KHẢO SÁT ý KIẾN CỦA SINH VIÊN KHOA NGA VỀ NHỮNG KHÓ KHĂN KHI GIAO TIẾP BẰNG TIẾNG ANH TRONG CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HỒ CHÍ MINHKHOA TIẾNG NGA ---o0o---Sinh viên thực hiện: PHẠM THỊ TRANG NGUYỄN THỊ ÁNH TUYẾT NGHÊ UYỂN QUỲNH TRÂM KHẢO SÁT Ý KIẾN CỦA SINH VIÊN KHOA NGA VỀ NHỮNG KH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HỒ CHÍ MINH

KHOA TIẾNG NGA

-o0o -Sinh viên thực hiện:

PHẠM THỊ TRANG NGUYỄN THỊ ÁNH TUYẾT NGHÊ UYỂN QUỲNH TRÂM

KHẢO SÁT Ý KIẾN CỦA SINH VIÊN KHOA NGA VỀ NHỮNG KHÓ KHĂN KHI GIAO TIẾP BẰNG TIẾNG ANH TRONG CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

Tiểu luận môn phương pháp nghiên cứu khoa học

TP Hồ Chí Minh – 2016

TÓM TẮT

MỤC LỤC

TÓM TẮT 2

MỞ ĐẦU 4

0.1 Lý do chọn đề tài 4

0.2 Mục đích nghiên cứu 4

0.3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

0.4 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học 5

0.5 Phương pháp nghiên cứu 5

0.6 Giới hạn đề tài 6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7

1.1 Lịch sử nghiên cứu 7

1.2 Các nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tài 8

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 11

2.1 Cách thức chọn mẫu 11

2.2 Phương pháp nghiên cứu 12

2.2.1 Phương pháp quan sát 12

2.2.2 Phương pháp điều tra khảo sát 12

2.2.3 Phương pháp phân tích và tổng hợp dữ liệu 15

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN 16

3.1 Kết quả phân tích 16

3.1.1 Nhận xét tổng quan về khả năng của sinh viên khoa Nga 16

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 16

MỞ ĐẦU

0.1 Lý do chọn đề tài

Trong xu hướng của nền kinh tế hội nhập như hiện nay, ngoài kiến thức chuyên môn cần thiết chúng ta còn cần một trình độ ngoại ngữ tốt Đặc biệt, khi tiếng anh đã trở thành ngôn ngữ chung của thế giới thì việc học ngoại ngữ ngày càng quan trọng hơn Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không phải ai cũng giỏi ngoại ngữ Sinh viên Việt Nam nói chung và sinh viên khối ngành ngoại ngữ nói riêng gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình học Một cách khách quan mà nói thì sinh viên hiện nay chưa tìm được cho mình một phương pháp học tập đúng đắn Còn về mặt chủ quan thì sinh viên hiện nay chỉ được dạy chủ yếu về mặt ngữ pháp, còn về kỹ năng thực hành, vận dụng tiếng anh vào các tình huống giao tiếp thực tế thì kém

Đây được xem là thực trạng chung của tất cả sinh viên học ngoại ngữ, đặc biệt đối với sinh viên khoa Nga – Anh Học thành thạo một ngôn ngữ đã khó, tuy nhiên, với sinh viên khoa song ngữ việc học này sẽ còn gặp nhiều khó khăn hơn Do đó, để giao tiếp tiếng anh một cách có hiệu quả trong các tình huống thực tế, khả năng thực hành cần được phát triển và rèn luyện tích cực hơn, đặc biệt trong giai đoạn sinh viên Nhận thấy đây là một vấn đề khá thiết yếu và muốn tìm ra một số giải pháp hữu ích giúp sinh viên nên chúng tôi quyết định chọn đề tài “Khảo sát ý kiến của sinh viên khoa Nga về những khó khăn khi giao tiếp bằng tiếng anh trong các tình huống thực tế”

0.2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là khảo sát và nghiên cứu mô ̣t cách có hê ̣ thống về những khó khăn của sinh viên khoa Nga khi sử dụng tiếng anh đã học ở trường vào các tình huống giao tiếp thực tế Từ đó tìm ra biện pháp khắc phục và đề xuất những phương

án nhằm giúp sinh viên áp dụng những kiến thức tiếng anh đã học mô ̣t cách hiê ̣u quả nhất trong công viê ̣c và trong giao tiếp thông thường hằng ngày

0.3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu của đề tài là toàn bộ sinh viên khoa Nga trường Đại học Sư Phạm TP Hồ Chí Minh

Đối tượng nghiên cứu là những khó khăn của sinh viên khi sử dụng tiếng Anh đã được học trên lớp vào các tình huống giao tiếp thực tế và những đề xuất cho vấn đề này

0.4 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

Bài khảo sát này sẽ tập trung phân tích vào ba nhiệm vụ chính: Sinh viên thường

sử dụng tiếng anh để giao tiếp trong những tình huống nào? Sinh viên thường gặp phải những khó khăn gì khi sử dụng tiếng anh để giao tiếp trong những tình huống thực tế? Làm thế nào để giúp sinh viên tự tin khi giao tiếp bằng tiếng anh trong các tình huống thực tế?

Dựa trên vốn hiểu biết, những kinh nghiệm có được của bản thân và sự quan sát nhóm chúng tôi đưa ra một số giả thuyết như sau: Với đặc thù của khoa chuyên ngữ, sinh viên khoa Nga trường ĐHSP TPHCM có lợi thế tiếp xúc với ngôn ngữ nhiều hơn so với sinh viên các khối ngành khác Chương trình học được phân bổ theo tiêu chuẩn các kỹ năng nghe – nói – đọc – viết Do đó, sinh viên có nhiều thời gian sử dụng tiếng anh để giao tiếp trong các tiết học như trao đổi bằng tiếng anh với giảng viên, thuyết trình về những chủ đề được giao… Bên cạnh đó, sinh viên có thể thực hành tiếng thông qua việc tham gia các câu lạc bộ giao tiếp với người nước ngoài, đi du lịch… Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể sử dụng thành thạo tiếng anh trong quá trình giao tiếp Hầu hết sinh viên thường gặp rất nhiều khó khăn khi sử dụng tiếng anh trong cuộc sống như ngại ngùng, thiếu tự tin, thiếu kiến thức, thiếu kỹ năng giao tiếp Để có thể tự tin giao tiếp với người khác bằng tiếng anh sinh viên cần thường xuyên tiếp xúc với người nước ngoài, học hỏi kiến thức từ các phương tiện truyền thông, sách, báo và chủ động tham gia các hoạt động, phong trào về giao tiếp, sử dụng ngoại ngữ

0.5 Phương pháp nghiên cứu

Cơ sở của phương pháp luận nghiên cứu được sử dụng chủ yếu trong bài nghiên cứu này dựa trên quan điểm thực tiễn Sỡ dĩ như vậy là vì, bài nghiên cứu của chúng tôi tập trung khảo sát những khó khăn mà sinh viên thường mắc phải khi sử dụng tiếng anh vào các tình huống giao tiếp thực tế, cụ thể là sinh viên khoa song ngữ Nga – Anh trường ĐHSP TPHCM Qua thực tế, bản khảo sát sẽ cho thấy sinh viên đánh giá về kỹ năng giao tiếp tiếng anh của họ như thế nào để từ đó đưa ra giải pháp cụ thể

Trong bài nghiên cứu này, phân tích và tổng hợp là hai phương pháp chính được

sử dụng xuyên suốt Bên cạnh đó, để bài nghiên cứu được hoàn thành một cách khách quan, nhóm chúng tôi còn sử dụng những bảng câu hỏi cụ thể để thăm dò ý kiến của sinh viên khoa Nga

0.6 Giới hạn đề tài

Bài nghiên cứu khảo sát ý kiến của sinh viên khoa Nga trường Đại học Sư Phạm thành phố Hồ Chí Minh về những khó khăn mà sinh viên mắc phải khi sử dụng tiếng anh được học trên lớp vào các tình huống giao tiếp hằng ngày Vì chỉ gói gọn trong phạm vi nhỏ nên bài nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế và chưa bao quát hết toàn bộ nội dung của đề tài cũng như tính chính xác tuyệt đối của những khó khăn rút ra từ bản khảo sát

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Lịch sử nghiên cứu

Việt Nam là một trong những quốc gia mà tiếng Anh được xem là một trong những ngoại ngữ - công cụ giao tiếp chính, nên việc giảng dạy tiếng Anh hết sức được chú trọng Điều đó được thể hiện thông qua Luật giáo dục Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nâng cao tầm quan trọng của việc học tiếng Anh bằng cách đưa tiếng Anh vào giảng dạy ngay từ cấp tiểu học Dạy và học ngoại ngữ ở Việt Nam đã rất nỗ lực song chưa thực sự hiệu quả và còn có nhiều hạn chế, vậy thì đâu là nguyên nhân? Có thể đó là

do chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, hay do phương pháp kiểm tra kết quả học tập đánh giá chưa đúng và chưa phản ánh thực chất, kết quả đánh giá chưa đáp ứng được yêu cầu và mục đích của việc kiểm tra đánh giá Đã có rất nhiều các nghiên cứu nhằm đổi mới chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo như: thay đổi giáo trình, sách giáo khoa, bồi dưỡng năng lực sư phạm và trình độ chuyên môn cho giáo viên, thay đổi phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của người học…Tuy nhiên cần có sự hỗ trợ trong công tác dạy và học của chúng ta về mô hình kiểm tra đánh giá kết quả học tập của người học nhằm tác động trở lại quá trình dạy và học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng

Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về các phương pháp nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ nhưng những nghiên cứu ở Việt Nam chưa đầy đủ, cũng như chưa có những nghiên cứu sâu về năng lực học ngoại ngữ dựa trên khung đánh giá năng lực cụ thể Tiếng Anh tuy chỉ là một công cụ để giao tiếp nhưng phải làm thế nào để giảng dạy

và học tập có hiệu quả: đổi mới phương pháp giảng dạy hay là điều chỉnh cách thức kiểm tra đánh giá hiện nay Đây là hai vấn đề liên quan với nhau khá chặt chẽ Mục tiêu và vai trò của việc dạy và học ngoại ngữ (Nguyễn Văn Tụ 2009) đã được tái khẳng định, mục đích của dạy ngoại ngữ được xác định chính là dạy năng lực giao tiếp hay nói cách khác

là dạy kỹ năng giao tiếp cho sinh viên Quan điểm này hoàn toàn đúng đắn và đã được chứng minh bởi hàng loạt những yêu cầu của nhà tuyển dụng trong việc sử dụng thành thạo ngoại ngữ Do vậy, học ngoại ngữ không chỉ đơn giản là học từ vựng, ngữ pháp mà còn học giao tiếp

Để đạt được “cái đích” ở trên, vấn đề về năng lực đã được nhiều tác giả đề cập tới như Dương Thu Mai (2012), Vũ Thị Phương Anh & Nguyễn Bích Hạnh (2004)… Đa phần các tác giả phản ánh xu hướng mới để giáo dục đạt kết quả cao, đó là dựa vào năng lực Tác giả Hoàng Văn Lân - một Việt kiều đang sinh sống tại Mỹ có nhiều tâm huyết

với việc dạy và học tiếng Anh tại Việt Nam hiện nay, từng làm công tác giảng dạy nên tác giả nắm được những điểm yếu của người Việt trong việc học tiếng Anh nhất là cách phát âm, nhấn giọng, dùng từ ngữ vì thế ông tâm huyết muốn viết một cuốn giáo trình tự học tiếng Anh dành riêng cho người Việt, phiên âm theo cách đọc của người Việt Về

những cái khó trong tiếng Anh chính tác giả đã phải thừa nhận “Học cách phát âm tiếng Anh là một vấn đề rất khó Tiếng Anh viết một đường đọc một nẻo, đọc một nẻo viết một đường Âm tiết và chính tả không đi đôi với nhau vì thế ta phải nhớ âm của từng chữ một chứ không thể đọc theo âm của chữ viết” Nhà giáo dục phải biết dựa vào những vùng

tiệm cận phát triển của người học để hỗ trợ người học trong việc khám phá năng lực bản thân, đạt được những thành tích cao nhất Bên cạnh đó, các tác giả cũng đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của ngoại ngữ trong chính sách giáo dục ngôn ngữ của Việt nam, tuy nhiên năng lực ngoại ngữ của sinh viên tốt nghiệp nói chung vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của đất nước Ngoài ra nghiên cứu còn đi sâu vào việc nêu lên thực trạng học ngoại ngữ của các trường trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp để cải thiện thực trạng đó là: thực hiện một cuộc cách mạng về cách quản lý giảng dạy tiếng Anh tại các trường, cho phép sinh viên tự tổ chức học tập tiếng Anh Năng lực

là yếu tố cần thiết trong bất kỳ hoạt động nào Các nghiên cứu gần đây đều chỉ rõ và nhấn mạnh vai trò của năng lực để thành công trong học tập Dựa vào năng lực chung cho đến các năng lực thành phần, nghiên cứu của tác giả Nguyễn Quang Việt (2009) đã áp dụng vào công tác đào tạo nghề, học nghề cũng cần phải có năng lực Tác giả nghiên cứu đã nhận diện một số vấn đề về thực trạng và đề xuất giải pháp thực hiện đánh giá kết quả học tập định hướng năng lực hành nghề trong các cơ sở nghề ở Việt Nam Học nghề cần đến yếu tố năng lực, vậy tại sao học ngoại ngữ lại không tận dụng yếu tố này?

Nhìn chung các nghiên cứu đều chỉ rõ cái đích của dạy và học ngoại ngữ, đồng thời đề cập đến vai trò của năng lực trong học tập Tuy nhiên, cần phát hiện ra những trở ngại trong học tập thì mới dựa vào năng lực để cải thiện được kết quả học tập Nghiên cứu khoa học của hai tác giả Trịnh Vinh Hiển (2008) và Lê Thị Ánh Tuyến (2012) đã khảo sát về ý kiến của sinh viên chuyên Anh năm thứ nhất về kỹ năng tiếng Anh, khó khăn về mặt học thuật và phi học thuật mà sinh viên chuyên Anh gặp phải trong quá trình luyện nghe, giao tiếp, từ đó đề xuất các giải pháp để khắc phục những khó khăn và nâng cao hiệu quả trong việc nghe hiểu cũng như giao tiếp tiếng Anh cho sinh viên

1.2 Các nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tài

Theo một số nghiên cứu cho thấy, có nhiều nguyên nhân dẫn đến những khó khăn trong việc áp dụng tiếng anh vào tình huống giao tiếp thực tế của sinh viên hiện nay Tình

trạng sinh viên học ngoại ngữ nhưng kém về kỹ năng giao tiếp hiện nay rất phổ biến Tuy nhiên, mặc dù kỹ năng giao tiếp còn hạn chế nhưng kỹ năng đọc và viết lại rất tốt Điều này cho thấy không phải chất lượng đầu vào của sinh viên kém mà bởi sinh viên chưa biết cách để vận dụng những kỹ năng mềm vào các hình huống giao tiếp một cách hợp lý

Theo kết quả nghiên cứu của một nhóm sinh viên trường Cao đẳng Thương Mại

Đà Nẵng Nhóm đã thực hiện đề tài nghiên cứu “Những khó khăn trong giao tiếp của sinh viên năm nhất” Nghiên cứu cho thấy, nguyên nhân chính dẫn đến những khó khăn trong giao tiếp chủ yếu là bởi nguyên các nguyên nhân khách quan như là đa số những sinh viên xuất thân từ các vùng miền trên đất nước nên hoàn cảnh sống khác nhau, hình thành nên những quan điểm sống, phong cách sống đa dạng nên tìm những nét tương đồng, sự thống nhất là không đơn giản Việc xuất thân từ các vùng quê khác nhau nên ngôn từ cũng như giọng điệu giao tiếp khác nhau do đó gây ra tâm lý xấu hổ, ngại giao tiếp Bên cạnh đó những nguyên nhân chủ quan từ phía bản thân sinh viên khi lên Đại học, Cao đẳng thường giao tiếp với những người chưa từng quen biết nên để thiết lập các mối quan

hệ tốt, cần phải có những khả năng giao tiếp nhất định, nhưng thực tế, kỹ năng giao tiếp của sinh viên còn rất hạn chế, nhiều bạn không diễn đạt được hết ý của mình, khả năng ngôn từ kém, hay bị chi phối bởi cảm xúc cá nhân Hay những lý do từ phía trường, lớp trong việc đào tạo sinh viên về những kỹ năng cơ bản như giao tiếp còn rất hạn chế, trên góc độ lý thuyết là chính mà thiếu đi vào quá trình luyện tập và các hoạt động sinh hoạt tập thể, các tổ chức câu lạc bộ còn rất hạn chế cũng gây ra những khó khăn cho sinh viên trong việc áp dụng tiếng anh trong giao tiếp

Trong quá trình giảng dạy tiếng Anh cho Sinh viên Việt Nam, Tổ chức Giáo dục Pasal đã có cơ hội tiến hành những nghiên cứu định lượng nhằm phát hiện những nguyên nhân chủ yếu cản trở khả năng giao tiếp tiếng Anh của sinh viên nói riêng và người học tiếng Anh nói chung Theo các nghiên cứu khoa học, quy trình học bất kỳ một ngôn ngữ nào cũng cần tuân theo đúng quy luật tự nhiên Nghe - Nói - Đọc - Viết Chúng ta có thể

dễ dàng hình dung quy luật này khi nhìn vào cách một đứa trẻ học nói Ban đầu, đứa trẻ ở trong trạng thái Nghe hoàn toàn, trí não tiếp nhận những âm thanh mới từ người xung quanh Trải qua một thời gian đủ ngấm, đứa trẻ sẽ tập bắt chước nói lại những từ mình hay được nghe một cách bập bẹ và theo đúng ngữ âm, ngữ điệu của từ đó Điều này cũng diễn ra tương tự với kỹ năng đọc và viết, sau khi đứa trẻ nhận biết được tất cả các âm và

từ quen thuộc, nó sẽ phát triển khả năng đọc hiểu văn bản và sau quá trình tích luỹ được vốn từ vựng, cách dùng câu sẽ tiến tới khả năng viết theo ý muốn Tuy nhiên, thực tế quá trình dạy và học trong hệ thống giáo dục của Việt Nam trước đây đa phần chỉ tập trung

vào rèn hai kỹ năng đọc - viết cho học sinh và sinh viên và khiến họ gặp khó khăn khi phải đối mặt với hai kỹ năng nghe và nói

Mă ̣c dù trước đó đã có rất nhiều nghiên cứu về những khó khăn và giải pháp trong viê ̣c áp dụng tiếng Anh vào giao tiếp Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào thực hiê ̣n

về đề tài những khó khăn của sinh viên khi áp dụng tiếng Anh vào giao tiếp tiếng Anh trong khoa đă ̣c thù song ngữ Nga - Anh

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Trong quá trình nghiên cứu khoa học, phương pháp nghiên cứu là một trong những yếu tố quan trọng quyết định nên tính thành công của bài nghiên cứu Xác định đúng phương pháp được xem là bước đệm đầu và đảm bảo tính khoa học, chính xác của kết quả nghiên cứu