Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự 1.1 Khái niệm biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự là biện pháp pháp lý được chấp hành viên áp dụng theo một trì
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
GIẤY TỜ CÓ GIÁ CỦA NGƯỜI PHẢI THI HÀNH ÁN.
Học phần: Luật thi hành án dân sự
Mã học phần: CIL3003 (2 tín chỉ) Giảng viên: TS Trần Công Thịnh Sinh viên thực hiện:
Mssv:
Lớp: VBK11 – LH
Hà Nội – 08/2021
Trang 2MỞ ĐẦU 3
NỘI DUNG 4
Chương 1: Khái quát về biện pháp bảo đảm và biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự 4
1 Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự 4
1.1 Khái niệm biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự 4
1.2 Ý nghĩa của biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự 4
1.3 Các biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự 4
2 Biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự 5
2.1 Khái niệm biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự 5
2.2 Ý nghĩa của biện pháp cưỡng chế thi hành án 5
2.3 Các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự 5
3 Biện pháp bảo đảm là tiền đề của biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự 6
Chương 2: Nhận xét, đánh giá về biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án 7
1 Điều kiện áp dụng 7
2 Nguyên tắc áp dụng 8
3 Trình tự, thủ tục áp dụng 8
3.1 Xác minh điều kiện thi hành án 8
3.2 Ra quyết định cưỡng chế thi hành án 8
3.3 Giao, gửi, thông báo quyết định cưỡng chế thi hành án 9
3.4 Xây dựng kế hoạch cưỡng chế thi hành án 10
4 Nhận xét 10
Chương 3: Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự 11
KẾT LUẬN 13
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 3luật thi hành án dân sự Việt Nam Với lý do trên, tôi đã chọn đề tài “Tại sao lại cho rằng biện pháp bảo đảm là tiền đề của biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự? Nhận xét, đánh giá các quy định của pháp luật thi hành án dân sự hiện hành về biện pháp cưỡng chế khẩu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền,
giấy tờ có giá của người phải thi hành án?” làm đề tài tiểu luận của mình.
2 Mục đích nghiên cứu
Bài tiểu luận hướng tới mục đích làm rõ quan điểm cho rằng rằng biện pháp bảođảm là tiền đề của biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự và nhận xét, đánh giá cácquy định của pháp luật thi hành án dân sự hiện hành về biện pháp cưỡng chế khẩutrừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hànhán
3 Phương pháp nghiên cứu
Bài tiểu luận sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, diễn giải, đọc hiểu vănbản pháp luật để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu
Trang 4NỘI DUNG
Chương 1: Khái quát về biện pháp bảo đảm và biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự.
1 Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự
1.1 Khái niệm biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự
Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự là biện pháp pháp lý được chấp hành viên
áp dụng theo một trình tự, thủ tục luật định trong quá trình tổ chức thực hiện việcthi hành án, đặt tài sản của người thi hành án trong tình trạng bị hạn chế hoặc tạmthời cấm sử dụng, định đoạt, chuyển dịch, thay đổi hiện trạng nhằm bảo đảm điềukiện thi hành án, ngăn chặn người phải thi hành án thực hiện việc tẩu tán, huye hoại,thay đổi hiện trạng về tài sản trốn tránh việc thi hành án, làm cơ sở cho việc áp dụngbiện pháp cưỡng chế Thi hành án dân sự trong trường hợp người phải thi hành ánkhông tự nguyên thi hành án1
1.2 Ý nghĩa của biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự
Việc áp dụng biện pháp bảo đảm không chỉ giúp ngăn chặn người phải thi hành
án tẩu tán, hủy hoại tài sản, trốn trách nhiệm mà còn bả đảm được hiệu lực của bản
án, quyết định, quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án và thể hiệntính nghiêm minh của pháp luật Khi đã bị áp dụng biên pháp bảo đảm, người phảithi hành án bị đặt trong tình trạng bị hạn chế hoặc cấm sử dụng, định đoạt tài sản dovậy, họ bị đốc thúc nên phải tự nguyên thi hành nghĩa vụ của mình Áp dụng biệnpháp bảo đảm còn là tiền đề, cơ sở cho việc áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành
án dân sự sau này2
1.3 Các biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự
Các biện pháp bảo đảm thi hành án được quy định trong Mục 1 Chương IV của Luật thi hành án dân sự 2008 sửa đổi bổ sung 2014 bao gồm: Phong tỏa tài
khoản, tài sản ở nơi gửi giữ3; Tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự4, Tạm dừng việcđăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng và thay đổi hiện trạng tài sản5
1 Nguyễn Công BÌnh, Bùi Thị Huyền, Nguyễn Triều, Giáo trình Luật thi hành án dân sự Việt Nam(2014), trường đại học Luật Hà Nội, Tr.222
2 sdd, Tr.222-223
3 Xem thêm tại Điều 67 Luật thi hành án dân sự và Điều 20 Nghị định của Chính phủ số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015
4 Xem thêm tại điều 68 Luật thi hành án dân sự và Điều 18 Nghị định của Chính phủ số 62/2015/N Đ-CP ngày 18/7/2015
5 Xem thêm tại Điều 69 Luật thi hành án dân sự và Điều 19 Nghị định của Chính phủ số 62/2015/N Đ-CP ngày 18/7/2015
Trang 52 Biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự
2.1 Khái niệm biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự
Biên pháp cưỡng chế thi hành án dân sự là biên pháp thi hành án dấn ự dùngquyền lực nhà nước buộc người phải thi hành án thực hiện nghĩa vụ thi hành án dân
sự của họ, do chấp hành viên áp dụng trong trường hợp người phải thi hành án cóđiều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành án
2.2 Ý nghĩa của biện pháp cưỡng chế thi hành án
Áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án là giải pháp có hiệu quả nhằm bảođảm việc thực hiện nghĩa vụ của người phải thi hành án, bảo đảm hiệu lực bản án,tính nghiêm minh của pháp luật trước thái độ không chấp hành của người phải thihành án Đây cũng là công cụ để bảo vệ triệt để quyền và lợi ích hợp pháp củangười được thi hành án, buộc người phải thi hành án thực hiện thực tế, đầy đủ nghĩa
vụ của họ Ngoài ra, áo dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án cũng có ý nghĩa kếtthúc việc thi hành án, tránh cho người phải thi hành án không phải chịu những tổnhại về tài lãi suất do việc hậm thực hiện thi hành án đem lại Mặt khác, áp dụng biệnpháp cưỡng chế thi hành án cũng có tác dụng răn đe, giáo dục ý thức pháp luật chongười dân, thể hiện tính công bằng, bình đẳng cho mọi người6
2.3 Các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự
Các biện pháp cưỡng chế thi hành án được quy định trong Mục 2, Mục 3, Mục
4 Chương IV của Luật thi hành án dân sự 2008, sửa đổi bổ sung 2014 bao gồm:
Khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi xử lý tiền và giấy tờ có giá của người phải thihành án7, Trừ vào thu nhập của người phải thi hành án; Kê biên, xử lý tài sản củangười phải thi hành án, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ.; Khai thác tài sảncủa người phải thi hành án; Buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản, giấytờ; Buộc người phải thi hành án thực hiện hoặc không được thực hiện công việcnhất định
3 Biện pháp bảo đảm là tiền đề của biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự
6 Nguyễn Công BÌnh, Bùi Thị Huyền, Nguyễn Triều, Giáo trình Luật thi hành án dân sự Việt Nam(2014), trường đại học Luật Hà Nội, Tr236-237
7 Xem thêm tại Điều 71, 76 Luật thi hành án dân sự và Điều 21 Nghị định của Chính phủ số 62/2015/N Đ-CP ngày 18/7/2015
Trang 6Giữa biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự và biện pháp cưỡng chế thi hành ándân sự có mối liên hệ nhất định Biên pháp bảo đảm thi hành án dân sự là tiền đề, cơ
sở cho việc thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hánh án sau này Chẳng hạn,phong tỏa tài khoản là tiền đề cho việc thực hiện biện pháp khấu trừ tiền trong tàikhoản; tạm giữ giấy tờ, tài sản là tiền đề cho việc thực hiện biện pháp cưỡng chế kêbiên, xử lý tài sản, cưỡng chế trả vật, trả giấy tờ; tạm dừng việc đăng ký, chuyểndịch, thay đổi hiện trạng về tài sản là tiền đề cho việc thực hiện biện pháp cưỡngchế kê biên, cưỡng chế trả vật, chuyển quyền sử dụng đất
Biện pháp bảo đảm và biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự đều là biệnpháp được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước, do chấphành viên áp dụng trên tài sản của người phải thi hành án nhưng tính chất cưỡngchế ở mức độ khác nhau Khi áp dụng biên pháp bảo đảm, chấp hành viên đặt tàisản của người phải thi hành án trong trạng thái bị hạn chế quyền sử dụng, định đoạt.Việc áp dụng biện pháp này có tác dụng ngăn ngừa việc người phải thi hành án tẩután, định đoạt tài sản để trốn tránh trách nhiệm, đồng thời tạo áp lực, đôn đốc phảingười thi hành án nhanh chóng thực hiện nghĩa vụ của họ Trong trường hợp cơquan thi hành án đã áp dụng biện pháp bảo đảm mà người phải thi hành án vẫnkhông tự nguyện thi hành nghĩa vụ thì cơ quan thi hành án phải áp dụng biện phápcưỡng chế thi hành án dân sự pháp luật quy định để buộc người phải thi hành án thihành nghĩa vụ của họ
Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự là biện pháp pháp lý ,mang tính quyền lựcnhà nước, do đó trong trường hợp cần thiết chỉ có căn cứ cho rằng tài sản mà ngườiphải thi hành án hoặc người thứ ba đang quản lý, sử dụng thuộc sở hữu của ngườiphải thi hành án là cơ quan thi hành án dân sự có thể áp dụng biện pháp này Saukhi áp dụng các biện pháp bảo đảm và có căn cứ khẳng định tài sản đó thuộc quyền
sở hữu của người phải thi hành án thì cơ quan thi hành án có thể áp dụng biện phápcưỡng chế thi hành án dân sự phù hợp8
8 Nguyễn Công BÌnh, Bùi Thị Huyền, Nguyễn Triều, Giáo trình Luật thi hành án dân sự Việt Nam(2018), trường đại học Luật Hà Nội, Tr.220-221
Trang 7Chương 2: Nhận xét, đánh giá về biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án
Khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phảithi hành án được quy định tại Khoản 1 Điều 71, Điều 76 Luật thi hành án dân sự
2008, sửa đổi bổ sung 2014 Đây là biện pháp hay được các chấp hành viên áp dụngnhất trong thực tiễn thi hành Trên thực tế, trường hợp người phải thi hành án đanggiữ tiền, giấy tờ có giá gửi tại ngân hàng, kho bạc, tổ chức tín dụng khác thì việc ápdụng biện pháp cưỡng chế này sẽ có hiệu quả trong bảo đảm quyền và lợi ích hợppháp của người được phải thi hành án Vì vậy, nếu người phải thi hánh án thi hànhnghĩa vụ trả tiền mà họ đang giữ tiền, giấy tờ có giá thì biện pháp này được áp dụngđầu tiện
1 Điều kiện áp dụng
Theo quy định tại các Điều 76, 79, 83 Luật thi hành án dân sự, chấp hành viên sẽ
áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền, trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy
tờ có giá của người phải thi hành án trong những trường hợp sau:
Thứ nhất người phải thi hành án phải thi hành nghĩa vụ trả tiền theo bản án,quyết định của tòa Thông thường, nghĩa vụ trả tiền của người thi hành án sẽ đượcxác định và nêu rõ trong bản án, quyết định của tòa Điều này có thể xuất phát từviệc thanh toán nghĩa vu theo hợp đồng, thừa kế tài sản, ly hôn,
Thứ hai, người phải thi hành án phải có điều kiện thi hành án Có điều kiện thihành án ở đây được hiểu là trường hợp người thi hành án có tài sản, thu nhập để thihành nghĩa vụ về tài sản Chẳng hạn như việc người phải thi hành án có tiền gửi tạingân hàng, kho bạc nhà nước, tổ chức tín dụng khác hoặc thông qua người thứ banắm giữ
2 Nguyên tắc áp dụng
Thứ nhất, chấp hành viên có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án dân
sự này khi hết thời hạn tự nguyện thi hành án mà người thi hành án không thực hiệnnghĩa vụ của mình Trong trường hợp người phải thi hành án có dấu hiệu hủy loạitài sản, tẩu tán tài sản thì chấp hành viên có thể áp dụng trước khi kết thúc thời gian
tự nguyện chấp hành thi hành án của người phải thi hành án
Trang 8Thứ hai, áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự phải tương ứng vớinghĩa vụ của người phải thi hành án và các chi phí cần thiết khác.
3 Trình tự, thủ tục áp dụng
3.1 Xác minh điều kiện thi hành án
Trước khi ra quyết định cưỡng chế, chấp hành viên cần xác minh tiền trong tàikhoản do người thi hành án cung cấp Theo yêu cầu của người được thi hành án,trong trường hợp cần phải kiểm tra lại thì cơ quan thi hành án yêu cầu ngân hàng,kho bạc, tổ chức tín dụng cung cấp thông tin về tiền trong tài khoản của người phảithi hành án
Cũng giống như trên, trước khi ra quyết định cưỡng chế, chấp hành viên phảixác minh tiền, giấy tờ có giá đang do người phải thi hành án hoặc người thứ ba giữ.Trong trường hợp người phải thi hành hành án giữ thì chấp hành viên ra quyết địnhthu tiền tương ứng với nghĩa vụ thi hành án của họ Trường hợp người thứ ba giữthì chấp hành viên ra quyết định thu khoản tiền đó để thi hành án Người thứ ba giữphải có nghĩa vụ giao nộp số tiền đang giữ để thi hành án
Chỉ sau khi xác minh người phải thi hành án có tiền, tài khoản, giấy tờ có giá thìchấp hành viên mới được áp dụng biện pháp cưỡng chế này Giấy tờ có giá có thể là
cổ phiếu, trái phiếu, công trái, tín phiếu kho bạc, tín phiếu ngân hàng nhà nước, kìphiếu, chứng chỉ tiền gửi và các loại giấy tờ có giá khác có giá trị do Thống đốcngân hàng nhà nước quy định còn giá trị thanh toán
3.2 Ra quyết định cưỡng chế thi hành án
Thứ nhất, trường hợp số tiền trong tài khoản thi hành án của người phải thi hành
án lớn hơn, ít hơn và chỉ đủ để duy trì tài khoản (với cá nhân tối thiểu là 50000đồng, tổ chức tối thiểu là 1 triệu đồng) Trường hợp có nhiều tài khoản thì chấphành viên căn cứ số dư tài khoản để quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế đốivới một hay nhiều tài khoản để bảo đảm thu đủ tiền phải thi hành án và chi phí thihành án nếu có9 Nếu là tiền mà do người phải thi hành án giữ thì chấp hành viênlập biên bản thu tiền và cấp biên lai cho người phải thi hành án, nếu họ không kývào biên bản thì phải có chữ ký của người làm chứng Nếu là giấy tờ có giá thì chấp
9 Điều 21 Nghị định của Chính phủ số 62/2015/N Đ-CP ngày 18/7/2015
Trang 9hành viên ra quyết định thu giữ giấy tờ có giá đó để thi hành án Người phải thihành án phải chuyển giao nó cho cơ quan thi hành án đân sự Nếu không chịu giaothì chấp hành viên yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền chuyển giao giá trị củagiấy tờ đó để thi hành án
Thứ hai, chấp hành viên không được khấu trừ tiền đối với tài khoản dự toánđược mở cho các đơn vị thị hưởng kinh phí của ngân sách nhà nước như tài khoản
dự toán chi thường xuyên, dự toán cho đầu tư xây dựng cơ bản
Thứ ba, trong trường hợp chủ thể bị cưỡng chế có mở tài khoản tiền gửi tạinhiều tổ chức tín dụng khác nhau thì chấp hành viên phải căn cứ vào số dư tàikhoản để quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với một hoặc nhiều tài khoản
để bảo đảm thi tiền thi hành án và các chi phí cưỡng chế thi hành án (nếu có)
3.3 Giao, gửi, thông báo quyết định cưỡng chế thi hành án
Sau khi ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoảncủa người phải thi hành án có tại ngân hàng, kho bạc, tổ chức tín dụng đang giữ tiền
và yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, tổ chức này phải thực hiện quyết định Khi nhậnđược quyết định về khấu trừ tiền trong tài khoản của người phải thi hành án, cơquan, tổ chức đang quản lý tài khoản phải khấu trừ tiền để chuyển vào tài khoản của
cơ quan thi hành án dân sự hoặc chuyển cho người được thi hành án theo quyết địnhkhấu trừ10
3.4 Xây dựng kế hoạch cưỡng chế thi hành án
Chấp hành viên lập kế hoạch cưỡng chế thi hành án trong trường hợp cần huyđộng lực lượng, kế hoạch có các nội dung như trong Khoản 2 Điều 72 quy định, sau
đo được gửi ngay cho Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan Công an cùng cấp, Ủy bannhân dân cấp xã nơi tổ chức cưỡng chế và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quanđến việc cưỡng chế thi hành án Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có tráchnhiệm thực hiện theo kế hoạch, yêu cầu của Chấp hành viên Trong thời hạn 03ngày làm việc, kể từ ngày nhận được kế hoạch cưỡng chế của cơ quan thi hành ándân sự cùng cấp, cơ quan Công an có trách nhiệm xây dựng kế hoạch và lập phương
án bảo vệ cưỡng chế11
10 Khoản 2 Điều 76 Luật thi hành án dân sự 2008, sửa đổi bổ sung 2014
11 Xem thêm tại Điều 72 Luật thi hành án dân sự 2008, sửa đổi bổ sung 2014
Trang 104 Nhận xét
Nhìn chung, biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi tiền vàgiấy tờ có giá theo luật định hiện nay đã khiến cho người phải thi hành án thực hiệnnghĩa vụ của mình, không thể trốn tránh trách nhiệm được nữa, bảo đảm và quyền
và lợi ích của người được thi hành án Là biện pháp cưỡng chế được áp dụng nhiềunhất, có tính hiệu quả cao, biện pháp này đã thể hiện được vai trò của mình trong thihành án dân sự Tuy nhiên, trong thực tiễn, biện pháp cưỡng chế này vẫn gặp phảimột số bất cập
Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản của người phảithi hành án tại ngân hàng, kho bạc, tổ chức tín dụng còn nhiều vướng mắc, khókhăn vì lo sợ mất uy tín với khách hàng, nhiều trường trường hợp tại các ngân hàng
tổ chức tín dụng thiếu hợp tác hoặc trì hoãn việc hợp tác12, nước ta cũng chưa có cơ
sở dữ liệu quốc gia về tài khoản, tiền gửi khách hàng trong các tổ chức tín dụng hayngân hàng thương mại Điều này khiến cho người phải thi hành án có cơ hội đểchuyển tiền ra khỏi tài khoản Tại Điều 21 Nghị định 62/2015/NĐ-CP của Chínhphủ ngày 18/7/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của LuậtThi hành án dân sự đã có giải pháp tạm thời cho vấn đề này bằng quy định: nếunhận được quyết định mà không thực hiện ngay, để đương sự tẩu tán tiền trong tàikhoản dẫn đến việc không thể thi hành được cho người được thi hành án thì phải bồithường thiệt hại theo quy định của pháp luật Tuy nhiên, đây vẫn là điều khoản cótính pháp lý yếu Mặt khác, các chế tài liên quan đến việc người thứ ba nắm giữ tàisản mà không thực hiện giao nộp tiền, giấy tờ có giá quy định tại Điều 81 chưa đủmạnh Trách nhiệm bồi thường không được quy định rõ là bồi thường bao nhiêu,thực hiện thế nào, cũng không có văn bản nào hướng dẫn chi tiết về vấn đề này
Về mức khấu trừ tài khoản, pháp luật quy định mức khấu trừ tối đa không vượtquá nghĩa vụ thi hành án và chi phí cưỡng chế nhưng lại bỏ qua việc quy định để lạimột khoản tiền nhằm duy trì mức sống tối thiểu của người phải thi hành án vànhững người họ có nghĩa vụ nuôi dưỡng và cấp dưỡng Tại Điều 79 Luật thi hành
án dân sự 2008, sửa đổi bổ sung 2014 và Điều 22 Nghị định của Chính phủ số62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 chỉ quy định về mức thu tiền từ hoạt động kinh
12 Viện dẫn Điều 14 Luật tổ chức tín dụng 2010
Trang 11doanh của người phải thi hành án theo định kỳ hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng,quý hoặc năm Chấp hành viên căn cứ vào kết quả kinh doanh trên cơ sở sổ sách,giấy tờ và tình hình thực tế của người phải thi hành án để áp dụng mức khấu trừ.Trong việc xác minh tiền, giấy tờ có giá đang do người phải thi hành án hoặcngười thứ ba giữ, Chấp hành viên cũng gặp nhiều khó khăn khi xác minh bởi phảixác định được giấy tờ có giá là loại gì, giá trị bao nhiêu, nguồn gốc của tàisản trong khi rất khó để biết được các thông tin về loại giấy tờ có giá, cơ quanquản lý giấy tờ có giá, công ty ban hành cổ phiếu, trái phiếu đặc biệt là hiện nay cóhàng trăm công ty phát hành và niêm yết chứng khoán trên thị trường Bên cạnh đócòn các khó khăn khác như việc phối hợp cung cấp thông tin của các cơ quan cóthẩm quyền, các cơ quan quản lý tài sản là giấy tờ có giá đối với chấp hành viênvẫn còn hạn chế, chưa kịp thời và hiệu quả Mặt khác, quy định: “Việc bán giấy tờ
có giá được thực hiện theo quy định của pháp luật13.” Nhưng thực tế thì hiện naychưa có văn bản pháp luật hướng dẫn cụ thể việc bán giấy tờ có giá để đảm bảo thihành án, Kể cả Luật thi hành án hay Nghị định 62/2015/NĐ-CP của Chính phủ ngày18/7/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành ándân sự cũng không có quy định về vấn đề này mà chỉ có trong một số điều khoảncủa các văn bản pháp luật do Ngân hàng nhà nước ban hành ban hành về tổ chức tíndụng, ngân hàng nước ngoài, ngân hàng thương mại, Luật thi hành án cũng chưa
có quy định về tịch thu tài sản khác như kim khí, đá quý, vàng bạc,
Chương 3: Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự
Hiện nay, các quy định liên quan đến áp dụng biện pháp bảo đảm, biện phápcưỡng chế trong thi hành án dân sự được quy định khá rõ ràng và chi tiết Tuynhiên, thực tiễn áp dụng vẫn còn nhiều hạn chế, pháp luật vẫn còn khe hở để ngườiphải thi hành án chối bỏ nghĩa vụ của mình
Để việc áp dụng biện pháp biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoảncủa người phải thi hành án nói riêng, thực hiện các hoạt động về thi hành án nóichung đạt được hiệu quả cao thì cần phải hoàn thiện pháp luật hơn nữa Loại bỏnhững điều luật đã hết hiệu lực, đồng bộ, thống nhất các điều khoản có sự chồngchéo, bổ sung các quy định pháp luật mới sao cho phù hợp với quy định của pháp
13 Theo Điều 83 Luật Thi hành án dân sự 2008, sửa đổi bổ sung năm 2014
Trang 12luật quốc tế và phù hợp với các quy định pháp luật quốc gia Đặc biệt là các quyđịnh liên nghành, quy định liên quan đến cưỡng chế cần có sự tham gia của nhiềuchủ thể khác nhau như ngân hàng, tổ chức tín dụng, để bảo đảm quyền và lợi íchcủa người được thi hành án và người phải thi hành án.
Đối với biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản, cần quy định rõ hơnnữa trách nhiệm của cơ quan, tổ chức không phối hợp với cơ quan thi hành án trongviệc xác minh cũng như thực hiện việc khấu trừ trong tài khoản.Bên cạnh đó, cầnquy định về trường hợp khấu trừ tiền trong tài khoản phải để lại cho người phải thihành án một khoản tiền duy trì mức sống tối thiểu Hoàn thiện quy định pháp luật
về việc xác minh giấy tờ có giá và bán giấy tờ có giá Cần quy định cụ thể việc bángiấy tờ có giá được thực hiện theo quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản hayvăn bản pháp luật chuyên ngành nào để thực hiện cho đúng, xác định rõ trách nhiệmcủa các cơ quan, tổ chức trong việc phối hợp với cơ quan thi hành án để xác minhcũng như thu hồi giấy tờ có giá của người phải thi hành án Cần quy định các chế tài
cụ thể, rõ ràng hơn đối với người thứ ba khi không chịu giao lại tiền, giấy tờ có giácho cơ quan thi hành án
Chấp hành viên phải chủ động nâng cao năng lực, bồi dưỡng tri thức, chuyênmôn, nghiệp vụ của mình trong việc thực thi pháp luật của thi hành án, áp dụng cácbiện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế kịp thời, đúng thời điểm, đúng pháp luật,tránh để xảy ra sai sót trong quá trình thi hành án khiến cho người phải thi hành ántẩu tán tài sản, không thực hiện nghĩa vụ, ảnh hưởng đến quyền lợi của người đượcthi hành án, khiến cho việc thi hành án phải kéo dài gây tốn kém về thời gian và tàisản công
Bên cạnh đó, người phải thi hành án, người được thi hành án cũng phải tự nângcao ý thức, trách nhiệm của mình về tuân thủ pháp luật, có ý thức chấp hành phápluật tốt sẽ khiến cho công tác thi hành án diễn ra dễ dàng hơn
Trang 13KẾT LUẬN
Hoạt động thi hành án dân ra diễn ra sau khi kết thúc hoạt động dân sự, có bản
án, quyết định của Tòa án Đây là quá trình nhằm bảo đảm cho các quyết định củaTòa án được ghi trong bản án, quyết định được thực thi trên thực tế Tuy nhiên,pháp luật về thi hành án còn gặp nhiều khó khăn do trong thực tiễn, người phải thihành án không chịu thực hiện nghiac vụ của mình
Để đạt được mục đích nghiên cứu, bài tiểu luận đã làm rõ khái niệm và ý nghĩacủa biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự, chỉ ra biện phápbảo đảm là tiền đề của biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự, trình bày khái quát
về biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ cógiá của người phải thi hành án Từ đó đưa ra nhận xét và kiến nghị để hoàn thiệnpháp luật thi hành án
Thực hiện tốt biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lýtiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án giúp bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụcủa người phải thi hành án, ngăn chặn người phải thi hành án tẩu tán, hủy hoại tàisản, trốn trách nhiệm mà còn bả đảm được hiệu lực của bản án, quyết định, quyền
và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án và thể hiện tính nghiêm minh củapháp luật
Thực hiện tốt pháp luật thi hành án dân sự nói chung sẽ góp phần bảo đảm cho
xã hội phát triển, tạo sự công bằng, bình đẳng cho người dân, bảo đảm tính nghiêmminh của pháp luật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và nhànước, giữ vững ổn định chính trị xã hội, tăng cường hiệu lực, hiệu quả của bộ máynhà nước, tạo sự tin tưởng của người dân vào nhà nước Ngoài ra, thi hành án dân
sự có tác dụng quan trọng trong việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật,năng cao ý thức chấp hành pháp luật cho người dân, nâng cao vai trò, trách nhiệmcủa các cơ quan, tổ chức có liên quan đến hoạt động thi hành án dân sự tại ViệtNam
Trang 14DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Luật Thi hành án dân sự 2008, sửa đổi bổ sung năm 2014
2 Luật tổ chức tín dụng 2010
3 Lê Anh Tuấn (2017), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về cưỡng chế thi
hành án dân sự ở Việt Nam
4 Nguyễn Công Bình, Bùi Thị Huyền, Nguyễn Triều, Giáo trình Luật thi hành
án dân sự Việt Nam(2018), Trường đại học Luật Hà Nội
5 Nguyễn Ngọc Quang (2019), Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự và thực
tiễn thực hiện
6 Nguyễn Thị Dung (2019), Hoàn thiện quy định pháp luật về biện pháp bảo
đảm trong thi hành án dân sự, Tạp chí Khoa học Kiểm sát, Số chuyên đề
2-2019, Tr.61-68.
7 Nghị định 62/2015/NĐ-CP của Chính phủ ngày 18/7/2015 quy định chi tiết
và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự
Trang 15ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
————————
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ Học phần: Luật thi hành án dân sự Giảng viên: TS Trần Công Thịnh
Đề tài
TẠI SAO LẠI CHO RẰNG BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM LÀ TIỀN ĐỀ CỦA BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ THI HÀNH
ÁN DÂN SỰ NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN SỰHIỆN HÀNH VỀ BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KHẤU TRỪ TIỀN LƯƠNG TRONG TÀIKHOẢN; THU HỒI, XỬ LÝ TIỀN, GIẤY TỜ CÓ GIÁ CỦA NGƯỜI PHẢI THI HÀNH ÁN
Sinh viên thực hiện:
Mã số sinh viên :
Trang 16Hà Nội – 08/2021
Trang 17MỤC LỤC
CHƯƠNG 1 TẠI SAO LẠI CHO RẰNG BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM LÀ TIỀN ĐỀ CỦA BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ THI
HÀNH ÁN DÂN SỰ 2
1 Khái niệm 2
a) Khái niệm biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự 2
b) khái niệm biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự 2
2 Tại sao lại cho rằng biện pháp bảo đảm là tiền đề của biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự .3
CHƯƠNG 2 NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN SỰ HIỆN HÀNH VỀ BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KHẤU TRỪ TIỀN LƯƠNG TRONG TÀI KHOẢN; THU HỒI, XỬ LÝ TIỀN, GIẤY TỜ CÓ GIÁ CỦA NGƯỜI PHẢI THI HÀNH ÁN 5
1 Về cưỡng khấu trừ tiền trong tài khoản 5
a) Quy định về thời hạn khấu trừ tiền trong tài khoản còn chưa đáp ứng yêu cầu về tính hiệu quả của cưỡng chế: 7
b) Quy định về thời hạn tự nguyện thi hành án và thời hạn cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản còn mâu thuẫn: 8
c) Pháp luật chưa có quy định cụ thể về khoản tiền không được cưỡng chế trong tài khoản: .9
2 Về thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án 9
a) Pháp luật về thi hành án dân sự hiện hành không có quy định cụ thể về thu tài sản không phải là tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án đang do chính họ nắm giữ: 11
b) Quy định về quyền hạn của Chấp hành viên trong thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá và tài sản khác của người phải thi hành án còn hạn chế: 12
c) Luật Thi hành án dân sự chưa có quy định về chế tài đủ mạnh đối với người thứ ba không thực hiện giao nộp tiền, giấy tờ có giá hoặc tài sản khác: 12
d) Luật Thi hành án dân sự chưa có quy định cụ thể như thế nào là trường hợp cưỡng chế thu tiền của người phải thi hành án đang do người thứ ba giữ: 13
Trang 18TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
CHƯƠNG 1 TẠI SAO LẠI CHO RẰNG BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM LÀ TIỀN ĐỀ CỦA
BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
1 Khái niệm.
a) Khái niệm biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự
Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự là : “Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự
là biện pháp pháp lý được chấp hành viên áp dụng theo một trình tự, thủ tục luật định trong quá trình tổ chức thực hiện việc thi hành án, đặt tài sản của người phải thi hành án trong tình trạng bị hạn chế hoặc tạm thời bị cấm sử dụng, định đoạt, chuyển dịch, thay đổi hiện trạng nhằm bảo toàn điều kiện thi hành án, ngăn chặn người phải thi hành án thực hiện việc tẩu tán, hủy hoại, thay đổi hiện trạng về tài sản trốn tránh việc thi hành
án, làm cơ sở cho việc áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự trong trường hợp người phải thi hành án không tự nguyện thi hành án”14
Các biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự được quy Luật Thi hành án dân sự năm
2008 sửa đổi bổ sung năm 2014 tại Điều 67, 68 và 69 bao gồm: Phong tỏa tài khoản, tàisản ở nơi gửi giữ; tạm giữ giấy tờ, tài sản; tạm dừng việc đăng ký, chuyển dịch, thay đổihiện trạng tài sản
Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự là biện pháp mang tính quyền lực nhà nước,được chấp hành viên áp dụng với chủ thể là người phải thi hành án và đối tượng là tài sảncủa họ nhằm mục đích thi hành bản án dân sự
b) khái niệm biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự
Biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự là: “Cưỡng chế thì hành án dân sự là biện
pháp pháp lý được chấp hành viên áp dụng trong trường hợp người phải thi hành án mặc
dù có điều kiện thi hành án nhưng không tự nguyện thi hành trong thời hạn do chấp hành
14 TS Nguyễn Công Bình, PGS TS Bùi Thị Huyền (Chủ biên) 2019, Giáo trình Luật thi hành án dân sự Việt Nam, Nxb
Công an Nhân dân.
Trang 19viên ấn định hoặc trong trường hợp cần phải ngăn chặn người phải thi hành án có hành
vi tẩu tán, hủy hoại tài sản nhằm buộc người phải thi hành án thực hiện nghĩa vụ của mình đối với người được thi hành án”15
Các biện pháp cưỡng chế thi hành án đã được pháp luật quy định tại Điều 71 trongLuật Thi hành án dân sự năm 2008 sửa đổi bổ sung năm 2014 với 6 biện pháp bao gồm:Khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hànhán; Trừ vào thu nhập của người phải thi hành án; Kê biên, xử lý tài sản của người phải thihành án, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ; Khai thác tài sản của người phải thi hànhán; Buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản, giấy tờ; Buộc người phải thi hành
án thực hiện hoặc không được thực hiện công việc nhất định
Biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự là biện pháp pháp lý được chấp hành viên
áp dụng với mục đích là dùng quyền lực nhà nước để thi hành pháp luật, duy trì trật tự xãhội và trong thi hành án dân sự là việc giúp hiệu lực bản án, quyết định của tòa được thựchiện, bảo vệ quyền lợi của những chủ thể liên quan, bắt những đương sự phải thực hiệntrách nhiệm của mình
2 Tại sao lại cho rằng biện pháp bảo đảm là tiền đề của biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự.
Biện pháp bảo đảm và biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự, áp dụng biện phápbảo đảm với mục đích chính là để bảo toàn điều kiện thi hành án dân sự qua các biệnpháp cụ thể nhằm ngăn chặn người phải thi hành án có bất kỳ hành vi, động thái ảnhhưởng tới tài sản của họ để trốn tránh nghĩa vụ phải thi hành án
Và nếu bản án có hiệu lực rồi mà các bên đương sự không tự nguyện thi hành áncủa người phải thi hành án thì biện pháp bảo đảm và biện pháp cưỡng chế sẽ giúp chobiện pháp cưỡng chế được tiến hành hiệu quả, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người đượcthi hành án
15 TS Nguyễn Công Bình, PGS TS Bùi Thị Huyền (Chủ biên) 2019, Giáo trình Luật thi hành án dân sự Việt Nam, Nxb
Công an Nhân dân.
Trang 20Từ cơ sở lý luận: Mục đích của biện pháp bảo đảm THADS là ngăn ngừa, phòngtránh việc tẩu tán, hủy hoại, thay đổi hiện trạng về tài sản trốn tránh việc thi hành án,đồng thời là cơ sở để xử lý người phải thi hành án khi không thực hiện nghĩa vụ của mìnhtheo bản án, quyết định Việc Chấp hành viên áp dụng biện pháp bảo đảm THADS đồngnghĩa với việc bảo toàn, duy trì nguyên trạng tài sản của người phải thi hành án để tiếnhành xác minh, làm rõ nguồn gốc, quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của người phảithi hành án, từ đó áp dụng biện pháp cưỡng chế cần thiết theo quy định của pháp luật
Vì vậy, có thể thấy biện pháp bảo đảm THADS chính là biện pháp kết hợp,chuyển tiếp để tiến tới áp dụng biện pháp cưỡng chế THADS, hơn nữa biện pháp bảođảm chính là sự chuyển tiếp giữa tự nguyện THADS và cưỡng chế THADS
Xuất phát từ cơ sở thực tiễn: theo Pháp lệnh số 13/2004/PL-UBTVQH11 về thihành án dân sự thì không có quy định về biện pháp bảo đảm Chính vì thế khi người phảithi hành án không tự nguyện thi hành nghĩa vụ thi hành án theo bản án thì sẽ áp dụngbiện pháp cưỡng chế THADS tương ứng theo pháp luật ngay Nhưng nó lại xảy ra bất cập
đó là khi áp dụng biện pháp cưỡng chế THADS thì Chấp hành viên, cơ quan THADS đềnghị cơ quan, tổ chức có liên quan phối hợp tạm dừng việc đăng ký, chuyển dịch tàisản, nhưng nó không mang tính bắt buộc cao Vì vậy bên người phải thi hành án có thểlợi dụng để thực hiện việc tẩu tán, chuyển dịch, thay đổi hiện trạng về tài sản nhằm trốntránh nghĩa vụ thi hành án
Vì lẽ đó, biện pháp bảo đảm sẽ được áp dụng để tạo tiền đề cho việc áp dụng biệnpháp cưỡng chế hiệu quả khi người phải thi hành án không tự nguyện thi hành án, gópphần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, người có quyền và lợi ích liên quan
Trang 21CHƯƠNG 2 NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT THIHÀNH ÁN SỰ HIỆN HÀNH VỀ BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KHẤU TRỪ TIỀNLƯƠNG TRONG TÀI KHOẢN; THU HỒI, XỬ LÝ TIỀN, GIẤY TỜ CÓ GIÁ CỦANGƯỜI PHẢI THI HÀNH ÁN.
1 Về cưỡng khấu trừ tiền trong tài khoản.
Cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản hiện nay được quy định tại Điều 76 LuậtThi hành án dân sự và Điều 21 Nghị định 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chínhphủ Biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản được bảo đảm thực hiện bằngviệc Chấp hành viên ra quyết định khấu trừ tiền trong tài khoản của người phải thi hànhán Số tiền khấu trừ không được vượt quá nghĩa vụ thi hành án và chi phí cưỡng chế.Quyết định khấu trừ tiền trong tài khoản phải ghi rõ ngày, tháng, năm ban hành quyếtđịnh; căn cứ ban hành quyết định; tên tài khoản, số tài khoản của người phải thi hànhán; tên, địa chỉ Kho bạc Nhà nước, tổ chức tín dụng nơi mở tài khoản; số tiền phải khấutrừ; tên tài khoản, số tài khoản của cơ quan thi hành án dân sự nhận khoản tiền bị khấutrừ; thời hạn thực hiện việc khấu trừ
Trường hợp đối tượng bị cưỡng chế có mở tài khoản tiền gửi tại nhiều Kho bạcNhà nước, tổ chức tín dụng khác nhau thì Chấp hành viên căn cứ số dư tài khoản đểquyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản đối với một hoặcnhiều tài khoản để đảm bảo thu đủ tiền phải thi hành án và chi phí cưỡng chế thi hànhán, nếu có Ngay sau khi nhận được quyết định về khấu trừ tiền trong tài khoản củangười phải thi hành án, cơ quan, tổ chức đang quản lý tài khoản phải khấu trừ tiền đểchuyển vào tài khoản của cơ quan thi hành án dân sự hoặc chuyển cho người được thihành án theo quyết định khấu trừ Kho bạc Nhà nước, tổ chức tín dụng có trách nhiệmthực hiện ngay quyết định khấu trừ tiền trong tài khoản; nếu không thực hiện ngay màđương sự tẩu tán tiền trong tài khoản dẫn đến việc không thể thi hành được cho ngườiđược thi hành án thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật Việc phong
Trang 22tỏa tài khoản được chấm dứt trong các trường hợp người phải thi hành án đã thi hànhxong nghĩa vụ thi hành án; cơ quan, tổ chức đã thực hiện xong yêu cầu của Chấp hànhviên về khấu trừ tiền trong tài khoản của người phải thi hành án; có quyết định đình chỉthi hành án Chấp hành viên ra quyết định chấm dứt việc phong tỏa tài khoản ngay saukhi có căn cứ quy định.
Về cơ bản các quy định hiện nay về cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản đãđáp ứng được yêu cầu về tính nhanh chóng của thủ tục và hiệu quả của cưỡng chế cũngnhư trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trong cưỡng chế thi hành án dân sự
Theo Điều 76 Luật Thi hành án dân sự thì Chấp hành viên ra quyết định khấu trừtiền trong tài khoản của người phải thi hành án Số tiền khấu trừ không được vượt quánghĩa vụ thi hành án và chi phí cưỡng chế Ngay sau khi nhận được quyết định về khấutrừ tiền trong tài khoản của người phải thi hành án, cơ quan, tổ chức đang quản lý tàikhoản phải khấu trừ tiền để chuyển vào tài khoản của cơ quan thi hành án dân sự hoặcchuyển cho người được thi hành án theo quyết định khấu trừ
Điều 21 Nghị định 62/2015/NĐ-CP đã bổ sung nội dung về quyết định khấu trừ,phương án xử lý trong trường hợp đối tượng bị cưỡng chế có mở tài khoản tiền gửi tạinhiều Kho bạc Nhà nước, tổ chức tín dụng khác nhau, cũng như trách nhiệm của Khobạc Nhà nước, tổ chức tín dụng trong việc thực hiện quyết định cưỡng chế thi hành ándân sự Theo đó, trường hợp đối tượng bị cưỡng chế có mở tài khoản tiền gửi tại nhiềuKho bạc Nhà nước, tổ chức tín dụng khác nhau thì Chấp hành viên căn cứ số dư tàikhoản để quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản đối vớimột hoặc nhiều tài khoản để đảm bảo thu đủ tiền phải thi hành án và chi phí cưỡng chếthi hành án dân sự, nếu có Kho bạc Nhà nước, tổ chức tín dụng có trách nhiệm thựchiện ngay quyết định khấu trừ tiền trong tài khoản; nếu không thực hiện ngay màđương sự tẩu tán tiền trong tài khoản dẫn đến việc không thể thi hành được cho người
Trang 23được thi hành án thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật Hiệu quảcủa cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản phụ thuộc vào việc tiến hành phong tỏatiền trong tài khoản trước khi cưỡng chế
Quy định tại Điều 67 Luật Thi hành án dân sự đã đáp ứng tốt hơn yêu cầu về tínhnhanh chóng, hiệu quả của cưỡng chế thi hành án dân sự, trong đó đáng chú ý là quyđịnh tại Điều 67 Luật Thi hành án dân sự về trường hợp cần phong tỏa ngay tài khoản,tài sản của người phải thi hành án ở nơi gửi giữ mà chưa ban hành quyết định phong tỏathì Chấp hành viên có thể lập biên bản yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lýtài khoản, tài sản của người phải thi hành án phong tỏa tài khoản, tài sản đó Trong thờihạn 24 giờ kể từ khi lập biên bản, Chấp hành viên phải ra quyết định phong tỏa tàikhoản, tài sản Cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý tài khoản, tài sản phải thực hiệnngay yêu cầu của Chấp hành viên về phong tỏa tài khoản, tài sản Biên bản, quyết địnhphong tỏa tài khoản, tài sản trong trường hợp này phải được gửi ngay cho VKDND cùngcấp Điều 20 Nghị định 62/2015/NĐ-CP có quy định ràng buộc trách nhiệm của ngườiđại diện theo pháp luật hoặc người có trách nhiệm nhận văn bản của cơ quan, tổ chứcđang quản lý tài khoản, tài sản; theo đó, trường hợp người đại diện theo pháp luật hoặcngười có trách nhiệm nhận văn bản của cơ quan, tổ chức không nhận quyết định phongtỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ thì Chấp hành viên lập biên bản về việc không nhậnquyết định, có chữ ký của người làm chứng hoặc chứng kiến và tiến hành niêm yếtquyết định phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ của người phải thi hành án tại trụ
sở cơ quan, tổ chức đó Người đại diện theo pháp luật hoặc người có trách nhiệm nhậnvăn bản của cơ quan, tổ chức không nhận quyết định phải chịu trách nhiệm theo quyđịnh của pháp luật và phải bồi thường nếu có thiệt hại xảy ra
Bên cạnh những ưu điểm trên thì quy định về cưỡng chế khấu trừ tiền trong tàikhoản còn có những hạn chế nhất định:
Trang 24a) Quy định về thời hạn khấu trừ tiền trong tài khoản còn chưa đáp ứng yêu cầu về tính hiệu quả của cưỡng chế:
Khoản 2 Điều 67 Luật Thi hành án dân sự có quy định trường hợp cần phong tỏangay tài khoản, tài sản của người phải thi hành án ở nơi gửi giữ mà chưa ban hành quyếtđịnh phong tỏa thì Chấp hành viên lập biên bản yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân đangquản lý tài khoản, tài sản của người phải thi hành án phong tỏa tài khoản, tài sản đó.Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi lập biên bản, Chấp hành viên phải ra quyết định phongtỏa tài khoản, tài sản Quy định về thời hạn 24 giờ này cũng chưa đáp ứng được yêu cầucủa thực tiễn hiện nay Đối với các trường hợp cần phải ra quyết định phong tỏa tàikhoản, tài sản theo khoản 3 của Điều 67 Luật Thi hành án dân sự thì “trong thời hạn 10ngày, kể từ ngày ra quyết định phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ, Chấp hànhviên phải áp dụng biện pháp cưỡng chế…”
Quy định thời hạn 10 ngày như trên là không đáp ứng yêu cầu về tính hiệu quảcủa việc cưỡng chế thi hành án dân sự Bởi vì, quy định trên có thể dẫn tới hậu quả làkhi Chấp hành viên ra quyết định khấu trừ tiền trong tài khoản và được tống đạt hợp lệquyết định cưỡng chế thì người phải thi hành án có thể đã chuyển hết tiền trong tàikhoản do khoảng thời gian xác minh, tống đạt quyết định cưỡng chế khấu trừ tiền trongtài khoản khá dài trong khi đó với sự phát triển của công nghệ và dịch vụ hiện nay thì sựtiện ích nhanh chóng của giao dịch điện tử chuyển tiền trong tài khoản có thể dẫn tớiviệc người phải thi hành án lợi dụng để trốn tránh việc cưỡng chế thi hành án dân sự
b) Quy định về thời hạn tự nguyện thi hành án và thời hạn cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản còn mâu thuẫn:
Theo quy định tại khoản 3 Điều 67 Luật Thi hành án dân sự thì trong thời hạn 10ngày, kể từ ngày ra quyết định phong tỏa tài khoản, Chấp hành viên phải áp dụng biệnpháp cưỡng chế hoặc chấm dứt việc phong tỏa, nghĩa là việc áp dụng biện pháp cưỡng