Hàng loạt = sự tập trung các trường hợp mắc bệnh: Trong một khoảng thời gian nhất định Trong một không gian nhất định Dịch (Épidémie) Đại dịch (Pandémie) Dịch địa phương (Endémie) Trong một khoảng thời gian nhất định Trong một không gian nhất định Dịch (Épidémie) Đại dịch (Pandémie) Dịch địa phương (Endémie)
Trang 2Hàng loạt = sự tập trung các trường hợp mắc bệnh:
Trong một khoảng thời gian nhất định
Trong một không gian nhất định
1 Dịch (Épidémie)
2 Đại dịch (Pandémie)
3 Dịch địa phương (Endémie)
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 31 Dịch (Épidémie): khái niệm
• Xuất hiện nhiều trường hợp bị bệnh
• Có cùng tính chất và nguyên nhân
• Trong khoảng thời gian tương đối ngắn
•Tỷ lệ mắc bệnh cao hơn bình thường ở địa phương đó
•Phải biết tỷ lệ bị bệnh lúc bình thường ở phương đó trong một khoảng thời gian đủ dài
Trang 41 Dịch (Épidémie): Định nghĩa
“Dịch là hiện tượng xảy ra hàng loạt, được giới hạn trong thời gian và trong không gian, nhiều trường hợp bị bệnh xuất hiện ở một địa phương và biến mất sau một khoảng thời gian nhất định”
• Có giới hạn thời gian: một khoảng thời gian
• Có giới hạn không gian: một địa phương
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 7Diễn biến của dịch
• Tăng nhanh các trường hợp mới mắc lúc đầu
• Sau đó có sự giảm dần, chậm hơn
• Đây là kiểu đáp ứng sinh học của cơ thể vàcủa quần thể (đáp ứng “nguyên thủy” khichưa có sự can thiệp trước các tác nhân gây bệnh trong điều kiện nhất định của môi
trường)
Trang 8Diễn biến của dịch: kết thúc
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 9Eradication: Thanh toán dịch
Trang 1018/02/2020 10
Trang 112 Đại dịch (Pandémie)
• Là hiện tượng xảy ra hàng loạt
• Có giới hạn về thời gian
• Không giới hạn về không gian
VD: Đại dịch cúm: Bùng nổ nhanh chóng và lan tràn rộng khắp tới nhiều quốc gia, châu lục vv và biến mất sau vài tháng
Trang 12Đại dịch cúm Tây Ban Nha
• La grippe de 1918, dite « grippe espagnole », est une pandémie de grippe due à une souche (H1N1) particulièrement virulente et contagieuse de grippe qui s'est répandue de 1918 à 1919
• Grippe espagnole : entre 20 et 50 millions de morts en moins d'un an
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 13Đại dịch cúm Tây Ban Nha
• Đại dịch của những bệnh lây theo đường hô hấp (cúm) thì bùng nổ và kéo dài trong khoảng thời gian tương đối ngắn
• Đại dịch của những bệnh lây theo đường tiêu hóa (như tả) thì thời gian kéo dài hơn
Trang 142 Đại dịch (Pandémie): Virus cúm A (H1N1)
Là một chủng virus cúm A và là nguyên nhân của hầu hết bệnh cúm trên người
6/2009, WHO thông báo một biến thể mới của H1N1 có nguồn gốc từ lợn là nguyên nhân của dịch cúm năm 2009
Truyền thông gọi là "cúm heo" hoặc "cúm lợn" 2018: có chiều hướng bùng phát trở
lại tại một số quốc gia Châu Á và được dự đoán sẽ gây ra thảm họa vào cuối năm
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 152 Đại dịch (Pandémie): Virus cúm A (H5N1)
Bird Flu (Avian Influenza A H5N1)
Trang 16Lây theo đường hô hấp: Corona virus (Covid-19)
Đại dịch của những bệnh lây theo đường hô hấp (cúm) thìbùng nổ và kéo dài trong khoảng thời gian tương đối ngắn
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 17Lây theo đường hô hấp: Corona virus (Covid-19)
• WHO: the current outbreak of coronavirus disease (COVID-19) that was first reported from Wuhan, China, on 31 December 2019
Trang 18Lây theo đường hô hấp: Corona virus (Covid-19)
Coronaviruses (CoV) are a large family of viruses that cause illness ranging from the common cold to more severe diseases such as:
1. Middle East Respiratory Syndrome (MERS-CoV)
2. Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS-CoV)
3. A novel coronavirus (nCoV) (Covid-19) is a new strain that has not been previously
identified in humans Coronaviruses are transmitted between animals and people
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 19Lây theo đường hô hấp: Corona virus (Covid-19)
Common signs:
Respiratory symptoms, fever, cough, shortness of breath and breathing difficulties
Trang 20Lây theo đường hô hấp: Corona virus (Covid-19)
In severe cases:
Pneumonia, severe acute respiratory syndrome, kidney failure and even death
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 21Lây theo đường hô hấp: Corona virus (Covid-19)
Standard recommendations: regular hand washing, covering mouth and nose when coughing and sneezing, thoroughly cooking meat and eggs
Avoid close contact with anyone showing symptoms of respiratory illness
Trang 22Lây theo đường tiêu hóa: bệnh do virus Ebola
uyến Dịch tễ học 2020 _ BS Hồ Xuân Tuấn
• The average EVD case fatality rate is around 50% (25% to 90%)
• The first EVD outbreaks occurred in remote villages in Central Africa
Trang 23Lây theo đường tiêu hóa: bệnh do virus Ebola
• Triệu chứng khởi phát sau 2 - 3 tuần:
• Sốt, đau họng, đau bắp cơ, nhức đầu
Sau đó:
• buồn nôn, nôn ói, và tiêu chảy
• Suy chức năng gan và thận
• Một số người bắt đầu có các triệuchứng xuất huyết
Trang 24Lây theo đường tiêu hóa: bệnh do virus Ebola
• Đại dịch của những bệnh lây theo đường tiêu hóa (như tả) thì thời gian kéo dài hơn
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 25Lây theo đường tiêu hóa: bệnh do virus Ebola
Trang 2618/02/2020 26
Trang 273 Dịch địa phương (Endémie)
Là hiện tượng xảy ra hàng loạt:
Được giới hạn bởi không gian
Không giới hạn bởi thời gian
Thường xuyên có nhiều trường hợp mắc bệnh, kéo dài nhiều năm ảnh hưởng tới nhiều thế hệ tại địa phương
Trang 28• Nước chậm phát triển: thiếu dinh dưỡng, sốt rét, mắt hột…
• Nước phát triển: bệnh tim mạch, béo phì
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 29• Nước chậm phát triển: thiếu dinh dưỡng, sốt rét, mắt hột…
• Nước phát triển: bệnh tim mạch, béo phì
Trang 30Sốt rét
Tùy theo điều kiện lây truyền của bệnh:
• Bệnh tả là dịch địa phương ở Đông Nam Á nhưng có thể là đại dịch ở nơi khác
• Bệnh cúm có khi là dịch, có khi là đại dịch
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 31Dịch tả
Tùy theo điều kiện lây truyền của bệnh:
• Bệnh tả là dịch địa phương ở Đông Nam Á
nhưng có thể là đại dịch ở nơi khác
Trang 32Dịch – Đại dịch – Dịch địa phương
Bird Flu (Avian Influenza A H5N1)
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học
Trang 33Thank you for your attention!
Medical staff members hugging each other in an isolation ward
at a hospital in Zouping in China's easter Shandong Province.
Trang 34Tài liệu tham khảo
1. Dịch tễ học cơ bản, Đinh Thanh Hue, 2006
2. Dịch tễ học cơ bản, Tổ chức y tế thế giới, 2006
3. Các tài liệu và hình ảnh được lấy từ thông tin của WHO
4. Các hình ảnh minh họa được lấy từ internet
Bài giảng trực tuyến Dịch tễ học