Khái quát về ngân sách nhà nước a Khái niệm của ngân sách nhà nước Ngân sách nhà nước là hệ thống các quan hệ kinh tế dưới hình thái giá trị, phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, ph
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
BÀI THẢO LUẬN
Đề tài: Phân tích vai trò của ngân sách nhà nước Liên hệ thực tế việc
phát huy vai trò ở Việt Nam trong giai đoạn từ 2017 - 2019
Trang 2
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ NSNN
1.2 Khái quát về ngân sách nhà nước
a) Khái niệm của ngân sách nhà nước
Ngân sách nhà nước là hệ thống các quan hệ kinh tế dưới hình thái giá trị, phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm đảm bảo cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước b) Đặc điểm của ngân sách nhà nước
Việc tạo lập và sử dụng quỹ NSNN luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế chính trị của Nhà nước, liên quan đến việc thực hiện các chức năng của Nhà nước và được Nhà nước tiến hành trên những cơ sở pháp lí nhất định.
Các hoạt động thu chi của NSNN luôn gắn chặt với sở hữu Nhà nước chứa đựng nội dung kinh tế - xã hội nhất định, chứa định những quan hệ lợi ích nhất định và được biểu hiện khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia.
Quỹ tiền tệ thuộc NSNN cũng có những đặc điểm chung như các quỹ tiền tệ khác, đó là được tạo lập trên cơ sở các quan hệ tài chính.
Hoạt động thu chi của NSNN được thực hiện theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu.
1.3 Vai trò của ngân sách nhà nước
Ngân sách nhà nước là công cụ huy động nguồn tài chính đề đảm bảo các nhu cầu chỉ tiêu và thực hiện sự cân đối thu chi tài chính của Nhà nước.
Ngân sách nhà nước là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế - xã hội.
Định hướng sản xuất kinh doanh, xác lập cơ cấu kinh tế hợp lý của nền kinh tế quốc dân.
Điều hướng thị trường, bình ổn giá cả, kiểm soát lạm phát.
Điều tiết thu nhập và góp phần giải quyết các vấn đề xã hội.
Ngân sách nhà nước là công cụ kiểm tra giám sát các hoạt động kinh tế - xã hội
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA NSNN Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN TỪ 2017 – 2019
2.1 Tình hình thực hiện NSNN ở Việt Nam trong năm 2017
2.1.1 Bối cảnh kinh tế - xã hội năm 2017
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2017 ước tính tăng 6,81% so với năm 2016 Mức tăng trưởng năm nay vượt mục tiêu đề ra 6,7% và cao hơn mức tăng của các năm giai đoạn 2011-2016 Trong đó mức tăng 6,81% của toàn bộ nền kinh tế; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đã
có sự phục hồi đáng kể với mức tăng 2,9% (cao hơn mức tăng 1,36% của
Trang 3năm 2016), đóng góp 0,44 điểm phần trăm mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8%, đóng góp 2,77 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 7,44%, đóng góp 2,87 điểm phần trăm
Quy mô nền kinh tế năm 2017 theo giá hiện hành đạt 5.007,9 nghìn tỷ đồng; GDP bình quân đầu người ước tính đạt 53,5 triệu đồng, tương đương 2.385 USD, tăng 170 USD so với năm 2016
Về cơ cấu kinh tế năm nay khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng 15,34%; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 33,34%; khu vực dịch vụ chiếm 41,32%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 10%
Ngành nông nghiệp tăng 2,07% (năm 2016 tăng 0,72%), đóng góp 0,24 điểm phần trăm
Trong khu vực công nghiệp và xây dựng, ngành công nghiệp tăng 7,85% cao hơn mức tăng 7,06% của năm 2016, đóng góp 2,23 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung Điểm sáng của khu vực này là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với mức tăng 14,4% (là mức tăng cao nhất trong 7 năm gần đây) đóng góp đáng kể vào mức tăng trưởng chung với 2,23 điểm phần trăm
Ngoài ra chỉ số CPI bình quân năm 2017 tăng 3,53% so với bình quân năm 2016, dưới mục tiêu Quốc hội đề ra; lạm phát cơ bản bình quân năm
2017 tăng 1,41% so với bình quân năm 2016
2.1.2 Thực trạng phát huy vai trò của NSNN ở Việt Nam năm 2017
a) Ngân sách nhà nước quản lý điều tiết vĩ mô nền kinh tế.
Đối với nền kinh tế thị trường, ngân sách nhà nước đảm nhận vai trò quản lý
vĩ mô đối với toàn bộ nền kinh tế, xã hội Ngân sách nhà nước là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội, định hướng phát triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội
Chính phủ sẽ hướng hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế đi vào quỹ đạo mà chính phủ đã hoạch định để hình thành cơ cấu kinh tế tối ưu, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển ổn định và bền vững
Nhà nước sẽ cung cấp kinh phí đầu tư cho cơ sở kết cấu hạ tầng, hình thành các doanh nghiệp thuộc các ngành then chốt trên cơ sở đó tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và phát triển các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh Việc cấp vốn hình thành các doanh nghiệp
Trang 4Nhà nước là một trong những biện pháp căn bản để chống độc quyền và giữ cho thị trường khỏi rơi vào tình trạng cạnh tranh không hoàn hảo Trong những điều kiện cụ thể, nguồn kinh phí trong ngân sách cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp, đảm bảo tính ổn định về cơ cấu hoặc chuẩn bị cho việc chuyển sang cơ cấu mới hợp lý hơn
Thông qua hoạt động thu, ngân sách nhà nước đảm bảo thực hiện vai trò định hướng đầu tư, kích thích hoặc hạn chế sản xuất kinh doanh
Tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2017 ước tính tăng 6,81% so với năm 2016, trong đó quý I tăng 5,15%; quý II tăng 6,28%; quý III tăng 7,46%; quý IV tăng 7,65%
b) Huy động các nguồn tài chính của ngân sách nhà nước để đảm bảo nhu cầu chi tiêu của nhà nước
Mức động viên các nguồn tài chính từ các chủ thể trong nguồn kinh tế đòi hỏi phải hợp lý nếu mức động viên quá cao hoặc quá thấp thì sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế,vì vậy cần phải xác định mức huy động vào ngân sách nhà nước một cách phù hợp với khả năng đóng góp tài chính của các chủ thể trong nền kinh tế
Thu ngân sách Nhà nước năm 2017, đạt gần 1,3 triệu tỷ đồng vượt gần 70.000 tỷ đồng kế hoạch Tổng thu ngân sách Nhà nước năm 2017 vượt gần 70.000 tỷ đồng so với chỉ tiêu đề ra Đó là con số ấn tượng được Bộ Tài chính vừa công bố
c) Kiểm tra giám sát các hoạt động kinh tế xã hội.
Mức tăng trưởng GDP đạt 6,7% Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong gần 10 năm sau cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu Điều này được chứng
tỏ qua số vốn đầu tư năm 2017 đạt 33 tỷ USD, tăng 82,8% so với cùng kỳ năm 2016 Việt Nam thu hút ngày càng nhiều dự án nước ngoài lớn Ngành ngoại thương tiếp tục tăng trưởng với tốc độ cao chưa từng thấy
Dự trữ ngoại hối quốc gia đã tăng kỷ lục, đạt 46 tỷ USD, trong khi mức lạm phát thấp, chỉ có 1,6% Việt Nam đã tập trung thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và năm 2017 là lần đầu tiên trong nhiều năm qua, Việt Nam hoàn thành cả 13 chỉ tiêu kinh tế - xã hội
Tăng trưởng tín dụng trong 6 tháng đầu năm 2017 ước tăng 19,6% so với cùng kỳ năm trước, đưa nông nghiệp trở lại quỹ đạo tiến đến đạt mục tiêu tăng trưởng 18 -20% cả năm mà Chính phủ đề ra Cung tiền rộng tăng 14,3% trong 6 tháng đầu năm, cũng tương đương với mục tiêu của Chính phủ là tăng 16 - 18% cả năm 2017 Thanh khoản trong hệ thống ngân
Trang 5hàng được giữ ổn định Dự trữ ngoại hối đã đạt mức 46 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay
Lĩnh vực chế biến, chế tạo có sự gia tăng mạnh mẽ, lên tới 12,8% trong ba quý đầu năm 2017 - mức tăng trưởng cao nhất của ngành này kể từ năm
2011 Được thúc đẩy bởi ngành du lịch phát triển bùng nổ và hoạt động ngân hàng mạnh mẽ, tăng trưởng dịch vụ đã đạt 7,3% so với mức 6,7% cùng kỳ năm trước
Những thành tựu mà Việt Nam đã đạt được trong năm 2017 tạo ra những tiền đề thuận lợi cho tăng trưởng trong năm 2018 Là đối tác phát triển tin cậy của Chính phủ và nhân dân Việt Nam, ADB luôn sẵn sàng hỗ trợ những nỗ lực của Chính phủ để vượt qua những khó khăn, thách thức nhằm duy trì tăng trưởng bao trùm và bền vững trong năm 2018 và những năm tiếp theo
2.2 Tình hình thực hiện NSNN ở Việt Nam trong năm 2018
2.2.1 Bối cảnh kinh tế xã hội
Năm 2018, tình hình kinh tế-xã hội tiếp tục chuyển biến tích cực
Trong đó, kết quả nổi bật là tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 6,98%, ước cả năm vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra (6,7) Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân ước cả năm dưới 4%, là năm thứ 3 liên tiếp kiểm soát dưới 4% Tỷ giá, thị trường ngoại tệ được kiểm soát tốt; dự trữ ngoại hối Nhà nước đạt
kỷ lục trên 60 tỷ USD Thị trường chứng khoán tiếp tục phát triển, trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế; Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng lên thị trường mới nổi
Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu 9 tháng đạt trên 352 tỷ USD, cả năm ước đạt 475 tỷ USD, tăng 11,7%; trong đó xuất khẩu 238 tỷ USD, tăng 11,2% (mục tiêu 7-8%); tiếp tục xuất siêu, 9 tháng đạt gần 5,4 tỷ USD Cơ cấu chuyển dịch tích cực theo hướng giảm xuất khẩu thô, tăng tỉ trọng hàng chế biến, nông sản và tăng nhập khẩu máy móc thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất Xuất khẩu của khu vực trong nước 9 tháng tăng 17,5%, cao hơn khu vực FDI (14,6%)
Thu NSNN ước cả năm vượt 3% dự toán, cơ cấu thu bền vững hơn, tỉ trọng thu từ xuất nhập khẩu, dầu thô giảm Thu nội địa tăng, chiếm gần 82% tổng thu cân đối NSNN
Tỉ trọng chi đầu tư phát triển đạt 26,8%, cao hơn giai đoạn trước (23,6%)
và kế hoạch 2016-2020 (25-26%) Bội chi NSNN ước khoảng 3,67% GDP, thấp hơn mục tiêu đề ra (3,7%), dự kiến đến năm 2020 còn 3,4% (mục tiêu đề ra là dưới 4%) Nợ công khoảng 61,4% GDP, giảm mạnh so với mức 63,7% năm 2016
Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội ước cả năm đạt 34% GDP, 3 năm 2016-2018 ước đạt 33,5% (mục tiêu 5 năm 32-34%) Tỉ trọng vốn đầu tư
Trang 6Nhà nước giảm; tỷ trọng đầu tư ngoài Nhà nước tăng, trong đó đầu tư tư nhân ước đạt 42,4%, bình quân 3 năm 2016-2018 đạt 40,8%, cao hơn giai đoạn 2011-2015 (38,3%)
Quy mô nền kinh tế tăng mạnh, năm 2018 ước đạt trên 5,5 triệu tỷ đồng (khoảng 240,5 tỷ USD), gấp trên 1,3 lần năm 2015 GDP bình quân đầu người ước đạt 2.540 USD, tăng 440 USD so với năm 2015
2.2.2 Thực trạng phát huy vai trò của NSNN ở Việt Nam năm 2018
a) Ngân sách nhà nước là công cụ huy động nguồn tài chính để đảm bảo các nhu câu chi tiêu và thực hiện sự cân đối thu chi tài chính của Nhà nước.
Tổng thu ngân sách Nhà nước từ đầu năm đến thời điểm 15/11/2018 ước tính đạt 1.160,1 nghìn tỷ đồng, bằng 87,9% dự toán năm, trong đó thu nội địa 926,9 nghìn tỷ đồng, bằng 84,3%; thu từ dầu thô 54,3 nghìn tỷ đồng, bằng 151,3%; thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất, nhập khẩu 174,9 nghìn tỷ đồng, bằng 97,7%
Tổng chi ngân sách Nhà nước từ đầu năm đến thời điểm 15/11/2018 ước tính đạt 1.166,2 nghìn tỷ đồng, bằng 76,6% dự toán năm, trong đó chi thường xuyên đạt 806,8 nghìn tỷ đồng, bằng 85,8%; chi đầu tư phát triển 239,8 nghìn tỷ đồng, bằng 60%; chi trả nợ lãi 93,5 nghìn tỷ đồng, bằng 83,1%
0
5
10
15
20
25
30
35
Chi NSNN/GDP Thu NSNN/GDP
Quy mô thu chi cân đối ngân sách so với GDP ở Việt Nam (2017 – 2019) b) Ngân sách nhà nước quản lý điều tiết vĩ mô nền kinh tế
(%GDP)
Trang 8 Điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, kiểm soát lạm phát.
Thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 1/1/2018 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2018; trong đó, tốc độ tăng giá tiêu dùng bình quân năm 2018 đặt ra dưới 4% Theo đó, các ngành, các cấp đã tích cực triển khai thực hiện như: ngành công thương phối hợp với các ngành liên quan chỉ đạo các doanh nghiệp thương mại dự trữ hàng hóa, tham gia bình ổn thị trường phục vụ Tết Nguyên đán nên không xảy ra hiện tượng tăng giá đột biến vào dịp tết nguyên đán
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ kiên định mục tiêu giữ ổn định vĩ mô Trong năm 2018, Cục Dự trữ liên bang Mỹ đã tăng lãi suất bốn lần vào tháng 3/2018, tháng 6/2018, tháng 9/2018 và tháng 12 năm 2018 khiến đồng USD mạnh lên so với các đồng tiền khác, đồng nhân dân tệ mất giá khoảng 5,34% so với đồng đô la Mỹ, tỷ giá VND/USD cũng biến động theo xu hướng tăng
Điều tiết thu nhập nhằm đảm bảo công bằng xã hội
Nhiệm vụ chi NSNN năm 2018 đã được thực hiện theo nghị quyết của Quốc hội,
Ủy ban Thường vụ Quốc hội, HĐND các cấp, cơ bản đảm bảo kinh phí đáp ứng kịp thời các nhiệm vụ chính trị, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, xói lở bờ sông, bờ biển, hỗ trợ giống khôi phục sản xuất sau thiên tai, bảo đảm an sinh xã hội, chương trình hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng, công tác quốc phòng, an ninh quốc gia, an toàn xã hội
Định hướng sản xuất kinh doanh, xác lập cơ cấu kinh tế hợp lí của nền kinh tế quốc dân
Quy mô GDP năm 2018 (giá hiện hành) cao hơn so với kế hoạch và đạt 5.535,3 nghìn tỷ đồng GDP bình quân đầu người tăng 198 USD so với năm trước, đạt 2.587 USD Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực, với khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 14,57% GDP; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 34,28%; trong khi khu vực dịch vụ chiếm 41,17% và thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 9,98%
c) Ngân sách nhà nước là công cụ kiểm tra giám sát các hoạt động kinh
tế - xã hội
Chính kỷ luật kỷ cương trong chi đầu tư công đã góp phần đưa ICOR giảm từ mức 6,42 năm 2016 xuống 6,11 năm 2017 và 5,97 năm 2018, bình quân giai đoạn 2016 - 2018 hệ số ICOR ở mức 6,17, thấp hơn so với hệ số 6,25 của giai đoạn 2011 - 2015 Vốn đầu tư từ NSNN thực hiện năm 2018 vẫn đạt 324,9 nghìn tỷ đồng, bằng 92,3% kế hoạch năm và tăng 12,5%
Trang 9Tăng cường kỷ luật chi NSNN đi đôi với củng cố kỷ luật thu NSNN đã thể hiện
rõ khi bội chi NSNN năm 2018 dưới 3,6% GDP (dự toán là 3,7% GDP); nợ công khoảng 61% GDP Nhờ vậy, an ninh tài chính quốc gia được giữ vững với quy mô nợ công khoảng 61,5% GDP và nợ nước ngoài xấp xỉ 50% GDP - đều trong giới hạn cho phép
2.3.Tình hình thực hiện NSNN ở Việt Nam trong năm 2019
2.3.1 Bối cảnh kinh tế - xã hội năm 2019
Kinh tế – xã hội nước ta năm 2019 diễn ra trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới tiếp tục tăng trưởng chậm lại Căng thẳng thương mại giữa Mỹ – Trung và vấn đề địa chính trị càng làm gia tăng đáng kể tính bất ổn của hệ thống thương mại toàn cầu, gây ảnh hưởng không nhỏ tới niềm tin kinh doanh, quyết định đầu
tư và thương mại toàn cầu Sự biến động khó lường trên thị trường tài chính – tiền tệ quốc tế, giá dầu diễn biến phức tạp tác động đến tăng trưởng tín dụng, tâm lý và kỳ vọng thị trường Ở trong nước, bên cạnh những thuận lợi từ kết quả tăng trưởng tích cực trong năm 2018, kinh tế vĩ mô ổn định nhưng cũng phải đối mặt không ít khó khăn, thách thức với thời tiết diễn biến phức tạp ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng cây trồng; ngành chăn nuôi gặp khó khăn với dịch tả lợn châu Phi diễn ra tại tất cả 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; tăng trưởng chậm lại của một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực; giải ngân vốn đầu tư công không đạt kế hoạch Dù phải đối diện với nhiều khó khăn, thách thức nhưng năm 2019 tiếp tục là năm đạt được những chuyển biến tích cực, toàn diện trên nhiều lĩnh vực kinh tế-xã hội
2.3.2 Thực trạng phát huy vai trò của NSNN ở Việt Nam năm 2019
a) Ngân sách nhà nước là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội
Ngân sách nhà nước là công cụ định hướng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát triển sản xuất kinh doanh và chống độc quyền
Chính phủ sẽ hướng hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế đi vào quỹ đạo
mà chính phủ đã hoạch định để hình thành cơ cấu kinh tế tối ưu, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển ổn định và bền vững
Thông qua hoạt động chi Ngân sách cho đầu tư phát triển là 429 300 tỷ đồng , Nhà nước sẽ cung cấp kinh phí đầu tư cho cơ sở kết cấu hạ tầng, hình thành các doanh nghiệp thuộc các ngành then chốt trên cơ sở đó tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho sự ra đời và phát triển các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế (điện lực, viễn thông, hàng không ) Bên cạnh đó, việc cấp vốn hình thành các doanh nghiệp Nhà nước là một trong những biện pháp căn bản để chống độc quyền và giữ cho thị trường khỏi rơi vào tình trạng cạnh tranh không
Trang 10hoàn hảo Và trong những điều kiện cụ thể, nguồn kinh phí trong ngân sách cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp, đảm bảo tính ổn định về cơ cấu hoặc chuẩn bị cho việc chuyển sang cơ cấu mới hợp
lý hơn Thông qua hoạt động thu, bằng việc huy động nguồn tài chính thông qua thuế, ngân sách nhà nước đảm bảo thực hiện vai trò định hướng đầu tư, kích thích hoặc hạn chế sản xuất kinh doanh
Nhà nước sẽ sử dụng ngân sách nhà nước như một công cụ để góp phần bình ổn giá cả và kiềm chế lạm phát
Nhà nước chỉ điều tiết những mặt hàng quan trọng những mặt hàng mang tính chất chiến lược thông qua trợ giá, điều chỉnh thuế suất thuế xuất nhập khẩu, dự trữ quốc gia Thị trường vốn sức lao động: thông qua phát hành trái phiếu và chi tiêu của chính phủ Kiềm chế lạm phát: Cùng với ngân hàng trung ương với chính sách tiền tệ thích hợp NSNN góp phần điều tiết thông qua chính sách thuế
và chi tiêu của chính phủ
Năm 2019 tốc độ tăng GDP ước đạt 6,8%, lạm phát dưới 3% GDP ( 2,79%), tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân cả năm được kiểm soát ở mức thấp (2,7-3%)
Điều tiết thu nhập và góp phần giải quyết các vấn đề xã hội
Thông qua chính sách thu ngân sách dưới hình thức kết hợp thuế gián thu (thuế xuất khẩu 8 228 tỷ đồng, thuế nhập khẩu 57 180 tỷ đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt
14 860 tỷ đồng, thuế giá trị gia tăng 219 400 tỷ đồng)và thuế trực thu (thuế thu nhập cá nhân 113 174 tỷ đồng), Nhà nước thực hiện việc điều tiết bớt một phần thu nhập của tầng lớp có thu nhập cao trong xã hội góp phần làm giảm bớt khoảng cách chênh lệch giàu nghèo trong xã hội Đối với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu Nhà nước cần giảm thuế suất do tỷ trọng người nghèo nhiều hơn người giàu nên sẽ có lợi cho người nghèo hơn và làm giảm sự chênh lệch về thu nhập Ngược lại, đối với các hàng hóa xa xỉ thì Nhà nước sẽ tăng thuế suất làm tăng giá bán và góp phần điều tiết bớt một phần thu nhập của người giàu trong
xã hội
Nhà nước chi viện trợ 1 300 tỷ đồng trợ giúp trực tiếp dành cho những người có thu nhập thấp hay có hoàn cảnh đặc biệt như chi về trợ cấp xã hội, trợ cấp gián tiếp dưới hình thức trợ giá cho các mặt hàng thiết yếu, các khoản chi phí để thực hiện chính sách dân số, chính sách việc làm, chống mù chữ, hỗ trợ đồng bào bão lụt
b) Ngân sách nhà nước là công cụ kiểm tra giám sát các hoạt động kinh
tế xã hội