BÁO CÁO HỌC PHẦN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG PHỤC VỤ ĐỒ UỐNG Đề tài Trình bày nghệ thuật Trà Đạo

BÁO CÁO HỌC PHẦN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG PHỤC VỤ ĐỒ UỐNG Đề tài: Trình bày nghệ thuật Trà Đào LỚP : DH19KS2 GVHD : ThS. TRẦN THỊ NGỌC HUỲNH Họ tên và MSSV thành viên nhóm: NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Giảng viên hướng dẫn MỤC LỤC PHẦN 1. ĐẤT NƯỚC NHẬT VÀ MỘT NỀN VĂN HÓA Trang TRUYỀN THỐNG-------------------------------------------------------------------------- 1. 1 Đất nước Nhật Bản ----------------------------------------------------------- 1.1.1. Điều kiện tự nhiên 1.1.2. Con người Nhật 1. 2 Nhật Bản và một nền văn hóa truyền thống ----------------------------- 1.2.1. Phong tục tập quán : Chào – Hỏi------------------------------------- 1.2.2. Lễ hội truyền thống Nhật Bản----------------------------------------- 1.2.2.1. Lễ hội chào đón Năm mới--------------------------------- 1.2.3. Lễ hội ngắm hoa Anh Đào 1.2.4. Nghệ thuật cắm hoa 1.2.5. Sumo – môn vật cổ truyền 1.2.6. Kimono – trang phục truyền thống----------------------------------- 1.2.7. Món ăn Nhật PHẦN 2. Trà đạo Nhật Bản và các nguyên tắc dung Trà đạo -------------------- 2.1. Khái quát chung --------------------------------------------------------------- 2.1.1. Nguồn gốc Trà đạo Nhật Bản----------------------------------------- 2.1.2. Trà đạo trong đời sống của người Nhật Bản ----------------------- 2.1.3. Trà đạo thời hội nhập 2.2. Nghệ thuật Trà đạo ----------------------------------------------------------- 2.3. Không gian thưởng trà------------------------------------------------------- 2.3.1. Trà thất 2.3.2. Trà viên 2.4. Những đạo cụ được dùng trong pha chế và thưởng thức Trà đạo------------------------------------------------------------------------- 2.5. Nghệ thuật pha trà----------------------------------------------------------- 2.5.1. Nước pha Trà---------------------------------------------------------- 2.5.2. Làm ấm dụng cụ------------------------------------------------------ 2.5.3. Cho Trà vào ấm pha trà--------------------------------------------- 2.5.4. Pha trà------------------------------------------------------------------- 2.5.5. Cách rót trà------------------------------------------------------------ 2.5.6. Cách uống trà---------------------------------------------------------- 2.6. Các quy tắc khi dùng Trà đạo--------------------------------------------- 2.6.1. Quy tắc 1 “Osakini” 2.6.2. Quy tắc 2 “tránh mặt chính của chén trà quan trọng khi uống PHẦN 3 TRÀ ĐẠO VÀ NGHỆ THUẬT TRÀ ĐẠO TẠI VIỆT NAM---------- 3.1. Khởi nguồn nghệ thuật Trà đạo Việt Nam------------------------------ 3.2. Những nét đặc trưng trong văn hóa Trà đạo tại Việt Nam---------- 3.3. Nghệ thuật pha Trà đạo Việt----------------------------------------------- 3.4. Nghệ thuật thưởng trà đạo Việt------------------------------------------- KẾT LUẬN------------------------------------------------------------------------------------ PHỤ LỤC -------------------------------------------------------------------------------------- TÀI LIỆU THAM KHẢO------------------------------------------------------------------

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÀ RỊA VŨNG TÀU

KHOA DU LỊCH -

BÁO CÁO HỌC PHẦN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG PHỤC VỤ ĐỒ UỐNG

Đề tài: Trình bày nghệ thuật Trà Đào

LỚP : DH19KS2 GVHD : ThS TRẦN THỊ NGỌC HUỲNH

Họ tên và MSSV thành viên nhóm:

Bà Rịa - Vũng Tàu, tháng 7 / 2021

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

-Giảng viên hướng dẫn MỤC LỤC PHẦN 1 ĐẤT NƯỚC NHẬT VÀ MỘT NỀN VĂN HÓA Trang TRUYỀN

THỐNG -1 1 Đất nước Nhật Bản

-1.1.1 Điều kiện tự nhiên

1.1.2 Con người Nhật

1 2 Nhật Bản và một nền văn hóa truyền thống

-1.2.1 Phong tục tập quán : Chào –

Hỏi -1.2.2 Lễ hội truyền thống Nhật

Bản -1.2.2.1 Lễ hội chào đón Năm

mới -1.2.3 Lễ hội ngắm hoa Anh Đào

1.2.4 Nghệ thuật cắm hoa

1.2.5 Sumo – môn vật cổ truyền

1.2.6 Kimono – trang phục truyền

thống -1.2.7 Món ăn Nhật

PHẦN 2 Trà đạo Nhật Bản và các nguyên tắc dung Trà đạo

-2.1 Khái quát chung

-2.1.1 Nguồn gốc Trà đạo Nhật

Bản -2.1.2 Trà đạo trong đời sống của người Nhật Bản

-2.1.3 Trà đạo thời hội nhập

2.2 Nghệ thuật Trà đạo

-2.3 Không gian thưởng

trà -2.3.1 Trà thất

2.3.2 Trà viên

2.4 Những đạo cụ được dùng trong pha chế và thưởng thức Trà

đạo -2.5 Nghệ thuật pha

trà -2.5.1 Nước pha

Trà -2.5.2 Làm ấm dụng

cụ -2.5.3 Cho Trà vào ấm pha

trà -2.5.4 Pha

-2.5.5 Cách rót

2.5.6 Cách uống

trà -2.6 Các quy tắc khi dùng Trà

đạo -2.6.1 Quy tắc 1 “Osakini”

2.6.2 Quy tắc 2 “tránh mặt chính của chén trà quan trọng khi uống

PHẦN 3 TRÀ ĐẠO VÀ NGHỆ THUẬT TRÀ ĐẠO TẠI VIỆT

NAM -3.1 Khởi nguồn nghệ thuật Trà đạo Việt

Nam -3.2 Những nét đặc trưng trong văn hóa Trà đạo tại Việt

Nam -3.3 Nghệ thuật pha Trà đạo

Việt -3.4 Nghệ thuật thưởng trà đạo

Việt -KẾT

LUẬN -PHỤ LỤC

-TÀI LIỆU THAM

PHẦN 1 ĐẤT NƯỚC NHẬT BẢN VÀ MỘT NỀN VĂN HÓA TRUYỀN

THỐNG 1.1 Đất nước Nhật Bản

Nhật Bản theo tiếng Hán có nghĩ là “Mặt trời” Bên cạnh đó, vùng vị trí địa lícủa quốc gia này rất gần với việc Mặt Trời mọc buổi sáng Theo các nghiên cứu củacác nhà địa lý chỉ ra rằng: Nếu như các nước Châu Á cùng ngắm Mặt Trời mọc, thìđứng tại Nhật Bản sẽ cho bạn nhìn thấy Mặt Trời to nhất và rõ nhất Chính vì thế,nước Nhật mới được gọi là đất nước Mặt Trời mọc

Nhật Bản, trong khẩu ngữ thường được gọi tắt là Nhật, tên đầy đủ là Nhật BảnQuốc, là một quốc gia và đảo quốc có chủ quyền nằm ở khu vực Đông Á, tọa lạc trênbiển Thái Bình Dương.Quốc gia này nằm bên rìa phía đông của các biển: Nhật Bản,Hoa Đông, phía tây giáp với bán đảo Triều Tiên qua biển Nhật Bản, phía bắc giáp vớivùng Viễn Đông của Liên bang Nga theo biển Okhotsk và phía nam giáp với đảo ĐàiLoan qua biển Hoa Đông

Xứ sở mặt trời mọc Nhật Bản từ lâu đã được coi là một nơi đáng sống bởi nóchứa đựng những giá trị đặc biệt mà bạn sẽ khó tìm thấy ở các quốc gia khác Nhắcđến Nhật Bản, chắc hẳn bạn sẽ nghĩ ngay đến con người Nhật Bản đầy tính kỷ luật, tựgiác, chăm chỉ, người Nhật luôn khiến thế giới phải thán phục trước những hành độngnhỏ nhất của mình.Nhật Bản cũng là điểm dừng chân tuyệt vời với phong cảnh đẹp,đường phố sạch sẽ và có truyền thống văn hóa hết sức đặc sắc Cũng chính vì vậy màNhật Bản trở thành điểm đến của nhiều khách du lịch cũng như du học sinh và ngườilao động nước ngoài

Với diện tích gần 400.000km2, trải dài từ bờ biển Okhotsk ở phía Bắc đến phíaNam biển Đông Hải của Trung Quốc Phía Đông giáp với Hàn Quốc và Nga đã tạocho Nhật Bản một địa thế giao thương thuận lợi Đặc biệt, Nhật bản còn là đất nước

có nhiều đảo nhất thế giới với gần 7.000 hòn đảo, trong đó có 5 đảo lớn nhất và cónhiều người sinh sống nhất là Honshu, Hokkaido, Kyushu, Shikoku và Okinawa.Việc sở

hữu số lượng đảo nhiều nhất, khiến cho diện tích đất liền quốc gia này bị giảm sút rõ rệt.

Theo thống kê: Số lượng đảo chiếm 97% diện tích đất liền nhưng chủ yếu làrừng,núi và nguồn tài nguyên thì vô cùng hạn hẹp Khiến cho Nhật Bản, là một trongnhững quốc gia trên thế giới không có nguồn tài sản từ thiên nhiên

1.1.1 Điều kiện tự nhiên

1.1.1.1 Khí hậu

Do nằm trên vành đai Thái Bình Dương, nên khí hậu Nhật Bản thuộc vùng

ôn đới, với 4 mùa rõ rệt và thiên nhiên tươi đẹp, cây cối màu mỡ, xanh tốt, thựcvật phong phú và đa dạng Bởi thế mà không phải tự nhiên Nhật Bản được xếpvào Top 10 những đất nước đẹp nhất thế giới

1.1.1.2 Thiên tai: động đất, núi lửa phun trào và song thần

Thế nhưng, cũng chính vì địa thế này mà mỗi năm Nhật Bản phải hứngchịu hàng trăm trận động đất, núi lửa phun trào và sóng thần lớn nhỏ Vì nhữngthiên tai này mà đất nước Nhật Bản đã tưởng như bị xóa sổ khỏi bản đồ Nhưngvới ý chí kiên cường, mạnh mẽ và quyết tâm, người dân đất nước này đã chungtay xây dựng và giữ vững quê hương của mình

Một quốc gia khó khăn về sản xuất nông nghiệp, do ảnh hưởng của khí hậulàm cho cây cối không phát triển được Nhật Bản, trở thành quốc gia đi đầu trêntoàn thế giới trong lĩnh vực nông nghiệp: Thời tiết lạnh, cây cối không sinh trưởngphát triển được Người Nhật đã phát triển nông nghiệp với hình thức trồng rautrong nhà kính Với phương pháp này, không chỉ giữ cho nhiệt độ luôn ổn định và

là nhiệt độ phù hợp tốt nhất để cây sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh Đưa chấtlượng sản phẩm lên đỉnh cao của chất lượng Hay nói đúng hơn, làm nông nghiệptại Nhật không bị ảnh hưởng bởi thời tiết vì tất cả đều được trồng trong nhà kính

Mặc dù chịu nhiều thiên tai, lại rất khan hiếm tài nguyên thiên nhiên vàkhoáng sản, nhưng Nhật Bản luôn là một quốc gia đứng đầu thế giới về khoa họccông nghệ, đứng thứ 2 thế giới về tổng sản phẩm nội địa và là đứng thứ 5 trên thếgiới trong lĩnh vực đầu tư cho quốc phòng Không chỉ vậy, Nhật Bản còn xếp thứ

4 thế giới về xuất khẩu và đứng thứ 6 thế giới về nhập khẩu Quốc gia này làthành viên thường trực của Tổ chức Liên Hợp Quốc Vậy lý do nào đã khiến nướcNhật mạnh mẽ, vững chắc và kiên cường như vậy

1.1.2 Con người Nhật Bản

1.1.2.1 Những nét về con người Nhật Bản

Học không chỉ có tính hiếu kỳ, nhạy cảm với văn hóa nước ngoài vàhiếu học Họ còn có một ý thức tập thể cao, óc thẩm mỹ và sáng tạo thiênbẩm, luôn tôn trọng thứ bậc, địa vị (đây là phong tục của người Nhật) Nếuđược dùng 5 từ để nói về người Nhật thì đó chính là: CẦN CÙ – THÔNGMINH – TIẾT KIỆM – TRUNG THÀNH – TRÁCH NHIỆM CAO Chínhnhờ những đức tính như vậy mà nước Nhật mới có thể đạt được những thànhtựu vượt bậc như ngày hôm nay Người Nhật chính là một tấm gương sáng

để cả thế giới soi mình và học tập theo

1.1.2.2. Khôi phục kinh tế sau khi chiến tranh kết thúc

Bên cạnh việc gặp những khó khăn do chính thiên tai gây ra, Nhật Bảncòn hứng chịu nỗi đau mất mát do chính con người mang đến cho Nhật Bản.Hai qua bom nguyên tử giáng xuống 2 thành phố Hirosima và Nagasaki đã xóasạch đất nước Nhật Bản 1 lần nữa Hậu quả từ chiến tranh đem lại không chỉđơn thuần là kinh tế Đó còn là sự mất mát, đau thương đến cả hàng nghìn năm

Tưởng chừng, sau cuộc chiến tranh Nhật Bản sẽ không còn cơ hội pháttriển nữa Nhưng không, chính phủ Nhật Bản và người dân Nhật Bản đã đứnglên kiên cường hơn Thay vì sự hận thù với Mỹ thì họ lại bắt tay để xây dựng

sự hòa bình và phát triển kinh tế

Nhật Bản lúc này đã nhanh chóng khôi phục kinh tế bằng cách đưangười đi học tập tại nước ngoài và ưu tiên hàng đầu với những nhân tài của đấtnước Để từ đó khôi phục kinh tế quốc gia vững chắc nhất Bởi hơn ai hết, họhiểu rằng: Con đường tri thức là con đường làm giàu vững chắc nhất, tiết kiệmnhất và thành công nhất

Chả thế mà người Nhật rất coi trọng việc học và việc học tập từ côngviệc thực tế đang làm Tỷ lệ biết chữ ở Nhật Bản gần như là 100%, tỷ lệ thấtnghiệp cũng rất thấp Đặc biệt họ rất ý thức về việc bảo vệ tài sản và văn hóa

của mình, cho nên Nhật Bản là một trong những nước giữ lại được nhiều nghềtruyền thống nhất.Với sự nỗ lực và phát triển không ngừng đến nay, Nhật Bản

là một trong những quốc gia tại khu vực Châu Á nhập khẩu lao động nướcngoài Điều đó minh chứng rằng: Người dân Nhật Bản không có ai bị thấtnghiệp, thậm chí họ làm còn không hết và phải tuyển dụng người lao động ởbên ngoài quốc gia Đây chính là thành tựu, là thành công trong công cuộc xâydựng và phát triến đất nước tại xứ sở hoa anh đào

1.2 Nhật Bản và một nền văn hóa Truyền thống

1.2.1 Phong tục tập quán: chào – hỏi

Người Nhật rất coi trọng sự chào hỏi, cho dù là ở bất cứ đâu, bất cứ hoàn cảnh hay đối với bất cư ai họ cũng đều tỏ rõ mình là người lịch sự và tôn trọng lễ nghi Đây là một tập quán tốt đẹp của người Nhật Không chỉ vậy, người Nhật còn rất coi trọng các mối quan hệ có liên quan đến thứ bậc, địa vị như bố mẹ – con cái, vợ – chồng, chủ – tớ…

1.2.2 Lễ hội truyền thống Nhật Bản

1.2.2.1 Lễ hội chúc mừng năm mới OSHOUGATSU

LỄ HỘI MỪNG NĂM MỚI OSHOUGATSU: Khác hẳn với các nước láng giềng như Hàn Quốc, Trung Quốc hay Việt Nam, Nhật Bản chọn ngày 1 tháng 1 dương lịch hàng năm để chào mừng năm mới, gọi là lễ Oshougatsu Đây được xem là ngày lễ lớn nhất Nhật Bản, diễn ra trong nhiều ngày với nhiều hình thức ăn mừng đại lễ khác nhau Tết Oshougatsu diễn ra từ ngày 1 đến ngày 3 Người dân Nhật Bản chuẩn bị cho lễ hội từ ngày 8/12 đến 12/12 Vào những ngày này, mọi gia đình đều dọn dẹp sạch sẽ, chuẩn bị đồ dùng và trang trí nhà cửa đón năm mới như đặt cây thông Kadomatsu hoặc treo dây Shimekazari trước cửa nhà Cũng như Tết cổ truyền ở Việt Nam, người Nhật sẽ

đi chùa vào những ngày đầu năm mới, ăn bữa cơm tất niên cùng những món ăntruyền thống, lì xì đầu năm và trẻ em Nhật thì tham gia những trò chơi dân giannhư Tokoage và cầu lông Hanetsuki

1.2.3 Lễ hội ngắm hoa Anh Đào

LỄ HỘI HOA ANH ĐÀO HANAMI Hanami trong tiếng Nhật có nghĩa

là ngắm hoa, thưởng hoa Lễ hội Hanami được xem là một trong những lễ hội hoa lớn nhất và lâu đời nhất Nhật Bản Hằng năm, cứ vào độ cuối tháng 3, đầu tháng 4, hoa anh đào trên khắp đất nước Nhật Bản bắt đầu nở rộ, người Nhật lại háo hức đón chờ Hanami như đón chờ một món quà tuyệt đẹp của mùa xuân.Hanami diễn ra và kéo dài trong khoảng 10 ngày, trong dịp lễ này, người Nhật

sẽ ngồi dưới những tán hoa anh đào tuyệt đẹp, tổ chức tiệc tùng, cùng nhau hát

hò, nhảy múa và bình phẩm về vẻ đẹp của hoa Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp người Nhật mặc áo kimono truyền thống, cùng nhau chia sẻ những bữa cơm ấm áp với những món ăn truyền thống như cơm hộp bento, sushi và rượu sake

Trên thế giới, mỗi quốc gia đều có một loài hoa tượng trưng cho quốcgia mình Loài hoa đó không chỉ tôn vinh vẻ đẹp, là linh hồn của dân tộc mà là

sự thể hiện sức mạnh của quốc gia đó cả về kinh tế lẫn chính trị Rất nhiềungười lầm tưởng rằng: Xứ sở hoa anh đào này sẽ lấy hoa anh đào làm quốc hoa

vì trên thế giới hiện nay không có quốc gia nào trồng nhiều hoa anh đào và đẹpbằng ở Nhật Bản

Nhưng thực tế lại khác, hoa cúc mới chính là biểu tượng của quốc hoacủa người dân Nhật Bản

1.2.4 Lễ hội, nghệ thuật cắm hoa

Ikebana (生け花け花花), hay còn được gọi là Kado (華道), là nghệ thuật cắmhoa sáng tạo của Nhật Bản, sử dụng hoa cỏ theo mùa cùng các phụ kiện khác kèm theo để tạo thành những tác phẩm hoa tươi sống động Ikebana được đưavào Nhật Bản ở thế kỷ thứ 6 bởi các nhà truyền giáo đạo Phật Trung Quốc thông qua nghi lễ dâng hoa kính Đức Phật Dựa trên sự hài hòa của cấu trúc đơn giản, kết hợp giữa hoa và các phụ kiện tự nhiên, Ikebana đã phân tách thành một số trường phái chính khác nhau, gồm: Ikebobo, Ohara và Sogetsu Trong đó, Ikenobo là trường phái cắm hoa lớn nhất và lâu đời nhất do Senkei Ikenobo sáng tạo vào đầu thế kỉ thứ 157 và lan rộng ra các nước trên thế giới

sau thế chiến thứ 2 Gần đây, Ikebana được yêu thích không chỉ trong không gian sống mà còn được dùng để trang trí không gian sự kiện, sân khấu,…

1.2.5 Sumo – môn thể thao truyền thống

Sumo là một bộ môn võ thuật, và cũng là nghi lễ tế thần truyền thốngcủa Nhật Bản Các võ sĩ đóng khố được chia thành cặp và thi đấu trên nền sânđất hình tròn với đường kính 4,55 mét Nguồn gốc và lịch sử của môn đấu vậtsumo Sumo xuất hiện trong thần thoại Nhật Bản từng là nghi lễ xem bói mùa

vụ trong năm có được bội thu hay không Về sau, văn hóa các Thiên Hoàngthưởng lãm lễ hội sumo (相撲節会) đã lưu truyền hơn 300 năm Từ khoảng thế

kỷ 12 đến cuối thế kỷ 16, môn võ được áp dụng để các võ sĩ rèn luyện, đếnsang thời đại Edo thì được người dân ưa chuộng như một thú vui giải trí Sựbiến đổi này đến từ sự kiện Kanjin Sumo (勧進相撲), được tổ chức nhằm tăngchi phí cần thiết cho việc xây dựng và trùng tu chùa đền Và sự kiện KanjinSumo này cũng là điểm bắt nguồn cho việc thú vui giải trí Sumo trở thành giảiđấu như ngày nay

Môn thể thao truyền thống của Nhật Bản là Sumo Đây là môn thể thaoduy nhất trên thế giới khi các võ sĩ đều nặng cả trăm ký Nói đến võ sĩ mọingười đều liên tưởng đến một thân hình cường tráng, cơ bắp cuồn cuộn và cơbụng 6 múi Nhưng Sumo Nhật Bản lại là những võ sĩ trên mình chỉ là mỡ…Đây chính là một trong những nét văn hóa thú vị nhất của con người Nhật Bản

Mặc dù Sumo là môn thể thao truyền thống, nhưng đại đa số người dânNhật Bản lại yêu thích môn Bóng chày hơn Ngoài ra, những môn võ như:Karate, Judo, Kendo, Aikido cũng được xuất phát từ Nhật Bản

1.2.6 Kimono – Trang phục truyền thống

Cũng giống như tất cả các nước trên thế giới, Nhật bản cũng có Quốcphục, đó chính là KIMONO Tùy theo độ tuổi, giới tính và địa vị mà màu sắccủa Kimono được kiểm soát rất nghiêm ngặt Nhưng về cơ bản thì đó phải lànhững màu có gốc sáng, dịu nhẹ, tươi mới mà không quá sặc sỡ

Kimono được biết đến là trang phục truyền thống cũng như là quốc phụccủa đất nước mặt trời mọc Kimono thường được mặc vào những dịp đặc biệt.Qua họa tiết trang trí, cách mặc cùng những phụ kiện đi kèm, ta có thể biếtđược độ tuổi, giới tính, hay thậm chí cả tình trạng hôn nhân của người mặc.

Từ "kimono" trong tiếng Nhật có nghĩa là "thứ để mặc." Ý nghĩa củathuật ngữ này đã thể hiện rằng kimono được người dân Nhật Bản coi là trangphục để mặc hằng ngày Những bộ kimono truyền thống giúp chúng ta hiểuđược cách ăn mặc của người dân Nhật Bản qua thời gian cũng như thể hiệnđược lối sống và văn hóa của Nhật Bản qua các thời kì Có thể nói rằng,kimono đã phần nào thể hiện được giá trị bản sắc dân tộc của xứ Phù Tang

1.2.7 Món ăn Nhật

Nhật Bản còn được biết tới là một quốc gia có nền ẩm thực độc đáo và

đa dạng, từ những bàn tay tài hoa và cẩn thận của những đầu bếp, những món

ăn không chỉ ngon mà hết sức đẹp mắt và cầu kỳ, tinh tế sẽ làm cho bạn phải thán phục Mỗi tỉnh thành lại có những đặc sản riêng, độc đáo khiến bạn nhớ mãi không quên hương vị này

- Sushi: Sushi – món ăn đại diện cho đất nước Mặt Trời Mọc nổi tiếng trên

toàn thế giới Đây là món ăn không thể thiếu trong các bữa ăn của người Nhật, đặc biệt những ngày lễ truyền thống, sushi được trưng bày trên bàntiệc với đủ màu sắc và mùi vị khác nhau Sushi có rất nhiều thành phần

và công thức chế biến khác nhau, tuy nhiên nguyên liệu chính làm nên món này là cơm trộn giấm kết hợp với các loại hải sản tươi sống như hàu,bào ngư, cá hồi, tôm… dùng kèm với dưa leo, củ cải muối, trứng ngọt tráng mỏng, wasabi (mù tạt), nước tương

- Rượu sake: Đối với người Nhật Bản, rượu Sake không đơn thuần là một

đồ uống trong các bữa ăn Ý nghĩa văn hóa – tôn giáo đặc biệt của rượuSake là ở chỗ nó không chỉ là cầu nối giữa con người với con người màcòn là cầu nối giữa con người với thần linh Đây được xem là “Quốc tửcủa Nhật Bản” có từ thời cổ đại và được chế biến từ gạo và nước

PHẦN 2 TRÀ ĐẠO VÀ CÁC NGUYÊN TẮC CỦA TRÀ ĐẠO

2.1 Khái quát chung

Trà đạo được biết đến như môt nghê ̣

thuât

thưởng thức trà trong văn hóa Nhât

Bản, trà được phát triển từ cuối thế kỷ 12 Từ việc đơn giản uống trà, chuyển sangcách pha và uống trà, rồi nghi thức thưởng thức trà cho đến khi đúc kết thành trà đạo,đây là một tiến trình không ngừng nghỉ mà cái đích cuối cùng người Nhật muốnhướng tới đó là cải biến tục uống trà du nhập từ ngoại quốc trở thành một tôn giáotrong nghệ thuật sống của chính dân tộc mình Trong trà đạo có 4 nguyên tắc cơ bảnlà: Hòa, Kình, Thanh, Tịnh đây là 4 nguyên tắc được dùng trong trà đạo Phât giáothường dùng thuâṭ ngữ “ngón tay chỉ măṭ trăng “ Suy rông ra thì trà đạo là con đường

mà đi hết con đường đó mới biết được “trà vừa ngon vừa không ngon “ Cũng nhưnhiều thứ cần rèn luyên và học tâp ̣ , trà đạo luôn gắn liền với thực hành Khác vớitrông chờ vào đâu đó trà đạo thuôc về lối sống “tự làm chủ bản thân"

2.1.1 Nguồn gốc Trà đạo Nhật Bản

Trà Đạo ở Nhật Bản được đi vào cuộc sống con ngươi nơi đây từ đầu thế kỉ thứ

12 Nó gắn bó thân thiết với cuộc sống của mỗi gia đình

Theo truyền thuyết của Nhật Bản, vào khoảng thời gian đó, có vị cao tăng ngườiNhật là sư Eisai (1141-1215), sang Trung Hoa để tham vấn học đạo Khi trở về nước,ngài mang theo một số hạt trà về trồng trong sân chùa Sau này chính Eisai này đãsáng tác ra cuốn “Khiết Trà Dưỡng Sinh Ký” (Kissa Yojoki), nội dung ghi lại mọichuyện liên quan tới thú uống trà

Từ đó, dần dần công dụng giúp thư giãn lẫn tính hấp dẫn đặc biệt của hương vịtrà đã thu hút rất nhiều người dân Nhật đến với thú uống trà Họ đã kết hợp thú uốngtrà với tinh thần Thiền của Phật giáo để nâng cao nghệ thuật thưởng thức trà, pháttriển nghệ thuật này trở thành trà đạo (chado, 茶 道 ), một sản phẩm đặc sắc thuầnNhật

Từ việc đơn giản uống trà, chuyển sang cách pha và uống trà, rồi nghi thứcthưởng thức trà cho đến khi đúc kết thành trà đạo, đây là một tiến trình không ngừng

nghỉ mà cái đích cuối cùng người Nhật muốn hướng tới đó là cải biến tục uống trà dunhập từ ngoại quốc trở thành một tôn giáo trong nghệ thuật sống của chính dân tộcmình, một đạo lý với ý nghĩa đích thực của từ này Hiển nhiên ở đây trà đạo khôngđơn thuần là con đường, là phép tắc uống trà mà trên hết là một phương tiện hữu hiệunhằm làm trong sạch tâm hồn bằng cách: trước tiên, hòa mình với thiên nhiên, để từđây tu sửa tâm, nuôi dưỡng tính và đạt tới giác ngộ.

2.1.2 Trà đào trong đời sống người Nhật Bản

So với nhiều nước Á Đông, Nhật Bản được xem là 1 trong những nước tiêu thụsản lượng trà lớn nhất trong khu vực Người Nhật uống rất nhiều trà vào nhiều buổitrong 1 ngày Họ có thói quen dùng 1 chén trà vào mỗi buổi sáng sau khi thức dậy chotỉnh ngủ, 1 chén trà trước khi bắt tay vào công việc, vài ba chén trà vào buổi chiều, và

ít nhất là 1 chén trà sau mỗi bữa ăn Ngoài ra, trong đời sống hằng ngày của ngườiNhật, việc dùng trà cũng đã trở thành tập tục trong giao tiếp đối đãi nhau Để có 1 táchtrà ngon, nhất là đối với người sành điệu trong việc thưởng thức trà Nhật, người ta ítkhi dùng loại nước có nhiều thành phần khoáng chất như muối, sắt, canxi để pha trà

mà dùng loại nước “mềm”, tức là loại nước được lấy ra từ những dòng suối trong vắt

từ nơi khe núi chảy ra Ngày nay, người Nhật cũng đã có thêm nhiều cách pha trà nhưĐại Bao Trà (đó là loại trà được bọc trong túi giấy như trà Lipton), Tốc Dục Trà (tràpha nhanh, chỉ cần bỏ trà vào nước sôi là uống được ngay), Băng Trà (trà lạnh),Hương Liệu Trà (trà ướp tẩm hương), Trung Dược Trà ( trà được trộn với thuốcBắc) Tuy nhiên những cách pha trà này đều không đặc biệt như Trà Đạo Tại NhậtTrà Đạo đã đi vào đời sống tinh thần của mỗi người dân, gắn bó hòa quyện với nhiềutruyền thống văn hóa tốt đẹp khác

2.1.3 Trà đạo thời hội nhập

Trà đạo

hiên nay cũng dần được biến đổi, trong mỗi phòng trà đều có môt số bànghế gỗ cho khách ngồi Nếu như khách không thể quen với kiểu ngồi truyền thống củaNhâṭ thì sự biến đổi nói trên cho phép người phương Tây với thói quen hiên đại cũng

có thể tham gia được những buổi trà đạo mà không hề làm mất đi không khí tônnghiêm trong phòng uống trà Dần dần, trà đạo được đưa vào phòng khách theo phongcách phương Tây Người đến không cần phải gò bó theo kiểu ngồi hay cách uống tràcủa người Nhâṭ vẫn có thể măc áo theo kiểu Tây phương

2.2 Nghệ thuật Trà đạo Nhật Bản

Sau này chính Eisai này đã sáng tác ra cuốn “Khiết Trà Dưỡng Sinh Ký” (KissaYojoki), nội dung ghi lại mọi chuyện liên quan tới thú uống trà Từ đó, dần dần côngdụng giúp thư giãn lẫn tính hấp dẫn đặc biệt của hương vị trà đã thu hút rất nhiềungười dân Nhật đến với thú uống trà

Họ đã kết hợp thú uống trà với tinh thần Thiền của Phật giáo để nâng cao nghệthuật thưởng thức trà, phát triển nghệ thuật này trở thành trà đạo (chado, 茶道), mộtsản phẩm đặc sắc thuần Nhật

Từ việc đơn giản uống trà, chuyển sang cách pha và uống trà, rồi nghithức thưởng thức trà cho đến khi đúc kết thành trà đạo, đây là một tiến trình khôngngừng nghỉ mà cái đích cuối cùng người Nhật muốn hướng tới đó là cải biến tục uốngtrà du nhập từ ngoại quốc trở thành một tôn giáo trong nghệ thuật sống của chính dântộc mình, một đạo lý với ý nghĩa đích thực của từ này

Hiển nhiên ở đây trà đạo không đơn thuần là con đường, là phép tắc uống trà

mà trên hết là một phương tiện hữu hiệu nhằm làm trong sạch tâm hồn bằng cách hòamình với thiên nhiên, từ đó tu tâm dưỡng tính và nhập định thiền để đạt giác ngộ

2.3 Không gian thưởng trà

Tất cả đại trà tượng đều là những nhà từ Thiền Tông và cổ đen truyện tinh thầnThiên Tông vào những sự vật thân hữu ở đời Vì thế, Trà Thất cũng như tất cả các đồdùng cần thiết cho trẻ trang, đều phản ánh rất nhiều giáo lý của Thiên Yêu cầu vềkhông gian thưởng trà của Chanoyu rất cao Để có thể tiến hành những nghi thức Tràđạo đúng nghĩa, Chanoyu yêu cầu phải có một không gian thanh tịnh và hài hòa vớicảnh sắc thiên nhiên Đáp ứng những tiêu chuẩn để mà dân hình thành hai không gianthưởng trà chính, đó là trà viên và trà thất

2.3.1 Trà thất

Là một căn phòng nhỏ dành riêng cho việc uống trà, nó còn được gọi là

“nhà không” Nó có kích thước rất nhỏ, nhỏ hơn cả những nhà Nhật bé nhỏ nhất.Kích thước của Trà Thất chính thống là bốn chiếc chiếu rưỡi, hoặc mười bộ

vuông, thường làm bằng tre hoặc tatami Kích thước này được ấn định theo mộtđoạn trong Sutra of Vikramadytia_Duy Ma Kinh.

Đối với những gia đình bình thường, Trà thất được đặt liền ngay ở trongnhà chứ không được đặt riêng ở một nơi, được gọi là Kakoi

Đối với các gia đình khá giả, trà thất được xây trong vườn riêng của nhà,gọi là Sukiya cùng với 2 phòng khác Một phòng nối liền với trà thất, Midsuya,

là nơi đặt than, bộ đồ trà và vòi nước Phòng còn lại là nơi nghỉ ngơi của khách,phải cách hai phòng kia một khoảng nhất định

Trà thất làm ta nghĩ đến cái vô thường và trống rỗng của mọi sự Không

có một vẻ gì là chắc chắn hay cân đối trong lối kiến trúc, vì đối với Thiền, sự cânđối là chết, là thiếu tự nhiên Điều thiết yếu là ngôi Trà thất phải hòa nhịp vớicảnh vật xung quanh, tự nhiên như cây cối và những tảng đá Vật liệu dùng đểxây cắt cũng cố ý làm ra vẻ thanh bẩn Tuy nhiên, tất cả những kiểu cách ấy là

cả một sử dụng tâm thâm thúy về mỹ thuật, và những bộ phận nhỏ nhặt còn đượclàm kĩ lưỡng tỉ mỉ có lẽ hơn cả những đền đài dinh thự nguy nga tráng lệ nhất

2.3.1.1 Cách bày trí các đạo cụ trong Trà Thất

Tranh, thơ, câu liễn: Là những bức tranh về phong cảnh thiên nhiên

hay những bài thơ, câu liễn được treo, dán trong Trà Thất Nó sẽ làm tăng thêmphần trang trọng cho Trà Thất

Hoa: Thường được cắm trong bình, lọ hay dĩa nhỏ, được đặt ở giữa

phòng hay đặt dưới bức tranh trong phòng Nó có tác dụng làm cho căn phòngthêm sinh động, tạo cảm giác thoải mái, gần gũi với thiên nhiên cho ngườitham gia

Lư trầm: Được đặt ở góc phòng hay dưới bức tranh hoặc giữa phòng.

Nhưng thường lư trầm được đặt ở góc phòng Trầm hương có tác dụng làm chocăn phòng có được mùi hương thoang thoảng phảng phất nhẹ nhàng, khiến chomọi người được thư giãn tinh thần, thoải mái dễ chịu Các đạo cụ trên được xếprất gọn gàng, không chiếm diện tích của phòng trà, tạo sự cân bằng, hòa hợptheo phong thủy