Từ việc đảm bảo cung cấp nước an toàn cho tất cả mọi người cho đến giúp xây dựng các nhà máy không thải ra nhiều chất thải, tới việc trồng lại rừng, tất cả mọi ngươờ tham gia vào Mục tiê
Trang 1MỞ ĐẦU
Hướng tới Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, còn gọi là Mục tiêu Thiên niên kỷ là 8 mục tiêu được 189 quốc gia thành viên Liên hợp quốc nhất
trí phấn đấu đạt được vào năm 2015
Những mục tiêu này ( gọi tắt là MDGs từ tiếng Anh: Millennium Development Goals ) được ghi trong bản Tuyên ngôn Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc tại Hội nghị thượng đỉnh Thiên niên kỷ diễn ra từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 9 năm 2000 tại trụ sở Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York, Mỹ
Trước đó, năm 1996, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OCED) đã đi
tiên phong trong việc đưa ra các Mục tiêu Phát triển Quốc tế trong bản Báo cáo Định hướng Thế kỷ 21 là tiền thân của Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ.
Tám mục tiêu và những chỉ tiêu cụ thể sau:
1- Xoá bỏ tình trạng nghèo cùng cực và thiếu đói
Không ai muốn bị đói và không ai thích nghèo cả Hai vấn đề cơ bản này chính là cốt lõi của tất cả các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, nhất là mục tiêu phát triển thiên niên kỷ thứ nhất Khi người ta không có đủ cái ăn hoặc tiền để sống, thì mọi thứ khác trong cuộc sống đều bị ảnh hưởng: sức khoẻ, quan hệ và
sự tự do chọn lựa trong đời Vì vậy, xoá nghèo đói là mục tiêu quan trọng nhất của tất cả các nước, thậm chí ngay cả các nước phát triển
Trong khoảng thời gian 1990-2015, giảm một nửa tỷ lệ người có thu nhập (tính theo sức mua tương đương PPP năm 1993) dưới 1 USD một ngày
Trong khoảng thời gian 1990-2015, giảm một nửa tỷ lệ người bị thiếu ăn Tạo việc làm thích hợp và hữu ích cho tất cả mọi người bao gồm cả phụ
nữ và thanh niên
Mặc dù tỷ lệ nghèo trên thế giới đã giảm xuống kể từ năm 1990 đến nay, song 1,2 tỷ người vẫn sống ở mức dưới 1 USD mỗi ngày
Việt Nam đã đạt được mục tiêu giảm một nửa tỷ lệ nghèo với việc giảm tỷ
lệ người dân sống dưới chuẩn nghèo xuống còn 35% trong năm 2000 Việt Nam cam kết giảm tỷ lệ nghèo thêm 40% cho đến năm 2010 Mặc dù Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất ấn tượng, song thách thức hiện giờ là làm sao thu hẹp khoảng cách đang gia tăng và tiếp cận được các nhóm dân cư nghèo nhất ở từng vùng của Việt Nam
2- Đạt phổ cập giáo dục tiểu học
Một cách dễ dàng để xác định xem một quốc gia làm tốt đến mức nào là tìm hiểu xem có bao nhiêu trẻ em nhập học tiểu học - và bao nhiêu em thực sự học hết lớp năm để hoàn thành bậc tiểu học
Trang 2Đảm bảo rằng đến năm 2015, tất cả trẻ em, không phân biệt trai gái, đều được hoàn tất giáo dục tiểu học
Theo kết quả nghiên cứu, càng học được nhiều bào nhiêu thì bạn càng có thể có thu nhập cao bấy nhiêu trong tương lai, bạn càng có thể có nhiều sự lựa chọn trong cuộc sống, bạn càng có thể chăm lo cho bản thân, cho gia đình và những người mà bạn quan tâm Mặc dù có những lợi ích hiển nhiên như thế, song ở nhiều nước đang phát triển, tỷ lệ bỏ học còn cao và cơ hội tiếp cận giáo dục tiểu học còn hạn chế
Trên toàn thế giới hiện có 113 triệu trẻ em không đi học, nhưng có thể đạt được mục tiêu này Ví dụ, Việt Nam có nhiều khả năng hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học cho đến năm 2015 vì tỷ lệ trẻ em đi học tiểu học đúng tuổi trong năm 1999 đã đạt mức rất cao là 95% Tuy nhiên, những thách thức lớn hiện nay là nâng cao chất lượng giáo dục, mở rộng giáo dục cơ sở theo mục tiêu quốc tế về phổ cập giáo dục tiểu học và giảm bớt mức độ chênh lệch về khả năng và phạm vi tiếp cận với giáo dục tiểu học
3- Tăng cường bình đẳng giới và nâng cao vị thế, năng lực cho người phụ nữ
Bạn hãy nghĩ xem lần cuối cùng bạn thấy bố của mình nấu ăn hoặc rửa bát là lúc nào? Bạn đã bao giờ tự hỏi ai là người kiếm nhiều tiền nhất trong gia đình mình - mẹ mình hay bố mình - và tại sao lại thế? Và nếu gia đình bạn có đất đai , thì bạn có biết ai là ngườii đứng tên trong sổ đỏ không? Bạn có nghĩ vị chủ tịch nước tới đây của Việt Nam sẽ là một phụ nữ không? Trả lời những câu hỏi này sẽ gợi cho bạn thấy rằng Việt Nam còn phải làm rất nhiều mới có thể đạt được bình đẳng giưũa phụ nữ và nam giới., và còn phải thay đổi những gì nữa mới có thể đạt được mục tiêu thiên niên kỷ này Trên thực tế, dù đã nỗ lực để thực hiện bình đẳng nam nữ ở Việt Nam cũng như ở nhiều quốc gia khác trên toàn thế giới song nhiều rào cản văn hoá, xã hội, kinh tế và chính trị vẫn tồn tại khiến cho phụ nữ và nam giới chưa thể cùng thụ hưởng những lợi ích và quyền lợi như nhau trong xã hội
Xóa bỏ tình trạng chênh lệch về giới tính ở giáo dục tiểu học và trung học
cơ sở tốt nhất là vào năm 2005 và ở mọi cấp không chậm hơn năm 2015
Hai phần ba số người mù chữ trên thế giới là phụ nữ Việt Nam đã khẳng định cam kết thực hiện MDG này bằng cách đặt ra mục tiêu xoá bỏ khoảng cách
về giới trong giáo dục ở cấp tiểu học và trung học cơ sở vào năm 2005 và tình trạng mù chữ ở phụ nữ dưới độ tuổi 40 cho đến năm 2010 Tuy nhiên, 70% số học sinh bỏ học ở cấp tiểu học là trẻ em gái, nguyên nhân chính là do các em phải tham gia các hoạt động kinh tế của gia đình, và vẫn tồn tại chênh lệch giữa các vùng miền
Trang 34- Giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em
Trẻ em là tương lai của Việt Nam Song nếu không được chăm sóc sức khoẻ thích hợp và thiếu chế độ dinh dưỡng hợp lý thì sẽ dẫn đến những nguy cơ cho sự phát triển tương lai của trẻ Vì lý do này nên giảm tỷ lệ tử vong trẻ em dưới năm tuổi do bệnh tật hoặc do thiếu dịch vụ y tế là Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ thứ tư
Giảm hai phần ba tỷ lệ tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi trong giai đoạn 1990-2015
Thông tin có ý nghĩa sống còn đối với trẻ em và gia đình Không biết cách chăm sóc trẻ em hoặc phòng bệnh làm cho trẻ em có nguy cơ chết yểu Điều quan trọng đối với trẻ nhỏ là được cán bộ y tế có trình độ khám sức khoẻ thường xuyên, và đối với cha mẹ là đưa con đến cơ sở y tế khi trẻ ốm đau để được khám chữa bệnh Một điều nữa cũng quan trọng là trẻ nhỏ cần được tiêm chủng để phòng ngừa tất cả các bệnh như đã quy định trong chương trình tiêm chủng quốc gia
Trên toàn thế giới có 11 triệu trẻ nhỏ tử vong mỗi năm, như vậy đã giảm
so với con số 15 triệu năm 1980 Việt Nam đã thành công trong việc giảm tỷ lệ
tử vong của trẻ em dưới 5 tuổi từ khoảng 58/1000 ca sinh sống trong năm 1990 xuống còn khoảng 48/1000, nhưng để hoàn thành trọn vẹn mục tiêu giảm 2/3 tỷ
lệ này cho đến năm 2015, đòi hỏi phải có sự nỗ lực và hỗ trợ nhiều hơn nữa
5- Tăng cường sức khoẻ bà mẹ
Khi nói đến vấn đề có con (hay không có con) thì các cặp vợ chồng càng
có nhiều thông tin bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu Mục tiêu Phát triển Thiên niên
kỷ này nhằm đảm bảo phụ nữ và nam giới được chăm sóc sức khoẻ và có thông tin mà họ cần, nhờ vậy họ có thể chăm sóc bản thân tốt hơn và nhận biết khi nào mình có những vấn đề về sức khoẻ sinh sản cần được giúp đỡ
Giảm ba phần tư tỷ lệ tử vong ở bà mẹ trong giai đoạn 1990-2015
Đến năm 2015, phổ cập chăm sóc sức khỏe sinh sản
Trong 10 năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ giúp cho các cặp
vợ chồng phòng tránh thai ngoài kế hoạch Song mức độ tiếp cận thông tin về sinh sản và các biện pháp kế hoạch hoá gia đình của nhiều người vẫn còn hạn chế, nhất là ở khu vực nông thôn và vùng dân tộc thiểu số Và thanh niên chưa kết hôn thường cảm thấy không thoải mái khi cần giúp đỡ và tư vấn về các vấn
đề giới tính, tình dục
Ở các quốc gia đang phát triển, nguy cơ tử vong của bà mẹ khi sinh con là 1/48 Tuy nhiên, hầu như tất cả các quốc gia hiện nay đều có chương trình làm
Trang 4mẹ an toàn và có triển vọng đạt được tiến bộ trong lĩnh vực này Việt Nam đã giảm tỷ lệ tử vong ở sản phụ từ 200/100.000 ca sinh sống trong năm 1990 xuống còn 100/100.000 và đặt ra mục tiêu tiếp tục giảm xuống còn 70 cho đến năm
2010, trong đó sẽ quan tâm đặc biệt tới những vùng khó khăn
6- Phòng chống HIV/AIDS, sốt rét và các bệnh khác
Dù bệnh sốt rét hay lao vẫn là những vấn đề y tế quan trọng ở Việt Nam song mối đe dọa lớn nhất hiện nay là sự lây lan của HIV/AIDS Kể từ khi lần đầu tiên phát hiện ra căn bệnh này, HIV/AIDS đã lây lan rất nhanh trên thế giới HIV chủ yếu có ở những người trẻ tuổi, với khoảng 40% ca nhiễm mới nằm trong độ tuổi 15 - 24 và tới 64% trường hợp nhiễm mới có tuổi từ 15 - 29 Theo ước tính của bộ y tế thì vào năm 2005 sẽ có khoảng 160.000 người nhiễm HIV ở Việt Nam (Cho đến nay vẫn chưa có vacxin phòng virut HIV và vẫn chưa có thuốc chữa trị bệnh AIDS)
Chặn đứng và bắt đầu thu hẹp sự lây lan của HIV/AIDS vào năm 2015 Đến năm 2010, mọi đối tượng có nhu cầu đều được điều trị HIV/AIDS Chặn đứng và bắt đầu giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt rét cũng như các bệnh dịch khác vào năm 2015
Trở ngại chính đối với việc kiểm soát sự lây lan của HIV/AIDS là thái độ chủ quan cho là "điều đó không thể xảy ra với mình" HIV ở Việt Nam chủ yếu lây lan qua quan hệ tình dục không dùng bao cao su và những người nghiện dùng chung bơm kim tiêm Hầu hết mọi người đều biết điều này, nhưng lại không áp dụng cho bản thân mình Song thực tế ngay cả những người có học thức nhất, mạnh khoẻ và trông rất phong độ mà các bạn quen biết cũng có thể nhiễm HIV - vì vậy mọi người cần phải tự bảo vệ bản thân
Bảo vệ có nghĩa là luôn sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, không bao giờ dùng chung kim tiêm khi tiêm chích và liên hệ cán bộ y tế nếu bạn nghĩ mình có thể nhiễm HIV
HIV/AIDS đe doạ huỷ hoại những thành quả phát triển đạt được của cả một thế hệ ở nhiều quốc gia Kinh nghiệm ở các nước như Bra-xin, Sênêgan và Thái Lan cho thấy chúng ta có thể ngăn chặn HIV ngay từ đầu Việt Nam đã đặt
ra mục tiêu giảm tốc độ gia tăng sự lây lan của HIV/AIDS trong năm 2005 và giảm một nửa tốc độ gia tăng cho đến năm 2010 Thách thức đặt ra là phải hành động khẩn cấp ngay từ bây giờ theo phương thức tiếp cận đa ngành để chống lại đại dịch này Sự quan tâm chỉ đạo liên tục là hết sức cần thiết để ngăn chặn nguy
cơ xảy ra một đại dịch
7- Đảm bảo bền vững về môi trường
Trang 5Khi tất cả các nước đều phấn đấu công nghiệp hoá và hiện đại hoá thì sễ quên đi rằng quá trình đó có thể ảnh hưởng xấu đến nguồn tài nguyên thiên nhiên của chúng ta Việc xây dựng nhiều nhà máy có thể thải ra những chất thải nguy hiểm Trên đường ngày càng có nhiều ô tô và xe máy và chúng làm ô nhiễm không khí Người ta đang di cư ra các thành phố làm cho những nơi này trở nên quá đông đúc và bẩn Những người muốn phát quang thêm đất để trồng trọt và xây thêm nhà máy đang chặt phá những khu rừng mà phải nhiều thế hệ sau mới thay thế được
Tích hợp nguyên tắc phát triển bền vững trong các chính sách và chương trình quốc gia; giảm thiểu tổn thất về môi trường
Giảm tổn thất về tính đa dạng sinh học, đến năm 2010 giảm đáng kể tỷ lệ này
Đến năm 2015, giảm một nửa tỷ lệ người không được tiếp cận thường xuyên với nước sạch và hợp vệ sinh
Đến năm 2020, cải thiện đáng kể cuộc sống của ít nhất 100 triệu người đang sống trong nhà ổ chuột
Tất cả những sự thay đổi và tăng trưởng này có thể có tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên xung quanh chúng ta Vì lý do đó mà Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ này nhằm thúc đẩy quá trình phát triển thân thiện với môi trường và khuyến khích các nước chăm lo cho môi trường trước khi quá muộn
Từ việc đảm bảo cung cấp nước an toàn cho tất cả mọi người cho đến giúp xây dựng các nhà máy không thải ra nhiều chất thải, tới việc trồng lại rừng, tất cả mọi ngươờ tham gia vào Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ này đều có trong đầu một mục đích: giữ đất nước Việt Nam tươi đẹp cho các thế hệ mai sau
Trên thế giới có hơn một tỷ người vẫn không được tiếp cận với nước sạch, nhưng trong thập niên 90 đã có gần một tỷ người được tiếp cận với nước sạch và các điều kiện vệ sinh Việt Nam đã tăng tỷ lệ người dân được tiếp cận với nước sạch từ 48% trong năm 1990 lên tới 56% trong năm 2000 và đặt mục tiêu tiếp tục nâng con số này lên 85% ở khu vực nông thôn vào năm 2010
8- Xây dựng quan hệ đối tác toàn cầu vì mục tiêu phát triển
Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ cuối cùng này là một trong những mục tiêu tham vọng nhất Khác với các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ khác, mục tiêu này không gắn kết trực tiếp với tỷ lệ trẻ em nhập học hay số người sống trong cảnh nghèo mà Mục tiêu này liên quan đến tình đoàn kết trên toàn cầu để đạt được bảy mục tiêu trên
Trang 6Tăng cường hơn nữa hệ thống thương mại và tài chính mở, dựa trên luật
lệ, không phân biệt đối xử và có thể dự báo, trong đó có cam kết hướng tới sự quản lý tốt, phát triển và giảm thiểu tình trạng đói nghèo trên phạm vi quốc gia
và quốc tế
Đáp ứng nhu cầu đặc biệt của các nước kém phát triển nhất, trong đó có việc đảm bảo khả năng tiếp cận đối với các mặt hàng xuất khẩu của họ trên cơ
sở miễn thuế và phi hạn ngạch; tăng cường giảm nợ cho các nước nghèo nợ nần nhiều; xoá các khoản nợ song phương chính thức; và tăng cường hỗ trợ phát triển chính thức cho các nước cam kết xoá đói giảm nghèo
Đáp ứng nhu cầu đặc biệt của các nước đang phát triển nằm sâu trong lục địa và các quốc đảo nhỏ đang phát triển
Giải quyết một cách toàn diện các vấn đề nợ nần của các nước đang phát triển thông qua các biện pháp quốc gia và quốc tế nhằm đảm bảo quản lý nợ lâu dài, bền vững
Thông qua hợp tác với các nước đang phát triển tăng cường và thực hiện chiến lược tạo việc làm thích hợp và hữu ích cho thanh niên
Bằng cách hợp tác với các công ty dược phẩm, cung cấp đủ những thuốc trị bệnh thiết yếu tại các nước đang phát triển
Thông qua hợp tác với khu vực tư nhân, phát huy các lợi ích của những công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ thông tin
Nói một cách cụ thể, những nước giàu hơn trên thế giới đã cam kết hỗ trợ cho các nước nghèo hơn, như Việt Nam, để thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ đúng thời gian Việc này sẽ thực hiện được thông qua việc tăng cường viện trợ phát triển chính thức (ODA) và tăng cường tiếp cận thị trường toàn cầu, cũng như chuyển giao công nghệ mới và tri thức
Xoá đói giảm nghèo và phát triển bền vững rõ ràng có liên quan tới thương mại, giảm xoá nợ và viện trợ Cần đưa ra các điều khoản thương mại bình đẳng cho các quốc gia đang phát triển để tạo cơ hội việc làm và thu nhập
Về mục tiêu này, Việt Nam đang đối mặt với một số thách thức khá lớn trong việc đẩy nhanh tiến trình hội nhập với nền kinh tế khu vực và toàn cầu theo kế hoạch đề ra Để đảm bảo công bằng xã hội và tính bền vững của quá trình phát triển quốc gia đòi hỏi phải có những nỗ lực rất lớn
Trang 7NỘI DUNG TÌNH HÌNH THỰC HIỆN
I – Tình hình thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ trên thế giới
Báo cáo thực hiện các Mục tiêu Thiên niên kỷ năm 2007 của Liên hợp quốc, khi mà tiến trình thực hiện đã được một nửa thời gian, đánh giá rằng MDGs có thể đạt được ở phần lớn các quốc gia nhưng để hoàn thành các mục tiêu, cần có thêm những biện pháp cụ thể, cấp bách và ổn định cho đến năm
2015 Một số thách thức chủ yếu là:
Hàng năm vẫn có trên nửa triệu bà mẹ tử vong trong khi mang thai và sinh
nở bởi những biến chứng có thể phòng ngừa và chữa trị được Tỷ lệ tử vong của
bà mẹ rất cao ở tiểu vùng Sahara
Nếu tình hình tiếp tục diễn biến theo xu hướng hiện nay thì chỉ tiêu giảm một nửa tỷ lệ trẻ em có trọng lượng dưới mức bình thường sẽ không đạt được chủ yếu vì sự tiến triển chậm chạp ở khu vực Nam Á và tiểu vùng Sahara
Tổng số người chết vì bệnh AIDS năm 2006 đã lên tới 2,9 triệu; các biện pháp phòng ngừa đã không ngăn chặn được sự phát triển của bệnh dịch này Năm 2005, có 15 triệu trẻ em mồ côi cha/mẹ hoặc cả hai vì AIDS
Một nửa dân số của các nước đang phát triển thiếu các điều kiện vệ sinh
cơ bản Để đạt Mục tiêu Thiên niên kỷ, trong giai đoạn 2005 đến 2015, 1,6 tỷ người cần được tiếp cận thường xuyên với những điều kiện vệ sinh đã được cải thiện
Trái với những gì mà tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển mạng lại, sự bất bình đẳng trong phân phối thu nhập ngày càng cao, đặc biệt là Đông
Á, nơi tỷ lệ tiêu dùng của những người nghèo nhất giảm sút mạnh mẽ trong giai đoạn 1990-2004
Phần lớn các nèn kinh tế không tạo được cơ hội việc làm cho thanh niên,
tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên cao gấp 3 lần người trưởng thành
Cảnh báo về khí hậu đã trở nên rõ ràng, khí thải dyoxide carbon, tác nhân chính gây ra sự biến đổi khí hậu toàn cầu đã tăng từ 23 tỷ m³ năm 1990 lên 29 tỷ m³ năm 2004 Sự thay đổi khí hậu sẽ có những tác động kinh tế, xã hội nghiêm trọng, cản trở tiến trình đạt đến Mục tiêu Thiên niên kỷ
Bản báo cáo cũng chỉ ra sự mất cân đối trong từng quốc gia, đặc biệt là một số nhóm dân cư, thường là những người sống ở nông thôn, những bà mẹ và trẻ em không được giáo dục chính quy, những hộ gia đình nghèo nhất, đang không có được sự tiến triển cần thiết để đạt tới mục tiêu như bộ phận dân cư còn lại Tình
Trang 8trạng này đặc biệt rõ ràng trong lĩnh vực giáo dục và chăm sóc sức khỏe Để đạt Mục tiêu Thiên niên kỷ, các quốc gia sẽ phải huy động thêm các nguồn lực và đầu tư công cộng đem lại lợi ích cho người nghèo
II - Việt Nam sẽ hoàn thành MDGs đúng thời hạn
Tám mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDGs) là: Xoá bỏ tình trạng nghèo cùng cực và thiếu đói; Phổ cập giáo dục tiểu học; Tăng cường bình đẳng giới và nâng cao vị thế cho phụ nữ; Giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em; Tăng cường sức khoẻ bà mẹ; Phòng chống HIV/AIDS, sốt rét và các bệnh nguy hiểm khác; Bảo đảm bền vững về môi trường; Thiết lập quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển
Hai phần ba chặng đường đã qua, Việt Nam đã và đang đạt được những thành tựu quan trọng trên con đường đạt đến các Mục tiêu MDGs vào năm 2015
Đề cương báo cáo MDGs 2010: “Việt Nam trên con đường hoàn thành các mục tiêu Thiên niên kỷ” do Bộ KH-ĐT thực hiện, khẳng định: Việt Nam tiếp tục đạt được những kết quả khả quan trong lĩnh vực xoá đói giảm nghèo, tỷ lệ hộ nghèo giảm ở tất cả các vùng trong cả nước; mức sống của các tầng lớp dân cư được cải thiện rõ rệt trong từng vùng, từng khu vực
Việt Nam cũng đạt được những thành tựu đáng kể về giáo dục, đào tạo, xoá mù chữ cũng như nâng cao vai trò và sự đóng góp của phụ nữ trong các cơ quan lãnh đạo ở các cấp Tỷ lệ tử vong ở trẻ em đã giảm rõ rệt, tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ dưới 5 tuổi giảm nhiều Công tác bảo vệ và tăng cường sức khoẻ
bà mẹ được triển khai trên khắp địa bàn cả nước Tỷ lệ lây nhiễm HIV/AIDS và các bệnh nguy hiểm khác từng bước được khống chế có hiệu quả
Việt Nam tiếp tục triển khai thực hiện Chương trình Nghị sự 21, thực hiện tốt mục tiêu đảm bảo bền vững về môi trường: nâng cao độ che phủ của rừng, khai thác hợp lý và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; phòng ngừa, ngăn chặn ô nhiễm, suy thoái và xử lý các sự cố môi trường… Việt Nam cũng đạt được những thành tựu quan trọng trong lĩnh vực thiết lập mối quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển, thực hiện chính sách mở cửa và chủ động hội nhập với khu vực và thế giới
Tuy khẳng định Việt Nam sẽ hoàn thành các MDGs đúng thời hạn vào năm 2015, báo cáo cũng chỉ ra 2 thách thức không nhỏ đối với Việt Nam trong 1/3 chặng đường còn lại và về lâu dài
Thách thức thứ nhất là đảm bảo các MDGs có thể đạt được đối với cả nhóm bất lợi (nhất là dân tộc thiểu số, dân nghèo nông thôn, nghèo thành thị) Như đối với mục tiêu Xoá bỏ tình trạng cùng cực và thiếu đói, báo cáo đã chỉ ra thực tế là tốc độ giảm nghèo ở nhóm dân tộc thiểu số không đáng kể trong những năm gần đây; mức độ bất bình đẳng giữa nông thôn và thành thị, đặc biệt
Trang 9là với khu vực thành phố lớn ngày càng gia tăng Hay đối với mục tiêu Tăng cường sức khoẻ bà mẹ, báo cáo cũng nhấn mạnh, tỷ lệ chết mẹ khi sinh vẫn còn cao ở các nhóm người nghèo, dân tộc; Tiếp cận dịch vụ y tế về chăm sóc sức khoẻ bà mẹ còn hạn chế và có sự khác biệt lớn giữa các vùng, miền, các tầng lớp dân cư…
Thách thức thứ 2 của Việt Nam là đảm bảo thành quả bền vững trong thực hiện các MDGs trong điều kiện đối mặt với các thách thức mới gồm cả thách thức ngắn hạn (như tác động của khủng hoảng kinh tế, biến động giá lương thực, năng lượng) và dài hạn (như biến đổi khí hậu)./
III- Việt Nam tiếp tục chặng đường thực hiện các mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ
Với việc tiếp tục triển khai và nâng cao chất lượng thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ, một lần nữa, Việt Nam khẳng định sự tôn trọng của mình về các giá trị và nguyên tắc trong Tuyên bố Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc do 189 nguyên thủ quốc gia cam kết thực hiện tại Hội nghị Thượng đỉnh của Liên hợp quốc vào tháng 9-2000
Báo cáo “Việt Nam tiếp tục chặng đường thực hiện các mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ năm 2008” được xuất bản bằng hai thứ tiếng: tiếng Việt và tiếng Anh, gồm 4 phần:
- Tổng quan về việc Việt Nam tiếp tục thực hiện tuyên bố Thiên niên kỷ; tổng quát về thành tựu thực hiện các mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ
- Chi tiết về các thành tựu của Việt Nam thực hiện 8 mục tiêu phát triển
- Tình hình các mục tiêu hỗ trợ của Việt Nam nhằm đẩy mạnh việc thực hiện các mục tiêu Thiên niên kỷ
- Những thách thức trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển
Đây là lần thứ 2 Việt Nam đảm nhận việc chủ biên Báo cáo phát triển (lần đầu tiên vào năm 2005) và đã nhận được sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành địa phương, sự giúp đỡ của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại
Hà Nội Trong Báo cáo đã sử dụng 45 chỉ tiêu để phân tích, đánh giá mức độ thực hiện 8 Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ
Ba năm qua (2005-2007), Việt Nam tiếp tục đạt được những kết quả đáng khích lệ trong việc thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ Nhiều chỉ tiêu, chỉ số trong mục tiêu Thiên niên kỷ, Việt Nam có khả năng vượt trước cả
về thời gian và mục tiêu đề ra Nổi bật trong số này là các mục tiêu: Xóa bỏ tình trạng nghèo cùng cực và thiếu đói, phổ cập giáo dục tiểu học, bình đẳng giới, phòng chống dịch bệnh, cung cấp các dịch vụ cho nhóm người nghèo, tăng
Trang 10cường sức khoẻ bà mẹ và trẻ em, an sinh xã hội, thiết lập đối tác toàn cầu vì phát triển Đa số các chỉ tiêu, theo tính toán trong Báo cáo đều có khả năng đạt và vượt trong giai đoạn 2006-2010 như: tỷ lệ nghèo giảm từ 58% năm 1990 xuống còn 10-11%; tăng số lao động được giải quyết việc làm; giảm lao động chưa có việc làm ở thành thị; diện tích đất tự nhiên được bảo tồn để duy trì đa dạng sinh học
Thứ trưởng Cao Viết Sinh cho biết, do mỗi địa phương có đặc thù riêng,
có hoàn cảnh kinh tế - xã hội, vị trí địa lý khác nhau nên mức độ thực hiện các muc tiêu không giống nhau nên không chỉ dừng lại ở tầm quốc gia, các mục tiêu thực hiện còn được đánh giá ở cả cấp tỉnh để qua đó có sự so sánh, các địa phương nỗ lực phấn đấu để hoàn thành mục tiêu đặt ra Việt Nam là một trong những nước đầu tiên thực hiện việc "địa phương hóa" các mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ
Tuy nhiên, là một nước đang phát triển có thu nhập thấp; nguồn lực để thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ còn bị hạn chế, mặt bằng dân trí chưa cao, chênh lệch mức sống giữa các tầng lớp dân cư còn lớn, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã làm suy giảm kinh tế ở Việt Nam, tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu, mà Việt Nam được dự báo là quốc gia chịu ảnh hưởng lớn đã ảnh hưởng không nhỏ tới việc triển khai thực hiện các mục tiêu Một số chỉ tiêu,
dự báo, vào năm 2015 có khả năng không đạt hoặc phải phấn đấu là: hệ số GINI; tỷ lệ nhiễm HIV ở phụ nữ mang thai; tỷ lệ rác thải sinh hoạt khu vực thành thị được thu gom, xử lý; tỷ lệ hộ gia đình sống trong nhà tạm
Nhận thức được những khó khăn, thách thức đó, Chính phủ Việt Nam,
một mặt, sẽ huy động tối đa các nguồn lực trong nước, đổi mới chỉ đạo điều hành, tạo sự đồng thuận của các tầng lớp dân cư; mặt khác, sẽ mở rộng các mối
quan hệ quốc tế, thu hút sự hỗ trợ cả về nguồn lực và kinh nghiệm từ các nước phát triển, từ cộng đồng các nhà tài trợ quốc tế, các tổ chức của Liên hợp quốc, các tổ chức phi chính phủ để góp phần gia tăng khả năng hoàn thành các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ ở Việt Nam
Thông qua báo cáo, Việt Nam muốn khẳng định và chia sẻ với cộng đồng thế giới những kinh nghiệm thành công của mình trong việc phát triển đất nước
và thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ Việt Nam mong muốn có sự hợp tác và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, nhất là các nước phát triển để nâng cao chất lượng thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ hướng đến năm
2015
Việt Nam cho rằng, việc đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu Thiên niên kỷ trong thời gian tới vẫn là mục tiêu quan trọng, phù hợp với nguyện vọng của tất
cả các quốc gia; các mục tiêu, chỉ tiêu cần được quốc gia hóa cho phù hợp với thực tế của mỗi quốc gia; các nước phát triển cần tăng cường hỗ trợ các nước đang phát triển và chậm phát triển trên cơ sở tăng cường hơn nữa nguồn ODA;