Bài giảng kỹ thuật đưa thức ăn vào cơ thể người bệnh môn điều dưỡng cơ bản

Dinh dưỡng hợp lý  chống đỡ với bệnh tật, duy trì sự sống và hồi phục sức khỏeHải Thượng Lãn Ông “Có thuốc mà không có ăn thì cũng đi đến chỗ chết”.Chất sinh năng lượng ProtidLipid GlucidChất không sinh năng lượng VitaminNước Chất khoáng

KỸ THUẬT ĐƯA THỨC

ĂN VÀO CƠ THỂ NGƯỜI

BỆNH

1

 Dinh dưỡng hợp lý  chống đỡ với

bệnh tật, duy trì sự sống và hồi phục sức khỏe

 Hải Thượng Lãn Ông “ Có thuốc mà không có ăn thì cũng đi đến chỗ chết”.

Công thức tính tiêu hao năng lượng mỗi

Có những loại chất dinh dưỡng nào ?

 Chất sinh năng lượng

Protid Lipid Glucid

 Chất không sinh năng lượng

Vitamin Nước

Februa

Chất kh ry o 27 á , ng

Phương pháp đưa thức ăn

vào cơ thể

February

27, 2019

5

 Ăn bằng đường miệng

 Ăn qua ống thông mũi dạ dày hoặc ống thông mũi ruột non

 Ống thông qua lỗ mở dạ dày ra da hoặc

mở ruột non ra da

 Qua đường tĩnh mạch

 Ống thông qua hậu môn

Nuôi ăn bằng đường miệng

Chỉ định

 Người bệnh có khả năng nhai và

nuốt bình thường

 Không có vết thương miệng

 Tri giác bình thường

Lưu ý

 Cung cấp đầy đủ nhu cầu năng lượng cơ bản tùy từng giai đoạn của bệnh

 Quan tâm, khuyến khích người bệnh ăn

 Giáo dục người bệnh về chế độ ăn uống, các loại thức ăn

 Phải loại bỏ những yếu tố làm người bệnh

ăn mất ngon

 Ăn đúng giờ quy định, không nên kéo dài bữa ăn quá lâu

7

Nuôi ăn qua ống thông mũi dạ dày

 Nuôi ăn ngắn dưới 4 tuần

Gồm 2 cách:

 Bơm thức ăn (bolus)

 Nhỏ giọt từng đợt hay liên tục

Chỉ định

 Bệnh nhân hôn mê

 Bệnh nhân uốn ván nặng, co giật

 Chấn thương vùng hàm mặt, gãy xương

9

Ưu điểm

 Cung cấp đầy đủ nhu cầu năng

lượng cho người bệnh

 Cung cấp đầy đủ chất dinh

dưỡng

 ít gây tai biến

 Phù hợp với kinh tế của nhiều người bệnh

 Không phụ thuộc vào cảm quan của người bệnh February 27,

2019

11

 Dễ bị rối loạn tiêu hóa.

 Viêm phổi hít, sặc do vật lạ vào phổi

 Viêm tắc tuyến nước bọt

 Lở loét vùng niêm mạc mũi nơi cố định ống

Nhận định người bệnh

February

27, 2019

13

phẫu thuật, dị ứng vùng mũi.

 Khám: Độ thông của mũi, vách ngăn mũi có vẹo, nghe âm ruột, gõ sờ chướng hơi vùng bụng

 Tình trạng bệnh lý: hôn mê, tai biến mạch máu não, uốn ván, sứt môi, hở hàm ếch…

 Cân nặng và tính chất phân

Quy trình kỹ thuật

Quy trình kỹ thuật

February

27, 2019

15

February

27,

2019

17

 Băng dính, kéo cắt băng

 Bao nilon và dây buộc

 Ống nghe

 Lọ dầu nhờn February

Những điều cần lưu ý

 Cho người bệnh nằm đầu cao khi đặt ống

 Trong khi đưa ống thông vào nếu

bệnh nhân có phản ứng (ho sặc sụa hoặc tím tái khó chịu) thì phải rút ống

 Những lần ăn sau cũng phải kiểm tra lại

 Mỗi lần cho ăn không quá 300ml, nhiều lần trong ngày 6-8 lần/ngày

 Nếu dùng túi cho ăn, không lưu thức ăn trong túi quá 3 giờ/lần

 Tráng ống trước và sau mỗi lần cho ăn

 Cho thức ăn vào với áp lực nhẹ (cách dạ dày 15-20cm)

 Cho thức ăn vào liên tục tránh bọt khí

 Duy trì tư thế nằm đầu cao 30 phút sau khi cho ăn.

 Vệ sinh răng miệng và 2 bên mũi người

February

27, 2019

21

Mở dạ dày ra da

Chỉ định

 Không ăn qua đường miệng được,

 Không thể đặt ống qua thực quản được: phỏng thực quản, ung thư

thực quản

 Cho ăn bằng ống kéo dài nhiều

ngày >1 tháng

 Và còn một số bất lợi giống như cho

ăn qua ống thông

February

27, 2019

23

Lưu ý

 Tráng ống trước và sau khi cho ăn

 Chăm sóc ống dẫn lưu hằng ngày: vùng da xung quanh, vị trí ống

thông, phát hiện sớm các biến

chứng

 Sau khi cho thức ăn phải che chở kín đầu ống thông

Phương pháp nuôi

February

27, 2019

Bơm từng đợt ( Bolus feeding):

 Chỉ định: Lâm sàng ổn định, dạ dày còn chức năng

 Người lớn, bắt đầu từ 50 - 100ml, tăng

60 - 120ml mỗi 8 - 12 giờ, tối đa là

300ml/lần

 Khoảng cách cho ăn đều nhau, 3 - 8

lần

/ngày

Bơm từng đợt ( Bolus feeding):

February

27, 2019

27

 Ưu điểm: thuận tiện, ít tốn kém

 Nhược điểm: Kỹ thuật bolus có nguy

cơ hít sặc cao, có thể gây đầy bụng, tiêu chảy, nếu bơm thức ăn vào tá

tràng có thể gây hội chứng

“dumping”

 Ưu điểm: Cho phép bệnh nhân vận động

giữa các cử ăn, sinh lý hơn kiểu bolus, dung nạp tốt hơn bolus

Truyền nhỏ giọt liên

tục

February

27, 2019

29

 Bắt đầu cho ăn những bệnh nhân rất nặng.

 Cần tăng cường sự dung nạp.

 Chức năng dạ dày kém.

 Nuôi ăn qua ruột non.

 Không dung nạp kỹ thuật khác.

 Nên chuyển qua cách cho ăn truyển

nhỏ giọt từng đợt ngay khi có thể.

 Không cho ăn liên tục về đêm ở bệnh nhân

có nguy cơ hít sặc

Nhỏ từng giọt vào hậu môn

 Trước khi nhỏ từng giọt vào hậu môn phải thụt rửa sạch trực tràng 1-2giờ.

 Thức ăn phải lỏng, dễ tiêu.

 Dung dịch cho ăn từ 100-200ml, nhiệt độ 37-

38 0 C.

 Dùng ống Sonde Rectal sâu 10cm.

 Cho ăn với áp lực thấp (cách mặt giường

30cm).

 Số giọt trung bình 40 giọt/phút.

 Theo dõi người bệnh: đau bụng, tiêu

chảy

Nuôi ăn qua đường tĩnh mạch

Chỉ định

 Không thể nuôi ăn bằng những đường khác.

 Hỗ trợ trong trường hợp người bệnh ăn uống quá kém.

 Thay thế tạm thời khi không thể đưa thức ăn vào dạ dày.

Điều cần lưu ý

27, 2019

 Tuyệt đối vô khuẩn khi tiêm truyền.

 Cho tốc độ chậm < 30 giọt/phút.

 Nên tiêm vào tĩnh mạch lớn.

 Không nên pha lẫn các loại thuốc khác vào dung dịch.

 Theo dõi các loại biến chứng có thể xảy ra trong và sau khi truyền.



February 33