Lily chúng tôi cho mùa lễ phục sinh Easter Lily đến từ đất nước xinh đẹp Nhật Bản và mọc dại tự nhiên ở nhiều nơi khác như Trung Quốc, Formosa, quần đảo Lichu … Họ ly chúng tôi đã từng đ[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ BẮC NINH
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGUYỄN ĐĂNG ĐẠO
TỔ 3- 9A2
ĐỀ BÀI:
SỬ DỤNG YẾU TỐ NGHỆ THUẬT ĐỂ GIỚI THIỆU VỀ HOA LY
NĂM HỌC: 2017- 2018
Trang 2CÁC THÀNH VIÊN- NHIỆM VỤ:
1 Nguyễn Quỳnh Anh
2 Nguyễn Khánh Linh a
3 Đỗ Phương Mai
4 Trịnh Thị Thu Hà
5 Ngô Thục Anh
6 Nguyễn Hoài Hương
7 Nguyễn Bảo An
8 Nguyễn Thị Cẩm Tú
9 Chu Minh Anh Trung
10 Vũ Quang Hưng
Các loại hoa ly và ý nghĩa của chúng
Cấu tạo, đặc điểm Cấu tạo, đặc điểm Công dụng
Công dụng
Mở bài và kết bài Các giai đoạn sinh trưởng
Mở bài và kết bài Nguồn gốc
Kỹ thuật trồng
Trang 3I Tìm hiểu đề:
- Thể loại: Thuyết minh( về 1 loài hoa)
- Đối tượng thuyết minh: Hoa ly
- Nội dung: nguồn gốc, cấu tạo, đặc điểm, kỹ thuật trồng và các giai đoạn của một cây hoa, phân loại, ý nghĩa, vai trò của loài hoa ly
- Phạm vi kiến thức: những hiểu biết về loài hoa ly
II Lập dàn ý:
1 Mở bài:
- Giới thiệu chung về hoa ly
2 Thân bài:
a, Nguồn gốc:
- Theo một số tài liệu:
+ Hoa ly chiêm tinh được phát hiện đầu tiên vào năm 1978 bởi Leslie Woodruff một nhà tạo giống đã lai một loại lily châu Á với hoa huệ phương Đông
+ Lily cho mùa lễ phục sinh (Easter Lily) xuất xứ từ Nhật Bản và mọc dại tự nhiên
ở nhiều nơi khác như Trung Quốc, Formosa, quần đảo Lichu (?)… Lily đã từng được nhắc đến trong một cuốn sách về vườn cảnh Nhật Bản từ năm 1681 Easter Lily đến vương quốc Anh năm 1819 và chẳng bao lâu sau đó, nó đã trở thành một bông hoa quen thuộc được ưa chuộng
- Theo một số truyền thuyết: Trong thần thoại Hy Lạp, Lily trắng được sinh ra chính từ những giọt sữa của nữ thần Hera (Queen of Heaven) – vợ thần Zeus
Trang 4b, Cấu tạo, đặc điểm:
- Rễ: Rễ ly gồm hai loại là rễ củ và rễ thân.
+ Rễ thân (còn gọi là rễ trên): Do phần thân mọc dưới mặt đất sinh ra, có nhiều nhánh, sinh trưởng khoẻ, có nhiệm vụ nâng đỡ thân, hút nước và dinh dưỡng Trong quá trình trồng trọt, người ta thường căn cứ vào sự phát triển của loại rễ này
để đánh giá tốc độ và khả năng sinh trưởng của cây
+ Rễ gốc: Sinh ra từ gốc thân vảy (đế củ), chủ yếu hút nước và dinh dưỡng Rễ này
có ngay từ khi trồng củ ly Trong quá trình sinh trưởng, phát triển của cây, một số
rễ mới sẽ được sinh ra, còn rễ củ gốc ban đầu sẽ bị già đi và chết
- Thân: Gồm hai phần thân vảy (củ) và thân chính.
+ Thân vảy (củ): Nằm dưới mặt đất, do nhiều vảy hợp thành, số lượng vảy/củ thường dao động từ hàng chục đến hàng trăm vảy
+ Thân chính: Gồm chủ yếu phần thân trên mặt đất mang lá và hoa, phần dưới mặt đất mang rễ thân và củ con
-> Chiều cao thân chủ yếu quyết định bởi chiều dài đốt
- Lá: Hoa ly có nhiều hình dạng lá khác nhau như: Hình mũi mác, hình oval, hình
elip, hình trứng hoặc thuôn dài hoặc tròn dài… lá không có cuống hoặc cuống ngắn tùy thuộc vào từng giống, nhóm giống
Trang 5- Hoa: Có màu sắc đa dạng, có loại có hương thơm, loại không có hương thơm
Hoa cũng có nhiều dạng khác nhau, chủ yếu là 3 dạng chính: Hoa hướng trên, hoa quay ngang và hoa rủ xuống Hoa ly có 6 nhị dài, một nhụy chia làm 3 thuỳ, bầu hoa hình trụ
- Quả và hạt: Quả ly có chiều dài từ 5-7cm, bên trong có 3 ngăn, mỗi quả có vài
trăm hạt Hạt dẹt, xung quanh có cánh mỏng, hình bán cầu hoặc 3 góc, bên trong hạt có chứa phôi Khi gieo sẽ nảy mầm thành cây mới
- Củ con: Có 2 loại là củ con mọc ở phần thân dưới mặt đất ( chu vi củ từ 5-7cm)
và củ con sinh ra từ nách lá ( chu vi củ từ 1-2cm) Các củ con này khi tách ra trồng
sẽ mọc thành những cây mới
Trang 6c, Kỹ thuật trồng và các giai đoạn của một cây hoa ly:
* Kỹ thuật trổng:
- Trồng hoa ly đem lại lợi ích kinh tế cao cho người nông dân Với việc thực hiện đúng các bước trong quy trình chăm sóc hoa ly, người trồng sẽ thu được những bông hoa ly vừa đẹp vừa tỏa hương thơm ngát, bán được giá thành cao
- Hoa ly là loại hoa ôn đới, thích hợp trồng ở những vùng có khí hậu mát mẻ
Nắm được kỹ thuật trồng hoa ly đúng chuẩn sẽ giúp người trồng hoa có được những bông hoa
rực rỡ nhất.
- Nhiệt độ
Lily là cây chịu rét khá, chịu nóng kém, ưa khí hậu mát ẩm, nhiệt độ thích hợp ban ngày là 20-25 độ C, ban đêm là 12 – 15 độ C Các giống lai phương Đông thời kỳ đầu thích hợp với nhiệt độ ban ngày 25-28 độ C, ban đêm 18-20 độ C Dưới 120 độ
C cây sinh trưởng kém, hoa dễ bị mù Từ khi xuất hiện nụ đến khi ra hoa nhiệt độ chênh lệch ngày/đêm ảnh hưởng tới sự sinh trưởng của thân Nếu chênh lệch từ 0
độ C đến 16 độ C thì độ cao của cây dao động từ 14,2 - 27cm
- Ánh sáng
Lily là cây ưa cường độ ánh sáng ở mức trung bình, cường độ ánh sáng thích hợp
từ 12-15 nghìn lux Vào mùa hè với nhóm lily châu Á và lily thơm cần che bớt 50% ánh sáng, nhóm phương Đông nên che bớt 70% ánh sáng
Trang 7- Độ ẩm
Thời kỳ đầu cây cần nhiều nước, thời kỳ ra hoa nhu cầu nước giảm bớt vì nước nhiều củ dễ bị thối, rụng nụ Lily thích không khí ẩm ướt, độ ẩm thích hợp nhất là 80-85%
Các điều kiện tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong kỹ thuật trồng hoa ly.
- Không khí
Lily là cây khá mẫn cảm với khí etylen, tuy nhiên độ mẫn cảm của các giống rất khác nhau: Giống châu Á mẫn cảm hơn đối với khí etylen so với các dòng giống khác
-Xác định thời vụ trồng
Tại Đà Lạt, trồng trong nhà kính thì có thể trồng quanh năm Cần tính toán thời gian sinh trưởng của từng giống và dự báo thời tiết để trồng có hoa nở đúng dịp như mong muốn
-Chọn đất
Lily có thể trồng trên nhiều loại đất, nhưng đất nhiều mùn, đất thịt nhẹ là tốt nhất Lily là loại cây có rễ ăn nông vì vậy đất thoát nước, tơi xốp rất quan trọng
*Quá trình sinh trưởng của cây hoa Lily như sau:
– Từ khi trồng đến nảy mầm: Lá bắt đầu sinh trưởng, giai đoạn này hoàn toàn dựa vào dinh dưỡng trong củ
– Từ nảy mầm đến hết sinh trưởng: Giai đoạn này lá sinh trưởng mạnh, sản phẩm quang hợp được vận chuyển xuống thân
– Từ khi ra hoa đến khi hoa tàn: Giai đoạn này, khối lượng chất khô ở tất cả các bộ phận của cây đều tăng nhanh, đặc biệt là ở củ
->Nhìn chung thời gian từ khi trồng đến khi ra nụ mất khoảng 6-9 tuần, thời gian
từ lúc ra nụ đến lúc nở hoa mất 4-7 tuần
Trang 8=> Thời gian sinh tưởng của cây hoa Lily tùy thuộc vào giống và điều kiện thời tiết
và kỹ thuật chăm sóc
– Từ khi hoa tàn đến thu hoạch củ: Lúc này cây đã ngừng sinh trưởng chỉ có củ con tiếp tục hoạt động
- Giai đoạn nụ của cây hoa Lily
+ Khi củ đã qua xử lý lạnh thì trước khi trồng, củ có thể mọc mầm và phân hóa hoa
- Giai đoạn nở hoa của cây hoa Lily
+ Trong điều kiện tự nhiên ở miền bắc Việt Nam, cây hoa Lily thường được trồng vào tháng 9, tháng 10 ra hoa vào tháng 11 tháng 12, quá trình ra hoa và hoa phát triển được hoàn thành trong khoảng 40-60 ngày
+ Sau khi hoa nở được khoảng 2 tháng thì quả chín Khi quả có màu vàng sẽ nứt
ra, hạt có cánh vì vậy ở điều kiện tự nhiên có thể truyền đi theo gió Sau khi thu hoạch quả thân lá khô héo, lúc này có thể thu hoạch củ để làm giống
d,Các loại hoa ly và ý nghĩa của chúng:
- Lily trắng : Thanh khiết, trinh nguyên, ngọt ngào, chân thành
Thông điệp : Thật tuyệt vời khi bên em (It”s heavenly to be with you)
- Lily vàng : Lòng biết ơn, sự vui vẻ.
- Lily cam : Sự căm hờn.
- Lily Tiger : Sự giàu có, kiêu hãnh.
- Lily có nhiều loài và nhiều biệt danh khác : Asiatic Lily, Oriental Lily, Madonna Lily, Easter Lily, Bermuda Lily, Trumpet Lily, Snow Queen, Mary”s Tear, Tiger Lily (Turks Cap Lily)…
- Lily, Bách Hợp, Loa Kèn hay hoa Huệ Tây trắng là bông hoa rất quan trọng và ý nghĩa đối với Cơ Đốc giáo, biểu tượng cho sự trinh trắng và đức hạnh
+Truyền thuyết kể rằng trước kia Lily màu vàng, sau khi được Mẹ Maria cúi xuống hái nó lên, Lily mới hóa thành màu trắng.Trong những bức họa xưa, người
Trang 9ta thường vẽ thiên thần Gabriel cầm trong tay một cành hoa Lily trắng đến báo tin cho Mary rằng bà sẽ là mẹ của Chúa Hài Đồng
+Những bức họa khác còn vẽ các thánh đem những bông Lily trắng đến cho Mary
và Jesus
->Đối với những người Cơ đốc giáo, Lily trắng còn là bông hoa truyền thống cho mùa lễ Phục Sinh, lễ Truyền Tin như là biểu tượng hân hoan vui mừng trước vẻ đẹp, niềm hy vọng và cuộc sống
- Người La Mã và Hy Lạp cổ đại đã từng tôn vinh Lily trắng lên ngôi cao nhất của các loài hoa
- Lily là bông hoa thiêng của văn minh Minoan , biểu tượng đặc biệt của vị Nữ
Thần thống lĩnh thời kỳ Minoan, Britomartis hay Dictynna, khởi nguyên từ thời Đồ
Đá
- Ngày nay, người ta tìm được những mảnh gốm cổ mang hình ảnh hoa Lily của nền văn minh Minoan ở đảo Crete Các nhà khoa học cho rằng những mảnh gốm Minoan chính là di tích của nền văn minh Atlantis huyền thoại
e, Công dụng:
- Hoa ly để trang trí: Hoa ly có vẻ đẹp quyến rũ và sang trọng, chính vì thế nên người ta chuộng dùng hoa ly để trang trí các sự kiện đặc biệt như các cuộc họp, làm hoa khai trương, hoa chúc mừng Trong các cuộc họp chính trị cũng có sự xuất hiện của hoa ly, các bữa tiệc chúc mừng cũng vậy Hoa ly mang đến cảm giác sang trọng, ấm cúng lại có vẻ tao nhã, thanh thoát, góp phần tạo nên không gian tuyệt vời cho các bữa tiệc, cuộc họp, các buổi gặp gỡ
- Mặc dù nhiều người kiêng dùng hoa ly trong tiệc cưới nhưng ở phương tây hoa
ly lại được các cặp đôi rất yêu thích Họ cho rằng hoa ly thể hiện sự chung thủy, sự
vị tha, lòng bao dung và hi sinh của cả hai trong cuộc hôn nhân Chính vì thế các cặp đôi dùng hoa ly trang trí bàn tiệc, cổng cưới rất nhiều
- Làm tinh dầu từ hoa ly: Như đã nói ở trên hoa ly có hương thơm rất dễ chịu cho nên ngoài dùng để trang trí hoa ly còn được tận dụng để làm tinh dầu, nước hoa Tinh dầu từ hoa ly được dùng để chăm sóc da, massage thư giãn chăm sóc cơ thể ở các spa Bạn cũng có thể dùng nước hoa hương hoa ly, mùi hương rất ngọt ngào và quyến rũ Hoặc hãy mua một lọ tinh dầu hoa ly để dùng trong đèn tinh dầu cho phòng ngủ của bạn, bạn sẽ ngủ ngon hơn
Trang 10
- Hoa ly chữa bệnh: Hoa ly từ xưa đã được áp dụng để chữa bệnh nhuận phế, đau họng, có công dụng giảm sốt nên được coi là một vị thuốc từ thiên nhiên rất lành tính Nếu bạn chẳng may bị bỏng hoặc bị bong tróc da mà muốn vết thương mau lành, hạn chế sẹo thì hãy lấy cánh hoa ly dã nát rồi đắp lên vùng bị thương
- Hoa ly làm thức ăn: Một loại rau ngon, bổ, giàu chất dinh dưỡng có thể bạn chưa bao giờ thưởng thức đó chính là nụ hoa ly Hoa ly được coi là món ăn ngon, bổ mà
ai cũng có thể dùng được Tại sao bạn không thử ăn hoa ly một lần xem vị thế nào nhỉ?
3 Kết bài:
- Khẳng định vai trò của hoa ly
- Nêu cảm nghĩ về hoa ly
III Viết bài:
Cứ mỗi dịp xuân về, họ nhà hoa chúng tôi lại đua nhau khoe sắc rực rỡ nhất, chẳng những thế mà con người thường hay nói, mùa xuân là mùa của hoa cỏ sinh sôi, phát triển Mùa xuân năm nay với tôi đặc biệt hơn những năm khác, họ nhà hoa tổ chức cuộc thi “sắc hoa”- một cuộc thi vô cùng lớn của họ nhà hoa chúng tôi Tôi rất vui mừng và tự hào khi tôi là một trong những đại diện cho họ nhà hoa ly tham gia vào cuộc thi ấy
Họ hàng nhà ly chúng tôi được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1978 bởi Leslie Woodruff một nhà tạo giống đã lai một loại lily châu Á với hoa huệ phương Đông Chúng tôi ở Đà Lạt là một loài thực vật có hoa thuộc chi Lilium, họ Loa kèn Họ hang nhà tôi là loài cây bản địa của quần đảo Ryukyu, phía nam Nhật Bản và Đài Loan Lily chúng tôi cho mùa lễ phục sinh (Easter Lily) đến từ đất nước xinh đẹp Nhật Bản và mọc dại tự nhiên ở nhiều nơi khác như Trung Quốc, Formosa, quần đảo Lichu … Họ ly chúng tôi đã từng được nhắc đến trong một cuốn sách về vườn
Trang 11cảnh Nhật Bản từ năm 1681 Easter Lily đến vương quốc Anh năm 1819 và chẳng bao lâu sau đó, chúng tôi đã trở thành một bông hoa quen thuộc được ưa chuộng Còn theo một số truyền thuyết được kể lại thì chúng tôi được sinh ra chính từ những giọt sữa của nữ thần Hera (Queen of Heaven) – vợ thần Zeus
Họ hàng nhà chúng tôi không chỉ có một hương thơm rất dịu giúp con người thư giãn lúc mệt mỏi mà còn có dáng vẻ của sự sang trọng, quý phái Mỗi bộ phận trên
cơ thể nhỏ bé của tôi đều góp phần tăng thêm vẻ đẹp ấy cho tôi
Đầu tiên tôi sẽ kể cho bạn về bộ phận rất quan trọng, nó là yếu tố quyết định việc tôi có thể phát triển không và cũng là bộ phận đầu tiên sinh trưởng sau khi hạt giổng của tôi nảy mầm Rễ của tôi gồm hai loại là rễ củ và rễ thân Rễ thân ( còn gọi là rễ trên) do phần thân của tôi mọc dưới mặt đất sinh ra, có nhiều nhánh, sinh trưởng khoẻ, có nhiệm vụ nâng đỡ thân hình tôi, hút nước và dinh dưỡng giúp tôi mau lớn Như vậy, rễ này được sinh ra sau khi củ của tôi nảy mầm và hình thành thân chính Trong quá trình trồng trọt, con người thường căn cứ vào sự phát triển của loại rễ này để đánh giá tốc độ và khả năng sinh trưởng của tôi Còn rễ gốc của tôi thì lại được sinh ra từ gốc thân vảy ( đế củ), nó chủ yếu hút nước và dinh
dưỡng Rễ này có ngay từ khi tôi được trồng Trong quá trình tôi sinh trưởng, phát triển, một số rễ mới sẽ được sinh ra, còn rễ củ gốc ban đầu sẽ bị già đi và chết Tiếp theo là một bộ phận cũng quan trọng không kém Nó có thẻ tôn lên vóc dáng cao gầy,thanh mảnh của tôi Đó là thân,nó gồm hai phần: thân vảy ( củ) và thân chính Thân vảy ( củ) nằm dưới mặt đất, do nhiều vảy trên người tôi hợp thành, số lượng vảy/củ thường dao động từ hàng chục đến hàng trăm vảy Những vảy này được dùng trong nhân giống loài tôi để tạo ra những họ hàng mới của tôi Đó cũng
là lý do vì sao tôi còn được mọi người ưu ái gọi là hoa Bách hợp Thân chính của tôi lại chủ yếu gồm phần thân trên mặt đất mang trên mình những chiếc lá xanh và bông hoa với những bộ quần áo nhiều màu sắc, phần dưới mặt đất mang rễ thân và
củ con Chiều cao thân chủ yếu quyết định bởi chiều dài đốt Trong điều kiện ánh sáng yếu, ngày dài, nhiệt độ thấp và xử lý trước khi bảo quản lâu đều có tác dụng kéo dài đốt thân của tôi Ngược lại ánh sáng mạnh, ngày ngắn, nhiệt độ cao lại khiến cho tôi không thể cao thêm
Lá của tôi cũng rất phong phú, đa dạng với nhiều kiểu dáng khác nhau như: lá
hình elip, hình quả trứng gà, trứng vịt hay thuôn dài hoặc tròn dài… Họ hàng của
Trang 12tôi nhiều anh nhiều cô có lá nhưng không có cuống hoặc cuống ngắn tùy thuộc vào từng giống, nhóm giống mà họ hàng tôi mang
Đến phần chính rồi các bạn ạ.Bây giờ tôi sẽ kể về hoa của tôi Hoa tôi có màu sắc
đa dạng, có loại có hương thơm, loại không có hương thơm Hoa cũng có nhiều dạng khác nhau, chủ yếu là 3 dạng chính: hoa hướng trên, hoa quay ngang và hoa
rủ xuống Hoa của tôi thường có 6 nhị dài, một nhụy chia làm 3 thuỳ, bầu hoa hình trụ Đến khi hoa rụng thì quả sẽ phát triển trên người tôi Mỗi quả của tôi có chiều dài từ 5-7cm, bên trong có 3 ngăn, mỗi quả có vài trăm hạt Khi chín, quả tự nứt ra thành 3 khía dọc theo quả và phóng thích hạt ra ngoài Hạt thì dẹt, xung quanh có cánh mỏng, hình bán cầu hoặc 3 góc, bên trong hạt có chứa phôi Khi gieo sẽ nảy mầm thành những người bạn mới cùng họ hàng với tôi.Ngoài những bộ phận trên còn một bộ phận tôi chưa kể đến- củ con Có 2 loại là củ con mọc ở phần thân dưới mặt đất (phần rễ thân, thường gặp ở nhóm giống lai Oriental, OT và Longiflorum, chu vi củ từ 5-7cm) và củ con sinh ra từ nách lá (thường gặp ở nhóm giống lai Asiatic là LA, chu vi củ từ 1-2cm) Các củ con này khi tách ra trồng sẽ mọc thành những người bạn mới
Hoa ly chúng tôi đem lại lợi ích kinh tế cao cho người nông dân Vì vậy với việc thực hiện đúng các bước trong quy trình chăm sóc thì người trồng sẽ thu được những bông hoa ly chúng tôi vừa đẹp vừa tỏa hương thơm ngát, bán được giá thành cao Hoa ly chúng tôi là loại hoa ôn đới, thích hợp trồng ở những vùng có khí hậu mát mẻ Chúng tôi là loài cây chịu rét khá, chịu nóng kém, ưa khí hậu mát
ẩm, nhiệt độ thích hợp ban ngày là 20-25 độ C, ban đêm là 12 – 15 độ C Các anh chị giống lai phương Đông thời kỳ đầu thích hợp với nhiệt độ ban ngày 25-28 độ
C, ban đêm 18-20 độ C Dưới 120 độ C họ hàng tôi sinh trưởng kém, hoa dễ bị mù
Từ khi xuất hiện nụ đến khi ra hoa nhiệt độ chênh lệch ngày/ đêm ảnh hưởng tới sự sinh trưởng của thân chúng tôi Nếu chênh lệch từ 0 độ C đến 16 độ C thì độ cao của cây dao động từ 14,2 - 27cm Lily chúng tôi ưa cường độ ánh sáng ở mức trung bình, cường độ ánh sáng thích hợp từ 12-15 nghìn lux Vào mùa hè với các