XÂY DỰNG và PHÁT HUY GIÁ TRỊ văn hóa, sức MẠNH CON NGƯỜI VIỆT NAM TRONG sự NGHIỆP xây DỰNG và bảo vệ tổ QUỐC

Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước. Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội. Những vấn đề văn hoá và con người là vấn đề trọng tâm phản ánh sự ưu việt của chế độ chính trị xã hội, phản ánh chất lượng và mục đích cuối cùng của tăng trưởng kinh tế trong Nhà nước chế độ xã hội chủ nghĩa. Những vấn đề này gắn bó, thống nhất hữu cơ với nhau đảm bảo cho sự phát triển bền vững của đất nước. Trong thời kỳ hiện nay, sự phát triển bền vững của đất nước được thể hiện ở việc giải quyết thành công các mối quan hệ cơ bản:Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hoá, xã hội.Giữa lợi ích của cá nhân, tập thể và lợi ích của cộng đồng.Giữa lợi ích của hiện tại và lợi ích của tương lai.Giữa lợi ích của con người và lợi ích của môi trường.Mục tiêu phấn đấu của Đảng và Nhà nước ta hiện nay là xây dựng một nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” chính là đã chú trọng giải quyết các mối quan hệ cơ bản này trên cơ sở quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Kết thúc môn học: Văn hóa và phát triển, em lựa chọn chủ đề viết bài thu hoạch là “Phân tích định hướng: Xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng. Liên hệ thực tiễn tại địa phương”.

VIỆN VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN

BÀI THU HOẠCH MÔN VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN

PHÂN TÍCH ĐỊNH HƯỚNG: “XÂY DỰNG VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA, SỨC MẠNH CON NGƯỜI VIỆT NAM TRONG SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC” TRONG VĂN KIỆN ĐẠI HỘI XIII

CỦA ĐẢNG LIÊN HỆ THỰC TIỄN TẠI ĐỊA PHƯƠNG

Họ và tên:

Mã học viên:

Lớp:

Khóa học:

HÀ NỘI - 2021

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

1 Lý luận chung về văn hóa và phát triển 2

2 Xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 3

3 Liên hệ thực tiễn tại địa phương 6

3.1 Kết quả đạt được 6

3.2 Tồn tại, hạn chế 9

4 Giải pháp xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người trong thời gian tới 9

KẾT LUẬN 12

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

MỞ ĐẦU

Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội Những vấn đề văn hoá và con người là vấn đề trọng tâm phản ánh sự ưu việt của chế độ chính trị xã hội, phản ánh chất lượng và mục đích cuối cùng của tăng trưởng kinh tế trong Nhà nước chế độ xã hội chủ nghĩa Những vấn đề này gắn

bó, thống nhất hữu cơ với nhau đảm bảo cho sự phát triển bền vững của đất nước Trong thời kỳ hiện nay, sự phát triển bền vững của đất nước được thể hiện

ở việc giải quyết thành công các mối quan hệ cơ bản:

 Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hoá, xã hội

 Giữa lợi ích của cá nhân, tập thể và lợi ích của cộng đồng

 Giữa lợi ích của hiện tại và lợi ích của tương lai

 Giữa lợi ích của con người và lợi ích của môi trường

Mục tiêu phấn đấu của Đảng và Nhà nước ta hiện nay là xây dựng một nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” chính là đã chú trọng giải quyết các mối quan hệ cơ bản này trên cơ sở quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ

Chí Minh Kết thúc môn học: Văn hóa và phát triển, em lựa chọn chủ đề viết bài

thu hoạch là “Phân tích định hướng: Xây dựng và phát huy giá trị văn hóa,

sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng Liên hệ thực tiễn tại địa phương”.

NỘI DUNG

1 Lý luận chung về văn hóa và phát triển

Theo thống kê chưa đầy đủ, cho đến nay đã có hàng ngàn định nghĩa văn hóa trong tài liệu phổ thông, hàn lâm đến môi trường truyền thông báo chí, Internet Và nhân loại vẫn tiếp tục bổ sung, làm rõ nội hàm khái niệm văn hóa Tuy văn hóa là khái niệm đa nghĩa nhưng vẫn có những điểm chung được đa số giới chuyên môn thừa nhận như sau:

- Về phương diện loài, văn hóa là sản phẩm đặc hữu chỉ có ở loài người,

nó là cái dùng để phân biệt giữa con người và động vật

- Về phương diện cá nhân, văn hóa là sức mạnh bản chất của con người,

thể hiện trong hoạt động sống và phương thức sống của con người, thể hiện trong bản thân con người và tầm vóc phát triển của con người

- Về phương diện đời sổng, văn hóa là phương thức tồn tại độc đáo của xã

hội người, khác về cơ bản với tổ chức đời sống của quần thể động vật

- Về phương diện biểu hiện, văn hóa thông qua hệ thống biểu tượng mà

truyền đạt trong xã hội, được con người bắt chước, học tập, làm theo chứ không phải di truyền theo con đường sinh học

- Theo UNESCO: “Văn hóa nên được đề cập đến như là một tập hợp của

những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin ”

Cũng theo UNESCO: “Khái niệm phát triển phải bao gồm các nhân tố kinh tế và xã hội, cũng như các giá trị đạo đức và văn hóa, quy định sự nảy nở

và phẩm giá con người trong xã hội Nếu như con người là nguồn lực của phát triển, nếu như con người vừa là tác nhân lại vừa là người được hưởng, thì con người phải được coi chủ yếu như là sự biện minh và là mục đích của sự phát triển”

Phát triển văn hóa là một quá trình có tính tất yếu khách quan trong sự vận động của các lĩnh vực văn hóa Quá trình này dẫn tới sự biến đổi giá trị và

hệ giá trị văn hóa Có thể nói, phát triển văn hóa là hoạt động của chủ thể văn hóa tác động làm nảy sinh những giá trị mới của nền văn hóa về quy mô và chất lượng theo hướng chân, thiện, mỹ, thấm nhuần sâu sắc tinh thần dân tộc, khoa học, nhân văn, dân chủ, tiến bộ, thúc đẩy toàn bộ các lĩnh vực hoạt động văn hóa, tạo ra các điều kiện và cơ hội cho con người tham gia vào quá trình sáng tạo, sản xuất, truyền bá, đánh giá và thưởng thức các giá trị văn hóa, tạo môi trường văn hóa lành mạnh làm động lực thúc đẩy quá trình xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc Do đó, phát triển văn hóa chính là phát triển con người Phát triển con người là vấn đề trung tâm của phát triển văn hóa

Con người là sản phẩm của lao động, là kết quả tiến hóa lâu dài của tự

nhiên, đồng thời con người là động vật xã hội, có tinh thần, có ý thức Con người chính là chủ thể của lịch sử - xã hội Theo C Mác và Ph Ăngghen: Con người vừa là thực thể tự nhiên, lại vừa là thực thể xã hội Con người vừa là sản phẩm, vừa là chủ thể của lịch sử, mang tính dân tộc, tính lịch sử, tính giai cấp và tính nhân loại Con người là đại biểu cho những quan hệ và những lợi ích giai cấp nhất định Sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự

do của tất cả mọi người Con người sẽ làm ra lịch sử của chính mình Phát triển con người trong cách mạng xã hội chủ nghĩa là điều kiện cơ bản để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội,

trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa” Những con người này

chính là chủ thể xây dựng chế độ xã hội mới, nền văn hóa mới Việc xây dựng con người phải được ưu tiên hàng đầu trong suốt quá trình xây dựng đất nước chứ không phải chờ tới khi nào nền kinh tế và văn hóa phát triển cao rồi mới xây dựng

2 Xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Nghiên cứu, xác định và triển khai xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá và chuẩn mực con người gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ mới Quan tâm chăm lo công tác giáo dục, bồi dưỡng và

bảo vệ trẻ em, thiếu niên, nhi đồng Tăng cường giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, truyền thống và lịch sử dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thanh niên Thực hiện những giải pháp đột phá nhằm ngăn chặn có hiệu quả sự xuống cấp về đạo đức, lối sống, đẩy lùi tiêu cực xã hội

và các tệ nạn xã hội Bảo vệ và phát huy các giá trị tốt đẹp, bền vững trong truyền thống văn hoá Việt Nam Đẩy mạnh giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc của người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ Từng bước vươn lên khắc phục các hạn chế của con người Việt Nam; xây dựng con người Việt Nam thời đại mới, gắn kết chặt chẽ, hài hoà giữa giá trị truyền thống và giá trị hiện đại

Có cơ chế, chính sách, giải pháp để xây dựng môi trường văn hoá thật sự trong sạch, lành mạnh, cải thiện điều kiện hưởng thụ văn hoá của Nhân dân Phát huy ý thức tự giác của toàn dân xây dựng và thực hiện các chế tài, quy định, quy ước xã hội, bảo đảm công bằng về cơ hội và thụ hưởng văn hoá Khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát triển và đời sống văn hoá giữa các vùng, miền, các giai tầng xã hội, đặc biệt quan tâm đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số, các khu công nghiệp, Khắc phục bệnh thành tích, bệnh hình thức, thực hiện các chuẩn mực văn hoá gia đình Việt Nam ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh Đề cao vai trò của gia đình trong nuôi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ Phát huy các nhân tố tích cực, nhân văn trong các tôn giáo, tín ngưỡng Phê phán và ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực, mê tín, dị đoan Xây dựng và thực hiện các chuẩn mực văn hoá trong lãnh đạo, quản lý Chú trọng xây dựng môi trường văn hoá công sở lành mạnh, dân chủ, đoàn kết, nhân văn; đẩy lùi bệnh quan liêu, bè phái, mất đoàn kết, chủ nghĩa cơ hội và thực dụng Xây dựng văn hoá doanh nghiệp, doanh nhân và kinh doanh

Tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả của các loại hình văn hoá, văn nghệ Có kế hoạch, cơ chế và giải pháp xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa bảo tồn

và phát huy các giá trị văn hoá, lịch sử truyền thống dân tộc trong xây dựng con người, phát triển kinh tế - xã hội Chú trọng nâng cao giá trị tư tưởng, nghệ thuật, đồng thời bảo đảm tự do, dân chủ trong sáng tạo văn học, nghệ thuật;

5 khuyến khích những tìm tòi mới làm phong phú thêm bản sắc văn hoá Việt Nam; hạn chế các lệch lạc, các biểu hiện chạy theo thị hiếu tầm thường Quan tâm, tạo điều kiện phát triển văn hoá, văn nghệ của các dân tộc thiểu số Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của các hội văn học, nghệ thuật, tập hợp đông đảo văn nghệ sĩ tham gia; khuyến khích tự do sáng tạo, thực thi quyền tác giả

Khẩn trương triển khai phát triển có trọng tâm, trọng điểm ngành công nghiệp văn hoá và dịch vụ văn hoá trên cơ sở xác định và phát huy sức mạnh mềm của văn hoá Việt Nam, vận dụng có hiệu quả các giá trị và thành tựu mới của văn hoá, khoa học, kỹ thuật, công nghệ của thế giới Gắn phát triển văn hoá với phát triển du lịch, đưa du lịch thành một ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời bảo vệ, gìn giữ tài nguyên văn hoá cho các thế hệ mai sau Xây dựng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại Thực hiện tốt quy hoạch, phát triển hệ thống báo chí, truyền thông Sắp xếp ngành xuất bản, in và phát hành theo hướng tinh gọn, chất lượng, hiện đại hoá Tăng cường quản lý và phát triển các loại hình truyền thông, thông tin trên Internet Kiên quyết đấu tranh, loại bỏ các sản phẩm, thông tin độc hại, xuyên tạc, phản động, ảnh hưởng xấu đến ổn định chính trị - xã hội, thuần phong mỹ tục

Tiếp tục đổi mới toàn diện nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước về văn hoá Tăng cường đầu

tư, khai thác và phát huy tối đa các nguồn lực văn hoá đi đôi với đổi mới nội dung, phương thức quản lý, khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả; tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm hiệu quả đầu tư cao trong lĩnh vực văn hoá Đổi mới, hoàn thiện các thiết chế văn hoá từ trung ương đến cơ sở, bảo đảm hiệu quả Đào tạo và phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, tham mưu trong lĩnh vực văn hoá, văn nghệ, nhất là cán bộ chủ chốt thực sự am hiểu

về văn hoá, có phẩm chất, bản lĩnh, năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ Rà soát toàn bộ hệ thống các trường đào tạo văn hoá, văn nghệ, đổi mới và hiện đại hoá quy trình, nội dung, phương thức đào tạo để trong 5 - 10 năm tới khắc phục về cơ bản sự thiếu hụt đội ngũ cán bộ làm công tác văn hoá

Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hoá, xây dựng Việt Nam thành địa chỉ hấp dẫn về giao lưu văn hoá quốc tế Tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại phù hợp với thực tiễn Việt Nam, đồng thời chủ động nâng cao sức đề kháng của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thanh, thiếu niên đối với các văn hoá phẩm ngoại lai độc hại; từng bước đưa văn hoá Việt Nam đến với thế giới

3 Liên hệ thực tiễn tại địa phương

3.1 Kết quả đạt được

Yên Bái là tỉnh miền núi phía Bắc, có diện tích tự nhiên gần 6.889 km2; dân số trên 83 vạn người, với trên 30 dân tộc cùng sinh sống (dân tộc thiểu số chiếm 56,24%); có 09 huyện, thị xã, thành phố (trong đó 02 huyện vùng cao Trạm Tấu và Mù Cang Chải nằm trong 56 huyện nghèo đặc biệt khó khăn của cả nước, đồng bào Mông chiếm trên 80% dân số); có 173 xã, phường, thị trấn (150

xã, 10 thị trấn, 13 phường; có 81 xã đặc biệt khó khăn)

Trong những năm qua, tỉnh Yên Bái tiếp tục bảo tồn, phát huy và đẩy mạnh quảng bá các giá trị lịch sử, bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc gắn

với xây dựng hình ảnh con người Yên Bái “Thân thiện, nhân ái, đoàn kết, sáng

tạo, hội nhập” Nhận thức của các cấp, các ngành, của cán bộ, đảng viên và

nhân dân trong tỉnh về tầm quan trọng của việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước nâng lên rõ rệt

Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở đã và đang từng bước được củng cố Hoạt động văn nghệ quần chúng, các loại hình dịch vụ văn hóa công cộng được nâng cao chất lượng, nội dung thiết thực phục vụ tích cực nhiệm vụ chính trị tại địa phương, nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của nhân dân Công tác quản lý, tổ chức lễ hội nhận được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành, địa phương; ý thức thực hiện nếp sống văn minh của người dân khi tham gia lễ hội được nâng lên; những hiện tượng tiêu cực đã giảm nhiều, không còn các hiện tượng phản cảm, các tập tục mang yếu tố bạo lực Văn học, nghệ thuật

đã phản ánh chân thật, sinh động cuộc sống, thể hiện tinh thần, khát vọng dân tộc

7 Công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc trong tỉnh được phát huy Tỉnh Yên Bái đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đánh giá là một điển hình tiên tiến về bảo tồn, phát triển nền văn hóa dân gian của các dân tộc thiểu số Tỉnh cũng đã phối hợp cùng Lai Châu, Sơn La, Điện Biên về việc triển khai xây dựng hồ sơ Nghệ thuật Xòe Thái trình UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, Nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được nghiên cứu, nhận diện, bảo vệ

và phát huy giá trị đã góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy lòng

tự hào dân tộc, ý thức bảo vệ di sản trong Nhân dân, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của địa phương Số lượng di tích được xếp hạng tăng cao, đến năm 2020, xếp hạng 30 di tích, toàn tỉnh có 111 di tích, tăng 37% so với năm 2015, trong đó: có 01 di tích quốc gia đặc biệt, 12 di tích quốc gia, 98 di tích cấp tỉnh; danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang chải được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt; đề nghị UNESCO ghi danh “Nghệ thuật Xòe Thái” là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Đặc biệt, chú trọng phát huy giá trị bản sắc văn hóa với phát triển kinh tế, nhất là phát triển mạnh văn hóa gắn với du lịch

Việc giáo dục, chăm lo xây dựng con người Yên Bái phát triển toàn diện được quan tâm; trong đó, tập trung xây dựng giá trị văn hóa, đạo đức, năng lực, trí tuệ, bồi dưỡng lòng yêu nước, tự tôn, tự hào dân tộc, lương tâm, trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với bản thân, gia đình, xã hội, hướng tới xây dựng con người Yên Bái với các đặc tính: thân thiện, nhân ái, đoàn kết, sáng tạo, hội nhập

Để hình thành, phát triển nhân cách, nâng cao dân trí, công tác giáo dục

và đào tạo trên địa bàn tỉnh đã được các cấp, các ngành chú trọng và đạt nhiều kết quả Mạng lưới trường lớp tiếp tục được điều chỉnh theo hướng hợp lý, hoạt động hiệu quả, phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương Toàn tỉnh hiện

có 460 cơ sở giáo dục, 202 trường mầm non và phổ thông đạt chuẩn quốc gia, chiếm tỷ lệ 47,2% Chất lượng giáo dục đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt là giáo dục mũi nhọn Đưa nội dung giáo dục về lịch sử Đảng bộ địa