Buổi sinh hoạt chuyên môn có chất lượng sẽ góp phần không nhỏ giúp giáo viên tự học tự bồi dưỡng, tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thực hiện nhiệm vụ dạy học của mình.
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÍ DO CHỌN ĐÊ TÀI
Trong thời đại công nghệ thông tin và sinh học phát triển như vũ bão, cùng với xu thế toàn cầu hóa và công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đảng ta khẳng định “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực thúc đẩy sự công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng cường kinh tế nhanh, bền vững” (văn kiện Đại hội X của Đảng cộng sản Việt Nam): Yêu cầu đổi mới giáo dục đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải được bồi dưỡng thường xuyên về mọi mặt để đáp ứng thực tiển
Theo đường lối đúng đắn của Đảng cộng sản Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai đổi mới chương trình giáo dục các bậc học, các cấp học, trong đó có cấp tiểu học để tiến kịp xu thế phát triển của các nước trong khu vực
và trên thế giới Xét ở cấp Tiểu học chúng ta thấy: Vị trí, tầm quan trọng của tổ
khối chuyên môn ở tiểu học:
Ai trong chúng ta cũng biết: Muốn có trò giỏi thì phải có thầy giỏi Như vậy, đòi hỏi mỗi giáo viên không ngừng học tập, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn của mình Buổi sinh hoạt chuyên môn có chất lượng sẽ góp phần không nhỏ giúp giáo viên tự học tự bồi dưỡng, tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thực hiện nhiệm vụ dạy học của mình
Tập thể tổ chuyên môn là tổ hợp các cá thể trong môi trường giáo dục Tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở của bộ máy chính quyền nhà trường trực tiếp quản lý giáo viên về mặt tư tưởng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kế hoạch giáo dục và giảng dạy, kết quả đào tạo học sinh
Công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại
và phát triển của nhà trường Một nhà trường có thể thay đổi bằng chính nội lực của mình Động lực quan trọng để giúp nhà trường phát triển chính là mối quan
hệ, sự tương tác giúp đỡ lẫn nhau trong khối đoàn kết và sự nỗ lực vươn lên của mỗi cá nhân
Thực hiện chủ đề năm học “ Tiếp tục đổi mới công tác quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” Thực hiện theo kế hoạch xây dựng về đổi mới sinh hoạt tổ
Trang 2chuyên môn tại trường Ban giám hiệu nhà trường đã đổi mới công tác quản lý sinh hoạt chuyên môn nhằm giúp GV trong trường có đủ điều kiện tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, để việc SHCM trong nhà trường đi đúng hướng, đạt được mục tiêu theo chuẩn KT- KN Nhà trường đã xây dựng kế hoạch chỉ đạo đổi mới nội dung sinh hoạt chuyên môn Đây là một vấn đề hết sức mới mẽ được triển khai và thực hiện trong năm học này Chính vì vậy tôi đã chọn kinh nghiệm thực hiện “ Công tác chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn ở trường tiểu học xây dựng tổ khối chuyên môn vững mạnh” nhằm chia sẽ kinh nghiệm bước đầu thực hiện với các cán bộ quản lý trong ngành
2 ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI:
Việc nghiên cứu để xây dựng đề tài sáng kiến kinh nghiệm này đã tiến hành trong thời gian dài, được bản thân rút kinh nghiệm qua quá trình chỉ đạo công tác bồi dưỡng đội ngũ Những kinh nghiệm tích lũy được thường xuyên cập nhật, so sánh, rút kinh nghiệm vào từng thời điểm trong năm học và so sánh kết quả với những năm học trước Các giải pháp được tiến hành đồng bộ tạo cho nội dung bồi dưỡng toàn diện, tạo cơ hội và điều kiện tốt nhất để mỗi CB-GV tự rèn luyện và bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, trình độ nhận thức của mình Cách phân
tổ và cử tổ trưởng tổ phó vừa đảm bảo cân bằng lực lượng vừa tạo được nồng cốt cho tổ mặt khác tạo cho công tác quản lý tổ chặt chẻ và có hiệu quả hơn Việc định hướng nội dung và thời gian cho sinh hoạt tổ CM đúng hướng và khoa học là hết sức quan trọng, tạo được sự chủ động cho tổ cũng như cho công tác chỉ đạo của lãnh đạo trường Xây dựng mối quan hệ và chăm lo đời sống vật chất tinh thần cho các thành viên trong tổ thường là công việc của đoàn thể, song vận dụng vào công tác nâng cao chất lượng tổ chuyên môn cũng đã đem lại những kết quả đáng
kể tăng cường dân chủ hoá hoạt động của tổ, tạo điều kiện cho mọi người tham gia vào những công việc chung tích cực đóng góp xây dựng tập thể vững mạnh, đó cũng là điểm mới của đề tài
3 PHẠM VI ĐỀ TÀI
- Đề tài được nghiên cứu trong năm học: 2014 - 2015
- Phạm vi: Đội ngũ trường Tiểu học
II PHẦN NỘI DUNG
Trang 31 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ NĂM QUA:
* Đặc điểm tình hình:
- Số lượng:
+ Đội ngũ: Tổng số CB - GV - NV: 29 đ/c (biên chế 23)
Trong đó: CBQL: 2 đ/c
Nhân viên: 3đ/c: Giáo viên đứng lớp: 24 đ/c
+ Tổ chuyên môn: Tổ 1,2,3 : đ/c do đ/c làm tổ trưởng
Tổ 4,5 : đ/c do đ/c làm tổ trưởng
- Chất lượng:
+ Trình độ chuyên môn: Đại học: 16 ; Cao đẳng: 7 ; Trung cấp: 1
+ Năng lực sư phạm( Xếp năm 2013 - 2014):
- Giỏi huyện: 8 ; giỏi trường : 15
- Xếp loại NLSP: Tốt: 15; Khá: 9 ; ĐYC: 0 ; Yếu: 0
1.1.Ưu điểm và thuận lợi:
- Chất lượng, nề nếp dạy và học đã được ổn định trong nhiều năm qua; Bài học và kinh nghiệm làm chất lượng của cán bộ quản lý cũng như giáo viên và những thành tích đạt được trong năm qua là nền tảng vững chắc để nhà trường phát huy trong năm học tới
- Trình độ đội ngũ: 100% đạt chuẩn trở lên trong đó có 92,5% trên chuẩn
- Cơ sở vật chất phương tiện dạy học cơ bản đáp ứng yêu cầu để dạy học có chất lượng - 100% số lớp được học 2 buổi /ngày
- Phát huy những năm qua, phong trào xã hội hoá giáo dục ở trên địa bàn tiếp tục được đẩy mạnh, Đảng uỷ, Chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội đặc biệt hội cha mẹ HS, hội khuyến học, đoàn TN ngày càng có những đóng góp lớn cho sự phát triển không ngừng của giáo dục địa phương
- Đời sống của nhân dân ngày càng đi lên, sự quan tâm đến việc học hành của con em ngày càng tốt hơn
- Một thuận lợi không kém phần quan trọng để nhà trường đi đúng hướng, khắc phục những tồn tại trong lĩnh vực chuyên môn đó là sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp sát sao và thường xuyên của Phòng giáo dục&Đào tạo
1.2 Tồn tại khó khăn:
- Nội dung sinh hoạt chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ
Trang 4- Đổi mới PPDH chuyển biến chưa thực hiện tích cực, qua thao giảng dự giờ cho thấy số lượng những tiết dạy hứng thú, tạo được tình huống tích cực còn ít Trong quá trình dự giờ đồng nghiệp, giáo viên chỉ chú ý quan sát việc dạy của giáo viên xem giáo viên đó dạy có đủ, đúng kiến thức không, ngôn ngữ ra sao ít quan tâm đến việc học của học sinh
- Khi đánh giá tiết dạy, ý kiến trao đổi còn mang tính áp đặt một chiều, nên giáo viên dạy không tránh khỏi áp lực về tâm lý như bị phê phán…
-Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, một số giáo viên được coi là là dạy khá trở lên và cán bộ quản lý hay nhận xét, còn những giáo viên trung bình đặc biệt những giáo viên vừa mới ra trường ít khi có ý kiến phát biểu Những vấn đề mới và khó ít được đưa ra để bàn bạc, thảo luận Không khí sinh hoạt chuyên môn thường trầm lắng hoặc căng thẳng khiến giáo viên bị ức chế hoặc không học được
gì từ buổi sinh hoạt chuyên môn
*Nguyên nhân những hạn chế:
Chưa đổi mới sinh hoạt chuyên môn do:
- Nhiều giáo viên coi nhẹ, phần nào chưa thực sự say mê với chuyên môn, trong các buổi sinh hoạt chuyên môn ít phát biểu hoặc ít quan tâm đến nội dung sinh hoạt
- Việc chuẩn bị các nội dung cho sinh hoạt chuyên môn còn hời hợt chưa có sức thuyết phục nên không thu hút được sự quan tâm trao đổi của giáo viên
- Các hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn còn đơn điệu, không được cải tiến hầu như theo một tiến trình người được phân công trình bày báo cáo, phần chuẩn bị các thành viên trong tổ góp ý còn hạn chế, sau đó lấy ý kiến của tập thể “ Hầu như là nhất trí” Chưa có sự đổi mới và đột phá nên hiệu quả đưa lại còn thấp
- Công tác quản lý chỉ đạo “còn chưa chặt chẽ “ chưa sát sao thiếu sự đôn đốc kiểm tra
- Số GV nhiều tuổi không tiếp cận được với công nghệ thông tin trong đổi mới PPDH ( Như vi tính giáo án, sử dụng đầu chiếu đa năng, khai thác Intơr net….)
- Tồn động qua nhiều năm bố trí GV theo sở trường nguyện vọng nên nhiều dồng chí không đảm bảo dạy có chất lượng toàn cấp
2 CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG TỔ KHỐI CHUYÊN MÔN:
Trang 5Làm thế nào để chuyển sinh hoạt chuyên môn truyền thống sang sinh hoạt chuyên môn mới, để sau mỗi buổi sinh hoạt chuyên môn, giáo viên thấy được những gì mình còn thiếu, còn yếu để từ đó có nhu cầu tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn của mình, bản thân tôi đưa ra một số biện pháp sau:
*Giải pháp 1:
Chia sẽ tầm nhìn giúp người tham gia nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của sinh hoạt chuyên môn mới
Sinh hoạt chuyên môn mới là cả quá một quá trình các giáo viên tham gia vào các khâu từ chuẩn bị, thiết kế bài học sáng tạo, dạy thể nghiệm, dự giờ, suy ngẫm
và chia sẽ các ý kiến về những gì diễn ra trong việc học tập của học sinh Đây là hoạt động học tập lẫn nhau, học tập trong thực tế là nơi thử nghiệm và trãi nghiệm những cái mới là nơi kết nối lý thuyết với thực hành giữa ý định và thực tế Trong quá trình học tập đó giáo viên sẽ học được nhiều điều để phát triển năng lực CM mới Cần tránh để giáo viên có suy nghỉ coi đó chỉ là sinh hoạt chuyên môn thông thường mà họ đã và đang thực hiện từ trước đến nay và không học tập được nhiều, cần tạo cho họ có động lực tham gia sinh hoạt chuyên môn để học tập lẫn nhau, nâng cao năng lực chuyên môn để đạt được mục đích đó giáo viên cần biết:
Học cách quan sát tin tế, nhạy cảm của học sinh, hình thành kỹ năng quan sát phán đoán và phản ứng trước thông tin thu được về học sinh Đây là một năng lực mới đặc biệt quan trọng đối với giáo viên cùng nhau xây dựng và tạo nên văn hóa nhà trường cộng tác giải quyết các vấn đề đặt ra (Ví dụ cần thắc mắc về chương trình, SGK, về việc học tập của học sinh ) Giữa các giáo viên, xây dựng tình đồng nghiệp, mối quan hệ nhà trường, thân thiện, học tập lẫn nhau Tạo động lực
sư phạm tích cực, sự quan tâm, niềm say mê chuyên môn của tất cả giáo viên, tạo
cơ hội cho mọi cán bộ quản lý, GV hiểu biết về mối quan hệ
* Giải pháp 2:
2.1 Cân đối điều hoà lực lượng đội ngũ trong tổ:
a) Tìm hiểu, nắm chắc tình hình đội ngũ giáo viên về mọi mặt.
- Nắm hoàn cảnh toàn diện của giáo viên:
Lịch sử, quá trình đào tạo, khả năng công tác, trình độ chuyên môn, hoàn cảnh gia đình, sở trường nguyện vọng
Trang 6- Biện pháp tìm hiểu:
+ Qua trao đổi trực tiếp, gián tiếp
+ Qua lắng nghe và phân tích dư luận
+ Qua chất lượng công việc
Phát phiếu thu thập nguyện vọng cá nhân về đứng lớp và nguyện vọng tổ trưởng của mình là ai?
- Tiến hành điều tra, khảo sát, tổng hợp đội ngũ đầu năm:
* Tổng hợp kết quả điều tra , khảo sát: ( GV đứng lớp)
+ Trình độ chuyên môn: Đại học: 17 ; Cao đẳng: 5; Trung cấp: 1
+ Năng lực sư phạm: GV dạygiỏi cấp tỉnh: 2; cấp huyện: 8 ; Giỏi trường: 15;
b) S.
- Đây là khâu hết sức quan trọng trong công tác xây dựng tổ khối vững mạnh, phân công việc hộ lí sẽ tạo điều kiện cho mọi người phát huy được tài năng, nâng cao hiệu suất, chất lượng giáo dục Mặt khác tạo cơ hội cho công tác bồi dưỡng ở
tổ khối được thuận lợi và đạt hiệu quả cao
- Khi sắp xếp đội ngũ chú trọng đảm bảo các yếu tố sau:
+ Chú ý đến trình độ đào tạo và khả năng đứng lớp, giáo viên dạy giỏi, nhằm làm nồng cốt chuyên môn trong tổ
+ Quan tâm đúng mức tới nguyện vọng, hoàn cảnh và sức khoẻ của mỗi thành viên
+ Hạn chế thấp nhất thay đổi giáo viên chủ nhiệm giữa chừng
- Tham khảo ý kiến của tổ trưởng (đã được chỉ định trước và đã được Phòng
GD - ĐT duyệt kế hoạch phát triển )về phân bổ giáo viên về tổ và theo lớp
c) Cơ cấu tổ của trường TH năm học 2014 - 2015:
giỏi huyện
GV giỏi trường
NLSP Tốt
NLSP Khá
NLSP Đyc
NLSP non
Trang 71,2,3 9 13 5 8 9 4 / /
d) Cử tổ trưởng, tổ phó.
- Người tổ trưởng phải là người giỏi về chuyên môn
- Phải luôn là người nhiệt tình, kiên quyết, dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm với công việc, am hiểu công việc…
- Là người bạn, đồng chí chân thành, sẵn sàng giúp đỡ mọi người, đống góp tích cực xây dựng tập thể vững mạnh
- Là người có điều kiện và có sức khoẻ, về thời gian để tham gia công việc tập thể
- Với các tổ chuyên môn có 2 khối lớp thì phân tổ trưởng, tổ phó dạy học ở 2 khối khác nhau để có điều kiện quản lý sâu sát hơn
* Cụ thể đội ngũ cán bộ tổ ở trường :
- Tổ 1,2,3 : Tổ trưởng: Đ/c GV giỏi huyện Dạy lớp 3
Tổ phó: Đ/c GV giỏi huyện Dạy lớp 1
Tổ phó: Đ/c………GV giỏi huyện dạy lớp 2
- Tổ 4,5 : Tổ trưởng: Đ/c GV giỏi huyện Dạy lớp 4
Tổ phó: Đ/c GV giỏi huyện Dạy lớp 5
*Giải pháp 3:
3.1.Xây dựng các chiến lược hành động để thực hiện sinh hoạt chuyên môn mới có hiệu quả
3.1.1.Đối với hiệu trưởng:
- Chia sẽ tầm nhìn đối với giáo viên
- Giúp giáo viên nhận thấy những vấn đề về giờ dạy
- Xây dựng kế hoạch tổ chức chuyên môn tại trường
Trang 8- Thay đổi thói quen quan sát, thu thập thông tin khi dự giờ.
- Xây dựng mối quan hệ lắng nghe trong khi chia sẽ, suy ngẫm về bài học
- Phá vỡ thói quen chia sẽ củ có tính chất tiêu cực đồng thời phải kiên định với sinh hoạt chuyên môn mới
3.1.2 Đối với Phó hiệu trưởng:
- Lên kế hoạch sinh hoạt chuyên môn hàng năm, điều chỉnh lịch SHCM
- Chịu trách nhiệm tổ chức điều hành sinh hoạt chuyên môn
- Gương mẫu, đi đầu thực hiện giờ dạy minh họa
- Thuyết phục động viên và nhắc nhỡ các giáo viên khác tích cực tham gia sinh hoạt chuyên môn
- Thực hiện nghiêm túc các yêu cầu của sinh hoạt chuyên môn
3.1.3 Đối với tổ chuyên môn, GV cốt cán.
- Trực tiếp cùng giáo viên dạy minh họa chuẩn bị bài dạy
- Làm nồng cốt khi thảo luận trong sinh hoạt chuyên môn và thực hiện hóa hiệu quả sinh hoạt chuyên môn trong các bài học hàng ngày
-Truyền đạt sự đồng thuận và quyết định của nhà trường cho tổ khối của mình
3.1.4 Đối với giáo viên:
- Tất cả giáo viên đều phải tham gia sinh hoạt chuyên môn vì mục đích của sinh hoạt chuyên môn mới là xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa các thành viên trong nhà trường và tạo ra cơ hội học tập cho tất cả mọi người trong sinh hoạt chuyên môn, giáo viên cần có thái độ và hành động sau
+Tích cực chia sẽ, hỗ trợ đồng nghiệp chuẩn bị bài dạy
+Tác phong đúng mực khi dự giờ, tránh những hành động làm ảnh hưởng đến HS trong giờ học
+Học rèn luyện để có cách quan sát, thu nhận thông tin đầy đủ trong từng hoạt động học tập của học sinh và hỗ trợ HS trong giờ học
Trang 9+Tôn trọng chia sẽ ý kiến trong sinh hoạt chuyên môn, GV cần thể hiện ý thức lắng nghe đồng nghiệp nói lên được những điều học được từ giáo viên dạy và
từ hoạt động học tập của học sinh trong giờ học và những vấn đề GV dự cần làm rõ
+Lần lượt từng người phát biểu ý kiến chia sẽ, tái tạo lại các tình huống học tập của học sinh Biết rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân sau khi chia sẽ và suy ngẫm
* Giải pháp 4
Đề ra và thực hiện các nguyên tắc chung để đảm bảo việc sinh hoạt chuyên môn đạt hiệu quả
Coi sinh hoạt chuyên môn là trụ cột, quan trọng nhất
- Hiểu rõ và tin tưởng ý nghĩa, tầm quan trọng và cùng nhau nhất trí quyết tâm thực hiện
- Vận dụng trãi nghiệm những ý tưởng sáng tạo, những hiểu biết mới
- Thực hiện theo hai giai đoạn và thực hiện liên tục đó là hình thành cách dự giờ, suy ngẫm mới xây dựng quan hệ đồng nghiệp mới
- Tập trung phân tích các nguyên nhân, các mối quan hệ trong giờ học và tìm ra biện pháp cải tiến và nâng cao hất lượng bài học
- Xây dựng và thực thi kế hoạch hoạt động, mỗi bước sinh hoạt chuyên môn cần thực hiện đầy đủ theo 4 bước sau đây
+Bước 1: Chuẩn bị bài dạy minh họa, phân công người dạy, chuẩn bị bài
dạy, yêu cầu đối với bài dạy minh họa là phải có sự sáng tạo
+Bước 2: Tiến hành bài học và dự giờ là bước để giáo viên dạy minh họa
bài học và các giáo viên dự giờ, thu thập thông tin để chuẩn bị cho việc suy ngẫm
và chia sẽ ( Lưu ý vị trí dự giờ và phải thực hiện tốt nguyên tắc: Khi dự giờ phải tập trung vào việc học của học sinh)
+Bước 3: Suy ngẫm và thảo luận về bài học.
Suy ngẫm và chia sẽ ý kiến của các giáo viên về bài học sau khi dự giờ là đặc biệt quan trọng, là công việc có ý nghĩa quan trọng nhất trong sinh hoạt
Trang 10chuyên môn, là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của sinh hoạt chuyên môn Vì suy ngẫm gắn liền với thảo luận và chia sẽ ý kiến Các ý kiến đưa ra nhiều hay ít, tin tế và sâu sắc hay hời hợt và nông cạn sẽ quyết định hiệu quả học tập, phát triển năng lực của học sinh
+Bước 4: Áp dụng cho thực tế dạy học hàng ngày đây là bước làm gián tiếp
không nằm trực tiếp trong quy trình sinh hoạt chuyên môn Tuy nhiên nó không tách rời việc sinh hoạt chuyên môn, giáo viên sẽ nghiên cứu vận dụng kinh nghiệm những gì đã học và tự đúc rút thêm những vấn đè thắc mắc, băn khoăn Trên cơ sở đó tiếp tục tìm tòi trong sinh hoạt chuyên môn hoặc áp dụng các giờ dạy hằng ngày của mình
Trong quá trình thực hiện bước 4 cần chú ý đến các nguyên tắc đổi mới bài học hằng ngày sau:
+ Ngừng truyền thụ kiến thức bằng phương pháp truyền thống
+ Áp dụng học tập cộng tác
+ Sử dụng đồ dùng
+ Hình thức hoạt động các nhóm
*Giải pháp 5.
5.1 Chỉ đạo nội dung bồi dưỡng chuyên môn ở tổ:
- Căn cứ để định hướng nội dung bồi dưỡng CM ở tổ:
+ Đặc điểm tình hình chất lượng đội ngũ trong năm học qua, những thiếu sót, yếu kém cần được bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu giảng dạy
+ Bám sát định hướng của nhiệm vụ năm học để bồi dưỡng những nội dung thiết thực, giúp đội ngũ hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học
+ Bổ túc, cập nhật, nâng cao kiến thức, nhận thức cho đội ngũ
- Định hướng bồi dưỡng đội ngũ của trường năm học 2014 - 2015 như sau: + Thực hiện đánh giá học sinh tiểu học theo Thông tư 30/2014/TT-BGD ĐT + Tiếp tục quán triệt QĐ 14 của bộ GD-ĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học, từ đó mỗi giáo viên có định hướng tự bồi dưỡng hoàn thiện các chuẩn