một khâu quan trọng trong quá trình sản xuất đúc, một sự tổng hợp các kiến thức để cụ thể hóa trên bản vẽ và tính toán trong thuyết minh Bài học hôm nay cũng không kém phần quan trọng, nó sẽ giúp chúng ta chọn được vật liệu thích hợp để chế tạo khuôn, lõi và biết cách chế tạo khuôn lõi bằng tay, bằng máy
b Trình bày bài mới:
Thời
gian
chú
15ph
I.Vật liệu làm khuôn, lõi:
1 Yêu cầu:
- Độ bền: cát hạt nhỏ, hàm
lượng đất sét cộng chất dính kết cao Độ bền phụ thuộc độ đầm chặt
+ Khuôn tươi:
sn = 30¸70 Kpa
+ Khuôn khô:
s n = 80¸200 Kpa
- Độ dẻo: dùng nhiều hàm
lượng đất sét và chất dính kết tăng hàm lượng nước
+ Khuôn tươi:
H 2 O > 5%
+ Khuôn khô:
H 2 O £ 8%
- Tính lún(co bóp) phải thêm
- Ghi tên bài:
CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO KHUÔN VÀ LÕI
- Chiếu slide Trình bày
và viết lại các ý cơ bản lên bảng
- Nêu nội dung:
+ Liệt kê các yêu cầu
cơ bản của vật liệu lên bảng
+ Ghi tóm tắt các số liệu lên bảng
* Đặt câu hỏi: độ bền tăng
khi nào?
- Lắng nghe, quan sát và ghi chép tóm tắt
- Lắng nghe, suy nghĩ và phát biểu trả lời câu hỏi của
Sử dụng phương pháp: Thuyết trình, trình bày trực quan
Thuyết trình, diễn
Trang 3nhiều phụ gia( như: mùn cưa,
bột than, rơm bột,…)
- Tính thông khí tăng: cát hạt
to, tròn, độ đầm chặt giảm
- Tính bền nhiệt: khả năng của
vật liệu ở nhiệt độ cao mà
không bị nóng chảy, dính bám
trên bề mặt vật đúc gây khó
khăn cho gia công cắt gọt
Tính bền nhiệt tăng khi dùng
cát có hàm lượng SiO2 (thạch
anh) lớn
- Độ ẩm: để làm khuôn, in hình:
+ Khuôn tươi:
4¸5%
+ Khuôn khô:
6¸8%
- Tính bền lâu: khả năng giữ
được tính chất của vật liệu khi
sử dụng nhiều lần
2 Các loại vật liệu:
Thành phần chủ yếu:
a Cát:(SiO2)
Là thành phần chính của hỗn hợp Độ hạt cát to_ nhỏ
tính chịu nhiệt, độ bóng bề
mặt khác nhau
b Đất sét:
Cao lanh
Al 2 O 3. 2SiO 2 2H 2 O
Bentonit
Al 2 O 3 4SiO 2 nH 2 O
* Trả lời: khi cát hạt càng
nhỏ, không đồng đều, sắc cạnh, lượng đất sét tăng,
… # Ghi nhận câu trả lời của SV, nhận xét
- Trình bày, giải thích các khái niệm, các thông số ghi trên bảng
- Chiếu slide Trình bày, giải thích các yêu cầu
cơ bản của vật liệu
* Đặt câu hỏi:
+ Tính lún tăng khi nào?
+ Độ ẩm cao sẽ xảy ra hiện tượng gì?
* Trả lời:
+ Tính lún tăng khi dùng cát hạt to, đất sét
và chất dính kết ít, chất phụ giảm,…
+ Độ ẩm cao làm giảm
độ bền nén và sinh khí khi tiếp xúc kim loại nóng chảy
# Ghi nhận câu trả lời của SV, nhận xét
- Chiếu slide Trình bày nêu tính chất, các công thức cơ bản của từng loại vật liệu
Đặt câu hỏi:
+ Đặt tính xấu của cát thạch anh là gì?
+ Mục đích của việc đưa chất dính kết vào
GV
- Quan sát, lắng nghe
và ghi nhận
- Quan sát, ghi nhận
- Suy nghĩ, tập trung giải đáp câu hỏi
Xung phong phát biểu, trả lời câu hỏi
- Quan sát, lắng nghe
và ghi nhận tóm lược
- Suy nghĩ, phát biểu trả lời câu hỏi của GV
giải
Thuyết trình
Diễn giải
Đàm thoại
Thuyết trình
Đàm thoại
Trang 4c Chất dính kết:
Dùng các loại dầu thực vật, khoáng vật, rỉ mật, nước bã giấy(kiềm sunfit), nước thủy tinh:
Na 2 On SiO 2 mH 2 O
d Chất phụ: làm tăng tính
lún, thông khí cho hỗn hợp
e Chất sơn khuôn:
Bột grafit+ đất sét+ nước chất sơn khuôn đúc gang, hợp kim đồng.
SiO 2 + sét+ H 2 O chất sơn khuôn đúc thép.
Đúc khuôn bằng kim loại:
- Sơn khuôn làm tăng tuổi
thọ cho khuôn, giảm tốc độ dẫn nhiệt thành khuôn
- Rơm bột, bột than, mùn
cưa,… làm lõi
3 Hỗn hợp cát- đất sét:
- Cát áo: là phần hỗn hợp trực
tiếp xúc với kim loại lỏng
- Cát đệm: không trực tiếp tiếp
xúc với kim loại lỏng nên chất lượng không cao, thường là vật liệu cũ trộn thêm với nước
- Không qua sấy gọi là khuôn
tươi thường chứa 10-12% đất sét, độ ẩm 4-5%.
- Qua sấy gọi là khuôn khô
chứa đến 15% đất sét, độ ẩm 6-8%.
là gì?
+ Mục đích của sơn khuôn?
Trả lời:
+ Đặc tính xấu của cát thạch anh là ở nhiệt
độ trung bình có sự chuyển biến thù hình làm thay đổi thể tích làm nứt nẻ hạt cát tạo ra bụi nhỏ
+ Chất dính kết làm tăng độ bền, độ dẻo, tính chịu nhiệt cho khuôn, lõi
+ Sơn khuôn làm tăng
độ bóng vật đúc, độ bền và tính chịu nhiệt cho khuôn, lõi
# Ghi nhận câu trả lời của SV, nhận xét
- Trình bày, giảng giải các khái niệm thông qua trình chiếu các hình ảnh minh họa, các đoạn clip, liên quan đến nội dung cho
SV xem
- Lắng nghe, tiếp thu, ghi lại Xem clip, hình, tập trung theo dõi sự giải thích của GV, phát biểu ý kiến riêng của mình
Thuyết trình, giảng giải
Trang 54 Củng cố bài: hệ thống hóa lại kiến thức vừa trình bày: (2ph)
- Vật liệu làm khuôn và lõi phải thỏa mãn các yêu cầu
- Đặc tính của các loại vật liệu làm khuôn và lõi
- Lượng hỗn hợp cát- đất sét trong khuôn và lõi
5 Giao bài: (1ph)
Yêu cầu SV về xem lại bài vừa học, nắm rõ các yêu cầu, đặc tính của vật liệu làm khuôn và lõi Xem bài tiếp theo để chẩn bị cho buổi học sau