Cơ cấu xã hộigiai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Vị trí, vai trò và các giải pháp phát triển đội ngũ doanh nhân ở Việt Nam.Mở Đầu Trung thành, vận dụng và phát triển các sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa MácLênin về liên minh giai cấp tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tư tưởng Hồ Chí Minh về liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức vào hoàn cảnh cụ thể Việt Nam ta, ngay từ văn kiện Đại hội lần thứ II của Đảng Lao động Việt Nam năm 1951, Đảng ta đã chỉ rõ: “Chính quyền của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa là chính quyền dân chủ của nhân dân...Lấy liên minh công nhân, nông dân và lao động trí thức làm nền tảng do giai cấp công nhân lãnh đạo” (1). Và trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam năm 1991, Đảng ta đã xác định: xây dựng khối liên minh công – nông – trí làm nền tảng cho khối đại đoàn kết dân tộc. Đến đại hội IX của Đảng cũng đã chỉ rõ: “Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là khối đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa giai cấp nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo”(2) Hiện nay, vấn đề liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức đã trở thành lực lượng nòng cốt của khối đại đoàn kết dân tộc, Việt Nam chúng ta luôn tăng cường khối đại đoàn kết đó vì mục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Việt Nam đang ngày càng phát triển, đang từng bước tiến hành công cuộc hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng chủ nghĩa xã hội và đã đạt được những thành tựu to lớn. Tất nhiên, việc nhận thức và tổ chức thực hiện liên minh không thể dựa vào những vấn đề lý luận và thực tiễn về cơ cấu xã hội giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội vì kết cấu xã hội và chính quyền có nhiều biến đổi theo thời gian. V.I.Lênin đã từng nói rằng nếu không tìm hiểu những biến đổi này thì không thể tiến được một bước trong bất kỳ lĩnh vực hoạt động nào. 2 Chính vì thế ta nên tìm hiểu lý luận về cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nó sẽ cho ta một cái nhìn khoa học và biết được tầm quan trọng việc xây dựng khối liên minh giai cấp, tầng lớp vững chắc trong sự nghiệp xây dựng đất nước. Đó cũng là một nội dung quan trọng trong hệ thống lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học thông qua quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin.Vì vậy, tác giả chọn “ Cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh giai cấp , tầng lớp trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Vị trí và vai trò và các giải pháp phát triển đội ngũ doanh nhân Việt Nam hiện nay” làm vấn đề nghiên cứu trong quá trình học tập môn khoa học xã hội chủ nghĩa. Bằng phương pháp luận biện chứng duy vật với các phương pháp khác như: thống nhất logic và lịch sử, phân tích, tổng hợp, khái quát,...bài tiểu luận sẽ cho người đọc thấy rõ được nội dung cơ cấu xã hội giai cấp, nhận thức sâu sắc về tính tất yếu khách quan liên minh giai cấp cùng các hình thức phong phú đa dạng và những hướng giải quyết về vấn đề liên minh giai cấp trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. Từ đó thấy được tính đúng dắn về chủ trương, chính sách phát triển, vị trí và vai trò đội ngũ doanh nhân trong thời kỳ đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Đó cũng chính là vũ khí lý luận và thực tiễn sinh động để chúng ta chống lại những âm mưu,thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch trong tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnh hơn nước ta trong quá trình sự nghiệp đổi mới đất nước,... 3 Phần 1. Phần lý luận 1.Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 1.1.Khái niệm và vị trí của cơ cấu xã hội giai cấp trong cơ cấu xã hội 1.1.1. Khái niệm Cơ cấu xã hội là những cộng đồng người cùng toàn bộ những mối quan hệ xã hội do sự tác động lẫn nhau của cộng đồng ấy tạo nên. Cơ cấu xã hội có nhiều loại, như: cơ cấu xã hội dân cư, cơ cấu xã hội nghề nghiệp, cơ cấu xã hội giai cấp, cơ cấu xã hội dân tộc, cấu xã hội tôn giáo,... Dưới góc độ chính trị xã hội, môn Chủ nghĩa xã hội khoa học tập trung nghiên cứu cơ cấu xã hội giai cấp vì đó là một trong những cơ sở để nghiên cứu vấn đề liên minh giai cấp, tầng lớp trong một chế độ xã hội nhất định. Cơ cấu xã hội giai cấp là hệ thống các giai cấp, tầng lớp xã hội tồn tại khách, hoạt động hợp pháp quan trong một chế độ xã hội nhất định, thông qua những mối quan hệ về sở hữu tư liệu sản xuất, về tổ chức quản lý quá trình sản xuất, về địa vị chính trị xã hội... giữa các giai cấp và tầng lớp đó. 1.1.2. Vị trí của cơ cấu xã hội – giai cấp trong cơ cấu xã hội Trong hệ thống cơ cấu xã hội, mỗi loại cơ cấu xã hội có một vị trí khác nhau và tác động lẫn nhau, trong đó cơ cấu xã hội – giai cấp có vị trí quan trọng hàng đầu và chi phối các cơ cấu xã hội khác, bởi 2 lý do cơ bản sau: Cơ cấu xã hội – giai cấp liên quan đến các đảng phái chính trị và nhà nước, đến việc sở hữu tư liệu sản xuất, tổ chức quản lý lao động, và phân phối thu nhập trong một hệ thống sản xuất. Sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp tất yếu sẽ ảnh hưởng đến sự biến đổi của các cơ cấu xã hội khác và tác động đến sự biến đổi của toàn bộ cơ cấu xã hội. 4 Tuy nhiên, tuyệt đối hóa vị trí của cơ cấu xã hộigiai cấp mà xem nhẹ các loại cơ cấu xã hội khác là không nên. 1.2. Sự biến đổi có tính quy luật của cơ cấu xã hộigiai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Cơ cấu xã hộigiai cấp biến đổi gắn liền và bị quy định bởi cơ cấu kinh tế của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Cơ cấu xã hộigiai cấp biến đổi phức tạp, đa dạng, làm xuất hiện các tầng lớp xã hội mới. Cơ cấu xã hộigiai cấp biến đổi trong mối quan hệ vừa đấu tranh, vừa liên minh, từng bước xóa bỏ bất bình đẳng xã hội, và dẫn đến xích lại gần nhau. 2. Liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 2.1. Xét từ góc độ chính trị Liên minh công – nông – trí thức là nhu cầu nội tại của cách mạng XHCN tạo nên động lực của cách mạng, đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân, là điều kiện quyết định thắng lợi trong cuộc đấu tranh giành chính quyền và công cuộc cải tạo và xây dựng CNXH. 2.2. Xét từ góc độ kinh tế Liên minh công – nông trí thức được hình thành xuất phát từ yêu cầu khách quan của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, và chuyển dịch cơ cấu từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn đòi hỏi phải có sự gắn bó thống nhất giữa sản xuất vật chất và khoa học kỹ thuật trong điều kiện cách mạng khoa học công nghệ hiện đại; nó cũng xuất phát từ chính nhu cầu và lợi ích kinh tế chung của các giai tầng: công nhân, nông dân, được trí thức hóa, trí thức chỉ phát huy khả năng của mình khi phục vụ sản xuất, gắn bó với công nhân và nông dân. 5 3. Cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 3.1. Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp vừa tuân theo tính quy luật chung, vừa mang tính đặc thù của xã hội Việt Nam: sự biến đổi ấy bị chi phối bởi những biến đổi trong cơ cấu kinh tế, dẫn đến việc hình thành một cơ cấu xã hội – giai cấp đa dạng; đồng thời, sự biến đổi ấy ở Việt Nam mang đặc tính riêng của thời kỳ quá độ ở nước ta. Trong sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp, vị trí, vai trò của các giai tầng ngày càng được khẳng định: Giai cấp công nhân có vị trí quan trọng hàng đầu, là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua Đảng Cộng sản. Giai cấp nông dân có vị trí chiến lược, gắn liền với công cuộc xây dựng nông thôn mới, là cơ sở và là lực lượng xây dựng cũng như bảo vệ Tổ quốc. Đội ngũ trí thức là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế tri thức, và xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, hội nhập quốc tế. Đội ngũ doanh nhân trực tiếp đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, xây dựng nền tảng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội. 3.2. Liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Nguyên tắc cơ bản của liên minh là kết hợp đúng đắn các lợi ích về chính trị, kinh tế ,văn hóa, xã hội. 3.2.1. Nội dung của liên minh 6 Nội dung kinh tế: đây là nội dung cơ bản, quyết định nhất, là cơ sở vật chất kỹ thuật vững chắc của liên minh trong thời kỳ quá độ. Là sự kết hợp và giải quyết đúng đắn các lợi ích kinh tế giữa giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức. Thể hiện thông qua hoạt dộng kinh tế giữa công nghiệp, nông nghiệp, giữa các ngành sản xuất vật chất với nghiên cứu ứng dụng khoa học vào sản xuất, giữa các trường đại học, các trung tâm nghiên cứu với cơ sở sản xuất công nghiệp, nông nghiệp. Nội dung chính trị: Nhu cầu, lợi ích chính trị cơ bản của công nhân, nông dân, trí thức và của cả dân tộc là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Nguyên tắc chính trị của liên minh là do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Trong thời kỳ quá độ, liên minh công – nông – trí thức là nền tảng chính trị xã hội và kinh tế của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, là nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; nhằm củng cố, tăng cường hiệu lực quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa, giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, ổn định chính trị, xã hội, phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Nội dung văn hóa xã hội: là sự đoàn kết, Hợp tác của công nhân, nông dân, trí thức để xây dựng nền văn hóa mới, con người mới và xã hội văn minh. Nội dung văn hóa – xã hội này của liên minh thực chất là đáp ứng nghĩa vụ và quyền lợi, trước hết về đời sống tinh thần của công nhân, nông dân, trí thức thông qua những vấn đề cơ bản sau: tăng trưởng kinh tế gắ liền với tiến bộ và công bằng xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xóa đói giảm nghèo; thực hiện tốt chính sách xã hội. 3.2.2. Phương hướng xây dựng cơ cấu xã hội – giai cấp và tăng cường liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt nam 7 Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội, tạo môi trường và điều kiện thúc đẩy sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp theo hướng tích cực. Xây dựng và thực hiện hệ thống chính sách xã hội tổng thể nhằm tạo sự biến đổi tích cực trong cơ cấu xã hội, nhất là các chính sách liên quan đến cơ cấu xã hội – giai cấp. Tạo sự đồng thuận và phát huy tinh thần đoàn kết thống nhất giữa các lực lượng trong khối liên minh và toàn xã hội. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường đẩy mạnh phát triển khoa học và công nghệ, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để phát huy vai trò của các chủ thể trong khối liên minh. Đổi mới hoạt động của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc nhằm tăng cường khối liên minh và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân. Thực tiễn liên minh kinh tế 6 nhà nước: Hiện nay, mô hình liên kết “6 nhà” ( Nhà nông, Nhà doanh nghiệp, Nhà nước, Nhà khoa học, Nhà ngân hàng, Nhà phân phối) ngày càng phát triển và cho thấy được tầm quan trọng đối với việc phát triển bền vững nông nghiệp. Ngày 13102020, Diễn đàn nông dân Quốc gia lần thứ V đã đưa ra chủ trương: “Vốn và công nghệ trong liên kết 6 nhà” nhằm phát triển một nền nông nghiệp đạt được cả “3 cao”: Năng suất cao, chất lượng cao, giá trị cao. Trong thời gian qua, ngành nông nghiệp nước ta mặc dù gặp nhiều khó khăn, thách thức song đã đạt được kết quả đáng khích lệ, đóng góp không nhỏ vào tổng kim ngạch xuất khẩu và kết quả tăng trưởng kinh tế. Đặc biệt, trong 9 tháng đầu năm 2020 dù đại dịch COVID19 hoành hoành nhưng tổng giá trị xuất khẩu nông sản ước đạt 30,05 tỷ USD, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2019. Giá trị xuất siêu đạt khoảng 7,2 tỷ USD, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2019. Năm 2019, kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt 41,3 tỷ USD.(3) 8 Báo điện tử đảng cộng sản việt nam Có được kết quả như thế nhờ vào đổi mới doanh nghiệp, nông dân và sự liên kết sản xuất qua mô hình “6 nhà” dựa theo phương hướng cơ cấu xã hộigiai cấp và tăng cường liên minh các cấp. Dự báo nền nông nghiệp Việt Nam sẽ ngày càng mở rộng theo mô hình này. Phần 2. Phần liên hệ thực tiễn và liên hệ bản thân 4. Vị trí, vai trò và các giải pháp phát triển đội ngũ doanh nhân Việt Nam hiện nay. ● Khái niệm: Có nhiều quan niệm khác nhau về doanh nhân Việt Nam. Định nghĩa sau có thể phản ánh rõ nét nhất nội hàm của khái niệm này: doanh nhân Việt Nam là đội ngũ những người làm nghề kinh doanh, trước hết là bộ phận những người chủ sở hữu, lãnh đạo, quản lý, hoạt động nghiệp vụ kinh doanh (có mục tiêu vị lợi) của các hộ gia đình và doanh nghiệp.(4) 4.1.Vị trí, vai trò 4.1.1.Vị trí Có vị trí, vai trò quan trọng không thể thiếu trong mọi mặt xã hội. Trong nền kinh tế Việt Nam Hội nhập được cộng đồng xã hội nhìn nhận ngày càng tích cực hơn, doanh nhân được ví như người lính của thời bình, người chiến sĩ xung kích trên mặt trận Hội nhập, là lực lượng chủ đạo góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh.(5) Nhờ vào đội ngũ doanh nhân Việt Nam ngày càng phát triển. Họ có khát vọng và
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Học phần: Chủ nghĩa xã hội khoa học
ĐỀ TÀI: Cơ cấu xã hội-giai cấp và liên minh giai cấp,
tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Vị trí, vai trò và các giải pháp phát triển đội ngũ
doanh nhân ở Việt Nam
Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Thế Hùng
Sinh viên thực hiện : Bùi Thị Duyên
Lớp : K23NHC
Mã sinh viên : 23A4010136
Hà nội, ngày 6 tháng 6 năm 2021
Trang 2
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
PHẦN 1 Phần lý luận 1.Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 3
1.1 Khái niệm và vị trí của cơ cấu xã hội – giai cấp trong cơ cấu xã hội 3
1.2 Sự biến đổi có tính quy luật của cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 4
2 Liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 4
2.1 Xét từ góc độ chính trị 4
2.2 Xét từ góc độ kinh tế 4
3 Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 5
3.1 Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 5
3.2 Liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 5
Liên minh kinh tế 6 nhà nước 7
PHẦN 2 Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân 8
4 Vị trí, vai trò và các giải pháp phát triển đội ngũ doanh nhân Việt Nam hiện nay 8
4.1 Vị trí, vai trò 8
4.2 Giải pháp 9
5 Sinh viên góp phần xây dựng và củng cố khối liên minh giai cấp ở Việt Nam hiện nay 10
Trang 3Kết Luận 11 Tài liệu tham khảo 12
Trang 4Mở Đầu
Trung thành, vận dụng và phát triển các sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về liên minh giai cấp tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tư tưởng Hồ Chí Minh về liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức vào hoàn cảnh cụ thể Việt Nam ta, ngay
từ văn kiện Đại hội lần thứ II của Đảng Lao động Việt Nam năm 1951, Đảng
ta đã chỉ rõ: “Chính quyền của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa là chính quyền dân chủ của nhân dân Lấy liên minh công nhân, nông dân và lao động trí thức làm nền tảng do giai cấp công nhân lãnh đạo” (1)
Và trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam năm 1991, Đảng ta đã xác định: xây dựng khối liên minh công – nông – trí làm nền tảng cho khối đại đoàn kết dân tộc Đến đại hội IX của Đảng cũng đã chỉ rõ: “Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là khối đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa giai cấp nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo”(2)
Hiện nay, vấn đề liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân
và đội ngũ trí thức đã trở thành lực lượng nòng cốt của khối đại đoàn kết dân tộc, Việt Nam chúng ta luôn tăng cường khối đại đoàn kết đó vì mục tiêu “ Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Việt Nam đang ngày càng phát triển, đang từng bước tiến hành công cuộc hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng chủ nghĩa xã hội và đã đạt được những thành tựu to lớn
Tất nhiên, việc nhận thức và tổ chức thực hiện liên minh không thể dựa vào những vấn đề lý luận và thực tiễn về cơ cấu xã hội - giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội vì kết cấu xã hội và chính quyền có nhiều biến đổi theo thời gian V.I.Lênin đã từng nói rằng nếu không tìm hiểu những biến đổi này thì không thể tiến được một bước trong bất kỳ lĩnh vực hoạt động nào
Trang 5Chính vì thế ta nên tìm hiểu lý luận về cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nó sẽ cho ta một cái nhìn khoa học và biết được tầm quan trọng việc xây dựng khối liên minh giai cấp, tầng lớp vững chắc trong sự nghiệp xây dựng đất nước Đó cũng là một nội dung quan trọng trong hệ thống lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học thông qua quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin.Vì vậy, tác giả chọn “ Cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh giai cấp , tầng lớp trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Vị trí và vai trò và các giải pháp phát triển đội ngũ doanh nhân Việt Nam hiện nay” làm vấn đề nghiên cứu trong quá trình học tập môn khoa học xã hội chủ nghĩa
Bằng phương pháp luận biện chứng duy vật với các phương pháp khác như: thống nhất logic và lịch sử, phân tích, tổng hợp, khái quát, bài tiểu luận
sẽ cho người đọc thấy rõ được nội dung cơ cấu xã hội - giai cấp, nhận thức sâu sắc về tính tất yếu khách quan liên minh giai cấp cùng các hình thức phong phú đa dạng và những hướng giải quyết về vấn đề liên minh giai cấp trong cách mạng xã hội chủ nghĩa Từ đó thấy được tính đúng dắn về chủ trương, chính sách phát triển, vị trí và vai trò đội ngũ doanh nhân trong thời
kỳ đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay Đó cũng chính là vũ khí lý luận và thực tiễn sinh động để chúng ta chống lại những âm mưu,thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch trong tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnh hơn nước ta trong quá trình sự nghiệp đổi mới đất nước,
Trang 6
Phần 1 Phần lý luận
1.Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
1.1.Khái niệm và vị trí của cơ cấu xã hội - giai cấp trong cơ cấu xã hội 1.1.1 Khái niệm
Cơ cấu xã hội là những cộng đồng người cùng toàn bộ những mối quan hệ
xã hội do sự tác động lẫn nhau của cộng đồng ấy tạo nên
Cơ cấu xã hội có nhiều loại, như: cơ cấu xã hội - dân cư, cơ cấu xã hội - nghề nghiệp, cơ cấu xã hội - giai cấp, cơ cấu xã hội - dân tộc, cấu xã hội - tôn giáo, Dưới góc độ chính trị - xã hội, môn Chủ nghĩa xã hội khoa học tập trung nghiên cứu cơ cấu xã hội - giai cấp vì đó là một trong những cơ sở để nghiên cứu vấn đề liên minh giai cấp, tầng lớp trong một chế độ xã hội nhất định
Cơ cấu xã hội - giai cấp là hệ thống các giai cấp, tầng lớp xã hội tồn tại khách, hoạt động hợp pháp quan trong một chế độ xã hội nhất định, thông qua những mối quan hệ về sở hữu tư liệu sản xuất, về tổ chức quản lý quá trình sản xuất, về địa vị chính trị - xã hội giữa các giai cấp và tầng lớp đó
1.1.2 Vị trí của cơ cấu xã hội – giai cấp trong cơ cấu xã hội
Trong hệ thống cơ cấu xã hội, mỗi loại cơ cấu xã hội có một vị trí khác nhau
và tác động lẫn nhau, trong đó cơ cấu xã hội – giai cấp có vị trí quan trọng hàng đầu và chi phối các cơ cấu xã hội khác, bởi 2 lý do cơ bản sau:
Cơ cấu xã hội – giai cấp liên quan đến các đảng phái chính trị và nhà nước, đến việc sở hữu tư liệu sản xuất, tổ chức quản lý lao động, và phân phối thu nhập trong một hệ thống sản xuất
Sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp tất yếu sẽ ảnh hưởng đến sự biến đổi của các cơ cấu xã hội khác và tác động đến sự biến đổi của toàn bộ cơ cấu xã hội
Trang 7Tuy nhiên, tuyệt đối hóa vị trí của cơ cấu xã hội-giai cấp mà xem nhẹ các loại cơ cấu xã hội khác là không nên
1.2 Sự biến đổi có tính quy luật của cơ cấu xã hội-giai cấp trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội
Cơ cấu xã hội-giai cấp biến đổi gắn liền và bị quy định bởi cơ cấu kinh tế của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
Cơ cấu xã hội-giai cấp biến đổi phức tạp, đa dạng, làm xuất hiện các tầng lớp xã hội mới
Cơ cấu xã hội-giai cấp biến đổi trong mối quan hệ vừa đấu tranh, vừa liên minh, từng bước xóa bỏ bất bình đẳng xã hội, và dẫn đến xích lại gần nhau
2 Liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã
hội
2.1 Xét từ góc độ chính trị
Liên minh công – nông – trí thức là nhu cầu nội tại của cách mạng XHCN
tạo nên động lực của cách mạng, đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân, là điều kiện quyết định thắng lợi trong cuộc đấu tranh giành chính quyền và công cuộc cải tạo và xây dựng CNXH
2.2 Xét từ góc độ kinh tế
Liên minh công – nông - trí thức được hình thành xuất phát từ yêu cầu khách quan của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, và chuyển dịch cơ cấu từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn đòi hỏi phải có sự gắn bó thống nhất giữa sản xuất vật chất và khoa học kỹ thuật trong điều kiện cách mạng khoa học công nghệ hiện đại; nó cũng xuất phát từ chính nhu cầu và lợi ích kinh tế chung của các giai tầng: công nhân, nông dân, được trí thức hóa, trí thức chỉ phát huy khả năng của mình khi phục vụ sản xuất, gắn bó với công nhân và nông dân
Trang 83 Cơ cấu xã hội – giai cấp và liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
3.1 Cơ cấu xã hội – giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp vừa tuân theo tính quy luật chung, vừa
mang tính đặc thù của xã hội Việt Nam: sự biến đổi ấy bị chi phối bởi những biến đổi trong cơ cấu kinh tế, dẫn đến việc hình thành một cơ cấu xã hội – giai cấp đa dạng; đồng thời, sự biến đổi ấy ở Việt Nam mang đặc tính riêng của thời kỳ quá độ ở nước ta
Trong sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp, vị trí, vai trò của các giai tầng ngày càng được khẳng định:
Giai cấp công nhân có vị trí quan trọng hàng đầu, là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua Đảng Cộng sản
Giai cấp nông dân có vị trí chiến lược, gắn liền với công cuộc xây dựng nông thôn mới, là cơ sở và là lực lượng xây dựng cũng như bảo vệ Tổ quốc Đội ngũ trí thức là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế tri thức, và xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, hội nhập quốc tế
Đội ngũ doanh nhân trực tiếp đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, xây dựng nền tảng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội
3.2 Liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Nguyên tắc cơ bản của liên minh là kết hợp đúng đắn các lợi ích về chính trị, kinh tế ,văn hóa, xã hội
3.2.1 Nội dung của liên minh
Trang 9Nội dung kinh tế: đây là nội dung cơ bản, quyết định nhất, là cơ sở vật chất
- kỹ thuật vững chắc của liên minh trong thời kỳ quá độ Là sự kết hợp và giải quyết đúng đắn các lợi ích kinh tế giữa giai cấp công nhân, giai cấp nông dân
và đội ngũ trí thức Thể hiện thông qua hoạt dộng kinh tế giữa công nghiệp, nông nghiệp, giữa các ngành sản xuất vật chất với nghiên cứu ứng dụng khoa học vào sản xuất, giữa các trường đại học, các trung tâm nghiên cứu với cơ sở sản xuất công nghiệp, nông nghiệp
Nội dung chính trị: Nhu cầu, lợi ích chính trị cơ bản của công nhân, nông dân, trí thức và của cả dân tộc là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Nguyên tắc chính trị của liên minh là do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Trong thời kỳ quá độ, liên minh công – nông – trí thức là nền tảng chính trị - xã hội
và kinh tế của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, là nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc
để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; nhằm củng cố, tăng cường hiệu lực quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa, giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, ổn định chính trị, xã hội, phát huy quyền làm chủ của nhân dân
Nội dung văn hóa xã hội: là sự đoàn kết, Hợp tác của công nhân, nông dân, trí thức để xây dựng nền văn hóa mới, con người mới và xã hội văn minh Nội dung văn hóa – xã hội này của liên minh thực chất là đáp ứng nghĩa vụ và quyền lợi, trước hết về đời sống tinh thần của công nhân, nông dân, trí thức thông qua những vấn đề cơ bản sau: tăng trưởng kinh tế gắ liền với tiến bộ và công bằng xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xóa đói giảm nghèo; thực hiện tốt chính sách xã hội
3.2.2 Phương hướng xây dựng cơ cấu xã hội – giai cấp và tăng cường liên minh giai cấp, tầng lớp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt nam
Trang 10Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội, tạo môi trường và điều kiện thúc đẩy sự biến đổi cơ cấu xã hội – giai cấp theo hướng tích cực Xây dựng và thực hiện hệ thống chính sách xã hội tổng thể nhằm tạo sự biến đổi tích cực trong cơ cấu xã hội, nhất là các chính sách liên quan đến cơ cấu xã hội – giai cấp
Tạo sự đồng thuận và phát huy tinh thần đoàn kết thống nhất giữa các lực lượng trong khối liên minh và toàn xã hội
Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường đẩy mạnh phát triển khoa học và công nghệ, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để phát huy vai trò của các chủ thể trong khối liên minh
Đổi mới hoạt động của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc nhằm tăng cường khối liên minh và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân
Thực tiễn liên minh kinh tế 6 nhà nước:
Hiện nay, mô hình liên kết “6 nhà” ( Nhà nông, Nhà doanh nghiệp, Nhà nước, Nhà khoa học, Nhà ngân hàng, Nhà phân phối) ngày càng phát triển và cho thấy được tầm quan trọng đối với việc phát triển bền vững nông nghiệp Ngày 13/10/2020, Diễn đàn nông dân Quốc gia lần thứ V đã đưa ra chủ trương: “Vốn và công nghệ trong liên kết 6 nhà” nhằm phát triển một nền nông nghiệp đạt được cả “3 cao”: Năng suất cao, chất lượng cao, giá trị cao Trong thời gian qua, ngành nông nghiệp nước ta mặc dù gặp nhiều khó khăn, thách thức song đã đạt được kết quả đáng khích lệ, đóng góp không nhỏ vào tổng kim ngạch xuất khẩu và kết quả tăng trưởng kinh tế Đặc biệt, trong
9 tháng đầu năm 2020 dù đại dịch COVID-19 hoành hoành nhưng tổng giá trị xuất khẩu nông sản ước đạt 30,05 tỷ USD, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm
2019 Giá trị xuất siêu đạt khoảng 7,2 tỷ USD, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2019 Năm 2019, kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt 41,3 tỷ USD.(3)
Trang 11Báo điện tử đảng cộng sản việt nam
Có được kết quả như thế nhờ vào đổi mới doanh nghiệp, nông dân và sự liên kết sản xuất qua mô hình “6 nhà” dựa theo phương hướng cơ cấu xã hội-giai cấp và tăng cường liên minh các cấp Dự báo nền nông nghiệp Việt Nam
sẽ ngày càng mở rộng theo mô hình này
Phần 2 Phần liên hệ thực tiễn và liên hệ bản thân
4 Vị trí, vai trò và các giải pháp phát triển đội ngũ doanh nhân Việt
Nam hiện nay
● Khái niệm: Có nhiều quan niệm khác nhau về doanh nhân Việt Nam Định nghĩa sau có thể phản ánh rõ nét nhất nội hàm của khái niệm này: doanh nhân Việt Nam là đội ngũ những người làm nghề kinh doanh, trước hết
là bộ phận những người chủ sở hữu, lãnh đạo, quản lý, hoạt động nghiệp vụ kinh doanh (có mục tiêu vị lợi) của các hộ gia đình và doanh nghiệp.(4)
4.1.Vị trí, vai trò
4.1.1.Vị trí
Có vị trí, vai trò quan trọng không thể thiếu trong mọi mặt xã hội Trong nền kinh tế Việt Nam Hội nhập được cộng đồng xã hội nhìn nhận ngày càng tích cực hơn, doanh nhân được ví như người lính của thời bình, người chiến sĩ xung kích trên mặt trận Hội nhập, là lực lượng chủ đạo góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh.(5)
Nhờ vào đội ngũ doanh nhân Việt Nam ngày càng phát triển Họ có khát vọng và tầm nhìn sâu rộng.Họ là những người cần cù, chịu khó, không ngại khổ Hiện nay các thế hệ trẻ cũng đang dần định hướng con đường của mình theo hướng phát triển doanh nhân, họ muốn gia nhập vào thương trường Hội nhập cả trên sân nhà và trên thị trường quốc tế Các thế hệ đi trước đã nâng đỡ gây dựng nhiều chương trình như: “Thương vụ bạc tỷ”, “Thương hiệu mạnh