Nhóm 3 Báo cáo phần Tìm hiểu Đôi bàn tay mẹ trước giông bão cuộc đời;... Bàn tay mẹ trước giông bão cuộc đời: “Bàn tay mẹ chắn mưa sa Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.” - Mưa sa - Bão q
Trang 1CHÀO MỪNG CÁC EM
HỌC SINH ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC
Trang 2Tiết 15, 16, 17 : ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
À ƠI TAY MẸ
BÌNH
NGUYÊN
Trang 3II TÌM HIỂU CHUNG
Trang 4- Tác giả của bài thơ là ai?
- Bài thơ có bao nhiêu khổ? Mỗi khổ có bao nhiêu dòng? Vần
trong bài thơ được gieo như thế nào? Các dòng được ngắt nhịp
ra sao?
- Nhan đề của bài thơ là gì? Bài thơ viết về ai, về điều gì?
- Bài thơ sử dụng các biện pháp nghệ thuật nào? Từ ngữ trong
bài thơ có gì độc đáo? Việc sử dụng các từ ngữ và biện pháp nghệ thuật đó đem lại tác dụng ra sao?
- Ai là người đang bày tỏ cảm xúc tình cảm, suy nghĩ trong bài
thơ? Người đó bày tỏ cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ gì?
Những lưu ý khi học thơ
Trang 5Nhóm 1: Báo cáo phần Tìm hiểu về
tác giả Bình
Nguyên và thể thơ
lục bát
Trang 6- Tên thật là Nguyễn Đăng Hào.
- Quê quán: xã Ninh Phúc, thành phố
Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình.
- Chức danh: Là Chủ tịch Hội Văn
học Nghệ thuật Ninh Bình.
- Giải thưởng: Nhận hai giải Thơ lục
bát (Giải A - 2003; Giải Ba - 2010) trên
báo Văn Nghệ.
1 Tác giả: Bình Nguyên
Trang 7• Tiếng thứ 6 dòng lục gieo vần xuống tiếng 6 dòng bát;
• Tiếng thứ 8 dòng bát gieo vần xuống tiếng thứ 6 dòng lục.
Gieo Vần
• Thường ngắt nhịp chẵn: 2/2/2 , 2/4/2 hoặc 4/4
Nhịp thơ
• Các tiếng ở vị trí 1, 3, 5, 7 phối thanh tự do.
• Các tiếng 2, 4, 6, 8 có thanh điệu là B – T – B – B
Thanh điệu
Trang 8À ơi này cái trăng tròn
À ơi này cái trăng còn nằm
nôi
Bàn tay mẹ thức một đời
À ơi này cái mặt trời bé
con
Mai sau bể cạn non mòn
À ơi tay mẹ vẫn còn hát ru.
3 Tác phẩm Ru cho mềm ngọn gió thu
Ru cho tan đám sương mù lá
Trang 9Nhóm 2: Báo cáo phần Tìm hiểu
chung về tác phẩm
Trang 10• P1: từ đầu… vẫn còn hát ru : Hình ảnh đôi bàn tay mẹ
• P2: Tiếp… một câu ru mình: Lời ru của người mẹ hiền
Trang 11II TÌM HIỂU CHI TIẾT
Trang 12Nhóm 3 Báo cáo phần Tìm hiểu Đôi bàn tay mẹ trước giông bão cuộc đời;
Trang 131 Hình ảnh đôi bàn tay mẹ
a Bàn tay mẹ trước giông bão cuộc đời:
“Bàn tay mẹ chắn mưa sa Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.”
- Mưa sa
- Bão qua mùa màng Ẩn dụ: Những khó khăn, trở ngại, giông tố của cuộc đời.
- chắn
- chặn Động từ mạnh: Bảo vệ, che chắn, đẩy lùi.
- Điệp ngữ “bàn tay mẹ”: cảm xúc trào dâng, sức lao động
=> Sức mạnh phi thường, bản năng bảo vệ con của người mẹ
Trang 14Nhóm 3 Báo cáo phần Tìm hiểu Đôi bàn tay mẹ nuôi nấng, chăm sóc con;
Trang 15b Bàn tay mẹ nuôi nấng, chăm sóc con:
“Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng
À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon
À ơi này cái trăng tròn
À ơi này cái trăng còn nằm nôi
À ơi này cái Mặt Trời bé con ”
Trang 16b Bàn tay mẹ nuôi nấng, chăm sóc con:
+ cái trăng vàng
+ cái trăng tròn
+ cái trăng còn nằm nôi
+ cái Mặt Trời bé con
Cách gọi con trìu mến, thân mật, yêu thương Con là ánh sáng, nguồn sống của mẹ
GV bình: Khúc hát ru những em bé
Mặt trời bé thơ của Trần Tiến
- Ẩn dụ:
- Từ láy “dịu dàng” : gợi sự ân cần, ấm áp
Tình yêu, sự trân quý, nâng niu mẹ dành cho con
- Điệp ngữ “À ơi ” : tạo âm hưởng lời ru êm đềm, nhẹ nhàng
Cái trăng: người con được hưởng sự yêu thương
Trang 17Nhóm 4: Báo cáo phần Tìm hiểu Đôi bàn tay mẹ nhiệm màu, hi sinh vì con.
(Phiếu hướng dẫn học
tập số 3)
Trang 18c Bàn tay mẹ nhiệm màu, hi sinh vì con:
- Thành ngữ “bể cạn, non mòn”: gợi về sự thay đổi lớn lao của
thiên nhiên, của đất trời
- Dẫu vũ trụ vần xoay, đổi thay thì lời ru của mẹ vẫn theo con
- Nhân hóa “Bàn tay mẹ thức một đời” : gợi sự tần tảo, sớm hôm
“Bàn tay mẹ thức một đời
… Mai sau bể cạn non mòn
À ơi tay mẹ vẫn còn hát ru.”
Trang 19c Bàn tay mẹ nhiệm mầu, hi sinh vì con:
- Từ láy “chắt chiu”, “dãi dầu” gợi tả những vất vả, nhọc nhằn trong cuộc đời người mẹ
- Ẩn dụ “phép nhiệm màu”: sự kì diệu
“Bàn tay mang phép nhiệm mầu Chắt chiu từ những dãi dầu đấy thôi.”
phép nhiệm mầu
+ Bàn tay mẹ có thể làm tất cả cho con, vì con
+ Bàn tay thể hiện tình yêu thương, sự che chở, nâng đỡ, hi sinh vì con, vì gia đình
Tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt, đức hi sinh muôn đời
Trang 202 Lời ru của người mẹ hiền
Lời ru cho
con
Lời ru cho
ngoại Lời ru cho
đời
Trang 21a Lời ru cho con:
- Ẩn dụ:
+ "mềm ngọn gió thu", "tan đám sương mù lá
cây": mong ước xua tan đi cái rét mướt, lạnh lẽo
+ "cái khuyết tròn đầy", "cái thương cái nhớ":
thương đứa con bé thơ, thương con khi phải xa mẹ
“Ru cho mềm ngọn gió thu
Ru cho tan đám sương mù lá cây
Ru cho cái khuyết tròn đầy Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau ”
mềm ngọn gió thu
nặng ngày xa nhau
tan đám sương mù lá cây
cái khuyết tròn đầy
Sự ấm áp, tình yêu thương đến từ lời ru, từ trái tim người mẹ.
- Điệp cấu trúc: “ru cho”
Trang 22b Lời ru cho ngoại:
“Ru cho vá khâu.”
- Ẩn dụ “sóng lặng bãi bồi”
- Mưa không dột chỗ ngồi vá khâu
=> Hình ảnh thơ chân thực, giàu ý nghĩa: mong mỏi mọi điều bình an, thanh thản đến bên đời ngoại
Trang 23c Lời ru cho đời:
“Ru cho đời nín cái đau
Trang 24III TỔNG KẾT
Trang 251 Nghệ thuật:
- Biện pháp tu từ: ẩn dụ, điệp ngữ, điệp cấu trúc, từ láy,
- Sử dụng thành công thể thơ lục bát mang âm hưởng lời ru ngọt ngào
2 Nội dung:
- Bài thơ thể hiện cảm xúc trân trọng, biết ơn, xúc động sâu sắc trước tình yêu thương, đức hi sinh thầm lặng của mẹ.
Trang 27CHÚC CÁC EM VUI KHOẺ, HỌC GIỎI
