Sáng kiến được đưa ra nhằm giải quyết vấn đề tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học một vấn đề lịch sử cụ thể - phần các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O VĨNH PHÚCỞ Ụ Ạ
T S N TH I C N Đ I (SGK L CH S 10 BAN C B N)Ư Ả Ờ Ậ Ạ Ị Ử Ơ Ả
Tác gi sáng ki n: Tr n Th Kim Thả ế ầ ị ơ
Mã sáng ki n: 31.57.05ế
Trang 25 7.2. Gi i pháp và quá trình th c hi nả ự ệ
13 7.3 K t qu đ t đế ả ạ ược
10. Đánh giá l i ích thu đợ ược ho c d ki n có th thu đặ ự ế ể ược do áp d ng sáng ụ
ki n theo ý ki n c a tác gi và theo ý ki n c a t ch c, cá nhân đã tham gia áp ế ế ủ ả ế ủ ổ ứ
d ng sáng ki n l n đ u, k c áp d ng th (n u có) theo các n i dung sau:ụ ế ầ ầ ể ả ụ ử ế ộ
10.1 Đánh giá l i ích thu đợ ược ho c d ki n có th thu đặ ự ế ể ược do áp d ng sáng ụ
ki n theo ý ki n c a tác gi :ế ế ủ ả
29 10.2 Đánh giá l i ích thu đợ ược ho c d ki n có th thu đặ ự ế ể ược do áp d ng sáng ụ
ki n theo ý ki n c a t ch c, cá nhân:ế ế ủ ổ ứ
Trang 31. Lý do ch n đ tàiọ ề
T i Đ i h i Đ ng toàn qu c c a Đ ng C ng s n Vi t Nam l n th VIIạ ạ ộ ả ố ủ ả ộ ả ệ ầ ứ
kh ng đ nh “ẳ ị ph i kiên trì v n d ng sáng t o ch nghĩa Mác Lênin và t t ả ậ ụ ạ ủ ư ưở ng
H Chí Minh ồ ” và nêu rõ “Cái m i là cùng v i ch nghĩa Mác Lênin, Đ ng nêu ớ ớ ủ ả cao t t ư ưở ng H Chí Minh. Đi u đó là t nhiên, b i t t ồ ề ự ở ư ưở ng H Chí Minh chính ồ
là k t qu s v n d ng sáng t o ch nghĩa Mác Lênin trong đi u ki n c th ế ả ự ậ ụ ạ ủ ề ệ ụ ể
c a n ủ ướ c ta”
Vi c v n d ng ch nghĩa Mác Lênin và t tệ ậ ụ ủ ư ưởng H Chí Minh vào bàiồ
gi ng l ch s không ph i là cái m i nh ng s là thi u sót n u trong quá trìnhả ị ử ả ớ ư ẽ ế ế
gi ng d y chúng ta xa r i nh ng nguyên t c đúng đ n c a ch nghĩa Mác ả ạ ờ ữ ắ ắ ủ ủ Lênin và t tư ưởng H Chí Minh. B i n u nh trồ ở ế ư ước đây ch c năng c b n c aứ ơ ả ủ
d y h c là cung c p ki n th c, m c đích c b n c a h c t p là “h c đ hi uạ ọ ấ ế ứ ụ ơ ả ủ ọ ậ ọ ể ể
bi t” thì gi đây ch c năng này có s thay đ i, d y h c không ch là cung c pế ờ ứ ự ổ ạ ọ ỉ ấ
ki n th c mà quan tr ng h n c là còn đáp ng c ch c năng v m t giáo d c,ế ứ ọ ơ ả ứ ả ứ ề ặ ụ
b i dồ ưỡng t tư ưởng, tình c m, đ o đ c, góp ph n đóng góp quan tr ng vào vi cả ạ ứ ầ ọ ệ xây d ng con ngự ười m i, ph c v đ t nớ ụ ụ ấ ước, ph c v xã h i. ụ ụ ộ
S h c có u th trong vi c tác đ ng đ n tâm t , tình c m c a h c sinh,ử ọ ư ế ệ ộ ế ư ả ủ ọ hình thành ph m ch t đ o đ c, chính tr cho h c sinh thông qua các bi u tẩ ấ ạ ứ ị ọ ể ượ ng
l ch s Và thông qua các bài gi ng l ch s giúp các em s tin vào ch nghĩa c ngị ử ả ị ử ẽ ủ ộ
s n, có tinh th n qu c t vô s n chân chính, có lý tả ầ ố ế ả ưởng cách m ng cao đ p, tạ ẹ ừ
đó giúp cho h c sinh có thái đ và hành đ ng đúng đ n trong cu c s ng hi n t i.ọ ộ ộ ắ ộ ố ệ ạ
Đ ng th i qua đó, giúp h c sinh hi u đồ ờ ọ ể ược con đường mà dân t c mình đang đi.ộ
Đó là công vi c mang tính khoa h c. ệ ọ
Và th c t cho th y r ng, vi c v n d ng ch nghĩa Mác Lênin và tự ế ấ ằ ệ ậ ụ ủ ư
tưởng H Chí Minh vào vi c gi ng d y l ch s không ch cung c p cho các bàiồ ệ ả ạ ị ử ỉ ấ
gi ng l ch s nh ng quan đi m khoa h c mà còn cung c p r t nhi u t li u l chả ị ử ữ ể ọ ấ ấ ề ư ệ ị
s quí giá cho m i bài gi ng. Đó là ngu n minh ch ng mang tính khoa h c vàử ỗ ả ồ ứ ọ
Trang 4cách m ng, ph c v đ c l c cho m i bài d y l ch s , góp ph n làm cho bàiạ ụ ụ ắ ự ỗ ạ ị ử ầ
gi ng ch t ch , sinh đ ng và đ t hi u qu cao h n.ả ặ ẽ ộ ạ ệ ả ơ
Trong nh ng năm v a qua, đã có không ít nh ng công trình, đ tài, h i th oữ ừ ữ ề ộ ả khoa h c, bài báo khoa h c đ c p đ n v n đ ọ ọ ề ậ ế ấ ề d y h c tích h p ạ ọ ợ cho h c sinh ọ ở nhà trường ph thông hi n nay; nh t ổ ệ ấ vi c tích h p t tệ ợ ư ưởng H Chí Minhồ tôi xin
d n ra m t s ví d tiêu bi u nh :ẫ ộ ố ụ ể ư
Tuy nhiên, các công trình nghiên c u đó ch a th c s nghiên c u ứ ư ự ự ứ vi c tíchệ
h p ợ nh ng v n đ ữ ấ ề liên quan trong m t bài h c c th , đ c bi t là liên quan t iộ ọ ụ ể ặ ệ ớ
ph n l ch s th gi i.ầ ị ử ế ớ
T th c ti n trên, đ góp ph n nâng cao ch t lừ ự ễ ể ầ ấ ượng d y h c l ch s ạ ọ ị ử ở
trường ph thông, tôi ch n “ổ ọ Nâng cao hi u qu h c t p cho h c sinh thông ệ ả ọ ậ ọ qua tích h p ch nghĩa Mác Lênin và t t ợ ủ ư ưở ng H Chí Minh vào bài gi ng ồ ả
l ch s ph n: các cu c cách m ng t s n th i c n đ i ị ử ầ ộ ạ ư ả ờ ậ ạ (SGK l ch s 10 Ban ị ử
c b n) ơ ả ” làm đ tài nghiên c u c a mình.ề ứ ủ
2. Tên sáng ki nế
Nâng cao hi u qu h c t p cho h c sinh thông qua tích h p ch nghĩa ệ ả ọ ậ ọ ợ ủ Mác Lênin và t t ư ưở ng H Chí Minh vào bài gi ng l ch s ph n: các cu c ồ ả ị ử ầ ộ cách m ng t s n th i c n đ i ạ ư ả ờ ậ ạ (SGK l ch s 10 Ban c b n) ị ử ơ ả
3. Tác gi sáng ki nả ế
H và tên: Tr n Th Kim Th ọ ầ ị ơ
Sinh ngày: 04/06/1984
Trang 5Trình đ chuyên môn: Th c sĩ L ch sộ ạ ị ử
Ch c v , đ n v công tác: Giáo viên trứ ụ ơ ị ường THPT Bình Xuyên
Đi n tho i: 0988.107.991ệ ạ
Email: trankimthoc3bx@gmail.com
4. Ch đ u t t o ra sáng ki n: Tr n Th Kim Th ủ ầ ư ạ ế ầ ị ơ
5. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n: ự ụ ế
Sáng ki n đế ược áp d ng trong d y h c b môn L ch s ụ ạ ọ ộ ị ử
Sáng ki n đế ược đ a ra nh m gi i quy t v n đ t o h ng thú cho h c sinhư ằ ả ế ấ ề ạ ứ ọ trong gi h c m t v n đ l ch s c th ph n các cu c cách m ng t s n th iờ ọ ộ ấ ề ị ử ụ ể ầ ộ ạ ư ả ờ
D y h c tích h p liên môn là ạ ọ ợ đ nh hị ướng d y h c trong đó ạ ọ giao viêń tổ
ch c, hứ ướng d n đ ẫ ể h c sinhọ bi t huy đ ng t ng h p ế ộ ổ ợ ki n th c, kĩ năngế ứ ,… thu c nhi u lĩnh v c (môn h c/HĐGD) khác nhau nh m gi i quy t các nhi mộ ề ự ọ ằ ả ế ệ
v ụ h c t pọ ậ ; thông qua đó hình thành nh ng ữ ki n th c, kĩ năng ế ứ m i; phát tri nớ ể
được nh ng ữ năng l c ự c n thi t, nh t là ầ ế ấ năng l c ự gi i quy t v n đ trong ả ế ấ ề h cọ
t pậ và th c ti n cu c s ng.ự ễ ộ ố
Trang 6m c đ th p thì d y h c tích h p m i ch là l ng ghép nh ng n i dung
giáo d c có liên quan vào quá trình d y h c m t môn h c nh : l ng ghép giáoụ ạ ọ ộ ọ ư ồ
d c đ o đ c, l i s ng; giáo d c pháp lu t; giáo d c ch quy n qu c gia v biênụ ạ ứ ố ố ụ ậ ụ ủ ề ố ề
gi i, bi n, đ o; giáo d c s d ng năng lớ ể ả ụ ử ụ ượng ti t ki m và hi u qu , b o v môiế ệ ệ ả ả ệ
trường, an toàn giao thông
M c đ tích h p cao h n là ph i x lí các n i dung ki n th c trong m iứ ộ ợ ơ ả ử ộ ế ứ ố liên quan v i nhau, b o đ m cho h c sinh v n d ng đớ ả ả ọ ậ ụ ượ ổc t ng h p các ki nợ ế
th c đó m t cách h p lí đ gi i quy t các v n đ trong h c t p, trong cu cứ ộ ợ ể ả ế ấ ề ọ ậ ộ
s ng, đ ng th i tránh vi c h c sinh ph i h c l i nhi u l n cùng m t n i dungố ồ ờ ệ ọ ả ọ ạ ề ầ ộ ộ
ki n th c các môn h c khác nhau. ế ứ ở ọ
Là giáo viên d y h c l ch s , qua nhi u năm kinh nghi m, tôi nh n th y ạ ọ ị ử ề ệ ậ ấ vi cệ
d y h c tích h p, đạ ọ ợ ặc bi t ệ tích h p t tợ ư ưởng H Chí Minh trong d y h c l ch sồ ạ ọ ị ử
có ý nghĩa vô cùng quan tr ng v i c nhà trọ ớ ả ường, giáo viên, h c sinh và th c ti nọ ự ễ
đ i s ng xã h i.ờ ố ộ
Trong vi c gi ng d y môn l ch s nhà trệ ả ạ ị ử ở ường THPT, m t yêu c u t ngộ ầ ổ quát đ t ra cho m i giáo viên là truy n th chính xác, đ y đ các tri th c khoaặ ỗ ề ụ ầ ủ ứ
h c c a t ng bài h c. Trên c s hi u t ng bài h c, giáo viên c n giúp h c sinhọ ủ ừ ọ ơ ở ể ừ ọ ầ ọ
hi u bi t sâu h n v ch nghĩa Mác Lênin và t tể ế ơ ề ủ ư ưởng H Chí Minh, đây là s iồ ợ
ch đ xuyên su t l ch s phát tri n c a nhân lo i nói chung và l ch s Vi t Namỉ ỏ ố ị ử ể ủ ạ ị ử ệ nói riêng
Và m t bài gi ng độ ả ược coi là thành công khi làm được hai nhi m v sau:ệ ụ
Th nh t ứ ấ , khôi ph c l i b c tranh l ch s Mà m t trong nh ng bi n pháp chụ ạ ứ ị ử ộ ữ ệ ủ
y u đ có th khôi ph c b c tranh l ch s là t o bi u tế ể ể ụ ứ ị ử ạ ể ượng l ch s Và trong cácị ử tác ph m c a Mác, Ăngghen, Lênin, H Chí Minh có r t nhi u bi u tẩ ủ ồ ấ ề ể ượng l chị
s Ch c năng ử ứ th hai ứ c a bài gi ng l ch s là làm sáng t b n ch t l ch s Cóủ ả ị ử ỏ ả ấ ị ử nghĩa là có cái nhìn đúng, đánh giá đúng s ki n, nhân v t l ch s , bài h c l ch s ự ệ ậ ị ử ọ ị ử
Đó là công vi c mang tính khoa h c. ệ ọ
Trang 7Chính vì v y, vi c v n d ng ch nghĩa Mác Lênin và t tậ ệ ậ ụ ủ ư ưởng H Chíồ Minh vào bài gi ng l ch s nhà trả ị ử ở ường THPT là m t lu n đi m có tính ch đ oộ ậ ể ỉ ạ toàn b ho t đ ng d y c a ngộ ạ ộ ạ ủ ười giáo viên và ho t đ ng h c c a ngạ ộ ọ ủ ườ ọ i h csinh.
Trong quá trình v n d ng quan đi m Mác Lênin và t tậ ụ ể ư ưởng H Chíồ Minh vào bài gi ng l ch sả ị ử, giáo viên c n b o đ m nh ng nầ ả ả ữ guyên t c c b nắ ơ ả sau:
Th nh t ứ ấ : Khi v n d ng ch nghĩa Mác Lênin và t tậ ụ ủ ư ưởng H Chí Minhồ vào bài gi ng l ch s , c n ph i nh n th c r ng: h c thuy t Mác Lênin và tả ị ử ầ ả ậ ứ ằ ọ ế ư
tưởng H Chí Minh không đ i l p mà là hòa h p, g n bó v i c ng đ ng thồ ố ậ ợ ắ ớ ộ ồ ế
gi i. H c thuy t đã làm giàu h n nh n th c c a loài ngớ ọ ế ơ ậ ứ ủ ười, làm phong phú h nơ
nh ng di s n văn hóa c a nhân lo i. Không ph i là đ i l p v i các b ph n khácữ ả ủ ạ ả ố ậ ớ ộ ậ nhau c a loài ngủ ười mà chính là máu th t c a nhân lo i đó là b n ch t c a h cị ủ ạ ả ấ ủ ọ thuy t Mác Lênin và t tế ư ưởng H Chí Minh.ồ
Th hai ứ : ph i trung th c v i ch nghĩa Mác Lênin và t tả ự ớ ủ ư ưởng H Chíồ Minh. Đi u đó đòi h i ngề ỏ ười giáo viên l ch s ph i là m t chi n sĩ trên m t tr nị ử ả ộ ế ặ ậ văn hóa t tư ưởng. Trung th c đây không ph i là trung th c trên t ng câu chự ở ả ự ừ ữ
mà là trong th c ch t hành đ ng cách m ng và khoa h c v n là hai m t đ c tínhự ấ ộ ạ ọ ố ặ ặ căn b n k t h p làm m t trong b n thân c a ch nghĩa Mác Lênin và tả ế ợ ộ ả ủ ủ ưởng Hồ Chí Minh
Trung th c v i ch nghĩa Mác Lênin và t tự ớ ủ ư ưởng H Chí Minh đòi h iồ ỏ
người giáo viên l ch s ph i công khai gi v ng l p trị ử ả ữ ữ ậ ường c a giai c p côngủ ấ nhân, c a Đ ng. Lênin có nói r ng “ủ ả ằ Ch nghĩa duy v t b t bu c chúng ta m i ủ ậ ắ ộ ỗ khi đánh giá m t s ki n ph i công khai d t khoát đ ng v m t t p đoàn xã h i ộ ự ệ ả ứ ứ ề ộ ậ ộ
nh t đ nh ấ ị ” (quan đi m giai c p). Trung th c v i ch nghĩa Mác Lênin và tể ấ ự ớ ủ ưở ng
H Chí Minh là yêu c u quan tr ng b c nh t đ i v i ngồ ầ ọ ậ ấ ố ớ ười giáo viên L ch s ị ử
Nó đòi h i ngỏ ười giáo viên ph i không ng ng h c t p nâng cao trình đ hi uả ừ ọ ậ ộ ể
Trang 8bi t m t cách th u đáo v ch nghĩa Mác Lênin và t tế ộ ấ ề ủ ư ưởng H Chí Minh,ồ
đ ng th i ph i không ng ng rèn luy n b i dồ ờ ả ừ ệ ồ ưỡng lòng nhi t tình cách m ng.ệ ạ
Th ba ứ : Nh chúng ta đã bi t, vi c gi ng d y môn L ch s là m t khoaư ế ệ ả ạ ị ử ộ
h c. Do đó, vi c xây d ng t tọ ệ ự ư ưởng chính tr và ph m ch t đ o đ c cách m ngị ẩ ấ ạ ứ ạ cho h c sinh không ph i là cái gì xa xôi mà chính là ngay trong vi c truy n thọ ả ở ệ ề ụ tri th c qua các bài h c l ch s ứ ọ ị ử
Trong bài d y l ch s , vi c trích d n ý ki n c a Mác, Ăngghen, Lênin, Hạ ị ử ệ ẫ ế ủ ồ Chí Minh là c n thi t. Tuy nhiên, trích d n nh th nào c n đầ ế ẫ ư ế ầ ược cân nh c, l aắ ự
ch n, chú ý đ n thái đ , tâm lí c a h c sinh. Vi c trích d n đó ph i sát v i m cọ ế ộ ủ ọ ệ ẫ ả ớ ụ đích bài gi ng giúp cho h c sinh hi u rõ b n ch t l ch s ả ọ ể ả ấ ị ử
7.1.2
C s th c ti n ơ ở ự ễ
* V phía giáo viên: ề
Cho đ n nay, vi c th c hi n đ i m i phế ệ ự ệ ổ ớ ương pháp d y h c nói chung vàạ ọ
đ i m i phổ ớ ương pháp d y h c L ch s nói riêng đã đạ ọ ị ử ược ti n hành b c trungế ở ậ
h c ph thông xong còn ch m, ch a mang l i hi u qu cao, ch a chu y hinhọ ổ ậ ư ạ ệ ả ư ́ ́ ̀ thanh cac năng l c cân thiêt cho hoc sinh.̀ ́ ự ̀ ́ ̣
Qua điêu tra th c tê, tôi thây sô giao viên th̀ ự ́ ́ ́ ́ ương xuyên chu đông, sang taò ̉ ̣ ́ ̣ trong viêc phôi h p cac pḥ ́ ợ ́ ương phap day hoc cung nh s dung cac ph́ ̣ ̣ ̃ ư ử ̣ ́ ươ ngphap day hoc phat huy năng l c hoc sinh ch a nhiêu. Day hoc vân năng vê truyêń ̣ ̣ ́ ự ̣ ư ̀ ̣ ̣ ̃ ̣ ̀ ̀ thu kiên th c li thuyêt. Viêc ren luyên ky năng sông, ky năng giai quyêt cac tinḥ ́ ứ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ̃ ́ ̃ ̉ ́ ́ ̀ huông th c tiên cho h c sinh v n ch a th c s đ́ ự ̃ ọ ẫ ư ự ự ược quan tâm.
Trong day hoc lich s hiên nay, nhiêu giao viên con găp kho khăn, ch a tiṃ ̣ ̣ ử ̣ ̀ ́ ̀ ̣ ́ ư ̀
được cho minh nh ng biên phap thich h p đê hinh thanh va phat triên năng l c̀ ữ ̣ ́ ́ ợ ̉ ̀ ̀ ̀ ́ ̉ ự hoc sinh, đ c bi t là phát tri n năng l c h c t p h p tác c a h c sinh.̣ ặ ệ ể ự ọ ậ ợ ủ ọ
Chúng tôi ti n hành kh o sát v c m nh n c a các em h c sinh v b mônế ả ề ả ậ ủ ọ ề ộ
l ch s , đ có nh ng đánh giá chính xác th c t d y và h c, t đó rút ra phị ử ể ữ ự ế ạ ọ ừ ươ ngpháp gi ng d y phù h p.ả ạ ợ
Trang 9Phi u 1: ế C m nh n c a em khi h c môn l ch s Đánh d u c ng (+)ả ậ ủ ọ ị ử ấ ộ
vào nh ng n i dung các em ch n:ữ ộ ọ
K t qu kh o sát c m nh n c a h c sinh khi h c môn l ch s (T ngế ả ả ả ậ ủ ọ ọ ị ử ổ
s phi u: 70 phi u):ố ế ế
Qua b ng kh o sát, có th th y h c sinh l p 10A6, 10A9 đ u có nh ngả ả ể ấ ọ ớ ề ữ
c m nh n tả ậ ương đ i gi ng nhau. Nh ng h c sinh th y môn L ch s hay và h pố ố ữ ọ ấ ị ử ấ
d n chi m t l r t th p, ch có 28,6% (l p 10A6); 25,7 (l p 10A9). Trong khiẫ ế ỉ ệ ấ ấ ỉ ớ ớ
c m th y không thích môn L ch s l i là c m nh n chính c a h u h t các emả ấ ị ử ạ ả ậ ủ ầ ế
h c sinh: 65,7% (l p 10A6); 71,4% (l p 10A9). ọ ớ ớ
Lý gi i v nguyên nhân vì sao đ i b ph n h c sinh l i không thích h cả ề ạ ộ ậ ọ ạ ọ môn L ch s , chúng tôi phát phi u kh o sát cho h c sinh hai l p 10A6, 10A9.ị ử ế ả ọ ớ
Phi u 2: ế Nguyên nhân vì sao h c sinh không thích h c môn L ch s ọ ọ ị ử
(HS có th ch n m t ho c nhi u nguyên nhân)ể ọ ộ ặ ề
Trang 10Nguyên nhân 10A6 10A9
Qua b ng kh o sát, có th th y h c sinh l p 10A6, 10A9 đ u có nh ngả ả ể ấ ọ ớ ề ữ
c m nh n tả ậ ương đ i gi ng nhau. H u h t các em đ u c m th y môn L ch số ố ầ ế ề ả ấ ị ử quá dài dòng và nhi u s ki n: 100% h c sinh. Bên c nh đó, có 51,4% (10A6),ề ự ệ ọ ạ 60,0% (10A9) s h c sinh cho r ng phố ọ ằ ương pháp d y c a giáo viên, n ng vạ ủ ặ ề thuy t trình và đ c chép nên h c sinh không thích thú v i môn h c. Đ c bi t,ế ọ ọ ớ ọ ặ ệ không có h c sinh nào c m th y môn L ch s h p d n. Đây là nh ng khó khănọ ả ấ ị ử ấ ẫ ữ cho c giáo viên và h c sinh khi ti p c n môn h c này.ả ọ ế ậ ọ
Là m t giáo viên d y b môn L ch s trộ ạ ộ ị ử ở ường trung h c ph thông, tr cọ ổ ự
ti p tham gia gi ng d y chế ả ạ ương trình L ch s l p 10, tôi luôn suy nghĩ và t xácị ử ớ ự
đ nh cho mình làm th nào đ s d ng có hi u qu các phị ế ể ử ụ ệ ả ương pháp d y h cạ ọ phát huy được năng l c c a h c sinh trong môn l ch s nói chung và ph n l ch sự ủ ọ ị ử ầ ị ử các cu c cách m ng t s n c b n nói riêng, đông th i gop phân nâng cao châtộ ạ ư ả ơ ả ̀ ờ ́ ̀ ́
lượng môn hoc. Có r t nhi u năng l c chung và chuyên bi t c a môn l ch s c ṇ ấ ề ự ệ ủ ị ử ầ hình thành và phát tri n cho h c sinh nh ng trong sáng ki n kinh nghi m này, tôiể ọ ư ế ệ chú tr ng vào vi c k t h p ch nghĩa Mác Lênin, t tọ ệ ế ợ ủ ư ưởng H Chí Minh vàoồ
gi ng d y, giúp h c sinh hi u b n ch t c a v n đ , hình thành t tả ạ ọ ể ả ấ ủ ấ ề ư ưởng đ oạ
đ c nâng cao h ng thú cho h c sinh trong quá trình h c l ch s ứ ứ ọ ọ ị ử
Vi c tích h p ch nghĩa Mác Lênin, t tệ ợ ủ ư ưởng H Chí Minh vào bài h cồ ọ còn xu t phát t đ c tr ng c a b môn L ch s L ch s là m t b môn khoaấ ừ ặ ư ủ ộ ị ử ị ử ộ ộ
h c, ph i mang tính Đ ng tính khoa h c, cho nên trong m i bài gi ng l ch s ,ọ ả ả ọ ỗ ả ị ử
Trang 11giáo viên ph i chú tr ng đ n tính khoa h c, tính c b n c a n i dung bài h cả ọ ế ọ ơ ả ủ ộ ọ
g n v i tính v a s c đ i v i vi c lĩnh h i c a h c sinh. T đó, h c sinh s hi uắ ớ ừ ứ ố ớ ệ ộ ủ ọ ừ ọ ẽ ể
h n n a b n ch t c a m i s ki n, m i giai đo n l ch s ơ ữ ả ấ ủ ỗ ự ệ ỗ ạ ị ử
* V phía h c sinh: ề ọ
Qua th c t gi ng d y c a b n thân, tôi nh n th y m t th c tr ng. Đó là:ự ế ả ạ ủ ả ậ ấ ộ ự ạ
Đa sô cac em không thich hoc va s hoc lich s Nhi u em còn “m h ”́ ́ ́ ̣ ̀ ợ ̣ ̣ ử ề ơ ồ
v l ch s dân t c va lich s thê gi i. Nh ng s kiên quan trong trong lich s dânề ị ử ộ ̀ ̣ ử ́ ớ ữ ự ̣ ̣ ̣ ử tôc va lich s thê gi i, nhiêu hoc sinh không biêt va không hiêu. Các em con thi ụ ̀ ̣ ử ́ ớ ̀ ̣ ́ ̀ ̉ ̀ ế các k năng c b n c a b môn và năng l c v n d ng liên h ki n th c l ch sỹ ơ ả ủ ộ ự ậ ụ ệ ế ứ ị ử
đã h c đ gi i quy t nh ng v n đ th c ti n đ t ra là r t y u. Chât lọ ể ả ế ữ ấ ề ự ễ ặ ấ ế ́ ượng môn hoc lich s con thâp. Đi u này đ̣ ̣ ử ̀ ́ ề ược th hi n r t rõ khi tôi ti n hành kh o sátể ệ ấ ế ả
th c t thông qua vi c phát phi u đi u tra cho h c sinh.ự ế ệ ế ề ọ
Kh năng đánh giá s ki n ch a t t, ch a hi u bi t b n ch t c a m tả ự ệ ư ố ư ể ế ả ấ ủ ộ
s ki n, m t v n đ l ch s nên làm cho k t qu ki m tra không caoự ệ ộ ấ ề ị ử ế ả ể
Trong t tư ưởng c a m t s h c sinh có s phân bi t môn chính môn ph ,ủ ộ ố ọ ự ệ ụ
ít dành th i gian cho vi c h c môn l ch s , h c ch mang tính ch t đ i phó, h cờ ệ ọ ị ử ọ ỉ ấ ố ọ
v t ch ch a có ý th c tìm hi u đ có cái nhìn sâu s c và toàn di n v l ch s ẹ ứ ư ứ ể ể ắ ệ ề ị ử
Trong quá trình gi ng d y, k t h p v i vi c nghiên c u đ c đi m tìnhả ạ ế ợ ớ ệ ứ ặ ể hình h c t p b môn c a h c sinh, v a ti n hành rút kinh nghi m qua m i ti tọ ậ ộ ủ ọ ừ ế ệ ỗ ế
d y, tôi đã ti n hành đi u tra ch t lạ ế ề ấ ượng h c c a h c sinh qua bài ki m tra m tọ ủ ọ ể ộ
ti t, thông qua h th ng câu h i phát tri n t duy h c sinh trên l p. K t quế ệ ố ỏ ể ư ọ ở ớ ế ả
đi u tra tôi nh n th y đa s h c sinh ch tr l i đề ậ ấ ố ọ ỉ ả ờ ược nh ng câu h i mang tínhữ ỏ
ch t trình bày, còn nh ng câu h i gi i thích t i sao, so sánh, nh n xét, đánh giáấ ữ ỏ ả ạ ậ thì các em còn r t lúng túng khi trình bày, th m chí có nh ng đánh giá sai l ch. ấ ậ ữ ệ
K t qu đế ả ược th hi n vi c đi u tra 2 l p 10A6, 10A9 nh sau:ể ệ ở ệ ề ớ ư
Trang 12T ngổ 70 22 31,4 17 24,3 21 30 69 98,6 53 75,7 60 85,7
Qua kh o sát trên tôi nh n th y: H c sinh thích h c các môn khoa h c tả ậ ấ ọ ọ ọ ự nhiên h n r t nhi u. Các môn xã h i có t l h c sinh thích h c th p h n. Riêngơ ấ ề ộ ỷ ệ ọ ọ ấ ơ
Trang 13môn L ch s ch chi m t l 24,3 % (17 h c sinh) trong t ng s 70 h c sinhị ử ỉ ế ỷ ệ ọ ổ ố ọ
được kh o sát.ả
Th c tr ng trên là m t v n đ c n ph i suy nghĩ c a chính ngự ạ ộ ấ ề ầ ả ủ ườ ại d y và
ngườ ọi h c. Yêu c u đ t ra là ngầ ặ ười giáo viên c n ph i có bi n pháp phù h p vàầ ả ệ ợ
đ i m i phổ ớ ương pháp gi ng d y h c nh m nâng cao ch t lả ạ ọ ằ ấ ượng d y h c mônạ ọ
l ch s ị ử
7.2. Gi i pháp và quá trình th c hi n ả ự ệ
Giáo viên có th v n d ng quan đi m Mác Lênin và T tể ậ ụ ể ư ưởng H Chíồ Minh vào t ng bài h c nh sau:ừ ọ ư
* Trong bài 29: Cách m ng Hà Lan và cách m ng t s n Anh ạ ạ ư ả (SGK l chị
h i v i l c lộ ớ ự ượng phong ki n cũ. SGK vi t: “ế ế Sau khi Crôm Oen qua đ i (1658), ờ
n ướ c Anh lâm vào tình tr ng không n đ nh v chính tr , d n đ n s th a hi p ạ ổ ị ề ị ẫ ế ự ỏ ệ
gi a Qu c h i v i l c l ữ ố ộ ớ ự ượ ng phong ki n cũ. Tháng 12/1688, Qu c h i ti n hành ế ố ộ ế chính bi n, đ a Vin Hem ÔRanGi (r Vua Anh, Qu c tr ế ư ơ ể ố ưở ng Hà Lan) lên ngôi vua thi t l p ch đ quân ch l p hi n ế ậ ế ộ ủ ậ ế ”.
V s ki n này, trong cu n T b n, Quy n 1, t p 3, trang 233, Mác vi t:ề ự ệ ố ư ả ể ậ ế
“Cu c cách m ng v vang đã đ a GuyÔm III, ông hoàng x ÔRanGi lên đ a ộ ạ ẻ ư ứ ơ ị
v th ng tr và cùng v i ông, nh ng b n ng ị ố ị ớ ữ ọ ườ i làm ti n, đ a ch quí t c và ề ị ủ ộ
nh ng nhà t b n không quí t c ữ ư ả ộ ”.
Nh v y, trong quá trình d y, khi nói đ n cu c chính bi n tháng 12/1688,ư ậ ạ ế ộ ế giáo viên trích d n nh n đ nh trên c a Mác s giúp h c sinh hi u rõ: ẫ ậ ị ủ ẽ ọ ể
Trang 14 V m t ki n th c ề ặ ế ứ : sau s ki n tháng 12/1688, th ng tr nự ệ ố ị ước Anh không
ch có Vin Hem ÔRanGi mà còn có c đ a ch quí t c và nh ng nhà t b nỉ ơ ả ị ủ ộ ữ ư ả không quí t c. Do đó, m c dù có Vua nh ng không ph i là ch đ quân ch màộ ặ ư ả ế ộ ủ
là “Quân ch l p hi n ủ ậ ế ” (n n quân ch c a m t nề ủ ủ ộ ước do vua đ ng đ u nh ngứ ầ ư vua ch mang tính ch t tỉ ấ ượng tr ng, còn quy n l c t p trung trong tay Nghư ề ự ậ ị
vi n). Vi c trích d n nh n đ nh này c a Mác s giúp h c sinh hi u rõ h n vệ ệ ẫ ậ ị ủ ẽ ọ ể ơ ề
b n ch t c a n n quân ch l p hi n Anh sau cu c chính bi n 12/1688.ả ấ ủ ề ủ ậ ế ở ộ ế
V m t thái đ ề ặ ộ: t vi c hi u rõ đừ ệ ể ược b n ch t c a ch đ quân chả ấ ủ ế ộ ủ
l p hi n Anh, giáo viên giúp cho h c sinh n m đậ ế ở ọ ắ ược s khác nhau gi a cácự ữ
ch đ chính tr , t đó hi u đế ộ ị ừ ể ược con đường mà dân t c mình đang đi. T đó cácộ ừ
em s tin vào ch nghĩa c ng s n, có tinh th n qu c t vô s n chân chính, có lýẽ ủ ộ ả ầ ố ế ả
tưởng cách m ng cao đ p, t đó giúp cho h c sinh có thái đ và hành đ ng đúngạ ẹ ừ ọ ộ ộ
đ n trong cu c s ng hi n t i. ắ ộ ố ệ ạ
V giai c p lãnh đ o cách m ng t s n Anhề ấ ạ ạ ư ả
m c 2. Cách m ng t s n Anh (SGK l ch s 10 Ban c b n), khi nói
v k t qu và tính ch t c a cu c cách m ng t s n Anh, SGK vi t: “ề ế ả ấ ủ ộ ạ ư ả ế Lãnh đ o ạ cách m ng t s n Anh là do quí t c m i liên minh v i giai c p t s n, nên nhi u ạ ư ả ộ ớ ớ ấ ư ả ề tàn d c a ch đ phong ki n không b xóa b Cách m ng ch đáp ng quy n ư ủ ế ộ ế ị ỏ ạ ỉ ứ ề
l i cho giai c p t s n và quí t c m i, còn nhân dân không đ ợ ấ ư ả ộ ớ ượ c h ưở ng gì mà còn ti p t c b chi m ru ng đ t ế ụ ị ế ộ ấ ”.
Nh v y, có nghĩa là SGK gi i thích tính ch t không tri t đ c a cáchư ậ ả ấ ệ ể ủ
m ng t s n Anh là do “ạ ư ả Lãnh đ o cách m ng là do quí t c m i liên minh v i giai ạ ạ ộ ớ ớ
c p t s n ấ ư ả ”.
Mác và Ăngghen trong Tuy n t p, Matxc va, 1948, T p 1, trang 41 đãể ậ ơ ậ
vi t v s liên minh này nh sau: “ế ề ự ư Trong cu c cách m ng t s n Anh, giai c p ộ ạ ư ả ấ
t s n liên minh v i t ng l p quí t c m i đã đ u tranh ch ng ch đ quân ch , ư ả ớ ầ ớ ộ ớ ấ ố ế ộ ủ
ch ng quí t c phong ki n và ch ng giáo h i th ng tr ố ộ ế ố ộ ố ị”.
Trang 15Nh v y, trong quá trình d y, khi nói v k t qu và tính ch t c a cu cư ậ ạ ề ế ả ấ ủ ộ cách m ng t s n Anh, giáo viên trích d n ý ki n này c a Mác và Ăngghen sạ ư ả ẫ ế ủ ẽ giúp h c sinh nh n th c đọ ậ ứ ượ ằc r ng:
V m t ki n th c ề ặ ế ứ : khi nêu ra giai c p lãnh đ o cu c cách m ng t s nấ ạ ộ ạ ư ả Anh là liên minh gi a quí t c m i v i giai c p t s n không ph i ch đ gi iữ ộ ớ ớ ấ ư ả ả ỉ ể ả thích tính ch t không tri t đ c a cách m ng mà còn nêu lên đấ ệ ể ủ ạ ược vai trò lãnh
đ o c a giai c p t s n và quí t c m i, đ gi i thích s th ng l i c a cáchạ ủ ấ ư ả ộ ớ ể ả ự ắ ợ ủ
m ng t s n Anh (t c là n u không có liên minh trên thì cách m ng không thạ ư ả ứ ế ạ ể giành th ng l i).ắ ợ
V m t thái đ ề ặ ộ: giúp h c sinh có nh ng nh n th c đúng đ n v vai tròọ ữ ậ ứ ắ ề
c a giai c p lãnh đ o trong m t cu c cách m ng. T đó, hình thành các emủ ấ ạ ộ ộ ạ ừ ở
ni m tin vào đề ường l i lãnh đ o c a Đ ng ta. ố ạ ủ ả
Giáo án minh h a: ọ Ph l c 1ụ ụ
* Trong bài 30: Chi n tranh giành đ c l p c a các thu c đ a Anh ế ộ ậ ủ ộ ị ở
B c Mĩ ắ (SGK l ch s l p 10 Ban c b n)ị ử ớ ơ ả
V Tuyên ngôn đ c l p ề ộ ậ
Khi d y m c 2. Di n bi n chi n tranh và s thành l p H p chúng qu cạ ụ ễ ế ế ự ậ ợ ố
Mĩ, nói v s ra đ i c a b n Tuyên ngôn đ c l p, SGK vi t: “ề ự ờ ủ ả ộ ậ ế Ngày 4/7/1776,
Đ i h i thông qua b n Tuyên ngôn đ c l p, t cáo ch đ áp b c thu c đ a c a ạ ộ ả ộ ậ ố ế ộ ứ ộ ị ủ
th c dân Anh và chính th c tuyên b 13 thu c đ a thoát ly kh i chính qu c, thành ự ứ ố ộ ị ỏ ố
l p m t qu c gia đ c l p H p chúng qu c Mĩ ậ ộ ố ộ ậ ợ ố ”
Trong b n Tuyên ngôn đ c l p c a Ch t ch H chí Minh đ c t i qu ngả ộ ậ ủ ủ ị ồ ọ ạ ả
trường Ba Đình ngày 2/9/1945, H Ch T ch nh c l i l i b t h trong b nồ ủ ị ắ ạ ờ ấ ủ ả Tuyên ngôn đ c l p c a nộ ậ ủ ước Mĩ:
Trang 16“T t c m i ng ấ ả ọ ườ i sinh ra đ u có quy n bình đ ng, t o hóa cho h ề ề ẳ ạ ọ
nh ng quy n không ai có th xâm ph m đ ữ ề ể ạ ượ c, trong nh ng quy n y có quy n ữ ề ấ ề
đ ượ ố c s ng, quy n t do và quy n m u c u h nh phúc ề ự ề ư ầ ạ ”
H Chí Minh còn nh n m nh: “ồ ấ ạ L i b t h y trong b n Tuyên ngôn ờ ấ ủ ấ ở ả
đ c l p năm 1776 n ộ ậ ở ướ c Mĩ. Câu y có nghĩa là: T t c các dân t c trên th ấ ấ ả ộ ế
gi i đ u sinh ra bình đ ng; dân t c nào cũng có quy n s ng, quy n sung s ớ ề ẳ ộ ề ố ề ướ ng
và quy n t do ề ự ”
Vi c trích d n câu nói này c a Ch t ch H Chí Minh vào bài gi ng, sệ ẫ ủ ủ ị ồ ả ẽ giúp h c sinh:ọ
V m t ki n th c ề ặ ế ứ : hi u h n v ý nghĩa tr ng đ i c a b n Tuyên ngônể ơ ề ọ ạ ủ ả
đ c l p năm 1776 c a nộ ậ ủ ước Mĩ. Kh ng đ nh m t l n n a v các quy n t do,ẳ ị ộ ầ ữ ề ề ự dân ch t s n, l n đ u tiên nhân quy n và quy n công dân đủ ư ả ầ ầ ề ề ược chính th cứ công b trố ước toàn th nhân lo i, nó để ạ ược đ cao nh m t thách th c v i sề ư ộ ứ ớ ự
th ng tr c a ch đ quân ch chuyên ch đang th ng tr kh p châu Âu. Tuyênố ị ủ ế ộ ủ ế ố ị ắ ngôn kh ng đ nh ch có nhân dân m i có quy n thi t l p chính quy n và h y bẳ ị ỉ ớ ề ế ậ ề ủ ỏ chính quy n khi nó đi ngề ược v i l i ích c a qu n chúng. Tuyên ngôn là m t vănớ ợ ủ ầ ộ
ki n có tính ch t dân ch t do, th m nhu n tinh th n th i đ i.ệ ấ ủ ự ấ ầ ầ ờ ạ
V m t thái đ : ề ặ ộ
+ H c sinh nh n th c đọ ậ ứ ược các quy n c a con ngề ủ ười và quy n công dânề
Đó là quy n t nhiên và tuy t đ i c a con ngề ự ệ ố ủ ười
+ Qua b n Tuyên ngôn cũng đã nêu lên đả ược vai trò to l n c a qu nớ ủ ầ chúng trong cách m ng. T đó, giúp h c sinh th y đạ ừ ọ ấ ược đ ng l c đ a đ n th ngộ ự ư ế ắ
l i c a cách m ng qu n chúng nhân dân, h là l c lợ ủ ạ ầ ọ ự ượng hùng h u c a cácậ ủ
cu c cách m ng.ộ ạ
V ý nghĩa c a cu c chi n tranh giành đ c l p B c Mĩ ề ủ ộ ế ộ ậ ở ắ
Khi d y m c 3. K t qu và ý nghĩa c a cu c chi n tranh giành đ c l p,ạ ụ ế ả ủ ộ ế ộ ậ SGK vi t: “ế Chi n tranh giành đ c l p c a các thu c đ a đã gi i phóng B c Mĩ ế ộ ậ ủ ộ ị ả ắ
Trang 17kh i s th ng tr c a th c dân Anh, thành l p m t nhà n ỏ ự ố ị ủ ự ậ ộ ướ c m i, m đ ớ ở ườ ng cho kinh t t b n ch nghĩa Mĩ phát tri n ế ư ả ủ ở ể ”.
Đánh giá v ý nghĩa c a chi n tranh giành đ c l p c a các thu c đ a Anhề ủ ế ộ ậ ủ ộ ị
B c Mĩ, trong cu n Lênin, Toàn t p, t p 28, trang 44, Lênin g i cu c chi n
và sau cu c chi n, 13 thu c đ a Anh B c Mĩ đã giành độ ế ộ ị ở ắ ược đ c l p, thoát kh iộ ậ ỏ
s th ng tr c a th c dân Anh và thành l p H p chúng Mĩ qu c gia đ c l p đ uự ố ị ủ ự ậ ợ ố ộ ậ ầ tiên châu Mĩ.ở
V m t thái đ : ề ặ ộ giúp h c sinh th y đọ ấ ược ý nghĩa to l n c a n n đ cớ ủ ề ộ
l p dân t c b i t t c các qu c gia đ u ra s c đ u tranh đ b o v n n đ c l pậ ộ ở ấ ả ố ề ứ ấ ể ả ệ ề ộ ậ
y. T đó, giúp cho h c sinh có thái đ và hành đ ng đúng đ n trong cu c s ng
V nguyên nhân th ng l i c a cách m ng t s n Pháp ề ắ ợ ủ ạ ư ả
Khi nói v nguyên nhân th ng l i c a cu c cách m ng t s n Pháp, SGKề ắ ợ ủ ộ ạ ư ả
có nêu lên các bi n pháp mà phái Giacôbanh th c hi n trong cách m ng nh :ệ ự ệ ạ ư
gi i quy t v n đ ru ng đ t cho nông dân, ban b r ng rãi các quy n t do dânả ế ấ ề ộ ấ ố ộ ề ự
ch , xóa b s b t bình đ ng trong xã h i T t c đã góp ph n th tiêu ch đủ ỏ ự ấ ẳ ộ ấ ả ầ ủ ế ộ
Trang 18phong ki n, t o ra đế ạ ượ ầc t ng l p nông dân t do ti u t h u, c s xã h i c aớ ự ể ư ữ ơ ở ộ ủ
ch nghĩa t b n. Đây chính là đi m m u ch t đ phân bi t cách m ng t s nủ ư ả ể ấ ố ể ệ ạ ư ả Pháp v i các cu c cách m ng t s n khác.ớ ộ ạ ư ả
Mác nh n đ nh: “ậ ị Giai c p t s n Pháp năm 1789 không m t lúc nào t ấ ư ả ộ ừ
b đ ng minh c a nó nh ng ng ỏ ồ ủ ữ ườ i nông dân. Nó bi t r ng n n t ng c a s ế ằ ề ả ủ ự
th ng tr c a nó là s th tiêu ch đ phong ki n nông thôn, là s thành l p ố ị ủ ự ủ ế ộ ế ở ự ậ giai c p nông dân t h u t do ấ ư ữ ự ”
Lênin ch ra r ng: “ỉ ằ Vi c dùng nh ng bi n pháp th c s cách m ng đ ệ ữ ệ ự ự ạ ể đánh đ ch đ phong ki n là ch đ đã h t th i, vi c toàn qu c ch p nh n ổ ế ộ ế ế ộ ế ờ ệ ố ấ ậ
m t cách mau chóng v i m t tinh th n c ộ ớ ộ ầ ươ ng quy t và hi sinh th t s dân ch và ế ậ ự ủ cách m ng m t ph ạ ộ ươ ng th c cao h n, ti p nh n nông dân đ ứ ơ ế ậ ượ c quy n s h u ề ở ữ
ru ng đ t m t cách t do, đó là nh ng đi u ki n v t ch t, nh ng đi u ki n kinh ộ ấ ộ ự ữ ề ệ ậ ấ ữ ề ệ
t đã c u đ ế ứ ượ c n ướ c Pháp m t cách nhanh chóng “th n kì” đ ng th i đã c i ộ ầ ồ ờ ả
t o, đ i m i c s kinh t n ạ ổ ớ ơ ở ế ướ ấ ” c y
Trong tác ph m ẩ Đ ườ ng Kách m nh ệ , Ch t ch H Chí Minh vi t: ủ ị ồ ế
“Dân Pháp tuy l ươ ng th c ít, súng ng thi u nh ng ch nh gan cách ự ố ế ư ỉ ờ
m ng mà trong d p n i lo n, ngoài phá c ạ ẹ ộ ạ ườ ng quy n ề ”.
Nh ng d n ch ng trên đữ ẫ ứ ược đ a vào trong bài gi ng, s giúp h c sinh:ư ả ẽ ọ
V m t ki n th c: ề ặ ế ứ th y rõ đấ ược nguyên nhân đ a đ n th ng l i c aư ế ắ ợ ủ
cu c đ i cách m ng này. Đó là: ộ ạ ạ
+ Giai c p t s n Pháp là l c lấ ư ả ự ượng chính tr đ c l p, có đ a v trong xãị ộ ậ ị ị
h i, th c s n m quy n lãnh đ o (không có quý t c m i)ộ ự ự ắ ề ạ ộ ớ
+ Vai trò c a qu n chúng nhân dân trong cách m ngủ ầ ạ
+ Được trang b b i m t h t tị ở ộ ệ ư ưởng tiên ti nế
+ N ra sau cách m ng t s n Anh nên cách m ng Pháp ti p thu đổ ạ ư ả ạ ế ược kinh nghi m.ệ
V m t thái đ : ề ặ ộ
Trang 19+ H c sinh th y đọ ấ ược vai trò to l n c a giai c p lãnh đ o và qu n chúngớ ủ ấ ạ ầ nhân dân trong cách m ng, h là l c lạ ọ ự ượng đ a cách m ng đi lên, là ngư ạ ười sáng
t o ra l ch s và quy t đ nh s phát tri n c a l ch s ạ ị ử ế ị ự ể ủ ị ử
+ Các em bi t trân tr ng nh ng quan đi m ti n b c a Tri t h c Ánh sángế ọ ữ ể ế ộ ủ ế ọ trong cu c t n công vào thành trì c a ch đ phong ki n, d n độ ấ ủ ế ộ ế ọ ường cho cu cộ cách m ng t s n Pháp bùng n ạ ư ả ổ
V tính ch t và ý nghĩa c a cách m ng t s n Pháp 1789 ề ấ ủ ạ ư ả
M c III SGK. Ý nghĩa c a cách m ng t s n Pháp cu i th k XVIII,ụ ủ ạ ư ả ố ế ỉ theo phân ph i chố ương trình là ph n đ c thêm, nh ng sau khi tìm hi u xong m cầ ọ ư ể ụ
II. Ti n trình c a cách m ng, giáo viên nói v ý nghĩa to l n c a cách m ng tế ủ ạ ề ớ ủ ạ ư
s n Pháp cho h c sinh hi u h n v cu c Đ i cách m ng này. Khi nói v ý nghĩaả ọ ể ơ ề ộ ạ ạ ề
c a cách m ng t s n Pháp, SGK vi t: “ủ ạ ư ả ế Cách m ng t s n Pháp cu i th k ạ ư ả ố ế ỉ XVIII đã l t đ ch đ phong ki n chuyên ch t ng th ng tr n ậ ổ ế ộ ế ế ừ ố ị ướ c Pháp trong nhi u th k , hoàn thành nhi m v c a m t cu c cách m ng t s n ề ế ỉ ệ ụ ủ ộ ộ ạ ư ả ”
V v n đ này, trong cu n Mác Ăngghen, tuy n t p, t p 1, trang 624,ề ấ ề ố ể ậ ậ Mác vi t: “ế Nhát ch i kh ng l c a cu c cách m ng t s n Pháp th k XVIII đã ổ ổ ồ ủ ộ ạ ư ả ế ỉ quét s ch t t c các tàn tích c a các th i đã qua ạ ấ ả ủ ờ ”
Lênin trong cu n Lênin, Hà N i, 1963, trang 55, nh n xét: “ố ộ ậ Cách m ng ạ Pháp x ng đáng là m t cu c đ i cách m ng. Nó đã làm bi t bao đi u cho giai ứ ộ ộ ạ ạ ế ề
c p c a nó (t c giai c p t s n) đ đ n tr n th k XIX, th k đem l i ánh sáng ấ ủ ứ ấ ư ả ể ế ọ ế ỉ ế ỉ ạ văn hóa, văn minh cho nhân lo i đ u di n ra d ạ ề ễ ướ ả i nh h ưở ng c a cu c cách ủ ộ
m ng này ạ ”
Ch t ch H Chí Minh trong th g i nh ng ngủ ị ồ ư ử ữ ười Pháp Đông Dở ươ ng
có vi t: “ế Chúng tôi không ghét không thù gì dân t c Pháp, trái l i chúng tôi kính ộ ạ
ph c dân t c y đã là k đ u tiên truy n bá t t ụ ộ ấ ẻ ầ ề ư ưở ng r ng rãi vì t do, bình ộ ự
đ ng, bác ái và đã c ng hi n r t nhi u cho văn hóa, khoa h c và cho văn minh ẳ ố ế ấ ề ọ ”. Chính vì v y trong b n Tuyên ngôn đ c l p đ c t i qu ng trậ ả ộ ậ ọ ạ ả ường Ba Đình ngày
Trang 202/9/1945, Người đã nh c l i nh ng l i b t h c a Tuyên ngôn nhân quy n vàắ ạ ữ ờ ấ ủ ủ ề dân quy n c a cách m ng Pháp 1789: “ề ủ ạ Ng ườ i ta sinh ra đ ượ ự c t do và bình đ ng ẳ
v quy n l i và ph i luôn luôn đ ề ề ợ ả ượ ự c t do và bình đ ng v quy n l i ẳ ề ề ợ ”.
Trong bài gi ng, giáo viên đ a các trích d n trên vào s góp ph n tăngả ư ẫ ẽ ầ thêm hi u qu bài gi ng, giúp h c sinh:ệ ả ả ọ
V m t ki n th c: ề ặ ế ứ hi u h n v cu c Đ i cách m ng t s n Pháp M tể ơ ề ộ ạ ạ ư ả ộ
cu c cách m ng “ộ ạ long tr i l đ t ờ ở ấ ” được coi là đi n hình nh t, tri t đ nh t trongể ấ ệ ể ấ khuôn kh các cu c cách m ng t s n th i c n đ i.ổ ộ ạ ư ả ờ ậ ạ
V m t thái đ : ề ặ ộ giúp h c sinh có cái nhìn khách quan h n, không ácọ ơ
c m dân t c v i dân t c Pháp mà càng tr nên kính ph c b i không ch h đã làmả ộ ớ ộ ở ụ ở ỉ ọ nên th ng l i c a cu c đ i cách m ng này mà còn vì ắ ợ ủ ộ ạ ạ “chính dân t c y đã là k ộ ấ ẻ
đ u tiên truy n bá t t ầ ề ư ưở ng r ng rãi vì t do, bình đ ng, bác ái và đã c ng hi n ộ ự ẳ ố ế
r t nhi u cho văn hóa, khoa h c và cho văn minh” ấ ề ọ
Ăngghen trong cu n Cách m ng dân ch t s n Đ c, NXB Khoa h c,ố ạ ủ ư ả ứ ọ trang 16, cho bi t: “ế Trong vòng 20 năm y, n ấ ướ c Đ c đã s n xu t nhi u h n so ứ ả ấ ề ơ
v i cái mà c th k c a m t th i đ i khác mang l i ớ ả ế ỉ ủ ộ ờ ạ ạ ”.
Trang 21Và nh v y, thông qua d n ch ng này, giúp h c sinh th y đư ậ ẫ ứ ọ ấ ượ ằc r ng; chính s phát tri n m nh m c a s n xu t t b n ch nghĩa là nguyên nhân thúcự ể ạ ẽ ủ ả ấ ư ả ủ
đ y quá trình th ng nh t nẩ ố ấ ước Đ c.ứ
V tính ch t c a s nghi p th ng nh t n ề ấ ủ ự ệ ố ấ ướ c Đ c ứ
Khi d y m c 1. Cu c đ u tranh th ng nh t nạ ụ ộ ấ ố ấ ước Đ c, nói v tính ch tứ ề ấ
c a s nghi p th ng nh t nủ ự ệ ố ấ ước Đ c, SGK vi t: “ứ ế Vi c th ng nh t n ệ ố ấ ướ c Đ c ứ mang tính ch t là m t cu c cách m ng t s n. Do giai c p quí t c Ph th c ấ ộ ộ ạ ư ả ấ ộ ổ ự
hi n “t trên xu ng” b ng con đ ệ ừ ố ằ ườ ng chi n tranh ế ”
Mác trong cu n Mác, Ăngghen, Tuy n t p, t p 2, trang 33 nh n xét:ố ể ậ ậ ậ
“M t n n chuyên chính quân s đ ộ ề ự ượ ổ c t ch c theo l i quan liêu, đ ứ ố ượ c b o v ả ệ
b ng c nh sát, đ ằ ả ượ c trang s c b ng nh ng hình th c ngh vi n, v i m t m h n ứ ằ ữ ứ ị ệ ớ ộ ớ ỗ
h p nh ng t p ch t phong ki n và nh ng nh h ợ ữ ạ ấ ế ữ ả ưở ng c a giai c p t s n ủ ấ ư ả ”.
Nh n đ nh này c a Mác góp ph n làm cho h c sinh:ậ ị ủ ầ ọ
V m t ki n th c: ề ặ ế ứ hi u h n nh n đ nh trong SGK: “ể ơ ậ ị N ướ c Đ c d n ứ ầ
d n b quân phi t hóa theo ki u Ph và tr thành trung tâm gây chi n châu ầ ị ệ ể ổ ở ế ở Âu”.
V m t thái đ : ề ặ ộ giúp h c sinh nh n th c đúng đ n đọ ậ ứ ắ ược vai trò c aủ
qu n chúng nhân dân trong cu c đ u tranh cách m ng. B i n u các cu c chi nầ ộ ấ ạ ở ế ộ ế tranh được th c hi n theo l i ích c a giai c p lãnh đ o thì s đi ch ch v i l iự ệ ợ ủ ấ ạ ẽ ệ ớ ợ ích c a qu n chúng, xa r i qu n chúng.ủ ầ ờ ầ
V nguyên nhân c a n i chi n Mĩ ề ủ ộ ế
D y m c 3. N i chi n Mĩ, khi nói v nguyên nhân c a n i chi n Mĩ,ạ ụ ộ ế ở ề ủ ộ ế ở SGK vi t: “ế Mâu thu n gi a t s n và tr i ch mi n B c v i các ch nô mi n ẫ ữ ư ả ạ ủ ề ắ ớ ủ ở ề Nam càng thêm gay g t ắ ”
Trang 22Mác trong cu n Mác, Ăngghen, Toàn t p, t p 12, trang 251 vi t r ng đâyố ậ ậ ế ằ
là “cu c đ u tranh gi a hai h th ng xã h i h th ng lao đ ng nô l và h ộ ấ ữ ệ ố ộ ệ ố ộ ệ ệ
th ng lao đ ng t do ố ộ ự ”.
Nh n đ nh này c a Mác giúp h c sinh th y đậ ị ủ ọ ấ ượ ằc r ng:
V m t ki n th c: ề ặ ế ứ mâu thu n gi a t s n và tr i ch mi n B c v iẫ ữ ư ả ạ ủ ề ắ ớ
ru ng đ t n m trong tay các tr i ch và nông dân t do phát tri n kinh t côngộ ấ ằ ạ ủ ự ể ế nghi p t b n ch nghĩa v i các ch nô mi n Nam phát tri n kinh t đ n đi nệ ư ả ủ ớ ủ ở ề ể ế ồ ề
d a trên s bóc l t s c lao đ ng c a nô l đã tr thành cu c đ u tranh gi a haiự ự ộ ứ ộ ủ ệ ở ộ ấ ữ
h th ng đ i l p nhau. Vì c hai h th ng không th cùng t n t i song songệ ố ố ậ ả ệ ố ể ồ ạ
được nên n i chi n đã di n ra nh m thanh toán các l c lộ ế ễ ằ ự ượng b o th , gi iả ủ ả phóng nô l , m đệ ở ường cho kinh t t b n ch nghĩa phát tri n trong c nế ư ả ủ ể ả ướ c.Chính vì v y, cu c n i chi n Mĩ đã thu hút đông đ o m i t ng l p nhân dânậ ộ ộ ế ở ả ọ ầ ớ tham gia. Không ch h n ch trong nh ng ngỉ ạ ế ữ ười nô l da đen mà đã lan sang cệ ả
nh ng ngữ ười da tr ng giàu có, ch t b n. H đ u tranh vì quy n s ng c aắ ủ ư ả ọ ấ ề ố ủ mình. H nh n th c đọ ậ ứ ượ ằc r ng: Nước Mĩ n i mà “ơ ở đó lao đ ng da đen b s ộ ị ỉ
nh c và đ y đ a, thì lao đ ng da tr ng cũng không đ ụ ầ ọ ộ ắ ượ c gi i phóng ả ” (Mác Tư
b n Quy n I, t p 1 XNB S th t, 1959, trang 406 407). ả ể ậ ự ậ
V m t thái đ : ề ặ ộ giúp h c sinh th y rõ: “Mâu thu n gi a các m t đ iọ ấ ẫ ữ ặ ố
l p chính là đ ng l c c a s phát tri n” Đó là qui lu t t t y u c a s phát tri nậ ộ ự ủ ự ể ậ ấ ế ủ ự ể
xã h i.ộ
V ý nghĩa c a cu c n i chi n Mĩ ề ủ ộ ộ ế ở
D y m c 3. N i chi n Mĩ, khi nói v ý nghĩa c a cu c n i chi n Mĩ,ạ ụ ộ ế ở ề ủ ộ ộ ế ở SGK vi t r ng: “ế ằ Cu c n i chi n 18611865 là cu c cách m ng t s n l n th ộ ộ ế ộ ạ ư ả ầ ứ hai Mĩ, k t sau chi n tranh giành đ c l p, t o đi u ki n cho ch nghĩa t ở ể ừ ế ộ ậ ạ ề ệ ủ ư
b n khu v c này phát tri n ả ở ự ể ”.
Trang 23Lênin trong cu n Lênin, Toàn t p, t p 37, trang 58 vi t: “ố ậ ậ ế N i chi n Mĩ ộ ế ở
có ý nghĩa ti n b , ý nghĩa cách m ng, ý nghĩa l ch s th gi i l n lao ế ộ ạ ị ử ế ớ ớ ”
Ý ki n này c a Lênin đế ủ ược trích d n trong bài gi ng s giúp h c sinh:ẫ ả ẽ ọ
V m t ki n th c: ề ặ ế ứ Hi u h n v ý nghĩa to l n c a cu c n i chi n ể ơ ề ớ ủ ộ ộ ế ở
Mĩ. Đó là: d a vào l c lự ự ượng cách m ng c a qu n chúng (nh ng ch tr i, dân tạ ủ ầ ữ ủ ạ ự
do và người da đen), giai c p t s n mi n B c đã xóa b ch đ nô l mi nấ ư ả ề ắ ỏ ế ộ ệ ở ề Nam, đông đ o nh ng ngả ữ ười nô l da đen bao đ i t i nh c dệ ờ ủ ụ ưới ách áp b c c aứ ủ
ch nô cu i cùng đã đủ ố ượ ực t do, hăm h gia nh p quân đ i Liên bang chi n đ uở ậ ộ ế ấ ngoan cường ch ng b n ch nô mi n Nam. Sau cách m ng, m t s tr thànhố ọ ủ ề ạ ộ ố ở nông dân lĩnh canh, m t s b sung vào kinh t công thộ ố ổ ế ương nghi p mi n B cệ ề ắ tham gia phát tri n kinh t , t o đi u ki n cho kinh t t b n ch nghĩa Mĩ phátể ế ạ ề ệ ế ư ả ủ ở tri n nhanh chóng. Và đ n cu i th k XIX, Mĩ đã ti n hành cách m ng côngể ế ố ế ỉ ế ạ nghi p, đ a Mĩ lên v trí hàng đ u th gi i. ệ ư ị ầ ế ớ
V m t thái đ : ề ặ ộ Hình thành cho h c sinh ni m tin t t th ng vào conọ ề ấ ắ
đường cách m ng do qu n chúng nhân dân th c hi n.ạ ầ ự ệ
Giáo án minh h a: ọ Ph l c 4ụ ụ
7.3 K t qu đ t đế ả ạ ược
Trước nh ng đòi h i c a môn h c và th c t c a vi c h c l ch s ữ ỏ ủ ọ ự ế ủ ệ ọ ị ử ở
trường THPT, là m t giáo viên tr , tôi luôn trăn tr làm th nào đ vi c d y mônộ ẻ ở ế ể ệ ạ
l ch s có hi u qu h n. Năm h c 2017 2018, đị ử ệ ả ơ ọ ược phân công gi ng d y l chả ạ ị
s kh i 10 Ban c b n, tôi đã ti n hành thí đi m phử ố ơ ả ế ể ương pháp d y h c m iạ ọ ớ trong ph n l ch s : “Các cu c cách m ng t s n th i c n đ i” b ng vi c v nầ ị ử ộ ạ ư ả ờ ậ ạ ằ ệ ậ
d ng ch nghĩa Mác Lênin và t tụ ủ ư ưởng H Chí Minhồ vào bài gi ng l ch s đả ị ử ể giúp h c sinh hi u đúng b n ch t c a s ki n, hi n tọ ể ả ấ ủ ự ệ ệ ượng l ch s , t đó cóị ử ừ
nh ng đánh giá đúng đ n, không sai l ch b n ch t v n đ Đ ng th i qua đó,ữ ắ ệ ả ấ ấ ề ồ ờ hình thành th gi i quan ti n b cho h c sinh.ế ớ ế ộ ọ
Trang 24Đ ki m tra hi u qu c a vi c v n d ng nh ng quan đi m c a ch nghĩaể ể ệ ả ủ ệ ậ ụ ữ ể ủ ủ Mác Lênin và t tư ưởng H Chí Minh vào bài gi ng l ch s , tôi đã ti n hành th cồ ả ị ử ế ự nghi m l p 10A6 và l p 10A9 là l p đ i ch ng.ệ ở ớ ớ ớ ố ứ
l p 10A9: khi d y ph n l ch s “Các cu c cách m ng t s n th i c n
đ i”, khi nêu ra nh ng nh n đ nh, k t lu n trong SGK, tôi không đ a ra nh ng ýạ ữ ậ ị ế ậ ư ữ
ki n đánh giá, nh n xét c a Mác, Ăngghen, Lênin, H Chí Minh đ h c sinh soế ậ ủ ồ ể ọ sánh, đ a ra ý ki n c a b n thân v nh n th c v n đ K t qu là h c sinhư ế ủ ả ề ậ ứ ấ ề ế ả ọ không kh c sâu đắ ược ki n th c. H c sinh ch nh máy móc mà không n m đế ứ ọ ỉ ớ ắ ượ c
b n ch t nên r t nhanh quên. Nhi u khi đánh giá sai b n ch t s vi c.ả ấ ấ ề ả ấ ự ệ
l p 10A6 thì ng c l i, khi d y ph n l ch s “Các cu c cách m ng t
s n th i c n đ i”, khi nêu ra nh ng nh n đ nh, k t lu n trong SGK, tôi trích d nả ờ ậ ạ ữ ậ ị ế ậ ẫ
nh ng ý ki n đánh giá, nh n xét c a Mác, Ăngghen, Lênin, H Chí Minh đ h cữ ế ậ ủ ồ ể ọ sinh so sánh, đánh giá và có cái nhìn sâu s c h n v n đ Đ ng th i, trong quáắ ơ ấ ề ồ ờ trình d y h c, tôi thạ ọ ường xuyên đ a ra nh ng câu h i v i n i dung nh m kh cư ữ ỏ ớ ộ ằ ắ sâu b n ch t. Tôi đã nh n th y k t qu r t kh quan. Đa s các em hi u bài,ả ấ ậ ấ ế ả ấ ả ố ể
n m v ng tr ng tâm, bi t v n d ng ki n th c, đánh giá đúng b n ch t s v t.ắ ữ ọ ế ậ ụ ế ứ ả ấ ự ậ
T đó, có cái nhìn đúng đ n v các s ki n, hi n từ ắ ề ự ệ ệ ượng l ch s , hình thành thị ử ế
Trang 25Thông qua các s li u trên, ta nh n th y s khác bi t rõ ràng gi a l p đ iố ệ ậ ấ ự ệ ữ ớ ố
ch ng và l p th c nghi m v hi u qu c a vi c v n d ng quan đi m ch nghĩaứ ớ ự ệ ề ệ ả ủ ệ ậ ụ ể ủ Mác Lênin và t tư ưởng H Chí Minh. ồ
V i k t qu trên, tôi r t vui khi th y mình đã thành công v i vi c đ i m iớ ế ả ấ ấ ớ ệ ổ ớ
phương pháp d y h c và tôi s c g ng h c h i, tìm tòi đ cho vi c d y mônạ ọ ẽ ố ắ ọ ỏ ể ệ ạ
l ch s ngày càng t t h n.ị ử ố ơ
K T LU N Ế Ậ
Qua vi c ti n hành th c hi n sáng ki n kinh nghi m ệ ế ự ệ ế ệ “Nâng cao hi u quệ ả
h c t p cho h c sinh thông qua tích h p ch nghĩa Mác Lênin và t t ọ ậ ọ ợ ủ ư ưở ng
H Chí Minh vào bài gi ng l ch s ph n: các cu c cách m ng t s n th i ồ ả ị ử ầ ộ ạ ư ả ờ
c n đ i ậ ạ (SGK l ch s 10 Ban c b n) ị ử ơ ả ” tôi rút ra m t s k t lu n sau:ộ ố ế ậ
Vi c d y h c tích h p, đệ ạ ọ ợ ặc bi t ệ tích h p ch nghĩa Mác Lênin và t tợ ủ ư ưở ng
H Chí Minh trong d y h c l ch sồ ạ ọ ị ử đóng vai trò quan tr ng trong đ i m i giáoọ ổ ớ
d c. ụ Cũng gi ng nh các môn h c khác, d y h c l ch s theo phố ư ọ ạ ọ ị ử ương pháp và kỹ thu t d y h c tích c c đậ ạ ọ ự ược th hi n ch h c sinh để ệ ở ỗ ọ ược hình thành và phát tri n t i đa năng l c thông qua d y h c h p tác c a giáo viên và h c t p h p tácể ố ự ạ ọ ợ ủ ọ ậ ợ
c a h c sinh, tronủ ọ g đó có năng l c v n d ng ki n th c liên môn.ự ậ ụ ế ứ
Đ c bi t khi v n d ng quan đi m c a ch nghĩa Mác Lênin vào ph n l chặ ệ ậ ụ ể ủ ủ ầ ị
s th gi i c n đ i (các cu c cách m ng t s n), giáo viên đã giúp các em có cáiử ế ớ ậ ạ ộ ạ ư ả nhìn toàn di n, sâu s c các v n đ l ch s T đó, năng l c khái quát, t ng h pệ ắ ấ ề ị ử ừ ự ổ ợ
c a các em đủ ược hình thành và phát tri n. Các em có th đánh giá m t cáchể ể ộ khách quan v các đ i tề ố ượng l ch s (ví d : giai c p t s n đã bóc l t giai c p vôị ử ụ ấ ư ả ộ ấ
Trang 26s n m t cách tàn t nh ng giai c p t s n v n gi m t vai trò quan tr ng trongả ộ ệ ư ấ ư ả ẫ ữ ộ ọ
ti n trình l ch s nhân lo i ).ế ị ử ạ
Bên c nh đó, chúng ta đã bi t tạ ế ư ưở t ng H Chí Minh là m t h th ng quanồ ộ ệ ố
đi m toàn di n và sâu s c v nh ng v n đ c b n c a cách m ng Vi t Nam,ể ệ ắ ề ữ ấ ề ơ ả ủ ạ ệ
t cách m ng dân t c dân ch nhân dân đ n cách m ng xã h i ch nghĩa, là k từ ạ ộ ủ ế ạ ộ ủ ế
qu c a s v n d ng sáng t o ch nghĩa MácLênin vào đi u ki n c th c aả ủ ự ậ ụ ạ ủ ề ệ ụ ể ủ
Vi t Nam, k th a truy n th ng t t đ p c a dân t c và tinh hoa văn hoá nhânệ ế ừ ề ố ố ẹ ủ ộ
lo i nh m gi i phóng dân t c, gi i phóng giai c p và gi i phóng con ngạ ằ ả ộ ả ấ ả ười. Tư
tưởng H Chí Minh là tài s n tinh th n quý giá c a Đ ng và dân t c ta, là ngu nồ ả ầ ủ ả ộ ồ
g c d n đ n nh ng th ng l i to l n c a cách m ng Vi t Nam. T tố ẫ ế ữ ắ ợ ớ ủ ạ ệ ư ưởng H Chíồ Minh được Đ ng ta xác đ nh là n n t ng t tả ị ề ả ư ưởng và kim ch nam cho hành đ ngỉ ộ
Qua th c ti n gi ng d y, tôi đã nh n th y có s thay đ i trong t tự ễ ả ạ ậ ấ ự ổ ư ưở ng
c a h u h t h c sinh. M c dù s thay đ i này ch a th hi n m t cách rõ ràng vàủ ầ ế ọ ặ ự ổ ư ể ệ ộ
đ ng lo t. Nh ng theo th i gian, các em s có nh ng cái nhìn thi n c m h n v iồ ạ ư ờ ẽ ữ ệ ả ơ ớ
b môn l ch s , hi u sâu h n các v n đ l ch s ộ ị ử ể ơ ấ ề ị ử
Khi khi v n d ng nh ng quan đi m c a ch nghĩa Mác Lênin và T tậ ụ ữ ể ủ ủ ư ưở ng
H Chí Minh vào bài h c, càng làm tăng tính khoa h c và chính xác c a môn h cồ ọ ọ ủ ọ
l ch s Do đó, giáo viên c n m rông v n d ng h n n a không ch trong ph nị ử ầ ở ậ ụ ơ ữ ỉ ầ
l ch s th gi i c n đ i mà t t c các giai đo n l ch s ị ử ế ớ ậ ạ ở ấ ả ạ ị ử
Trên đây ch là m t vài kinh nghi m nh mà tôi đã áp d ng trong gi lênỉ ộ ệ ỏ ụ ờ
l p và cũng đ t đớ ạ ược nh ng hi u qu nh t đ nh. Hi v ng nh ng kinh nghi m đóữ ệ ả ấ ị ọ ữ ệ
Trang 27s làm phong phú thêm v n kinh nghi m trong d y h c l ch s cho đ ng nghi p.ẽ ố ệ ạ ọ ị ử ồ ệ Sáng ki n này ch c ch n s còn nhi u thi u sót, kính mong các đ ng chí traoế ắ ắ ẽ ề ế ồ
đ i, góp ý đ tôi rút kinh nghi m đ ng th i góp ph n làm cho b môn L ch sổ ể ệ ồ ờ ầ ộ ị ử
th c s h c sinh yêu thích và tăng h ng thú trong gi h c l ch s ự ự ọ ứ ờ ọ ị ử
8. Nh ng thông tin c n đữ ầ ược b o m t (n u có):ả ậ ế Không có.
9. Các đi u ki n c n thi t đ áp d ng sáng ki n.ề ệ ầ ế ể ụ ế
Đ th c hi n sáng ki n có hi u qu c n có m t s đi u ki n:ể ự ệ ế ệ ả ầ ộ ố ề ệ
Phương ti n, trang thi t b là thành ph n không th thi u đệ ế ị ầ ể ế ược trong quá trình d y h c nói chung và d y môn l ch s nói riêng. Đây là đi u ki n c n, là cạ ọ ạ ị ử ề ệ ầ ơ
s đ th c hi n d y h c thành công. D y h c theo đ nh hở ể ự ệ ạ ọ ạ ọ ị ướng phát tri n cácể năng l c c a h c sinh c n không gian r ng rãi, tho i mái, đ ánh sáng; c n cácự ủ ọ ầ ộ ả ủ ầ
phương ti n d y h c đ y đ nh máy tính, m ng internet, máy chi u, tài li uệ ạ ọ ầ ủ ư ạ ế ệ
h c t p, gi y vi t, băng dán, bút d , b ng ghim …ọ ậ ấ ế ạ ả
Giáo viên ph i thả ường xuyên c p nh t và th c hi n các phậ ậ ự ệ ương pháp
d y h c tích c c, các k thu t d y h c đ phát huy h t nh ng kh năng c a h cạ ọ ự ỹ ậ ạ ọ ể ế ữ ả ủ ọ sinh đ ng th i có th l ng ghép nh ng ki n th c liên quan t i bài h c. Giáo viênồ ờ ể ồ ữ ế ứ ớ ọ
ph i là ngả ười không ng i khó, không ng i kh , ph i l a ch n nh ng n i dung cóạ ạ ổ ả ự ọ ữ ộ
th tích h p v i t ng n i dung bài h c, giúp bài h c phong phú, tr nên h p d nể ợ ớ ừ ộ ọ ọ ở ấ ẫ
v i h c sinh.ớ ọ
Giáo viên ph i thả ường xuyên trao đ i, chia s chuyên môn v i đ ngổ ẻ ớ ồ nghi p b i s khác nhau v trí tu , trình đ , cách th c t duy, phong cách tácệ ở ự ề ệ ộ ứ ư phong nhà giáo … Thông qua s tác đ ng qua l i mà giáo viên có th g i ý choự ộ ạ ể ợ nhau, b sung l n nhau và chia s nh ng thành công, th t b i c a mình đ rútổ ẫ ẻ ữ ấ ạ ủ ể kinh nghi m cho các bài d y ti p theo.ệ ạ ế
Trang 28 H c sinh ph i nh n th c đọ ả ậ ứ ược đúng đ n nhi m v , tích c c tham giaắ ệ ụ ự
h c t p. Các em c n ch đ ng tìm tòi thông tin v nh ng cá nhân ki t xu t,ọ ậ ầ ủ ộ ề ữ ệ ấ
nh ng danh nhân l ch s : Mác Lênin, Ăngghen, H Chí Minh ữ ị ử ồ
C n đầ ượ ự ốc s th ng nh t, ng h trong toàn trấ ủ ộ ường t vi c thay đ i từ ệ ổ ư duy xóa b quan h quy n uy, th b c đ n vi c làm c th nh m xây d ng nênỏ ệ ề ứ ậ ế ệ ụ ể ằ ự
m t môi trộ ường l p h c; t o s c i m , thân thi n, giúp các em h c sinh khôngớ ọ ạ ự ở ở ệ ọ
ng i ng n trong chia s hay t v n t phía giáo viên.ạ ầ ẻ ư ấ ừ
T đó, tôi xin đ a ra m t s ki n ngh sau:ừ ư ộ ố ế ị
Đ i v i các c p qu n lí giáo d c: ố ớ ấ ả ụ
Các c p qu n lí giáo d c c n t ch c có hi u qu các bu i sinh ho tấ ả ụ ầ ổ ứ ệ ả ổ ạ chuyên đ theo mô hình liên trề ường, c p huy n, c p t nh đ giáo viên có đi uấ ệ ấ ỉ ể ề
ki n giao l u, h c h i kinh nghi m v đ i m i phệ ư ọ ỏ ệ ề ổ ớ ương pháp d y h c theoạ ọ
hương phat triên năng l c hoc sinh.́ ́ ̉ ự ̣
Tăng cường đ u t c s v t ch t, xây d ng phòng h c b môn l ch s ,ầ ư ơ ở ậ ấ ự ọ ộ ị ử mua s m trang thi t b d y h c hi n đ i nh máy chi u, máy vi tính đ giáoắ ế ị ạ ọ ệ ạ ư ế ể viên d dàng t ch c các ho t đ ng d y h c m t cách hi u qu nh t.ễ ổ ứ ạ ộ ạ ọ ộ ệ ả ấ
Đ i v i giáo viên d y l ch s : ố ớ ạ ị ử
C n ph i tâm huy t, yêu ngành, yêu ngh , không ng ng t h c, t b iầ ả ế ề ừ ự ọ ự ồ
dưỡng v chuyên môn nghi p v , hi u rõ cac năng l c cân hinh thanh cho hocề ệ ụ ể ́ ự ̀ ̀ ̀ ̣ sinh trong day hoc lich s T đó bi t s d ng linh ho t, sáng t o các pḥ ̣ ̣ ử ừ ế ử ụ ạ ạ ươ ngpháp d y h c l ch s đê phat triên năng l c cho cac em, đông th i t o h ng thúạ ọ ị ử ̉ ́ ̉ ự ́ ̀ ơ ạ̀ ứ
h c t p cho h c sinh và nâng cao ch t lọ ậ ọ ấ ượng môn h c l ch s trọ ị ử ở ường THPT
Giáo viên c n tìm tòi, nghiên c u v lý lu n ch nghĩa Mác Lênin và Tầ ứ ề ậ ủ ư
tưởng H Chí Minh. T đó, giáo viên linh ho t l ng ghép, v n d ng nh ng quanồ ừ ạ ồ ậ ụ ữ
đi m, nh ng đánh giá c a Mác Lênin, t tể ữ ủ ư ưởng H Chí Minh vào bài gi ng.ồ ả
Đi u này giúp các em có cái nhìn khách quan, khoa h c và tính chính xác c a l chề ọ ủ ị
s Đ ng th i giáo d c đ o đ c, ph m ch t c H cho th h tr ử ồ ờ ụ ạ ứ ẩ ấ ụ ồ ế ệ ẻ
Trang 29Ngoài ra, giáo viên ph i có kĩ năng s d ng công ngh thông tin trong d yả ử ụ ệ ạ
h c góp ph n đ i m i phọ ầ ổ ớ ương pháp và nâng cao hi u qu bài h c l ch s Giáoệ ả ọ ị ử viên tích c c tìm đ c các tài li u tham kh o, co s hiêu biêt vê cac vân đê th cự ọ ệ ả ́ ự ̉ ́ ̀ ́ ́ ̀ ự tiên hiên nay: ô nhiêm môi tr̃ ̣ ̃ ương, xung đôt trên thê gi i, biên đao, xu thê toan câù ̣ ́ ớ ̉ ̉ ́ ̀ ̀ hoa làm cho gi h c thêm h p d n, sinh đ ng h n.́ ờ ọ ấ ẫ ộ ơ
Đ i v i h c sinh: ố ớ ọ
C n ch đ ng h n n a trong h c t p: ch đ ng trong vi c t h c, tầ ủ ộ ơ ữ ọ ậ ủ ộ ệ ự ọ ự nghiên c u, ch đ ng lĩnh h i ki n th c …ứ ủ ộ ộ ế ứ
Ngoài ra, h c sinh c n tăng cọ ầ ường s d ng công ngh thông tin trong vi cử ụ ệ ệ
h c t p nh s u t m tài li u liên quan đ n bài h c, thi t k bài h c b ng nh ngọ ậ ư ư ầ ệ ế ọ ế ế ọ ằ ữ hình th c khác nhau đ t o h ng thú cho mình và cho các b n xung quanh.ứ ể ạ ứ ạ
10. Đánh giá l i ích thu đợ ược ho c d ki n có th thu đặ ự ế ể ược do áp
d ng sáng ki n theo ý ki n c a tác gi và theo ý ki n c a t ch c, cá nhânụ ế ế ủ ả ế ủ ổ ứ
đã tham gia áp d ng sáng ki n l n đ u, k c áp d ng th (n u có) theoụ ế ầ ầ ể ả ụ ử ế các n i dung sau:ộ
10.1 Đánh giá l i ích thu đ ợ ượ c ho c d ki n có th thu đ ặ ự ế ể ượ c do áp
d ng sáng ki n theo ý ki n c a tác gi : ụ ế ế ủ ả
Sáng ki n khi đế ược áp d ng không nh ng giúp giáo viên có nh ng c sụ ữ ữ ơ ở
đ nh hị ướng trong vi c gi ng d y theo hệ ả ạ ướng tích h p, v n d ng nh ng y u tợ ậ ụ ữ ế ố khoa h c, bi n ch ng trong ch nghĩa Mác Lênin, nêu lên t m gọ ệ ứ ủ ấ ương đ o đ cạ ứ
H Chí Minh cho các em noi theo. T đó, h c sinh có nh ng hi u bi t sâu r ngồ ừ ọ ữ ể ế ộ
h n, t duy logic h n và bài h c l ch s phong phú, h p d n h n. ơ ư ơ ọ ị ử ấ ẫ ơ
Sáng ki n khi đế ược áp d ng đã mang l i tính hi u qu cao, vì th , cóụ ạ ệ ả ế
th áp d ng sáng ki n trong vi c d y và h c L ch s nh ng bài h c khácể ụ ế ệ ạ ọ ị ử ở ữ ọ nhau, v i đ i tớ ố ượng h c sinh khác nhau, nh t là có th áp d ng trong ôn thiọ ấ ể ụ THPT Qu c gia.ố
Trang 3010.2 Đánh giá l i ích thu đ ợ ượ c ho c d ki n có th thu đ ặ ự ế ể ượ c do áp
d ng sáng ki n theo ý ki n c a t ch c, cá nhân: ụ ế ế ủ ổ ứ
H c sinh đọ ược hình thành và phát tri n năng l c v n d ng, t duy logicể ự ậ ụ ư bên c nh các năng l c chung và năng l c chuyên bi t c a môn L ch s , t đó tíchạ ự ự ệ ủ ị ử ừ
c c và ch đ ng trong vi c lĩnh h i ki n th c l ch s ự ủ ộ ệ ộ ế ứ ị ử
11. Danh sách nh ng t ch c/ cá nhân đã tham gia áp d ng th ho cữ ổ ứ ụ ử ặ
áp d ng sáng ki n l n đ u (n u có):ụ ế ầ ầ ế
STT Tên t ch c/ cá nhânổ ứ Đ a chị ỉ Ph m vi/ Lĩnh v c ápạ ự
d ng sáng ki nụ ế
PH L C Ụ Ụ
PH L C 1Ụ Ụ
Ngày so n: 2/3/2018 ạ
Ngày gi ng: 6/3/2018 ả
Trang 31Ph n ba: L CH S TH GI I C N Đ Iầ Ị Ử Ế Ớ Ậ Ạ
Nguyên nhân, di n bi n, k t qu , tính ch t c a cu c cách m ng t s n Anh ễ ế ế ả ấ ủ ộ ạ ư ả
Hi u đ ể ượ c th nào là cách m ng t s n ế ạ ư ả
2. T tư ưởng, tình c m, thái đả ộ
Cách m ng t s n trong bu i đ u th i c n đ i th hi n m t tích c c vi c ạ ư ả ổ ầ ờ ậ ạ ể ệ ặ ự ở ệ
lo i b ch đ phong ki n m t s qu c gia châu Âu, song ch là s thay đ i hình ạ ỏ ế ộ ế ở ộ ố ố ỉ ự ổ
th c bóc l t này b ng hình th c bóc l t khác mà thôi. M t ch đ bóc l t m i, tinh vi ứ ộ ằ ứ ộ ộ ế ộ ộ ớ
và tàn b o đang hình thành ạ
3. K năngỹ
Rèn luy n k năng phân tích, khái quát, t ng h p, đánh giá s ki n ệ ỹ ổ ợ ự ệ
4. Hình thành, phát tri n năng l c h c sinhể ự ọ
Năng l c chung: gi i quy t v n đ , s d ng ngôn ng , sáng t o ự ả ế ấ ề ử ụ ữ ạ
Năng l c chuyên bi t: Tái hi n ki n th c, xác đ nh m i quan h gi a các s ự ệ ệ ế ứ ị ố ệ ữ ự
ki n, hi n t ệ ệ ượ ng l ch s , so sánh, nh n xét đánh giá ị ử ậ
II. THI T B , TÀI LI U D Y H CẾ Ị Ệ Ạ Ọ
II. THI T B , TÀI LI U D Y H CẾ Ị Ệ Ạ Ọ
B n đ th gi i: b n đ các vùng Tây Âu ả ồ ế ớ ả ồ
Trang 32
2. Gi i thi u bài m iớ ệ ớ
GV khái quát: Giai đo n h u k trung đ i (th k XV – XVII), ch đ phong ạ ậ ỳ ạ ế ỷ ế ộ
ki n kh ng ho ng, suy vong. Giai c p t s n tuy m i ra đ i nh ng đã nhanh chóng ế ủ ả ấ ư ả ớ ờ ư
kh ng đ nh th l c kinh t ngày càng l n m nh c a mình. Cu c đ u tranh c a giai c p ẳ ị ế ự ế ớ ạ ủ ộ ấ ủ ấ
t s n ch ng ch đ phong ki n th hi n tr ư ả ố ế ộ ế ể ệ ướ c h t trên lĩnh v c tôn giáo, văn hoá, ế ự ngh thu t… là b ệ ậ ướ c d n đ ọ ườ ng cho nh ng cu c cách m ng t s n không th tránh ữ ộ ạ ư ả ể
kh i tây Âu. Nh ng vì sao, nh ng cu c cách m ng t s n s m n ra “vùng đ t ỏ ở ư ữ ộ ạ ư ả ớ ổ ở ấ
th p” và x s “s ấ ứ ở ươ ng mù” Ý nghĩa c a nh ng s ki n đó đ i v i ti n trình c a L ch ủ ữ ự ệ ố ớ ế ủ ị
s nhân lo i ra sao? Chúng ta s nghiên c u làm sáng t v n đ này trong bài h c hôm ử ạ ẽ ứ ỏ ấ ề ọ nay.
V kinh t ề ế: S phát tri n c a công tr ự ể ủ ườ ng
th công d n l n át ph ủ ầ ấ ườ ng h i. S n ph m tăng ộ ả ẩ
nhanh v s l ề ố ượ ng và ch t l ấ ượ ng kích thích ho t ạ
đ ng ngo i th ộ ạ ươ ng phát tri n nh t là ngành len ể ấ
Trang 33Các ho t đ ng c a th y và tròạ ộ ủ ầ Nh ng ki n th c HS c n n m v ngữ ế ứ ầ ắ ữ
V xã h i ề ộ : S phát tri n ngành len d kéo ự ể ạ
theo s phát tri n c a ngh nuôi c u. Do v y ự ể ủ ề ừ ậ
m t b ph n quý t c Anh chuy n sang kinh ộ ộ ậ ộ ể
doanh hàng hoá theo h ướ ng TBCN, tr thành quý ở
t c m i ộ ớ
GV miêu t c nh “Rào đ t c ả ả ấ ướ p ru ng” ộ
(Hình nh “C u ăn th t ng ả ừ ị ườ i” c a nhà văn ủ
Tomat Mor ) ơ
> Lý gi i vì sao t s n, quý t c m i Anh giàu ả ư ả ộ ớ ở
lên nhanh chóng nh v y và đ i s ng ng ư ậ ờ ố ườ i
nông dân vô cùng c c kh ự ổ
S b o th , l c h u và ph n đ ng c a ch ự ả ủ ạ ậ ả ộ ủ ế
đ phong ki n Anh th hi n nh th nào? ộ ế ể ệ ư ế
+ Ch đ phong ki n, v i ch d a là t ng l p ế ộ ế ớ ỗ ự ầ ớ
quý t c và Giáo h i Anh, ngày càng c n tr s ộ ộ ả ở ự
kinh doanh làm giàu c a t s n và quý t c m i ủ ư ả ộ ớ
+ D ướ i th i vua Sácl I (t năm 1625), nhi u ờ ơ ừ ề
th thu m i đ ứ ế ớ ượ c đ t ra, nhà n ặ ướ c n m đ c ắ ộ
quy n th ề ươ ng m i và thu thu thuy n bè, duy trì ạ ế ề
nhi u đ c quy n phong ki n ề ặ ề ế
Xã h i: ộ + T ng l p quý t c m i hình thành ầ ớ ộ ớ + T s n, quý t c m i giàu lên nhanh chóng ư ả ộ ớ + Đ i s ng nhân dân c c c ờ ố ơ ự
Chính tr : ị + N ướ c Anh theo ch đ quân ch chuyên ế ộ ủ
ch , đ ng đ u là vua Sácl I ế ứ ầ ơ + Nhà n ướ c n m đ c quy n th ắ ộ ề ươ ng m i, ạ
đ t ra nhi u th thu m i ặ ề ứ ế ớ
Mâu thu n gi a t s n, quý t c m i v i ẫ ữ ư ả ộ ớ ớ các th l c phong ki n ngày càng gay g t ế ự ế ắ
+ Tháng 4/1640, Sácl I tri u t p Qu c h i ơ ệ ậ ố ộ
nh m tăng thu , đ có ti n chi cho vi c đàn áp ằ ế ể ề ệ
cu c n i d y c a ng ộ ổ ậ ủ ườ i Xc tlen mi n B c ố ở ề ắ
Trang 34Các ho t đ ng c a th y và tròạ ộ ủ ầ Nh ng ki n th c HS c n n m v ngữ ế ứ ầ ắ ữ
không phê duy t các kho n thu m i do vua đ t ệ ả ế ớ ặ
ra, công kích chính sách b o ng ạ ượ c c a nhà ủ
Sau khi HS d a vào SGK tr l i câu h i trên, ự ả ờ ỏ
GV ti p t c d n d t HS gi i quy t v n đ : ế ụ ẫ ắ ả ế ấ ề Mâu
thu n trong lòng xã h i Anh bi u hi n nh th ẫ ộ ể ệ ư ế
nào? H ướ ng gi i quy t mâu thu n đó? ả ế ẫ
GV h ướ ng d n HS theo dõi nh ng di n bi n ẫ ữ ễ ế
và Xc tlen. T s n và quý t c m i đã trao tr ng ố ư ả ộ ớ ọ
trách cho Crômoen > N n đ c tài đ ề ộ ượ c thi t ế
l p ậ
+ 1688: Qu c h i chính bi n, xác l p ch đ ố ộ ế ậ ế ộ
quân ch l p hi n ủ ậ ế
D a vào niên bi u, h ự ể ướ ng d n HS n m đ ẫ ắ ượ c
h ướ ng phát tri n c a cách m ng Anh qua các ể ủ ạ
m c chính, sau đó lý gi i v n đ : ố ả ấ ề
+ Vì sao cách m ng Anh có s tho hi p gi a ạ ự ả ệ ữ
Qu c h i v i l c l ố ộ ớ ự ượ ng phong ki n cũ? ế
+ Vì sao nói cách m ng Anh là cu c cách ạ ộ
m ng b o th ? ạ ả ủ
* Di n bi n c a cách m ng ễ ế ủ ạ :
+ Năm 1642 – 1648: n i chi n gi a Qu c ộ ế ữ ố
h i và nhà Vua ộ
+ Năm 1649: Sácl I b x t , n ơ ị ử ử ướ c Anh
tr thành n ở ướ c C ng hoà do Ôliv Crôm ộ ơ oen đ ng đ u ứ ầ
> Cách m ng đ t đ n đ nh cao ạ ạ ế ỉ + Năm 1653: N n đ c tài quân s đ ề ộ ự ượ c thi t l p ế ậ