Buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản, giấy tờ... đ Công cụ lao động cần thiết, có giá trị không lớn được dùng làm phương tiện sinh sống chủ yếu hoặc duy nhất cu
Trang 1KHOA LUẬT ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
- -Tiểu Luận Cuối Kỳ
Môn: Luật Thi Hành Án Dân Sự
Đề bài: Anh/chị hãy phân tích các loại tài sản mà pháp
luật quy định không được kê biên trong thi hành án dân sự? Đánh giá thực tiễn thi hành các quy định của pháp luật thi hành
án dân sự đối với các tài sản không được kê biên?
Họ tên:
Mã sinh viên:
Giáo viên giảng dạy: ThS Trần Công Thịnh
- Hà Nội, 11/2021 –
Trang 2Mục Lục
1
LỜI MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích của đề tài 3
3 Nhiệm vụ của đề tài 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
5 Kết cấu của tiểu luận 4
NỘI DUNG 4
CHƯƠNG 1 CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KÊ BIÊN VÀ XỬ LÝ TÀI SẢN; CÁC LOẠI TÀI SẢN KHÔNG ĐƯỢC PHÉP KÊ BIÊN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 5
1.1 Những vẫn đề lý luận cơ bản về biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản 5
1.1.1 Khái niệm biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản 5
1.1.2 Đặc điểm của biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản 6
1.1.3 Nguyên tắc khi tiến hành kê biên tài sản 7
1.1.4 Những tài sản không được kê biên theo quy định của Luật Thi hành án dân sự 2014 7
CHƯƠNG 2 11
THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ ĐỐI VỚI CÁC LOẠI TÀI SẢN KHÔNG ĐƯỢC KÊ BIÊN 11
2.1 Thực tiễn thi hành pháp luật thi hành án dân sự đối với các loại tài sản không được kê biên 11
2.2 Giải pháp trong vấn đề kê biên tài sản 12
2.2.1 Về cơ chế quản lý công tác thi hành án 12
2.2.2 Về xây dựng pháp luật 12
2.2.3 Các giải pháp khác 12
KẾT LUẬN 13
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hoạt động thi hành án dân sự được hiểu là hoạt động thực thi phán quyết của Tòaán liên quan tới các vấn đề về tài sản và nhân nhân, trong các bản án hình sự, dân sự,kinh tế cũng như lao động, hành chính, hôn nhân và gia đình… có thể nói hoạt độngthi hành án dân sự là giai đoạn cuối cùng của hoạt động tố tụng Đối với việc thi hànhcác bản án, không phải tất cả trường hợp có nghĩa vụ đều tự nguyện thực hiện nghĩa vụcủa mình gây khó khăn, cản trở cho việc thi hành án đẫn tới cần có sự cưỡng chế củanhà nước để đảm bảo việc thi hành án, bảo vệ quyền và lợi ích các chủ thể
Với việc thông qua luật thi hành án dân sự đã đánh dấu mốc quan trọng đối vớicông tác thi hành án dân sự ở nước ta Nhiều nội dụng mới của Luật đã thể chế hóachủ trương và chính sách của Đảng và nhà nước Hoạt động kê biên, xử lý tài sản củangười phải thi hành án dân sự là một trong những biện pháp cưỡng chế thi hành án dânsự trong Luật thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 20141 Đây là biện pháp cưỡngchế phổ biến nhất được áp dụng theo thẩm quyền trong trường hợp người phải thi hànhán có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành án
Trong thời gian áp dụng Luật thi hành án dân sự, nhất là trong việc áp dụng biệnpháp cưỡng chế thi hành án nói chung và biện pháp cưỡng chế kê biên tài sản nói riêngcòn nhiều vướng mắc, do nhiều nguyên nhân khác nhau gây cản trở cho việc tiến hànhhoạt động thi hành án dân sự, các quy định về biện pháp kê biên còn chưa chặt chẽ, rõràng, thiếu sót quyền và lợi ích hợp pháp của một bộ phận quần chúng nhân dân khôngđược đảm bảo gây bức xúc Thấy được vấn đề cấp thiết và quan trọng của vấn đề này,
em xin chọn đề tài số 2: “Anh/chị hãy phân tích các loại tài sản mà pháp luật quy định không được kê biên trong thi hành án dân sự? Đánh giá thực tiễn thi hành các quy định của pháp luật thi hành án dân sự đối với các tài sản không được kê biên?”
2 Mục đích của đề tài
1 Điều 71 Luật Thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014.
Trang 4Góp phần làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về nội dung, vai trò, phân tích các quyđịnh pháp luật hiện hành về kê biên tài sản trong thi hành án dân sự Ngoài ra, bài tiểuluận còn chỉ ra thực tiễn thi hành các quy định đó.
3 Nhiệm vụ của đề tài
Làm rõ những cơ sở lý luận về cưỡng chế thi hành án dân sự và cưỡng chế kêbiên, xử lý tài sản của người phải thi hành án dân sự
Phân tích, chỉ ra các loại tài sản mà pháp luật quy định không được kê biêntrong thi hành án dân sự
Đánh giá cơ bản thực tiễn thực hiện thi hành các quy định của pháp luật thihành án dân sự đối với các tài sản không được kê biên
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của tiểu luận là những vấn đề lý luận về biện pháp cưỡngchế kê biên và xử lý tài sản của người phải thi hành án dân sự, các quy định về các loạitài sản mà pháp luật quy định không được kê biên trong thi hành án dân sự và thựctrạng thực hiện các quy định của pháp luật thi hành án dân sự đối với các tài sản khôngđược kê biên
5 Kết cấu của tiểu luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2chương:
Chương 1: Các vấn đề lý luận về biện pháp cưỡng chế kê biên và xử lý tài sản;các loại tài sản không được phép kê biên theo pháp luật thi hành án dân sự
Chương 2: Thực tiễn thi hành pháp luật thi hành án dân sự đối với các loại tài sảnkhông được kê biên
NỘI DUNG
Trang 5CHƯƠNG 1 CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ KÊ BIÊN VÀ XỬ LÝ TÀI SẢN; CÁC LOẠI TÀI SẢN KHÔNG ĐƯỢC PHÉP KÊ
BIÊN TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
1.1 Những vẫn đề lý luận cơ bản về biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản 1.1.1 Khái niệm biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản
Theo Từ điển Tiếng Việt của NXB Đà Nẵng, Viện ngôn ngữ học năm 2003 đãđịnh nghĩa từ “kê” là “viết ra theo thứ tự từng tên, từng món để ghi nhớ hay để thôngbáo, “biên” là “ghi thành chữ, ít dòng”2 Hợp lại thành ghi chép lần lượt theo thứ tựtừng món, từng loại
Hiện nay trong các quy định của pháp luật về tài sản thì chưa có khái niệm mangtính khái quát mà chỉ có tính chất liệt kê: “Tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá vàcác quyền tài sản”
Theo Từ điển thuật ngữ luật học thì: “Việc kê biên tài sản trong quá trình thihành án là biện pháp cưỡng chế thi hành án do Chấp hành viên áp dụng khi người thihành án không tự nguyên thi hành.3 Theo Điều 27 Luật thi hành án dân sự sửa đổi, bổ
sung năm 2014 quy định: “Tòa án, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh, Trọng tài thương mại đã ra bản án, quyết định được quy định tại Điều 2 của Luật này phải cấp cho đương sự bản án, quyết định có ghi “Để thi hành” Và theo Điều 31 Luật Thi hành
án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014 về việc “Tiếp nhận, từ chối yêu cầu thi hành án”thì sau khi có quyết định thi hành án, Thủ trưởng cơ quan thi hành án phân công choChấp hành viên, thông báo cho người phải thi hành án với thời hạn 10 ngày kể từ khicó quyết định Sau thời hạn yêu cầu, Chấp hành viên ra quyết định cưỡng chế thi hànhán Trong một số trường hợp cụ thể, Chấp hành viên có quyền kê biên tài sản củangười thi hành án
Do vậy, biện pháp kê biên và xử lý tài sản của người phải thi hành án dân sự làbiện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự, chủ thể có quyền áp dụng là cơ quan thì hànhán dân sự (Chấp hành viên) Tài sản bị kê biên, xử lý là tài sản của người phải thi hànhán, người phải thi hành án này có thể là cá nhân hoặc tổ chức đã được xác định cụ thể,đích danh trong bản án, quyết định của Tòa án được đem ra thi hành
2 Hoàng Phê, Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn Ngữ học, Nxb Đà Nẵng, 2003.
3 Từ điển thuật ngữ Luật học, Nxb Công an nhân dân, 1999.
Trang 61.1.2 Đặc điểm của biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản
Điều 71 Luật thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014 đã quy định 6
biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự bao gồm:
“1 Khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án.
2 Trừ vào thu nhập của người phải thi hành án.
3 Kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ.
4 Khai thác tài sản của người phải thi hành án.
5 Buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản, giấy tờ.
6 Buộc người phải thi hành án thực hiện hoặc không được thực hiện công việc nhất định.”
Biện pháp kê biên, xử lý tài sản nằm trong sáu biện pháp trên nên nó cũng cónhững đặc điểm chung của các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự như sau:
Biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án dânsự thể hiện quyền năng đặc biệt của Nhà nước và được đảm bảo thực hiệnbằng sức mạnh của Nhà nước
Biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án dânsự được Chấp hành viên áp dụng trong trường hợp người phải thi hành ánkhông tự nguyên thi hành án nhằm buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ củamình theo bản án, quyết định của Tòa án
Đối tượng của biện pháp cưỡng chế, kê biên tài sản của người phải thihành án dân sự là tài sản của người phải thi hành án
Khi áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người phải thihành án dân sự, người bị áp dụng ngoài việc thực hiện các nghĩa vụ trongbản án, quyết định do Tòa án tuyên, họ còn phải chịu các chi phí cưỡngchế thi hành án dân sự
Biện pháp cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án dânsự là quyết định được Chấp hành viên ban hành nhằm mục đích thi hànhcác bản án, quyết định của Tòa án được tuyên nhân danh quyền lực của
Trang 7nhà nước nên mọi chủ thể liên quan đến thi hành án dân sự phải nghiêmchỉnh chấp hành quyết định này
1.1.3 Nguyên tắc khi tiến hành kê biên tài sản
Chỉ kê biên phần tài sản tương ứng với mức có thể bị tịch thu, phạt tiền hoặcbồi thường thiệt hại
Trong trường hợp có thể bị tịch thu toàn bộ tài sản thì kê biên vẫn phải để lạimột phần tư liệu sinh hoạt tối thiểu, cần thiết cho gia đình bị can, bị cáo có điềukiện sống như lương thực (gạo, thịt), thuốc men, đồ đạc, công cụ sản xuất, chăn,màn, quần áo…
Chỉ kê biên tài sản thuộc quyền sở hữu của nguyên đơn, bị đơn hoặc người cótrách nhiệm bồi thường
1.1.4 Những tài sản không được kê biên theo quy định của Luật Thi hành án dân sự 2014
Về nguyên tắc, mọi tài sản của người thi hành án đều sẽ được kê biên, tuy nhiêndựa theo quy tắc nhân đạo xuyên suốt trong các quy định pháp luật Việt Nam, mộtphần duy trì cuộc sống tối thiểu cho người thi hành án dân sự, một phần để đảm bảo anninh xã hội, nền kinh tế… Luật Thi hành án dân sự năm 2014 đã quy định điều khoảnvề các trường hợp tài sản không được kê biên tại Điều 87 như sau:
“1 Tài sản bị cấm lưu thông theo quy định của pháp luật; tài sản phục vụ quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng; tài sản do ngân sách nhà nước cấp cho cơ quan, tổ chức.
2 Tài sản sau đây của người phải thi hành án là cá nhân:
a) Số lương thực đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người phải thi hành án và gia đình trong thời gian chưa có thu nhập, thu hoạch mới;
b) Số thuốc cần dùng để phòng, chữa bệnh của người phải thi hành án và gia đình;
c) Vật dụng cần thiết của người tàn tật, vật dụng dùng để chăm sóc người ốm; d) Đồ dùng thờ cúng thông thường theo tập quán ở địa phương;
Trang 8đ) Công cụ lao động cần thiết, có giá trị không lớn được dùng làm phương tiện sinh sống chủ yếu hoặc duy nhất của người phải thi hành án và gia đình;
e) Đồ dùng sinh hoạt cần thiết cho người phải thi hành án và gia đình.
3 Tài sản sau đây của người phải thi hành án là doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ:
a) Số thuốc phục vụ việc phòng, chữa bệnh cho người lao động; lương thực, thực phẩm, dụng cụ và tài sản khác phục vụ bữa ăn cho người lao động;
b) Nhà trẻ, trường học, cơ sở y tế và thiết bị, phương tiện, tài sản khác thuộc các
cơ sở này, nếu không phải là tài sản để kinh doanh;
c) Trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng, chống cháy nổ, phòng, chống ô nhiễm môi trường.”
Bên cạnh đó, vấn đề này còn được quy định tại Điều 22 Nghị định
173/2004/NĐ-CP về thủ tục, cưỡng chế, xử phạt vi phạm hành chính trong thi hành án dân sự Từcác quy định trên, ta có thể phân loại các tài sản không được kê biên trong thi hành ándân sự thành các nhóm sau:
1.1.4.1 Tài sản bị cấm lưu thông theo quy định của pháp luật; tài sản phục vụ quốc phòng, an ninh, lợi ịch cộng đồng; tài sản do ngân sách nhà nước cấp cho cơ quan tổ chức 4
Tài sản bị cấm lưu thông là những tài sản đặc biệt mà Nhà nước cấm mua bán,chuyển dịch, chuyển nhượng… Hiện nay, không có quy định rõ về tài sản bị cấm lưuthông, ta sẽ căn cứ vào nghị định quy định về danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm kinhdoanh, hạn chế kinh doanh5 Theo đó, những hàng hóa cấm lưu thông như các vũ khíquân sự, các phương tiện kĩ thuật quân sự, chất nổ, chất độc, chất phóng xạ…
Bên cạnh đó, đối với các cơ quan, tổ chức hoạt động bằng nguồn vốn ngân sáchnhà nước cấp thì cơ quan thi hành án không kê biên tài sản do ngân sách Nhà nướctrực tiếp cấp Theo đó, sẽ bao gồm các tài sản thuộc đầu tư xây dựng ngân sách; tài sảnđược đầu tư, xây dựng, mua sắm từ các nguồn thu của đơn vị được phép sử dụng theo
4 Khoản 1, Khoản 3 Điều 87 Luật Thi hành án dân sự năm 2014
5 Nghị định số 19/VBHN – BCT quy định chi tiết luật thương mại về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn
chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện, 09/05/2014.
Trang 9quy định, từ nguồn Quỹ phát triển sự nghiệp và Quỹ phúc lợi của đơn vị6; Tài sản màđược đầu tư xây dựng, mua sắm từ nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức…
Đối với quyền sở hữu trí tuệ mà Nhà nước quyết định chủ sở hữu phải chuyểngiao quyền của mình, cho cơ quan, tổ chức, cá nhân khác sử dụng trong thời gian nhấtđịnh thì cũng không được kê biên quyền sở hữu trí tuệ của người phải thi hành ántrong thời gian buộc phải chuyển giao
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, đối với sáng chế, giống cây trồng trongcác trường hợp theo luật định các hợp đồng sử dụng sáng chế, giống cây trồng phảichuyển giao theo quyết định của nhà nước có thẩm quyền7 Người nắm độc quyền sửdụng sáng chế, giống cây trồng có quyền yêu cầu chấm dứt quyền sử dụng khi căn cứchuyển giao không còn tồn tại và không có khả năng tái xuất hiện Nên chấp hành viênchỉ được phép kê biên những loại tài sản sở hữu trí tuệ khi thời gian bắt buộc phảichuyển giao đã chấm dứt
1.1.4.2 Tài sản không không được kê biên trong trường hợp người phải thi hành
án là cá nhân 8
Tài sản không được kê biên là những tài sản có liên quan và cần thiết cho sự sốngcòn của người phải thi hành án cũng như gia đình của người phải thi hành án bao gồmlương thực, thực phẩm, thuốc men, vật dụng gia đình Chấp hành viên không được kêbiên số lương thực đáp ứng nhu cầu cần thiết yếu của người phải thi hành án và giađình trong thời gian họ chưa có được thu nhập để duy trì các nhu cầu thiết yếu Nhữngvật dụng thiết yếu như dụng cụ nấu ăn trong gia đình, các dụng cụ thiết yếu cho ngườigià yếu, khuyết tật như xe lăn, nạng… và các vật dụng thiết yếu để chăm sóc họ cũngkhông được kê biên
Người phải thi hành án và gia đình có các đồ thờ cúng thông thường (đồ dùng chỉđược sử dụng vào mục đích thờ cúng theo tập quán của địa phương như bàn thờ, báthương…) thì không bị kê biên để thi hành án, việc quy định như vậy nhằm tôn trọngquyền tự do tín ngưỡng, truyền thống của dân tộc Ngoài ra, nhằm đảm bảo và duy trìcuộc sống bình thường và tương lai của người phải thi hành án, Chấp hành viên cũng
6 Thông tư 200/2014/TT – BTC (Có hiệu lực từ ngày 1/1/2015)
7 Nghị định 22/2018/NĐ – CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật sở hữu trí tuệ năm 2005
và luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật sở hữu trí tuệ năm 2009 về quyền tác giả, quyền liên quan.
8 Khoản 2 Điều 87 Luật Thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014.
Trang 10không được kê biên công cụ lao động, quần áo, đồ dùng sinh hoạt thông thường cầnthiết cho người phải thi hành án và gia đình họ
Công cụ không được kê biên đối với người phải thi hành án là những công cụ cầnthiết, được dùng làm phương tiện sinh sống chủ yếu hay duy nhất của người phải thihành án và gia đình họ Những công cụ lao động có giá trị lớn như: máy cày, máy gặt,
xe máy, ô tô, tàu thuyền đánh bắt cá… thì Chấp hành viên vẫn kê biên, bán đấu giá đểthi hành án và trích lại một khoản tiền để người thi hành án có thể thay thế bằng nhữngcông cụ lao động khác có giá trị thấp hơn nhưng vẫn đem lại nguồn thu nhập duy trìcuộc sống gia đình Hay những đồ dùng hoặc tư trang có giá trị hơn như ti vi, tủ lạnh,nhẫn, hiện kim có giá trị thì chấp hành viên vẫn được kê biên để đuy trì đảm bảo việcthi hành án
1.1.4.3 Những tài sản không được kê biên trong trường hợp người phải thi hành
án là pháp nhân thương mại
Đối với pháp nhân, để giúp cho việc hoạt động sản xuất kinh doanh được đảmbảo diễn ra một cách bình thường thì chấp hành viên cũng không được kê biên baogồm: Số thuốc phục vụ việc phòng, chữa bệnh cho người lao động; lương thực, thựcphẩm, dụng cụ và tài sản khác phục vụ bữa ăn cho người lao động; Nhà trẻ, trườnghọc, cơ sở y tế và thiết bị, phương tiện, tài sản khác thuộc các cơ sở này nhưng khôngphải tài sản để kinh doanh Các trang thiết bị, phương tiện, công cụ đảm bảo an toànlao động, phòng chống cháy nổ, phòng chống ô nhiễm mối trường
1.1.4.4 Những tài sản không được cưỡng chế thi hành án.
Bản chất kê biên tài sản là một biện pháp cưỡng chế thi hành án, do vậy tài sảnkhông được kê biên chính là tài sản không được cưỡng chế thi hành án Đối với tài sảnlà tiền, thì chấp hành viên không được cưỡng chế trừ vào thu nhập của người phải thihành án quá 30% tổng số tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, tiền trợ cấp mất sức laođộng Với tiền thu từ hoạt động kinh doanh của người phải thi hành án, thì chấp hànhviên cũng phải để lại số tiền tối thiểu cho hoạt động kinh doanh và sinh hoạt của ngườiphải thi hành án và gia đình
Đối với tài sản là quyền sử dụng đất, thì “Chấp hành viên chỉ kê biên quyền sửdụng đất của người phải thi hành án thuộc trường hợp được chuyển quyền sử dụng
Trang 11theo quy định của pháp luật về đất đai9.” Như vậy đối với các trường hợp không đượcchuyển quyền sử dụng đất thì không được cưỡng chế thi hành án.
CHƯƠNG 2 THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT THI HÀNH ÁN DÂN SỰ ĐỐI VỚI
CÁC LOẠI TÀI SẢN KHÔNG ĐƯỢC KÊ BIÊN
2.1 Thực tiễn thi hành pháp luật thi hành án dân sự đối với các loại tài sản không được kê biên
Thực tế, thời gian qua xảy ra nhiều vụ án tham những, những đại án kinh tế vớihàng ngàn tỷ đồng bị thất thoát, chiếm dụng mà không thu hồi được, bởi số tài sản nàyđã bị sang tên cho người khác trong gia đình
Vụ án liên quan tới bà Hồ Thị Kim Thoa – Cựu Thứ trưởng Bộ Công Thương,biết là người thân của bà Thoa sở hữu hàng trăm tỷ đồng, nhưng không thể xử lý đượchành vi tham nhũng và không xử lý được tài sản Sự chậm trễ hoặc bỏ quan việc kêbiên tài sản trong quá trình điều tra, truy tố là nguyên nhân dẫn tới nhiều đại án khóthu hồi tài sản phạm pháp, mặc dù theo quy định pháp luật tài sản có nguồn gốc phạmtội dù đã dịch chuyển quyền sở hữu vẫn bị kê biên, phong tỏa để đảm bảo thi hành án.Trong vụ án xảy ra tại Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines), theo quyếtđịnh của Bản án thì Dương Chí Dũng và đồng bọn phải liên đới bồi thường choVinalines trên 358 tỷ đồng (trong đó riêng phần thì Dương Chí Dũng phải nộp 110 tỷđồng) nhưng quá trình thi hành án, dù Cơ quan thi hành án đã xử lý sạch sẽ tài sản kêbiên cũng chỉ thu hồi được trên 14 tỷ đồng… Cơ quan thi hành án dân sự chỉ có thểcăn cứ vào tình trạng pháp lý hiện hành của tài sản để xử lý mà không có thẩm quyềnđiều tra, chứng minh nguồn gốc tài sản do phạm tội mà có
Hay như vừa qua, vụ án liên quan tới “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong thi hànhcông vụ” xảy ra tại UBND TP Hà Nội và các đơn vị liên quan, Cơ quan Cảnh sát điềutra (C03) Bộ Công an đã áp dụng lệnh kê biên tài sản của 3 bị can để đảm bảo thi hànhphần dân sự Các bị can trong vụ án gồm: Nguyễn Đức Chung, cựu Chủ tịch UBND
9 Khoản 1 Điều 110 Luật Thi hành án dân sự, sửa đổi bổ sung năm 2014
Trang 12TP Hà Nội; Nguyễn Trường Giang, Giám đốc Công ty TNHH thương mại dịch vụArktic và Võ Tiến Hùng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội,cùng bị C03 đề nghị Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao truy tố tội “lợi dụng chức vụquyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo Khoản 3 Điều 356 Bộ luật Hình sự năm
2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 Cụ thể, kê biên tài sản đối với 3 nhà, đất của ôngNguyễn Đức Chung gồm nhà, đất có diện tích 102,7 m2 tại 88 phố Trung Liệt (phườngTrung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội); căn hộ chung cư diện tích 175,7 m2 số 2B12A,nhà R3- 72A Nguyễn Trãi (phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội), căn hộchung cư diện tích 175,7 m2 số 12B15, nhà R3- 72A Nguyễn Trãi (phường ThượngĐình, quận Thanh Xuân, Hà Nội), và đất diện tích hơn 139 m2 của bị can Võ TiếnHùng tại quận Hai Bà Trưng (Hà Nội); căn hộ chung cư diện tích hơn 114 m2 của bịcan Nguyễn Trường Giang tại quận Hoàng Mai (Hà Nội)
2.2 Giải pháp trong vấn đề kê biên tài sản
2.2.1 Về cơ chế quản lý công tác thi hành án
Cần đổi mới cơ chế quản lý công tác thi hành án, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan hữu quan trong công tác thi hành án đặc biệt là cưỡng chế thi hành án Cần thống nhất về công tác thi hành án, đổi mới cơ chế nhằm đảm bảo sự quản lý, thống nhất về tổ chức, cơ chế hoạt động, công tác hướng dẫn chỉ đạo tập trung chuyên môn…
2.2.2 Về xây dựng pháp luật
Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi hành án nói chung về các quy cđịnh về cưỡng chế kê biên tài sản nói riêng Cần có sự đối chiếu các quy định về kê biên tài sản giữa các văn bản luật để khắc phục mâu thuẫn, bù đắp các khoảng trống.
2.2.3 Các giải pháp khác
Cần triển khai mở rộng, áp dụng khoa học công nghệ thông tin vào hệ sinh thái 4.0 đối với việc quản lý, diều hành thi hành án dân sự, triển khai việc gửi các báo cáo bằng văn bản điện tử trên toàn hệ thống
Trang 13Thực hiện tiêu chuẩn hóa đội ngũ các cán bộ cơ quan thi hành án, thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn
Đáp ứng đầy đủ và kịp thời kinh phí hoạt động ho cơ quan thi hành án, nâng cao cơ sở vật chất, phwuong tiện hoạt động và nâng cấp các trụ sở hệ thống kho tàng tài vật cho các cơ quan thi hành án
Thực hiện công tác tuyên truyền, giải thích pháp luật, chỉ tiến hành cưỡng chế trong trường hợp bất khả kháng, tăng cường sự giám sát của nhân dân
KẾT LUẬN
Các phán quyết của Tòa án cần được đưa ra kịp thời, cần được thi hành nghiêmchỉnh, triệt để, mới có thể bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự Cácbiện pháp cưỡng chế thi hành án nói chung và biện pháp cưỡng chế, kê biên tài sản nóiriêng cũng chỉ nhằm mục đích như vậy Hiệu quả của việc cưỡng chế kê biên tài sản là
cơ sở, tiền đề cho sự thành công, hiệu quả của một vụ thi hành án về tài sản khi đươngsự không tự nguyên thi hành án Song qua những vấn đề đã nêu trong tiểu luận, việcthực hiện cưỡng chế kê biên tài sản cũng cần cải thiện, bổ sung để thêm chặt chẽ cácquy định về các loại tài sản không được kê biên nhằm một phần thể hiện tính nhân đạotrong quy định pháp luật nhưng vẫn thể hiện được sức mạnh và sự đanh thép của Đảngvà nhà nước đối với những trường hợp phải thi hành án
Trang 14DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Công Bình, Bùi Thị Huyền, Giáo trình Luật Thi hành án dân sự Việt Nam,
NXB Công an nhân dân, 2018;
2 Luật thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014
3 Trần Công Thịnh, Thực tiễn áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên tài sản để thi hành án dân sự và một số khuyến nghị , Tạp chí khoa học DHQGHN, Kinh tế – Luật
https://luatduonggia.vn/ke-bien-tai-san-la-gi-quy-dinh-phap-luat-ve-ke-bien-tai-7 Tài sản không được kê biên là gì? Tài sản không được cưỡng chế thi hành án?
cuong-che-thi-hanh-an/
https://luatduonggia.vn/tai-san-khong-duoc-ke-bien-la-gi-tai-san-khong-duoc-8 Nguyên tắc kê biên tài sản trong thi hành án dân sự
https://luathoangphi.vn/nguyen-tac-ke-bien-tai-san-trong-thi-hanh-an-dan-su/
9 Hoàng Phê, Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn Ngữ học, Nxb Đà Nẵng, 2003
10 Nghị định số 19/VBHN – BCT quy định chi tiết luật thương mại về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện, 09/05/2014.
11 Thông tư 200/2014/TT – BTC (Có hiệu lực từ ngày 1/1/2015)
Trang 15ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
Tiểu luận cuối kỳ
Lý luận và thực tiễn thi hành các quy định của
pháp luật đối với các tài sản không được kê biên
trong thi hành án dân sự
Giảng viên : TS Trần Công Thịnh
Ngày sinh :
Lớp : K11 – Luật học
Học phần : Luật Thi hành án Dân sự
Hà Nội – 11/a2021
Mục lục
Phần mở đầu: 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4