Tiểu luận môn Văn hóa kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp: Đạo đức kinh doanh của Công ty cổ phần Sữa Việt Nam – Vinamilk giới thiệu đến các bạn những nội dung về Cơ sở lí thuyết về đạo đức kinh doanh; Đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội của công ty Vinamilk; Vấn đề vi phạm đạo đức kinh doanh của công ty Vinamilk.
Trang 1TR ƯỜ NG Đ I H C BÁCH KHOA HÀ N I Ạ Ọ Ộ
Trang 2Hà N i, 2021ộ
M C L C Ụ Ụ
L I M Đ U Ờ Ở Ầ
Vi t nam đang trong quá trình công nghi p hoá, hi n đ i hóa, m r ng quanệ ệ ệ ạ ở ộ
h h p tác, đ u t v i các nệ ợ ầ ư ớ ước trên th gi i. Doanh nghi p là nhân t không thế ớ ệ ố ể thi u, đóng vai trò quan tr ng trong quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa. Sế ọ ệ ệ ạ ự phát tri n c a doanh nghi p có tác đ ng to l n đ n s phát tri n c a đ t nể ủ ệ ộ ớ ế ự ể ủ ấ ướ c,giúp đ t nấ ước ngày càng h i nh p sâu r ng, t ng bộ ậ ộ ừ ước phát tri n thành m t qu cể ộ ố gia giàu m nh. Tuy nhiên, trong quá trình h i nh p và phát tri n, Doanh nghi pạ ộ ậ ể ệ
g p r t nhi u khó khăn, th thách; ph i c nh tranh v i r t nhi u doanh nghi pặ ấ ề ử ả ạ ớ ấ ề ệ trong nước và nước ngoài. Trong n n kinh t toàn c u, các doanh nghi p v aề ế ầ ệ ừ
h p tác v a c nh tranh gay g t v i nhau. Đăc biêt,ợ ừ ạ ắ ớ ̣ ̣ doanh nghiêp Viêt Naṃ ̣ đang
đ ng trứ ươc nh ng c hôi cung nh nh ng thach th c to l n, đoi hoi phai nâng caó ữ ơ ̣ ̃ ư ữ ́ ứ ớ ̀ ̉ ̉ năng l c canh tranh không chi băng ngu n v n, chi n lự ̣ ̉ ̀ ồ ố ế ược kinh doanh, công ngh , năng suât, chât lệ ́ ́ ượng, hiêu qua, m u mã s n ph m ma con băng uy tin,̣ ̉ ẫ ả ẩ ̀ ̀ ̀ ́
Trang 3thương hiêu va đao đ c kinh doanh. Quan niêm chung trên thê gi i hiên nay đ ụ ̀ ̣ ứ ̣ ́ ớ ̣ ề
kh ng đ nh răng canh tranh gi a cac doanh nghiêp trong môi trẳ ị ̀ ̣ ữ ́ ̣ ương toan câu hoà ̀ ̀ ́
va hôi nhâp quôc tê chinh la canh tranh vê văn hoa, trong đo đao đ c kinh doanh,̀ ̣ ̣ ́ ́ ́ ̀ ̣ ̀ ́ ́ ̣ ứ trách nhi m xã h i la môt yêu tô co y nghia quyêt đinh. Chính vì th , đ o đ cệ ộ ̀ ̣ ́ ́ ́ ́ ̃ ́ ̣ ế ạ ứ kinh doanh và doanh nghi p có m i quan h ch t ch , khăng khít v i nhau, cùngệ ố ệ ặ ẽ ớ
t n t i, cùng song hành đ phát tri n lâu dài, b n v ng. Doanh nghi p c n ph iồ ạ ể ể ề ữ ệ ầ ả
hi u rõ, n m v ng và áp d ng t t đ o đ c kinh doanh vào doanh nghi p. T đóể ắ ữ ụ ố ạ ứ ệ ừ
l i nhu n s tăng b i đ o đ c doanh nghi p tăng thì l i nhu n s tăng. Tuyợ ậ ẽ ở ạ ứ ệ ợ ậ ẽ nhiên, các doanh nghi p t i Vi t Nam hi n nay còn ch a th c s hi u rõ, n mệ ạ ệ ệ ư ự ự ể ắ
v ng các nguyên t c c a đ o đ c kinh doanh. Đ làm rõ v n đ này, chúng taữ ắ ủ ạ ứ ể ấ ề hãy cùng tìm hi u đ tài: “ ể ề Đ o đ c kinh doanh và trách nhi m xã ht i côngạ ứ ệ ạ
ty c ph n S a Vi t Nam Vinamilkổ ầ ữ ệ ”
N I DUNG Ộ
Ch ươ ng 1: C s lý thuy t v đ o đ c kinh doanh ơ ở ế ề ạ ứ
1.1: Khái ni m đ o đ c kinh doanhệ ạ ứ
Đ o đ c là t p h p các nguyên t c, quy t c, chu n m c xã h i nh m đi uạ ứ ậ ợ ắ ắ ẩ ự ộ ằ ề
ch nh, đánh giá hành vi c a con ngỉ ủ ười đ i v i b n thân và trong quan h v iố ớ ả ệ ớ
người khác, v i xã h i. Nh ng chu n m c và quy t c đ o đ c bao g m: đớ ộ ữ ẩ ự ắ ạ ứ ồ ộ
lượng, chính tr c, khiêm t n, dũng c m, trung th c, tín, thi n, tàn b o, tham lam,ự ố ả ự ệ ạ kiêu ng o, hèn nhát, ph n b i, b t tín, ác. Ch c năng c b n c a đ o đ c là đi uạ ả ộ ấ ứ ơ ả ủ ạ ứ ề
ch nh hành vi c a con ngỉ ủ ười theo các chu n m c và quy t c đ o đ c đã đẩ ự ắ ạ ứ ược xã
h i th a nh n b ng s c m nh c a s thôi thúc lộ ừ ậ ằ ứ ạ ủ ự ương tâm cá nhân, c a d lu nủ ư ậ
xã h i, c a t p quán truy n th ng và c a giáo d c.ộ ủ ậ ề ố ủ ụ
Trang 4V n đ đ o đ c kinh doanh nhi u nấ ề ạ ứ ở ề ước trên th gi i đã đế ớ ược chú tr ng,ọ quan tâm t r t lâu. Đ o đ c kinh doanh xu t phát t th c ti n kinh doanh quaừ ấ ạ ứ ấ ừ ự ễ các th i kì l ch s Đ o đ c kinh doanh xu t phát t th c ti n kinh doanh. Đ oờ ị ử ạ ứ ấ ừ ự ễ ạ
đ c kinh doanh là m t lo i đ o đ c ngh nghi p, tuy nhiên, vì g n v i y u tứ ộ ạ ạ ứ ề ệ ắ ớ ế ố kinh doanh, l i nhu n nên đ o đ c kinh doanh có nh ng đ c thù riêng. Các nhàợ ậ ạ ứ ữ ặ nghiên c u nh Phillip V. Lewis, Ferrels và John Fraedrich đã đ a ra nhi u quanứ ư ư ề
đi m v v n đ đ o đ c kinh doanh. Giáo s Phillip V.Lewis, sau khi đúc rút tể ề ấ ề ạ ứ ư ừ
185 đ nh nghĩa khác nhau v đ o đ c kinh doanh, đã đ a ra đ nh nghĩa: “Đ o đ cị ề ạ ứ ư ị ạ ứ kinh doanh là t t c nh ng quy t c, tiêu chu n, chu n m c đ o đ c ho c lu t lấ ả ữ ắ ẩ ẩ ự ạ ứ ặ ậ ệ
đ cung c p ch d n v hành vi ng x chu n m c và s trung th c (c a m t tể ấ ỉ ẫ ề ứ ử ẩ ự ự ự ủ ộ ổ
ch c) trong nh ng trứ ữ ường h p nh t đ nh”.ợ ấ ị
Đ o đ c kinh doanh có r t nhi u khái ni m khác nhau nh ng nó đạ ứ ấ ề ệ ư ược hi uể
đ n gi n là m t t p h p các nguyên t c, chu n m c có tác d ng đi u ch nh, đánhơ ả ộ ậ ợ ắ ẩ ự ụ ề ỉ giá, hướng d n và ki m soát hành vi c a các ch th kinh doanh. Theo nghĩaẫ ể ủ ủ ể
r ng thì đó là t t c nh ng ai là ch th c a các quan h và hành vi kinh doanh:ộ ấ ả ữ ủ ể ủ ệ doanh nhân, khách hàng và các ch th khác có liên quan.ủ ể
Đao đ c kinh doanh la môt bô phân câu thanh va không tach r i cua đao đ c xạ ứ ̀ ̣ ̣ ̣ ́ ̀ ̀ ́ ờ ̉ ̣ ứ ̃ hôi noi chung. Quan h gi a đ o đ c kinh doanh và đ o đ c xã h i là quan ḥ ́ ệ ữ ạ ứ ạ ứ ộ ệ
gi a cái chung và cái riêng ch không ph i gi a cái b ph n và cái toàn th Đ oữ ứ ả ữ ộ ậ ể ạ
đ c xã h i lúc nào cũng có nh ng chu n m c tiêu bi u cho th i đ i kinh t – xãứ ộ ữ ẩ ự ể ờ ạ ế
h i c a mình. Nh ng khi ch a có kinh t th trộ ủ ư ư ế ị ường thì rõ ràng, ch a th nói đ nư ể ế kinh doanh (n n kinh t t nhiên) nên cũng ch a có đ o đ c kinh doanh. Chínhề ế ự ư ạ ứ sau này, ki ho t đ ng kinh doanh phát tri n thì t đó m i hình thành nên đ o đ cạ ộ ể ừ ớ ạ ứ kinh doanh và nó b sung nh ng chu n m c và n i dung m i vào nh ng chu nổ ữ ẩ ự ộ ớ ữ ẩ
m c đ o đ c xã h i đã có. Nh ng rõ ràng là, nh ng chu n m c c a đ o đ c kinhự ạ ứ ộ ư ữ ẩ ự ủ ạ ứ
Trang 5doanh l i ch đạ ỉ ược hình thành trong xã h i v i nh ng chu n m c đ o đ c đã có.ộ ớ ữ ẩ ự ạ ứ
Nh v y, quan h gi a đ o đ c kinh doanh và đ o đ c xã h i là quan h gi aư ậ ệ ữ ạ ứ ạ ứ ộ ệ ữ cái riêng v i cái chung ch không ph i là gi a cái b ph n v i cái toàn th Đ oớ ứ ả ữ ộ ậ ớ ể ạ
đ c kinh doanh m i nứ ở ỗ ước khác nhau s có nh ng chu n m c khác nhau phẽ ữ ẩ ự ụ thu c vào trình đ phát tri n c a b n thân đ i s ng xã h i nộ ộ ể ủ ả ờ ố ộ ở ước đó. Ch khiỉ doanh nghi p tôn tr ng nh ng giá tr đ o đ c c a c ng đ ng, tuân theo nh ngệ ọ ữ ị ạ ứ ủ ộ ồ ữ chu n m c c a xã h i, t đó hình thành nên thẩ ự ủ ộ ừ ương hi u danh ti ng c a mình,ệ ế ủ thì khi đó, vi c kinh doanh c a doanh nghi p m i th c s đ t hi u qu Nh v yệ ủ ệ ớ ự ự ạ ệ ả ư ậ
v i t cach la môt dang đao đ c nghê nghiêp mang tinh đăc thu cao vi găn liên v iơ ứ ́ ̀ ̣ ̣ ̣ ứ ̀ ̣ ́ ̣ ̀ ̀ ́ ̀ ơ ́cac l i ích kinh tê, đ o đ c kinh doanh chính là ph m trù đ o đ c đ́ ợ ́ ạ ứ ạ ạ ứ ược v n d ngậ ụ vào ho t đ ng kinh doanh nh ng no không tach r i nên tang cua no la đao đ c xaạ ộ ư ́ ́ ờ ̀ ̉ ̉ ́ ̀ ̣ ứ ̃ hôi chung va ph i ch u s chi ph i b i m t h giá tr và chu n m c đ o đ c xạ̃ ̀ ả ị ự ố ở ộ ệ ị ẩ ự ạ ứ
h i.ộ
1.2: Các nguyên t c và chu n m c c a đ o đ c kinh doanhắ ẩ ự ủ ạ ứ
Đ o đ c kinh doanh là m t d ng đ o đ c ngh nghi p đạ ứ ộ ạ ạ ứ ề ệ ược v n d ng vàoậ ụ trong ho t đ ng kinh doanh. Ch khi nào đạ ộ ỉ ược v n d ng thành th o vào doanhậ ụ ạ nghi p thì doanh nghi p m i có th phát tri n lâu dài, b n v ng, đem l i lòng tinệ ệ ớ ể ể ề ữ ạ cho khách hàng, người tiêu dùng. Đ v n d ng t t thì các doanh nghi p ph i tuânể ậ ụ ố ệ ả
th các nguyên t c và chu n m c c a đ o đ c kinh doanh.ủ ắ ẩ ự ủ ạ ứ
1.2.1: Tính trung th cự
Tính trung th c ph i đự ả ược th hi n trong m i m t c a doanh nghi p. Khôngể ệ ọ ặ ủ ệ dùng các th đo n gian d i, x o trá đ ki m l i. Gi l i h a, gi ch tín trongủ ạ ố ả ể ế ờ ữ ờ ứ ữ ữ kinh doanh. Nh t quán trong nói và làm. Trung th c trong ch p hành lu t phápấ ự ấ ậ
c a Nhà nủ ước, không làm ăn phi pháp nh tr n thu , l u thu ; không s n xu t,ư ố ế ậ ế ả ấ
Trang 6kinh doanh, buôn bán các m t hàng qu c c m, th c hi n các d ch v có h i choặ ố ấ ự ệ ị ụ ạ thu n phong m t c. Trung th c trong giao ti p v i đ i tác (giao d ch, đàm phán,ầ ỹ ụ ụ ế ớ ố ị
ký k t) và ngế ười tiêu dùng: không làm hàng gi , khuy n mãi gi , qu ng cáo saiả ế ả ả
s th t, s d ng trái phép các nhãn hi u n i ti ng, vi ph m b n quy n, phá giá.ự ậ ử ụ ệ ổ ế ạ ả ề Trung th c ngay v i b n thân, không h i l , tham ô, th t két, “chi m công vi t ”.ự ớ ả ố ộ ụ ế ư1.2.2: Tôn tr ng quy n con ngọ ề ười
M i doanh nghi p c n tôn tr ng nguy n con ngỗ ệ ầ ọ ề ười, t o môi trạ ường lành
m nh, bình đ ng, công t phân minh cho ngạ ẳ ư ườ ội c ng s và dự ưới quy n; đ ngề ồ
th i t o cho khách hàng và đ i tác s tin tờ ạ ố ự ưởng, coi tr ng. Đ i v i nh ng ngọ ố ớ ữ ườ i
c ng s và dộ ự ưới quy n: tôn tr ng ph m giá, quy n l i chính đáng, tôn tr ngề ọ ẩ ề ợ ọ
h nh phúc, tôn tr ng ti m năng phát tri n c a nhân viên, quan tâm đúng m c, tônạ ọ ề ể ủ ứ
tr ng quy n t do và các quy n h n h p pháp khác. Đ i v i khách hàng: tônọ ề ự ề ạ ợ ố ớ
tr ng nhu c u, s thích và tâm lý khách hàng. Đ i v i đ i th c nh tranh: tônọ ầ ở ố ớ ố ủ ạ
tr ng l i ích đ i th , c nh tranh công b ng, minh b ch.ọ ợ ố ủ ạ ằ ạ
1.2.3: G n l i ích c a doanh nghi p v i l i ích c a khách hàng và xã h i, coiắ ợ ủ ệ ớ ợ ủ ộ
tr ng hi u qu g n v i trách nhi m xã h iọ ệ ả ắ ớ ệ ộ
L i ích c a doanh nghi p và l i ích c a khách hàng, xã h i có m i quan hợ ủ ệ ợ ủ ộ ố ệ
m t thi t v i nhau, không th tách r i. M i doanh nghi p ph i đ t l i ích c aậ ế ớ ể ờ ỗ ệ ả ặ ợ ủ khách hàng, l i ích c a xã h i lên hàng đ u, tr thành tôn ch c a s phát tri nợ ủ ộ ầ ở ỉ ủ ự ể doanh nghi p. Đ ng th i, doanh nghi p c n g n hi u qu c a mình v i các tráchệ ồ ờ ệ ầ ắ ệ ả ủ ớ nhi m xã h i, các ho t đ ng c ng đ ng. Có nh v y, doanh nghi p m i phátệ ộ ạ ộ ộ ồ ư ậ ệ ớ tri n b n v ng, l n m nh, thu hút nhân tài, t o s tin tể ề ữ ớ ạ ạ ự ưởng cho khách hàng,
ni m tin cho đ i tác và đ c bi t là góp ph n xây d ng xã h i t t đ p h n.ề ố ặ ệ ầ ự ộ ố ẹ ơ
Trang 71.2.4: Bí m t và trung thành v i các trách nhi m đ c bi tậ ớ ệ ặ ệ
Th c hi n nguyên t c này chính là đ m b o s phát tri n b n v ng cho doanhự ệ ắ ả ả ự ể ề ữ nghi p trong kinh doanh.ệ
1.3: Vai trò c a đ o đ c kinh doanh trong qu n tr doanh nghi pủ ạ ứ ả ị ệ
Trong m t doanh nghi p, l i nhu n là y u t c n thi t cho s t n t i c a m tộ ệ ợ ậ ế ố ầ ế ự ồ ạ ủ ộ doanh nghi p và là c s đánh giá kh năng duy trì ho t đ ng kinh doanh c aệ ơ ở ả ạ ộ ủ doanh nghi p. Tuy nhiên, n u ngệ ế ười qu n lý coi l i nhu n là m c tiêu chính vàả ợ ậ ụ duy nh t thì s t n t i c a doanh nghi p s b đe d a. Chính vì th vi c áp d ngấ ự ồ ạ ủ ệ ẽ ị ọ ế ệ ụ
đ o đ c kinh doanh vào qu n tr doanh nghi p là vô cùng quan tr ng.ạ ứ ả ị ệ ọ
1.3.1: Đ o đ c kinh doanh góp ph n đi u ch nh hành vi c a các ch thạ ứ ầ ề ỉ ủ ủ ể kinh doanh
Đ o đ c kinh doanh b sung và k t h p v i pháp lu t đi u ch nh các hành viạ ứ ổ ế ợ ớ ậ ề ỉ kinh doanh theo khuôn kh pháp lu t và qu đ o c a các chu n m c xã h i.ổ ậ ỹ ạ ủ ẩ ự ộ Không m t pháp lu t nào dù hoàn thi n đ n đâu đi chăng n a không th là chu nộ ậ ệ ế ữ ể ẩ
m c cho m i hành vi c a đ o đ c kinh doanh vì ph m vi nh hự ọ ủ ạ ứ ạ ả ưởng c a đ oủ ạ
đ c l n h n pháp lu t, nó bao quát m i lĩnh v c c a th gi i tinh th n trong khiứ ớ ơ ậ ọ ự ủ ế ớ ầ pháp lu t ch đi u ch nh nh ng hành vi liên quan đ n ch đ nhà nậ ỉ ề ỉ ữ ế ế ộ ước, ch đế ộ
xã h i, M t khác, pháp lu t càng đ y đ , ch t ch và độ ặ ậ ầ ủ ặ ẽ ược thi hành nghiêm
ch nh thì đ o đ c càng đỉ ạ ứ ược đ cao, càng h n ch đề ạ ế ược s ki m l i phi phápự ế ờ
đ ng th i cũng là hành vi đ o đ c: tham nhũng, buôn l u, tr n thu , gian l nồ ờ ạ ứ ậ ố ế ậ
thương m i, khi b phát hi n s b pháp lu t đi u ch nh.ạ ị ệ ẽ ị ậ ề ỉ
Trang 81.3.2: Đ o đ c kinh doanh góp ph n vào ch t lạ ứ ầ ấ ượng c a doanh nghi p.ủ ệ
M t doanh nghi p có ch t lộ ệ ấ ượng s t o đẽ ạ ược s tin tự ưởng cho khách hàng cũng nh các đ i tác làm vi c. B i l , khách hàng thư ố ệ ở ẽ ường có xu hướng l a ch nự ọ
nh ng công ty có uy tín, ch t lữ ấ ượng h n là nh ng công ty làm ăn không rõ ràngơ ữ cho dù ch t lấ ượng cũng nh giá c c a s n ph m, d ch v công ty b n có thư ả ủ ả ẩ ị ụ ạ ể cũng ch ngang b ng so v i các đ i th khác trong cùng ngành.ỉ ằ ớ ố ủ
Đ i v i các nhà đ u t , h cũng s u tiên h p tác, làm vi c v i các công ty cóố ớ ầ ư ọ ẽ ư ợ ệ ớ
đ o đ c kinh doanh. B i l , các nhà đ u t tin r ng, đ o đ c kinh doanh quy tạ ứ ở ẽ ầ ư ằ ạ ứ ế
đ nh tr c ti p đ n hi u qu và l i nhu n kinh doanh c a doanh nghi pị ự ế ế ệ ả ợ ậ ủ ệ
1.3.3: Đ o đ c kinh doanh góp ph n vào s cam k t và t n tâm c a nhânạ ứ ầ ự ế ậ ủ viên
S t n tâm c a nhân viên xu t phát t g vi c các nhân viên tin r ng tự ậ ủ ấ ư ệ ằ ương lai
c a h g n li n v i tủ ọ ắ ề ớ ương lai c a doanh nghiêp. Chính vì th h s n sàng hi sinhủ ế ọ ẵ
cá nhân vì t ch c c a mình. Môi trổ ứ ủ ường đ o đ c t ch c r t quan tr ng đ i v iạ ứ ổ ứ ấ ọ ố ớ các nhân viên. Khi các nhân viên c m th y môi trả ấ ường đ o đ c trong t ch c t t,ạ ứ ổ ứ ố
h s t n tâm h n đ đ t các tiêu chu n đ o đ c cao trong các ho t đ ng hàngọ ẽ ậ ơ ể ạ ẩ ạ ứ ạ ộ ngày. Cam k t và s t n tâm c a nhân viên đ i v i ch t lế ự ậ ủ ố ớ ấ ượng c a công ty có tácủ
đ ng tích c c đ n v th c nh tranh c a công ty nên m t môi trộ ự ế ị ế ạ ủ ộ ường làm vi c cóệ
đ o đ c có tác đ ng tích c c đ n các đi m m u ch t v tài chính vì ch t lạ ứ ộ ự ế ể ấ ố ề ấ ượ ng
d ch v ph c v khách hàng tác đ ng đ n s hài lòng c a khách hàng, làm đ pị ụ ụ ụ ộ ế ự ủ ẹ hình nh công ty, thu hút các khách hàng m i c a công ty.ả ớ ủ
Trang 91.3.4: Đ o đ c kinh doanh góp ph n làm hài lòng khách hàngạ ứ ầ
M t doanh nghi p có đ o đ c kinh doanh, tôn tr ng khách hàng, đ t kháchộ ệ ạ ứ ọ ặ hàng làm tôn ch cho m i m c tiêu, k ho ch kinh doanh thì s luôn đ t đỉ ọ ụ ế ạ ẽ ạ ượ ự c shài lòng c a khách hàng thân quen, thu hút khách hàng m i. V n đ làm hài lòngủ ớ ấ ề khách hàng còn thông qua vi c đ i tr nhanh chóng khi x y ra l i, thái đ c aệ ổ ả ả ỗ ộ ủ nhân viên, T đó t o s tin từ ạ ự ưởng c a khách hàng, doanh nghi p ngày càng phátủ ệ tri n, l n m nh.ể ớ ạ
1.3.5: Đ o đ c kinh doanh góp ph n t o ra l i nhu n cho doanh nghi pạ ứ ầ ạ ợ ậ ệ
M t công ty có đ o đ c kinh doanh s t o độ ạ ứ ẽ ạ ược lòng tin đ i v i khách hàngố ớ nên s bán đẽ ược nhi u s n ph m, d ch v h n, t đó thu v l i nhu n cũng sề ả ẩ ị ụ ơ ừ ề ợ ậ ẽ
t t h n.ố ơ
M t khác, đ i v i các công ty đã niêm y t trên th trặ ố ớ ế ị ường ch ng khoán, đ oứ ạ
đ c kinh doanh cũng nh hứ ả ưởng tr c ti p đ n giá tr c phi u. Trong trự ế ế ị ổ ế ường h pợ
th trị ường có bi n đ ng thì nh ng công ty có đ o đ c kinh doanh cũng có th thuế ộ ữ ạ ứ ể
v l i nhu n t t do đ t đề ợ ậ ố ạ ượ ực s tín nhi m t phía khách hàng và các nhà đ u t ệ ừ ầ ư1.3.6: Góp ph n làm tăng uy tín, s v ng m nh c a thầ ự ữ ạ ủ ương hi u qu c giaệ ố
T i sao đ o đ c kinh doanh l i nh hạ ạ ứ ạ ả ưởng đ n s v ng m nh c a qu c gia?ế ự ữ ạ ủ ố
T i sao các nhà đ u t l i có xu hạ ầ ư ạ ướng đ u t vào n n kinh t c a nầ ư ề ế ủ ước này thay vì nước khác? M t trong nh ng lý do quan tr ng nh hộ ữ ọ ả ưởng đ n quy t đ nhế ế ị
đó chính là đ o đ c kinh doanh. M t n n kinh t có th ch chính tr rõ ràng,ạ ứ ộ ề ế ể ế ị trung th c, s phát tri n v kinh t đem l i nh ng l i ích v xã h i, không cóự ự ể ề ế ạ ữ ợ ề ộ tham nhũng, … t o ni m tin cho các nhà đ u t trong và ngoài nạ ề ầ ư ước. T đó màừ
n n kinh t chung c a đ t nề ế ủ ấ ước cũng ngày càng phát tri n v ng m nh.ể ữ ạ
Trang 101.4: Th c tr ng đ o đ c kinh doanh Vi t Nam hi n nayự ạ ạ ứ ở ệ ệ
1.4.1. Th c tr ngự ạ
Vi t Nam m i chi bệ ớ ̉ ươc vao xây d ng kinh tê thi tŕ ̀ ự ́ ̣ ương t khi băt đâu công̀ ừ ́ ̀ cuôc Đôi m i v i Đai hôi Đang lân th VI năm 1986, l i xu t phát t môt nêṇ ̉ ơ ớ ́ ̣ ̣ ̉ ̀ ứ ạ ấ ừ ̣ ̀ kinh tê tâp trung quan liêu bao câp. Văn hoa kinh doanh, trong đo quan trong nhât́ ̣ ́ ́ ́ ̣ ́
la đao đ c kinh doanh, đên nay d luân chung trong xa hôi v n cho la con “bò ̣ ứ ́ ư ̣ ̃ ̣ ẫ ̀ ̀ ̉ ngo”. Trong hoat đông san xuât kinh doanh đa xay ra hang van vu vi pham luât̉ ̣ ̣ ̉ ́ ̃ ̉ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ phap va đao đ c kinh doanh v i rât nhiêu hiên t́ ̀ ̣ ứ ớ ́ ̀ ̣ ượng tiêu c c. Vi t Nam, tráchự Ở ệ nhi m xã h i c a doanh nghi p đang tr thành m t n i dung đệ ộ ủ ệ ở ộ ộ ược quan tâm. Khái ni m trách nhi m xã h i c a doanh nghi p còn tệ ệ ộ ủ ệ ương đ i m i m Vi tố ớ ẻ ở ệ Nam, vì v y vi c th c hi n cho đ n nay v n còn h n ch Trách nhi m xã h iậ ệ ự ệ ế ẫ ạ ế ệ ộ
c a doanh nghi p đủ ệ ược hi u là s cam k t c a doanh nghi p đóng góp cho vi cể ự ế ủ ệ ệ phát tri n kinh t b n v ng thông qua nh ng vi c làm nâng cao ch t lể ế ề ữ ữ ệ ấ ượng đ iờ
s ng c a ngố ủ ười lao đ ng và các thành viên trong gia đình h , theo cách đó có l iộ ọ ợ cho doanh nghi p, cũng nh s phát tri n chung c a xã h i.ệ ư ự ể ủ ộ Do ch a th y đư ấ ượ cvai trò quan tr ng cũng nh l i ích t vi c th c hi n trách nhi m xã h i đem l i,ọ ư ợ ừ ệ ự ệ ệ ộ ạ nên nhi u doanh nghi p Vi t Nam đã không làm tròn trách nhi m c a mình v iề ệ ệ ệ ủ ớ
xã h i, nh xâm ph m quy n và l i ích h p pháp c a ngộ ư ạ ề ợ ợ ủ ười lao đ ng, ngộ ười tiêu dùng, gây ô nhi m môi trễ ường, … nh trong v n đ l m phát: Khi l m phát tăngư ấ ề ạ ạ cao làm chi phí đ u vào tăng m nh, các doanh nghi p thầ ạ ệ ường có xu hướng tăng giá các m t hàng đ b o toàn l i nhu n. Vi c này l i khi n cho l m phát tr nênặ ể ả ợ ậ ệ ạ ế ạ ở
tr m tr ng h n và càng khi n doanh nghi p g p nhi u khó khăn tronag kinhầ ọ ơ ế ệ ặ ề doanh. Trong v n đ gây ô nhi m môi trấ ề ễ ường: Đ doanh nghi p có th c nhể ệ ể ạ tranh trong n n kinh t toàn c u, các doanh nghi p ph i đ m b o ho t đ ng c aề ế ầ ệ ả ả ả ạ ộ ủ mình không gây ra nh ng tác h i đ i v i môi trữ ạ ố ớ ường sinh thái, t c là ph i thứ ả ể
Trang 11hi n s thân thi n v i môi trệ ự ệ ớ ường trong quá trình s n xu t c a mình. Đây là m tả ấ ủ ộ tiêu chí r t quan tr ng đ i v i ngấ ọ ố ớ ười tiêu dùng, vi c các doanh nghi p gây ôệ ệ nhi m môi trễ ường đang tr nên nh c nh i và gây b t bình trong xã h i, nh vở ứ ố ấ ộ ư ụ phát hi n Công ty Vedan Vi t Nam x nệ ệ ả ước th i ch a qua x lý ra sông Th V i,ả ư ử ị ả cùng các hành vi gây ô nhi m môi trễ ường có h th ng c a nhi u công ty khác.ệ ố ủ ề
Nh v y, đ i v i trư ậ ố ớ ường h p Vedan, vi c kinh doanh c a h là không có đ oợ ệ ủ ọ ạ
đ c và hành x vô trách nhi m v i môi trứ ử ệ ớ ường, người lao đ ng và ngay c v i xãộ ả ớ
h i đang nuôi dộ ưỡng công ty. T đó các doanh nghi p VN ph i nh n th c sâuừ ệ ả ậ ứ
s c h n v l i ích th c hi n Trách nhi m xã h i mang l i cho các doanh nghi pắ ơ ề ợ ự ệ ệ ộ ạ ệ trong b i c nh đ t nố ả ấ ước ta hi n nay.ệ
1.4.2. Gi i pháp nâng cao đ o đ c kinh doanh Vi t Namả ạ ứ ở ệ
Xu t phát t th c tr ng, nguyên nhân d n đ n tình tr ng y u kém trongấ ừ ự ạ ẫ ế ạ ế th cự thi đ o đ c kinh doanh Vi t Nam, c n đ y m nh th c hi n các gi i pháp sau:ạ ứ ở ệ ầ ẩ ạ ự ệ ả
Hoan thiên khung luât phap nhăm tao c s phap ly v ng chăc cho đao đ c̀ ̣ ̣ ́ ̀ ̣ ơ ở ́ ́ ữ ́ ̣ ư ́kinh doanh
Nâng cao nh n th c c a c ng đ ng doanh nghi p, doanh nhân đ i v i cácậ ứ ủ ộ ồ ệ ố ớ
v n đ đ o đ c kinh doanhấ ề ạ ứ
Đ y m nh các biên phap khuyên khich doanh nghiêp, doanh nhân nâng caoẩ ạ ̣ ́ ́ ́ ̣ đao đ c kinh doanḥ ứ
Nâng cao vai tro cua cac c quan bô, ban, nganh, đia ph̀ ̉ ́ ơ ̣ ̀ ̣ ương, tô ch c xả ứ ̃ hôi, cac hôi va hiêp hôi có trách nhi m trong vi c qu n lý, th c thi đ o đ c̣ ́ ̣ ̀ ̣ ̣ ệ ệ ả ự ạ ứ
Trang 12kinh doanh nh : Tông Liên đoan Lao đông Viêt Nam, Hiêp hôi Phat triênư ̉ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̉ Văn hoa Doanh nghiêp Viêt Nam, Hôi Bao vê quyên nǵ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣ ̀ ươi tiêu dung…)̀ ̀
Tăng cường công tác tuyên truy n, bi u dề ể ương các doanh nghi p, doanhệ nhân th c thi t t đ o đ c kinh doanh đ ng th i phat hiên va đ a ra côngự ố ạ ứ ồ ờ ́ ̣ ̀ ư luân nh ng ca nhân va hanh vi vi pham đao đ c kinh doanh.̣ ữ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ứ
Trang 13Ch ươ ng 2: Đ o đ c kinh doanh c a công ty Vinamilk ạ ứ ủ
2.1: Gi i thi u v công ty Vinamilkớ ệ ề
Công ty Vinamilk có tên đ y đ làầ ủ Công ty c ph n S a Vi t Namổ ầ ữ ệ , tên g iọ khác: Vinamilk. Đây là doanh nghi p chuyên s n xu t, kinh doanh s a và các s nệ ả ấ ữ ả
ph m t s a cũng nh các thi t b máy móc liên quan t i Vi t Nam. Theo th ngẩ ừ ữ ư ế ị ạ ệ ố
kê c a Chủ ương trình Phát tri n Liên H p Qu c, đây là công ty l n th 15 t i Vi tể ợ ố ớ ứ ạ ệ Nam vào năm 2007
Vinamilk hi n đang là m t doanh nghi p đ ng đ u trong lĩnh v c s n xu tệ ộ ệ ứ ầ ự ả ấ các s n ph m t s a t i Vi t Nam. Các s n ph m mangả ẩ ừ ữ ạ ệ ả ẩ thương hi uệ này chi mế lĩnh ph n l n th ph n trên c nầ ớ ị ầ ả ước, c th nh sau:ụ ể ư
54,5% th ph nị ầ s a trong nữ ước,40,6% th ph nị ầ s a b t,ữ ộ
33,9% th ph nị ầ s a chua u ng;ữ ố84,5% th ph nị ầ s a chua ănữ79,7% th ph nị ầ s a đ cữ ặCác s n ph m đ n t thả ẩ ế ừ ương hi u Vinamilk đệ ược phân ph i đ u kh p 63ố ề ắ
t nh thành trên c nỉ ả ước v i 220.000 đi m bán hàng. Bên c nh đó, Vinamilk Vi tớ ể ạ ệ Nam còn được xu t kh u sang 43 qu c gia trên th gi i nh : M , Pháp, Canada,ấ ẩ ố ế ớ ư ỹ
Ba Lan, Đ c, Nh t B n, Trung Đông,… Sau h n 40 năm hình thành và phát tri n,ứ ậ ả ơ ể công ty đã xây d ng đự ược 14 nhà máy s n xu t, 2 xí nghi p kho v n, 3 chi nhánhả ấ ệ ậ văn phòng bán hàng, 1 nhà máy s a t i Campuchia (Angkormilk), 1 văn đ i di nữ ạ ạ ệ
t i Thái Lan.ạ
Trang 142.1.1: L ch s hình thành và phát tri nị ử ể
Giai đo n hình thành t năm 1976 – 1986 ạ ừ
Năm 1976, Công ty S a Vi t Nam (Vinamilk)ữ ệ chính th c đứ ược thành l p v iậ ớ tên g i ban đ u làọ ầ Công ty S a – Cà Phê Mi n Namữ ề Công ty thu c T ng c cộ ổ ụ Công nghi p Th c ph m mi n Nam.ệ ự ẩ ề
Đ n năm 1982ế , công ty S a – Cà phê Mi n Nam đữ ề ược chuy n giao v bể ề ộ công nghi p th c ph m và đệ ự ẩ ược đ i tên thànhổ Xí nghi p S a – Cà phê – Bánhệ ữ
k o Iẹ
Th i kì đ i m i năm 1986 – 2003 ờ ổ ớ
Vào tháng 3/1992, xí nghi p Liên hi p S a – Cà phê – Bánh k o I chính th cệ ệ ữ ẹ ứ
đ i tên thành Công ty S a Vi t Nam (Vinamilk) – tr c thu c B Công nghi pổ ữ ệ ự ộ ộ ệ
nh Công ty chuyên v s n xu t và ch bi n nh ng lo i s n ph m t S a.ẹ ề ả ấ ế ế ữ ạ ả ẩ ừ ữ
Đ n năm 1994, Công ty S a Vi t Nam đã xây d ng thêm 1 nhà máy t i Hàế ữ ệ ự ạ
N i đ phát tri n th trộ ể ể ị ường t i mi n B c thu n l i h n. S ki n này đã nângạ ề ắ ậ ợ ơ ự ệ
t ng s nhà máy c a công ty lên con s 4. Vi c xây d ng đổ ố ủ ố ệ ự ược n m trong chi nằ ế
lược m r ng, phát tri n đ có th đáp ng nhu c u s d ng các s n ph m s aở ộ ể ể ể ứ ầ ử ụ ả ẩ ữ
c a ngủ ười dân mi n B c.ề ắ
Năm 1996, Liên doanh v i Công ty CP Đông l nh Quy Nh n đ thành l p Xíớ ạ ơ ể ậ nghi p Liên Doanh S a Bình Đ nh. Vi c liên doanh này đã giúp công ty thànhệ ữ ị ệ công xâm nh p th trậ ị ường mi n Trung m t cách thu n l i nh t.ề ộ ậ ợ ấ
Năm 2000, nhà máy s a C n Th đữ ầ ơ ược xây d ng t i khu Công nghi p Tràự ạ ệ Nóc. Vào tháng 5 năm 2001, công ty đã khánh thành nhà máy S a t i C n Th ữ ạ ầ ơ
Trang 15 Th i kì c ph n hóa t năm 2003 – nay ờ ổ ầ ừ
Tháng 11 năm 2003, công ty đã được chuy n thành Công ty c ph n S a Vi tể ổ ầ ữ ệ Nam. Mã giao d ch trên sàn ch ng khoán Vi t c a công ty là:ị ứ ệ ủ VNM. Cũng trong năm đó, Công ty khánh thành thêm nhà máy S a t i khu v c Bình Đ nh và TP. Hữ ạ ự ị ồ Chí Minh
Năm 2004, công ty đã thâu tóm c ph n c a Cty CP S a Sài Gòn, tăng s v nổ ầ ủ ữ ố ố
đi u l lên 1,590 t đ ng. Đ n năm 2005, công ty l i ti p t c ti n hành mua cề ệ ỷ ồ ế ạ ế ụ ế ổ
ph n c a các đ i tác liên doanh trong cty c ph n S a Bình Đ nh. Vào tháng 6ầ ủ ố ổ ầ ữ ị năm 2005, công ty đã khánh thành thêm nhà máy S a Ngh An.ữ ệ
Vào ngày 19 tháng 1 năm 2006, công ty được niêm y t trên sàn ch ng khoánế ứ TP.HCM . Th i đi m đó v n c a T ng Cty Đ u t và Kinh doanh V n Nhà nờ ể ố ủ ổ ầ ư ố ướ c
n m gi 50,01% v n đi u l c a Công ty. Đ n 20/8/2006, Vinamilk chính th cắ ữ ố ề ệ ủ ế ứ
đ i logo thổ ương hi u công ty.ệ
Trong năm 2009, doanh nghi p đã phát tri n đệ ể ược 135.000 đ i lý phân ph i, 9ạ ố nhà máy và nhi u trang tr i nuôi bò s a t i Ngh An, Tuyên Quang. Năm 2012,ề ạ ữ ạ ệ công ty ti p t c ti n hành thay đ i logo c a thế ụ ế ổ ủ ương hi u.ệ
Giai đo n 2010 – 2012, doanh nghi p đã ti n hành xây d ng nhà máy s a nạ ệ ế ự ữ ướ c
và s a b t t i t nh Bình Dữ ộ ạ ỉ ương v i t ng s v n đ u t là 220 tri u USD. Nămớ ổ ố ố ầ ư ệ
2011, đ a nhà máy s a Đà N ng đi vào ho t đ ng v i s v n đ u t lên đ n 30ư ữ ẵ ạ ộ ớ ố ố ầ ư ế tri u USD.ệ
Năm 2016, khánh thành nhà máy S a đ u tiên t i nữ ầ ạ ước ngoài, đó là nhà máy
S a Angkormilk Campuchia. Đ n năm 2017, ti p t c khánh thành trang tr iữ ở ế ế ụ ạ Vinamilk Organic Đà L t – trang tr i bò s a h u c đ u tiên t i Vi t Nam.ạ ạ ữ ữ ơ ầ ạ ệ
Trang 162.1.2: M t vài s n ph m c a thộ ả ẩ ủ ương hi u Vinamlik:ệ
Cho đ n th i đi m hi n t i, Công ty S a Vinamilk đã cung c p h n 250 lo iế ờ ể ệ ạ ữ ấ ơ ạ
s n ph m khác nhau, v i các ngành hàng chính c th nh sau:ả ẩ ớ ụ ể ư
S a nữ ước v i các nhãn hi uớ ệ : ADM GOLD, Flex, Super SuSu.
S a chua v i các nhãn hi uữ ớ ệ : SuSu, Probi. ProBeauty
S a b t tr em và ngữ ộ ẻ ườ ớ : Dielac, Alpha, Pedia. Grow Plus, Optimum i l nGold, b t dinh dộ ưỡng Ridielac, Diecerna đ c tr ti u đặ ị ể ường, SurePrevent, CanxiPro, Mama Gold
S a đ cữ ặ : Ngôi sao Phương Nam, Ông Th ọ
Kem và phô mai: kem s a chua Subo, kem Delight, Twin Cows, Nhóc kem,ữ Nhóc Kem Oze, phô mai Bò Đeo N ơ
S a đ u nành – nữ ậ ước gi i khátả : nước trái cây Vfresh, nước đóng chai Icy, s a đ u nành GoldSoy.ữ ậ
2.1.3: T m nhìn c a Vinamilkầ ủ
“Tr thành bi u tở ể ượng ni m tin hàng đ u Vi t Nam v s n ph m dinh dề ầ ệ ề ả ẩ ưỡ ng
và s c kh e ph c v cu c s ng con ngứ ỏ ụ ụ ộ ố ười”
2.1.4: S m nh c a Vinamilkứ ệ ủ
“Vinamilk cam k t mang đ n cho c ng đ ng ngu n dinh dế ế ộ ồ ồ ưỡng và ch t lấ ượ ngcao c p hàng đ u b ng chính s trân tr ng, tình yêu và trách nhi m cao c a mìnhấ ầ ằ ự ọ ệ ủ
v i cu c s ng con ngớ ộ ố ười và xã h i”ộ
2.1.5: Giá tr c t lõi c a Vinamlikị ố ủ
Chính tr cự : Liêm chính, trung th c trong ng x và trong t t c các giaoự ứ ử ấ ả
d ch.ị
Trang 17 Tôn tr ngọ : Tôn tr ng b n thân, tôn tr ng đ ng nghi p. Tôn tr ng Công ty,ọ ả ọ ồ ệ ọ tôn tr ng đ i tác. H p tác trong s tôn tr ng.ọ ố ợ ự ọ
Công b ngằ : Công b ng v i nhân viên, khách hàng, nhà cung c p và các bênằ ớ ấ liên quan khác
Tuân thủ: Tuân th Lu t pháp, B Quy T c ng X và các quy ch ,ủ ậ ộ ắ Ứ ử ế chính sách, quy đ nh c a Công ty.ị ủ
Đ o đ cạ ứ : Tôn tr ng các tiêu chu n đã đọ ẩ ược thi t l p và hành đ ng m tế ậ ộ ộ cách đ o đ c.ạ ứ
2.1.6: Tri t lý kinh doanh c a Vinamlikế ủ
“Vinamilk mong mu n tr thành s n ph m đố ở ả ẩ ược yêu thích nh t m i khuấ ở ọ
v c, lãnh th Vì th chúng tôi tâm ni m r ng ch t lự ổ ế ệ ằ ấ ượng và sáng t o là ngạ ườ i
b n đ ng hành c a Vinamilk. Vinamilk xem khách hàng là trung tâm và cam k tạ ồ ủ ế đáp ng m i nhu c u c a khách hàng”ứ ọ ầ ủ
2.2: Đ o đ c kinh doanh và trách nhi m xã h i c a Vinamilkạ ứ ệ ộ ủ
2.2.1. Đ o đ c kinh doanhạ ứ
Nguyên t c và chu n m c c a đ o đ c kinh doanh:ắ ẩ ự ủ ạ ứ
Tính trung th c: Vinamilkcam k t: “Chúng ta s cung c p nh ng s n ph mự ế ẽ ấ ữ ả ẩ
và d ch v đa d ng v i ch t lị ụ ạ ớ ấ ượng đ t tiêu chu n cao nh t, giá c c nhạ ẩ ấ ả ạ tranh và trung th c trong m i giao d ch”.ự ọ ị
Tôn tr ng con ngọ ười: Hướng t i m i đ i tớ ọ ố ượng người tiêu dùng, nhân viên, đ i tác, nhà cung c p. Vinamilk đ u xây d ng b quy t c ng xố ấ ề ự ộ ắ ứ ử
Trang 18 G n l i ích c a doanh nghi p v i l i ích c a khách hàng và xã h i:ắ ợ ủ ệ ớ ợ ủ ộ Vinamilk luôn nhìn nh n khách hàng nh là m t đ i tác kinh doanh d aậ ư ộ ố ự trên c s đôi bên cùng có l i. Vinamilk s có nh ng hành đ ng thi t th cơ ở ợ ẽ ữ ộ ế ự
nh ho ch đ nh, đi u khi n kho n h p tác, h tr , … v h th ng kháchư ạ ị ề ể ả ợ ỗ ợ ề ệ ố hàng c a mình.ủ
L i nhu n ph i g n v i trách nhi m xã h i: Vinamilk làm công tác xã h iợ ậ ả ắ ớ ệ ộ ộ không ch trong m y năm g n đây mà su t t khi thành l p công ty. Côngỉ ấ ầ ố ừ ậ
ty luôn nâng cao ý th c trách nhi m v c ng đ ng, ý th c chia s đ i v iứ ệ ề ộ ồ ứ ẻ ố ớ
c ng đ ng. Đó là ý th c trách nhi m c a doanh nghi p.ộ ồ ứ ệ ủ ệ
2.2.2. Trách nhi m xã h iệ ộ
Trách nhi m xã h i c a m t doanh nghi p là nh ng nghĩa v m t doanhệ ộ ủ ộ ệ ữ ụ ộ nghi p ph i th c hi n nh m đ t đệ ả ự ệ ằ ạ ược nhi u nh t nh ng tác đ ng tích c c vàề ấ ữ ộ ự
h n ch đ n m c th p nh t nh ng tác đ ng tiêu c c đ i v i xã h i.ạ ế ế ứ ấ ấ ữ ộ ự ố ớ ộ
Trách nhi m xã h i c a m t doanh nghi p bao g m b n nhóm: kinh t , phápệ ộ ủ ộ ệ ồ ố ế
lý, đ o đ c và nhân văn.ạ ứ
Là m t trong nh ng doanh nghi p hàng đ u Vi t Nam, Vinamilk nh n th c rõộ ữ ệ ầ ệ ậ ứ
t m nh hầ ả ưởng c a mình đ n xã h i, là m t doanh nghi p quan tâm nhi u đ nủ ế ộ ộ ệ ề ế các ho t đ ng CSR, ngoài chú tr ng vào vi c đ u t cho các ho t đ ng kinhạ ộ ọ ệ ầ ư ạ ộ doanh, không khi nào Vinamilk quên vai trò c a minh v i xã h i: “Nh n th c sâuủ ớ ộ ậ ứ
s c t m nh hắ ầ ả ưởng c a mình đ n xã h i cũng nh nh ng thách th c mà toàn xãủ ế ộ ư ữ ứ
h i đang đ i m t, Vinamilk xác đ nh nguyên t c kinh doanh là g n k t m t cáchộ ố ặ ị ắ ắ ế ộ hài hoà gi a m c tiêu kinh doanh v i trách nhi m v i xã h i, hữ ụ ớ ệ ớ ộ ướng đ n phátế tri n b n v ng”.ể ề ữ