Đáp án: nhóm 1,6 + Giai đoạn quét-thải khí: Lúc đầu cửa quét và cửa Cháy – dãn Nén và cháy thải vẫn còn mở, hòa khí có nở áp suất cao từ cacte qua đường thông 8 và cacte và Đóng cửa thải[r]
Trang 1SO GIAO DUC VA DAO TAO CONG HOA XA HOI CHU NGHIA VIET NAM Trường THPT Nguyễn Hữu Huân Độc lập - Tự Do —- Hạnh Phúc
Môn dạy: Công Nghệ 11
GIÁO ÁN DẠY LÝ THUYÉT Chuong 5: DAI CUONG VE DONG CO DOT TRONG
Bai 21: NGUYEN LILAM VIEC CUA DONG CO DOT TRONG
Tiết 02
A CHUAN BI
1 Mục tiêu bài học:
> Mục tiêu kiến thức: Qua bài học HS cần hiệu được:
- Nguyên lí làm việc của động cơ 2 kì (xăng, điezen)
- So sánh nguyên lí làm việc của động cơ 2 ki va 4 ki
> Mục tiêu kĩ năng
- Hiéu duoc sơ lược bài học khi đọc trước SGK
- _ Hình thành khả năng quan sát, khả năng tư duy, phân tích, so sánh
> Mục tiêu thái độ
- _ Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong ngành động cơ đốt trong
- Nghiêm túc trong giờ học, tích cực phát biểu ý kiến
2 Phương tiện dạy học
> Sự chuẩn bị của giáo sinh
e Nội dung
- _ Nghiên cứu kĩ nội dung bài 2l trang 100-103/ SGK,
- - Xác định các kiến thức cơ bản của bài, đọc các tài liệu có nội dung liên
quan tới bài giảng
- _ Soạn giáo án, lập kế hoạch giảng dạy
se Đô dùng dạy học
Trang 2- _ Chuẩn bị những tranh ảnh (hình 21.3, 21.4, bảng biểu, phiếu học tập), dụng
cụ phục vụ cho bài dạy
e Phương pháp dạy học
- _ Sử dụng phương pháp nêu vấn đê, kết hợp với phương pháp thuyết trình, diễn giảng, phương pháp dạy học tích cực (làm việc nhóm )
> Sự chuẩn bị của học sinh
- _ Đọc trước nội dung bài trong søk
- _ Tìm hiểu và ghi lại những nội dung khó
B TIỀN TRÌNH BÀI DẠY
1 Ôn định lớp: (1 phút)
- _ Kiểm tra sĩ số lớp học
- _ Tác phong, nê nếp của học sinh
2 Kiém tra bài cũ: (5 phút)
a Phuong pháp kiểm tra: vấn đáp
b Số học sinh dự kiến sẽ kiểm tra: 02
c Câu hỏi kiểm tra:
1.Khái niệm DCT, DCD, V toàn phần , V buông cháy , V công tác, tỉ số nén? 2.Nguyên lí làm việc của động cơ diezen 4 kì? (Nhìn hình trả lời)
d Dap an cau hoi:
Cau 1:
- PCT: la diém chét ma tai do pit-t6ng 6 xa tam truc khuyu nhat
- PCD: 1a diém chết mà tại đó pit-tông ở gần tâm trục khuỷu nhất
- - Hành trình pittông (S ) Là quãng đường pit-tông đi được giữa 2 ĐC
- _ Thể tích toàn phần (Vtp): Là thê tích xilanh giới hạn bởi nắp máy, xi lanh và đỉnh
pit-t6ng khi pit-t6ng 6 DCD
- Thé tich buồng cháy (Vbe): Là thê tích không gian gidi han boi nap may, xilanh và đỉnh pit-t6ng khi pit-t6ng 6 DCT
- _ Thể tích công tác (Vet): Là không gian thể tích được giới hạn bởi 2 điểm chết
- _ Tỉ số nén: Là tỉ số giữa thề tích toàn phân và thể tích buông cháy.
Trang 3Câu 2: Nhìn hình mô tả lại nguyên lí hoạt động
3 Giảng bài mới: (37 phút)
a Gidi thiéu bai moi: (1 phit)
Qua bài 21 (T1) chúng ta đã giải thích được xăng đồ vào xe máy qua hệ thông của động
cơ đốt trong tạo ra cơ năng giúp xe chạy được như thế nào, nhưng có phải tất cả các loại máy móc đều phải sử dụng động cơ 4 kì? Tùy theo mục đích sử dụng là đơn giản hay phức tạp trong thời gian nhanh hay chậm mà các kĩ sư cơ khí đã đơn giản hóa và tạo ra động cơ 2 kì
để giảm bớt giá thành dụng cụ như máy cưa, máy cắt cỏ , để tìm hiểu động cơ 2 kì đã đơn giản như thế nào, nguyên lí hoạt động ra sao, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài 21
NGUYEN LI LAM VIEC CUA DONG CO DOT TRONG (tiét 2)
b Tién trinh bai giang méi (36p)
Thời Noi dung ns > Hoạt động - sian Giáo viên | Hoc sinh
Hoạt động 1: Đặc điểm cấu tạo của động cơ 2 ki
s 1 Đặc điểm cấu tạo | Quan sát hình 21.3/SGK/101 Hoàn thành bảng |-Quan sát,
phút của động cơ 2 kì sau: vạn dụng
- Dong co 2 ki don
giản hơn động cơ 4 ki
Động cơ không dùng
Cho biết sự khác nhau cơ bản giữa đ/c xăng 2 kì và
4 kì
thành yêu
3
Trang 4
22
phut
Xupap, pit-t6ng lam nhiém cau
vụ của ván trượt để đóng - ;
vào xilanh phải có áp suất N/V - Iruyên động - Truyên động vào vở
cao, nên trước khi vào || pitong “Van trượt đóng-
xianh chúng được nén mƠ các cưa
trong cacte
N/V_ | Không Đóng-mở Xupap dé nap-thai Vitri | Cácte Xilanh nén
hòa khí Hoạt động 2: Nguyên lí làm việc của động cơ xăng 2 kì
2 Nguyên lí làm việc | 7ổ chức hoạt động nhóm (15p)
của động cơ xăng 2 kì Chia lớp thành 8 nhóm (mỗi tô 2 nhóm)
a Ki 1: Pictông đi từ ĐCT | Yêu cẩu: trình bày diễn biến của các quá trình Nhanh
xuống ĐCD
- Trong xilanh diễn ra các
quá trình : cháy — dãn nở,
thải tự do và quét thái khí
+ Giai đoạn Cháy-dãn nở:
Đầu Kì I, pit-tông ở ĐCT
Khi cháy có áp suất cao dãn
no đẩy pittông (2) đi
xuống, làm quay trục khuỷu
(6) sinh công Quá trình
cháy-dãn nở kết thúc khi
pit-tông bắt đầu mở cửa thải
(3)
+ Giai doan Thai tu do: Tu
khi pit-tông mở cửa thải cho
tới khi bắt đầu mở cửa quét
(9) khí thải trong xilanh có
áp suất cao sẽ qua cửa thải
ra ngoài
+ Giai đoạn Quét-thải khí:
Từ khi pit-tông mở cửa quét
(cửa thải vẫn đang mở) cho
đến khi tới ĐCD, hòa khí có
áp suất cao (khí quét) từ
cacte (7) qua đường thông
(8) và cửa quét (9) đi vào
xilanh, đẩy khí thải trong
trong 2 ki, tra loi câu hỏi bên dưới
Phân công:
e_ Nhóm 1: Trình bày diễn biến quá trình cháy-dãn nở trong kì 1 theo bảng mẫu? Cho biết thứ tự các cửa của đc 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
e_ Nhóm 2: Trình bày diễn biến quá trình thải tự do trong kì 1 theo bảng mẫu? Cho biết thứ tự các cửa của đc 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
e_ Nhóm 3: Trình bày diễn biến quá trình quét-thai khi trong ki 1 theo bảng mẫu? Cho biết thứ tự các cửa của đc 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
e_ Nhóm 4: Trình bày diễn biến quá trình quét-thai khi trong kì 2 theo bảng mẫu? Cho biết thứ tự các cửa của đc 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
e_ Nhóm 5: Trình bày diễn biến quá trình lọt khí trong kì 2 theo bảng mẫu? Cho biết thứ tự các cửa của đ/c 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
e_ Nhóm 6: Trình bày diễn biến quá trình
chóng chia nhóm, đọc sek, hoang thanh bang
mau
-Suy nghĩ trả lời câu hỏi
Trang 5
xilanh qua cửa thải ra ngoài
- Từ khi thân pit-tông đóng
cửa nạp (4) cho đến khi pit-
tông tới ĐCD_, hòa khí
trong cacte được nén nên
nhiệt độ của chúng tăng lên
Pit-tong duoc bé trí đóng
cửa nạp trước khi mở cửa
quét, hòa khí trong cacte đã
có ấp suất cao
b Kì 2: Pi-tông đi từ
ĐCD lên ĐCT
- Trong xilanh diễn ra quá
trình: quét-thải khí, lọt, nén
và cháy
+ Giai đoạn quét-thải khí:
Lúc đầu cửa quét và cửa
thải vẫn còn mở, hòa khí có
ấp suất cao từ cacte qua
đường thông (8) và cacte và
cửa quét (9) tiếp tục đi vào
xilanh, đẩy khí thải trong
xilanh qua cua thai (3) ra
ngoài Quá trình quét-thải
kết thúc khi pit-tông đóng
kín cửa quét
+ Giai đoạn lọt khí: Từ khi
pIt tông đóng cửa quét cho
tới khi đóng cửa thải, một
phân hòa khí trong xilanh bị
lọt qua cửa thải ra ngoài
+ Giai đoạn nén và cháy:
Từ khi pittông đóng cửa
thải cho đến khi tới ĐCT,
quá trình nén mới thực sự
diễn ra Cuối kì 2, bugi bật
tia lửa điện châm cháy hòa
khí, quá trình cháy bắt đầu
- Ngoài các quá trình trên,
trong kì 2 còn có quá trình
nạp hòa khí vào cacte qua
cửa nạp: Pit-tông từ ĐCD đi
lên, sau khi đầu pit-tông
đóng kín cửa quét (9) (cửa
nạp 4 cũng đang được đóng
kín) và pit-tông tiếp tục đi
lên sẽ làm áp suất trong
nén và cháy trong kì 2 theo bảng mâu? Cho biết thứ tự các cửa của đc 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
e_ Nhóm 7: Trình bày diễn biến quá trình nạp khí vào cacte theo bảng mẫu? Các chỉ tiết nào của động cơ giúp cho hòa khí được nén chặt
và có áp suất cao?
e Nhom 8: Quá trình nạp hòa khí vào động
cơ giỗng hay khác quá trình nạp hòa khí vào cacte?
=> Không, vì nạp hòa khí vào động cơ là quá trình hòa khí qua cửa quét vào xiIlanh, còn nạp hòa khí vao cacte là quá trình hòa khí qua cửa nạp vào cacte
Dap an: nhom 1,6
Chay R dan nở Nén va chay
Vị trí bắt đầu | ĐCT Đóng cửa thải
cua pittong Thời điểm Đã đánh lửa cuối su bugi đánh lửa trình nén)
Xilanh
amt | Cao Cao
Vị trí kết thúc | Bắtđầumở | DCT
của pif(ong | cửa thải
Trang 6
cacte (7) giam Vi vay, khi Dap an: nhom 2,3,4,5,7
pittông mở cửa nap 4, hoa
khí trên đường ống nạp sẽ | | Quá trình Thải tự | Quét- | Quét- | Lọt Nạp
qua cửa nạp đi vào cacte do thi | thai | khí khí vào
(k.1) | (k.2)
Pit-tông Mở cửa |Mở | DCD | Dong || PCP
thảitới |cửa | dén | cửa đên bat dau | quét | đóng | quét đóng
mở cửa |đên |cửa | đên cưa
quét ĐCD |quét | dong || thải
cửa thái
X- |Hòa |Không |Ít Nhiề | Có Có
lanh † khí u
Khí | Có Nhiều | Ít Không | | Không
thái
Hoạt | Thải | Mở Mở |Mở | Dong || Pons
của | Quét | Bat dau | Mo Dong | Dong ong cac mở
cửa ;
Nap | Dong | Đóng | Đóng | Mở Mở Cac- | T° |Thấp |Cao | Giảm | Thấp || Thâp
amt | Cao Cao |Cao | Thâp Thap
Hoạt động 3: Nguyên lí làm việc của động cơ Điêzen 2 ki
3 Nguyên lí làm việc | Nguyên lí làm việc của äc xăng 2 kì khác với đc ‘Doc SGK
của động cơ Điêzen 2kì | điezen 2 kì ở điểm nào? trả lời
Tương tự như đ/c xăng 2
> - Khí nap vao cacte của | | Khí nạp Hòa khí Không khí
phút đô ộng cơ xăng là hòa khí, ở x ` HẠ yn Ghi ché
động cơ điêzen là không | | Tác nhân Bugi phóng | Vòi phun CƯ HẸP
khí gây cháy tia lửa điện | phun nhiên VAo vợ
xăng thì bugi bật tia lửa
điện đê châm cháy hòa khí,
còn ở động cơ điêzen thì vòi
Trang 7
phun phun nhiên liệu vào
buông cháy hòa trộn với khí
nóng tạo thành hòa khí
Trong điều kiện áp suất và
nhiệt độ trong xilanh cao,
hòa khí sẽ tự bốc cháy
phút
Hoạt động 4: An toàn khi sử dụng động cơ đốt trong
- — Môi trường có bị ảnh hưởng bởi khí thải động cơ?
> Môi trường chịu ảnh hưởng rất lớn từ khí thải đ/c, đặc biệt là các phương
tiện giao thông Theo nghiên cứu của PGS.TS Nguyễn Đình Tuấn (Chi cục bảo vệ môi trường, Sở tài nguyên môi trường Tp.HCM) tổng tải
lượng bụi hạt: SO2, NO2, CO, phát thải từ các nguôn trên địa bàn đã
đạt tới con số 60.000 tắn/năm Trong đó, tải lượng khí thải giao thông chiếm 80,8% tương đương 46.800 tắn/năm
=> Khí thải ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người cũng như cây trồng,
vật nuôi
- _ Cách khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực trên?
> Sử dụng đ/c đúng kĩ thuật, bảo dưỡng, sửa chữa và cải tiến đ/c để nâng
cao hiệu suất sử dụng nhiên liệu
- Những nguy hiểm khi sử dụng äc không đúng cách? Biện pháp phòng
tránh?
<> Hiện nay tình trạng xe tự phát nỗ xảy ra ngày càng nhiều, đe dọa đến tính
mạng của người sử dụng Nguyên nhân có thé do đổ nhiên liệu không đúng kĩ thuật (các loại xe tay gas khuyến cáo sử dụng xăng A95), dé ở nơi
có nhiệt độ, áp suất quá cao dễ gây ra tình trạng tự bốc cháy Biện pháp tránh những nguy hiểm nói trên:
- Tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn của nhà sản xuất
- Bảo quản, bảo dưỡng thường xuyên, cần thận
-Vận dụng
kiến thức thực tế để
trả lời
-Ghi nhận
thông tin, xây dụng ý thức khi sử dụng ĐCĐT
Trang 8
PHIEU HOC TAP
Nhom 1: Trinh bay diễn biến quá trình cháy-dãn nở trong ki 1
theo bảng mẫu?
Quá Vị trí Thời điểm Xilanh Vị trí
trình pittong bugi hoat pittong
bat dau dong Nhiệt do | Ap suat | kết thúc
Chay-
Cho biết thứ tự các cửa của đ/c 2 kì theo thứ tự từ trên xuống
dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuối cùng?
Nhóm 6: Trình bày diễn biến quá trình nén và cháy trong kì 2 theo bảng mẫu?
Quá Vị trí Thời điểm Xilanh Vị trí
trình pittong bugi hoat pittong
bat dau dong Nhiét do | Ap suat | kết thúc
Nén và cháy
Cho biết thứ tự các cửa của đ/c 2 kì theo thứ tự từ trên xuống
dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuối cùng?
Nhóm 2: Trình bày diễn biến quá trình thải tự do trong ki 1 theo bang mẫu?
Xilanh Hoạt động các cửa Cacte Quá trình | Pit-tông
Thai tw
do
Cho biết thứ tự các cửa của đ/c 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
Trang 9
PHIEU HOC TAP
Nhóm 3: Trình bày diễn biến quá trình quét-thải khí trong ki 1 theo bang mẫu?
Xilanh Hoạt động các cửa Cacte Quá trình | Pit-tông
Quét —
thải khí
Cho biết thứ tự các cửa của đ/c 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
Nhóm 4: Trình bày diễn biển quá trình quét-thải khí trong kì 2 theo bảng mẫu?
Xilanh Hoạt động các cửa Cacte Quá trình | Pit-tông
Quét —
thải khí
Cho biết thứ tự các cửa của đ/c 2 kì theo thứ tự từ trên xuống dưới? Tại sao lại bố trí cửa nạp ở cuỗi cùng?
Trang 10
PHIEU HOC TAP
Nhóm 5: Trình bày diễn biến quá trình lọt khí trong kì 2 theo bảng mau?
z Xilanh Hoạt động các cửa Cacte
trinh Pit-tong
Lot khi
Cho biết thứ tự các cửa của đ/c 2 kì theo thứ tự từ trên xuông dưới? Tại sao lại bô tri ctra nap 6 cudi cing?
Nhóm 7: Trình bày diễn biến quá trình nạp khí vào cacte theo bảng mẫu? Các chi tiết nào của động cơ giúp cho hòa khí được nén chặt và có áp suât cao?
Nhóm 7: Trình bày diễn biến quá trình nạp khí vào cacte theo bảng mau?
z Xilanh Hoạt động các cửa Cacte
trinh Pit-tong
Lot khi
Các chi tiêt nào của động cơ giúp cho hòa khí được nén chặt và có áp suat cao?
10