Với những chất liệu đơn giản từ da thú với hình dáng đơn sơ của bao bì như các loại lá cây, vỏ cây, đồ gốm,… bao bì đã thể hiện được chức năng cơ bản này và đã giúp cho con người chứa đự
Trang 1TÓM TẮT NỘI DUNG ÔN TẬP MÔN BAO VÀ THƯƠNG HIỆU HÀNG HÓA
1.Bao Bì
1.1 Định nghĩa: Bao bì hàng hóa là loại sản phẩm công nghiệp để chứa đựng sản phẩm khác tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển, xếp dỡ, bảo quản, sử dụng các sản phẩm mà nó chứa đựng
1.2 Chức năng bao bì:
* Chức năng chứa đựng:
Giữ gìn số lượng, chất lượng hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển
và xếp dỡ, bảo quản hàng hóa
Hầu hết các sản phẩm khi sản xuất ra đều phải có bao bì, bao gói nhằm chứa đựng
để quá trình vận chuyển, lưu thông từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng một cách thật
dễ dàng và thuận lợi Đồng thời, đảm bảo thực phẩm được chứa bên trong không thay đổi về khối lượng hay thể tích
Chức năng chứa đựng, bảo quản và bảo vệ hàng hóa trong quá trình lưu thông đã xuất hiện từ thời cổ đại Với những chất liệu đơn giản từ da thú với hình dáng đơn
sơ của bao bì như các loại lá cây, vỏ cây, đồ gốm,… bao bì đã thể hiện được chức năng cơ bản này và đã giúp cho con người chứa đựng vận chuyển những sản phẩm của họ kiếm được và sản xuất ra từ nơi này đến nơi khác
Ngoài ra, bao bì còn giữ gìn giá trị sử dụng của sản phẩm, bảo vệ cho hàng hoá chống lại các tác động có hại của môi trường và các tác động khác trong thời gian lưu kho chuyên chở, bốc xếp và cả trong khâu tiêu dùng Cùng với đó, bao bì giữ gìn cho hàng hoá khỏi bị hao hụt, mất mát về số lượng, chất lượng trong quá trình bảo quản, phân phối, lưu thông và cả mất mát do con người gây ra
Không những vậy, bao bì còn giúp bảo quản sản phẩm, ngăn cản sự tác động của các yếu tố khí hậu thời tiết (nhiệt độ, độ ẩm) các vật gặm nhấm, nấm mốc, các yếu
tố cơ học làm ảnh hưởng đến số lượng, chất lượng, giá trị sử dụng của hàng hoá mà bao bì chứa đựng
Có thể nói, bao bì bảo vệ sản phẩm hàng hoá trên cả bốn mặt: Cơ học, khí hậu, sinh vật học và hoá học, đảm bảo an toàn cho hàng hoá trong suốt quá trình lưu thông và ngay cả trong khâu sử dụng
# Yêu cầu với bao bì:
Trang 2+ Vật liệu Sx ra bao bì không có phản ứng cơ lí hóa, không là môi trường lây lan côn trùng cho hàng hóa
+ Kết cấu bền vững, chịu được sức nén của hàng hóa
+ chịu được tac động cơ học trong khi vận chuyển, xếp dỡ
+ thuận tiện khi xếp hàng: tháo, lắp, đóng, mở hàng
** Chức năng thông tin
Ý nghĩa: nhận biết hàng hóa, thông tin thương mại, hướng dẫn sử dụng
Người tiêu dùng thông qua sự thể hiện bên ngoài của bao bì như hình dáng bao gói, các phương pháp in ấn, trang trí nhãn hiệu để nhận biết, phân biệt sản phẩm này với sản phẩm khác; sản phẩm của doanh nghiệp này với sản phẩm của doanh nghiệp khác giúp cho khách hàng dễ dàng lựa chọn đúng sản phẩm mà họ yêu cầu
Bao bì chứa đựng thực phẩm cũng thực hiện nhiệm vụ truyền tải thông tin của nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng, nói lên giá trị của sản phẩm về mặt dinh dưỡng, trạng thái, cấu trúc, mùi vị, nguồn nguyên liệu, nhà sản xuất, quốc gia chế biến ra sản phẩm
Mỗi bao bì sẽ có một thiết kế riêng để làm nổi bật sản phẩm của doanh nghiệp, tạo
ra sự khác biệt giữa các sản phẩm Màu sắc và các hình thức trang trí của bao bì là yếu tố quyết định đầu tiên với người mua Những thông tin trên bao bì ngoài các thông tin cần thiết để nhận biết sản phẩm còn có các thông tin thể hiện về mặt luật
lệ, các thông tin cho người sử dụng sản phẩm
Chẳng hạn các thông tin hướng dẫn về điều kiện lưu kho, hướng dẫn lắp đặt, vận chuyển, sử dụng, thời hạn sử dụng tốt nhất của sản phẩm; số, mã hiệu của kiện hàng, các điều kiện phòng ngừa (tránh nắng, mưa, dễ vỡ…); các thông tin về số lượng, chất lượng giúp cho khách hàng lượng hoá được lợi ích của mình khi quyết định mua hàng
# yêu cầu: lựa chọn bao bì phù hợp, chứa đựng thông tin dễ nhớ, dễ hiwwur, chấp hành các quy ddingj về ghi thông tin trên bao bì
*** Chức năng xúc tiến thương mại:
Ý nghĩa: + thúc đẩy quá trình mua hàng
+ kết cấu, độ bền, an toàn trong lưu thông
Trang 3Chức năng của bao bì trong vấn đề thương mại, thể hiện qua các nội dung về khả năng quảng cáo, thu hút, kích thích, tính thẩm mỹ, hợp lý hoá, sự tiện lợi của bao bì Các thông tin đầy đủ, sinh động, rõ ràng, ngắn gọn, dễ ghi nhớ của bao bì sẽ cuốn hút người mua hơn, tạo sự hứng thú quan tâm, chú ý, sự quảng bá của sản phẩm Bao bì là phương tiện chuyển giao thông tin từ phía người bán hàng cho người mua hàng
Khả năng quảng cáo của bao bì đã được phát huy mạnh mẽ trong các siêu thị Bao
bì đóng vai trò như người bán hàng thầm lặng trong phương thức bán tự phục vụ và
tự lựa chọn Bao bì là hiện thân của hàng hóa khi nó tạo ra được những ấn tượng tốt, khó quên, đầy thiện cảm trong tâm trí người mua thông qua chức năng thể hiện (nhận biết thông tin, quảng cáo) của bao bì
Chức năng này của bao bì còn được thể hiện ở việc bao gói hàng hoá thành những đơn vị bao gói thích hợp cho việc chuyên chở, bốc xếp, sử dụng hàng hoá và sử dụng bao bì (tháo, mở) Tức là bao bì đóng gói sẽ tập trung hàng hoá thành những đơn vị
sử dụng, đơn vị buôn bán, đơn vị vận chuyển hợp lý với từng điều kiện tiêu dùng và phân phối, lưu thông
Chức năng thương mại tạo điều kiện tăng năng suất trong khâu giao nhận, vận chuyển, bốc dỡ, thuận tiện cho việc sử dụng sản phẩm chứa đựng trong bao bì và sử dụng có hiệu quả lượng sản phẩm được bao gói, thúc đẩy hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.Một vật chứa đựng thực hiện một hoặc nhiều chức năng trên có thể được xem là bao bì sản phẩm
Chính những chức năng này của bao bì đã làm cho bao bì trở thành loại sản phẩm đặc biệt trong cơ cấu sản phẩm của nền kinh tế quốc dân, có ảnh hưởng to lớn đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp
Trong kinh doanh thương mại, việc lựa chọn các loại bao bì thích hợp với từng phương thức kinh doanh, từng thị trường, từng loại hàng hoá có ý nghĩa vô cùng quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của hoạt động kinh doanh Một sản phẩm hàng hoá tốt chưa chắc đã bán được khi nó không được bao gói phù hợp với yêu cầu của người tiêu dùng
Mặt khác, những áp lực môi trường đang đặt ra vấn đề cấp bách với các rác thải bao
bì trong quá trình tái sản xuất Một bao bì tốt gắn liền với loại sản phẩm tốt Theo nghĩa rộng, chất lượng sản phẩm chính là thể hiện sự thoả mãn tối ưu các nhu cầu
Trang 4của người tiêu dùng và xã hội Bao bì gắn liền với hàng hoá và cũng gắn liền với vấn
đề môi sinh
Chính vì vậy, trong mọi hoạt động kinh doanh cần biết chọn đúng loại bao bì cần thiết Việc lựa chọn các loại bao bì thích hợp được dựa trên cơ sở phân loại các loại bao bì Với những góc độ khác nhau, nhằm vào các mục đích khác nhau mà có thể phân chia bao bì theo các tiêu thức khác nhau
#yêu cầu: thực hiện tốt chức năng chứa đựng và chức năng thông tin nhằm thu hút kahchs hàng tạo điều kiện cho lưu thông và sử dụng sản phẩm
1.3 Đặc điểm của bao bì:
*Bao bì không tham gia cấu thành nên sản phẩm nên giá trị sử dụng của sản phẩm hàng hóa mà nó chứa đựng nhưng tham gia vào giá trị của sản phẩm đem bán trên thị trường
#Ý nghĩa: + lựa chọn vật liệu bao bì phù hợp, gá trị thấp nhưng đảm bảo chức năng của bao bì
+ với sản phẩm tiêu dùng đặc thù cần đảm bảo giá trị thẩm mỹ của bao bì
** Bao bì gắn liền với hàng hóa, khi lưu chuyển hành hóa đồng thời phải lưu chuyển
cả khối lượng bao bì
# Lựa chọn bao bì có khối lượng riêng trọng lượng riêng nhỏ, giảm trọng tải vận chuyển
*** Bao bì có khả năng sử dụng nhiều lần
# Sử dụng vật liệu bền vững để tái sử dụng
Có chế độ khuyến khích bắt buộc thu hồi sử dụng bao bì
**** Bao bì là hình thức thể hiện bên ngoài của sản phẩm, hình ảnh vị thế của doanh nghiệp, nếu bao bì được đăng kí sở hữu công nghiệp thì bao bì còn có thể hiện tính pháp lý, được pháp luật bảo hộ
2 Phân loại bao bì:
Bao bì được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau:
1 Theo công dụng bao gói của bao bì:
- Bao bì trong dùng để bao gói sơ bộ và trực tiếp với sản phẩm
Trang 5- Bao bì ngoài (bao bì vận chuyển) dùng để vận chuyển hàng hóa
2 Theo vòng quay của bao bì( số lần sử dụng)
- Bao bì sử dụng một lần ( bằng giấy, ni long, thủy tinh)
- Bao bì sử dụng nhiều lần ( bình gas, ô xy, xăng dầu)
3 Theo sở hữu và xuất xứ của bao bì:
- Bào bì thuộc các nhà cung ứng và được trả lại
- Bao bì sở hữu doanh nghiệp ( người sx,người mua)
4 Theo trạng thái chất lượng của bao bì:
- Bao bì mới sử dụng
- Bao bì tái sử dụng
5 Theo độ cứng hay chịu nén của bao bì:
- Bao bì cứng
- Bao bì mềm
- Bao bì nửa cứng
6 Theo mức độ chuyên môn hàng hóa:
- Bao bì thông dụng
- Bao bì chuyên dùng
7 Theo vật liệu chế tạo
- Bao bì gỗ, kim loại, giấy, caton bao bì bằng thủy tinh, bao bì hàng dệt, bao bì bằng tre nứa
3 Tiêu chuẩn bao bì
3.1 Khai niệm:
Tiêu chuẩn hóa bao bì là sự quy ddingj thống nhất về các yêu cầu và các chỉ tiêu kinh tế- kỹ thuật đối với các loại bao bì nhằm hạn chế chủng loại bao bì tiết kiệm nguyên vật liệu bao bì và đáp ứn nhu cầu sản xuất – tiêu dùng
3.2 Ý nghĩa:
Trang 6- Với sản xuất: tạo điều kiện tổ chức sản xuất theo hướng chuyên môn hóa, quy mô lớn
+ kế hoach hóa nguồn nguyên vật liệu
+ có cơ sở để đánh giá chất lượng bao bì
- Với tiêu dùng:
+ nâng cao năng suất trong việc vận chuyển xếp dỡ, giao nhận
+ tạo điều kiện cho việc sử dụng sản phẩm
3.3 Nội dung của tiêu chuẩn hóa:
* Tiêu chuẩn hóa về kết cấu, cỡ loại, trọng lượng, sức chứa, nguyên vật liệu sản xuất bao bì:
+ kết cấu: bền, chắc, dễ tháo lắp, dễ điều chỉnh
+ trọng lượng tương đối nhỏ
+ sức chứa: thuận tiện cho tiêu dùng, vận chuyển, khuân vác an toàn
+ nguyên vật liệu: giá,tính chất
** Tiêu chuẩn về chất lượng bao bì và chỉ tiêu tổng hợp về nhiều mặt:
+ đọ cứng, độ chịu nén: chịu tác động của trọng lượng hh, tác động trong quá trình vận chuyển, xếp dỡ
+ màu sắc: phù hợp với điều kiện bảo quản, thị hiếu TD
+ độ bền: khả năng sử dụng tối đa
*** Tiêu chuẩn về ghi ký, mã, nhãn hiệu: thống nhấ nơi ghi, cách ghi và nội dung ghi
**** Tiêu chuẩn về mã số, mã vạch: là một dãy gồm 2 loại ký hiệu: vạch và con số biểu thị tên đầy đủ của một sp
3.4 Xu hướng pháp triển ngành bao bì:
1 Trong sản xuất:
* Xu hướng chung là hình thành các doạnh nghiệp sản xuất bao bì tập trung, chuyên môn hóa, hiệp tác hóa theo tiêu chuẩn hóa
Trang 7- yêu cầu:
+thỏa mãn nhu cầu về bao bì
+ cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng
+ tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có
+ công nghệ sản xuất phải đơn giản nhưng trình độ phải ở mức tiên tiến
* Xu hướng trong sản xuất:
- xu hướng cụ thể:
- về vật liệu: dễ tìm, chi phí thấp, nhẹ, bền vững và vật liệu hữa cơ có khả năng thu hồi
- về sức chứa kiểu dáng:
+ sức chứa phù hợp với tính chất tiêu dùng, năng lực xếp dỡ, vận chuyển
+ kiểu dáng thuận tiện cho các nghiệp vụ đóng gói, vận chuyển, sử dụng, có tính thẩm mỹ
- loại hình sản xuất:
+ Hình thành các phân xưởng sản xuất bao bì ở những doanh nghiệp sản xuất đơn chiếc hoặc sản xuất hàng loạt nhỏ
+ phát triển các doanh nghiệp chuyên sản xuất bao bì thông dụng
+ phát triển các doanh nghiệp sản xuất bao bì chuyên dùng
** xu hướng trong lưu thông tiêu dùng:
- phát triển các doanh nghiệp vừa sản xuất vừa kinh doanh bao bì
- phát triển các doanh nghiệp thương mại kinh doanh bao bì hàng hóa
- phát triển các doanh nghiêp thu hồi và sử dụng lại bao bì
- vật liệu
- sức chứa, kiểu dáng
4.Tổ chức nghiệp vụ bao bì hàng hóa
4.1 Kế hoạch hóa nhu cầu bao bì, vật liệu bao bì:
Trang 8- Căn cứ:
+ Khối lượng sản phẩm cần bao gói, cơ cấu sản phẩm
+ định mức tiêu dùng vật liệu cho sản xuất bao bì
+ định mức bao gói
+ bao bì tốn đầu kì, bao bì còn sử dụng được
- Nội dung: tính toán các chỉ tiêu
+ nhu cầu về bao bì
+ nhu cầu về vật liệu bao bì
4.2 Tổ chức nhập, xuất , bảo quản bao bì
* Chấp hàng các nguyên tắc, thủ túc và các khâu nghệp vụ như các hàng hóa khác
* Tiếp nhận bao bì: là hệ thống các mặt công tác nhằm kiểm tra, đánh giá các tình trạng số lượng, chất lượng bao bì
+ nếu bao bì riêng thì tiếp nhận như loại một hàng hóa
+ bao bù gắn liền với hàng hóa thì tiếp nhận bao bì nằm trong nội dung tiếp nhận hàn hóa
+căn cứ tiếp nhận: tiêu chuẩn hóa bao bì, quy định về tiếp nhận hàng hóa, đơn hàng 4.3 Mở và bảo quản bao bì:
* Bao gồm công tác tháo dỡ hàng hóa ra khỏi bao bì, giữu gìn số lượng, chất lượng bao bì trong quá trình mở và bảo quản bao bì
+ vệ sinh và phân loại bao bì theo quyền sở hữu và mức độ chất lượng để thuận tiện cho bảo quản và xử lý bao bì
+ phân bổ, chất xếp bao bì đảm bảo tận dụng diện tích nơi bảo quản
+ đảm bảo các điều kiện bảo quản để giữ gìn số lượng, chất lượng bao bì: điều kiện
tự nhien, con người
5 Quản lý sử dụng bao bì:
5.1 Theo dõi việc sử dụng bao bì, vật liệu bao bì: xem xét, đánh giá việc sử dụng bao bì, vật liệu bao bì có đúng định mức và đúng mục đích không
Trang 9- Căn cứ: số liệu thống kê
5.2 Xây dựng chế độ thu hồi, xử dụng lại bao bì, vật liệu
* Chế độ thu hồi: tăng số lần sử dụng bao bì trong quá trình sản xuất và lưu thông -> ý nghĩa:?
+ Nội dung thu hồi:
- xác định đối tượng thu hồi, bao bì đã được bán cùng hàng hóa
- xác định tỷ lệ thu hồi: quy định tỷ lệ % bao bì phải thu hồi phụ thuộc vào?
- phạm vi thu hồi: quy định khối lượng sử dụng sản phẩm, sử dụng bao bì, khoảng cách địa lý, mối quan hệ
5.3 Chế độ thu hồi bao bì:
- Chất lượng bao bì thu hồi: định ra tiêu chuẩn tương ứng với chất liệu bao bì
- phương thức thu hồi: trực tiếp hay qua trung gian
- Hình thức thu hồi: theo giá trị hiện vật
- Thời hạn thu hồi: tính chất sử dụng hàng hóa trong bao bì và khoảng cách địa lý
- Giá cả thu hồi: giá mới mua các chi phí phục hồi và đưa vào sử dụng
5.4 Xây dựng chế độ sử dụng lại
* Phân loại bao bì thu hồi
+ sử dụng ngay
+ khôi phục lại giá trị sử dụng
+ không sử dụng được
* Thực hiện các hoạt động sửa chữa khôi phục giá trị sử dụng bao bì
* Bao bì không sử dụng được thì dùng để tái hế hoặc bán cho các đơn vị khác có nhu cầu
5.6 Biện pháp giảm chi phí về bao bì:
* Nguyên nhân tạo nên chi phí về bao bì:
Trang 10+ nguyên nhân khách quan: do tính chất tự niên của bao bì, do quá trình sử dụng bao
bì
+ nguyên nhân chủ quan: do nhận thức, do trình độ, không tuân thù quy trình nghiệp
vụ
* Những biện pháp giảm chi phí về bao bì:
+ Hoàn thiện định mức, điều kiện bảo quản, chế độ thu hồi, sử dụng lại bao bì + xây dựng quy định, chế độ công tác về bao bì
+ tổ chức các bộ phận chuyên trách quản trị nghiệp vụ bao bì
+ nâng cao trình độ, ý thức trách nhiệm của nhân viên
6 Một số chỉ tiêu đánh giá công tác bao bì
* Chỉ tiêu khả năng đáp ứng: khả năng đáp ứng nhu cầu về bao bì của doanh nghiệp
* Chỉ tiêu khả năng thu hồi: khả năng thu hồi bao bì đã cung ứng
* Chỉ tiêu khả năng sử dụng lại: khả năng tái sử dụng bao bì khi đã thu hồi
Hiệu quả sử dụng bao bì trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại
Đặc điểm của sản phẩm bao bì
Như nhiều nhà nghiên cứu và kinh tế đã nhận xét: bao bì là sản phẩm đặc biệt của công nghiệp dùng để chứa đựng, bảo quản, bảo vệ hàng hoá mà nó chứa đựng, tạo điều kiện thuận tiện cho xếp dỡ, vận chuyển và bán hàng Bao bì là loại sản phẩm gắn liền với những sản phẩm mà người sản xuất, kinh doanh đem tiêu thụ/ bán trên thị trường Bản thân bao bì không phải là hàng hoá - giá trị sử dụng mà khách hàng cần nhưng nó lại được bán cùng với các sản phẩm hàng hoá mà nó chứa đựng Tuy nhiên cũng không ít ý kiến cho rằng bao bì là một loại “hàng hoá đặc biệt” nhất là trong điều kiện hiện nay Để làm rõ hiệu quả của việc sử dụng bao bì trong kinh doanh thương mại cần phân tích các đặc trưng/đặc điểm của sản phẩm này
Bao bì là sản phẩm mà khi sử dụng/tiêu dùng nó không tạo ra giá trị sử dụng
cụ thể nào để thoả mãn nhu cầu cụ thể của người tiêu thụ Nhưng giá trị của
nó lại được cộng vào giá trị của sản phẩm hàng hoá đem bán Như vậy là người mua phải trả tiền cho cái mà người ta không cần đến nó cho một nhu cầu nhất định Giá cả của những sản phẩm có bao gói, bao gói đẹp, thuận tiện sẽ đắt hơn những sản phẩm cùng loại nếu không có bao bì, bao gói hoặc