Giao trinh luat thuong mai tap 1 HLU

Sv htnh thanh va phat tri~n khong ngirng cua nhung quy djnh phap lu~t ghi nh~n dja vj cua thuang nhan va ho~t d9ng thuang m~i cua hQ da tr6 thanh nhan t6 quan trQng, gop phdn thuc ddy ph

Trang 1

GIAOTRINH

LU-~T THUO~G M~I

GIAOTRINH LU-~T THUO~G M~I

Trang 2

Gido trinh nay dii du(lc H pi aJng nghifm thu giao trinh TruO'ng

D¢ h!JC wQt Ha Npi (thanh I~ theo Quyit djnh sa 1280/QD-DHUIN

ngity 05 thang 5 niim 2016 cua Hifu truifng TruO'ng D{li hpc Lu{it

Hit Npi) aJng j thong qua ngay 29 thang 7 nlim 2016 vit au(lc Hifu

truimg TruO'ng D{li hpc Lu{it Hit N pi cho phep xullt ban theo Quylt

ifinh sa 249/QD-DHUIN ngity 15 thang 02 nlim 2017

MA SO: TPG/K- 18 - 01

762-2018/CXBIPH/04-52/TP

2

Trang 3

TRUONG D~I HQC LU~T HA NQI

TAPI

(Taiban ldn thu nhdt, co sua a6i, b6 sung)

NHA XUAT BANTU PHAP

NHA XUAT BANTU PHAP HANQI 2018

TAPI

Trang 4

1 P~3S.TS NGUYEN THl VAN ANH

2 TS TRAN THJ BAO ANH

Trang 5

DANH MVC CHU VIET TAT

Tnich nhi~m hiiu h~1n

Uy ban nban dan

5

CTCP DNNN DNTN TNHH UBND

Cong ti c6 phAn Doanh nghi~p nha nu6c Doanh nghi~p tu nhfm Tnich nhi~m hiiu h~1n

Uy ban nban dan

5

Uy ban nban dan

5

Uy ban nban dan

5

Trang 7

LOI GI61 THl~U

Trong qua tr'inh a6i mai quan If nha nuac vJ kinh ti, LutJt

Thuong m{li Ia linh v~c phap lugt c6 nhung thay aJi Ibn theo xu thi

ma rt)ng quyJn t~ do kinh doanh va ht)i nhgp kinh ti qu6c ti Biit

nhjp vai nhftng thay aJi nay, trong cac ca sa aao t{IO /ugt, mon h()C

Lugt Thuong mqi ( ti.Jn than Ia mon h()c Lugt Kinh ti) cung c6 nhiJu

thay aJi vJ kit cdu va nt)i dung chuang tr'inh Nhdm huang tai myc

tieu phu h(Jp xu huang phat triin vJ If lugn va th~c tiln cita phap

/ugt thuong mqi, phu h(Jp vai nt)i dung VQ chuang tr'inh aao tt;IO CUa

nha truong, Giao tr'inh Lugt Thuong mt;~i Vi?t Nam cita Truong Dqi

h()C Lugt Ha Nt)i dii au(Jc bien SO(ln mai

Giao tr'inh Lugt Thuang mqi Vi?t Nam Ia h()c li?u chfnh thuc sit

dZJng trong giang dqy, h()C tgp mon h()C Lugt Thuong mt;~i va mt)t s6

chuyen aJ t~ ch()n thut)c chuang tr'inh aao tt;IO cit nhan /ugt, cit

nhan chuyen nganh lugt kinh ti, lugt thuong mqi qu6c ti va cac lap

b6i duong kiin thuc phap lutJt kinh doanh tt;~i Trudng Dt;~i h()c Luqt

Ha Nt)i D6i vai cac ca sa dao tt;~o khac, Giao tr'inh Lugt Thuong

mt;~i cung CO thi aU(JC sit dyng lam h()C li?u cho cac mon h()C CO nt)i

dung tuang t~ nhu Lugt Kinh ti, Lugt Kinh doanh

Giao trinh Luqt Thuang mt;~i Vi?t Nam g6m 2 ttJp vai t6ng s6 23

chuang, au(Jc kit cdu theo 5 phdn Ibn, dap ung nhu cdu nghi~n cuu,

dao tqo ca ban vJ aja vi phap If cita cac loqi hinh doanh nghi?p

trong nJn kinh ti thi truang, vJ h(Jp a6ng va hot;~t dt)ng thuong mt;~i,

giai quyit tranh chdp thuang mt;~i ngoai Toil an:

PMn thu nhdt: Nhfmg vdn aJ chung vJ Lugt Thuang mt;~i Vi?t Nam

Phdn thu hai: Dia vi phap U cua cac chu thi kinh doanh trong

nJn kinh tl

7

Trong qua tr'inh a6i mai quan If nha nuac vJ kinh ti, LutJt Thuong m{li Ia linh v~c phap lugt c6 nhung thay aJi Ibn theo xu thi

nhjp vai nhftng thay aJi nay, trong cac ca sa aao t{IO /ugt, mon h()C Lugt Thuong mqi ( ti.Jn than Ia mon h()c Lugt Kinh ti) cung c6 nhiJu thay aJi vJ kit cdu va nt)i dung chuang tr'inh Nhdm huang tai myc tieu phu h(Jp xu huang phat triin vJ If lugn va th~c tiln cita phap

/ugt thuong mqi, phu h(Jp vai nt)i dung VQ chuang tr'inh aao tt;IO CUa nha truong, Giao tr'inh Lugt Thuong mt;~i Vi?t Nam cita Truong Dqi h()C Lugt Ha Nt)i dii au(Jc bien SO(ln mai

Giao tr'inh Lugt Thuang mqi Vi?t Nam Ia h()c li?u chfnh thuc sit dZJng trong giang dqy, h()C tgp mon h()C Lugt Thuong mt;~i va mt)t s6 chuyen aJ t~ ch()n thut)c chuang tr'inh aao tt;IO cit nhan /ugt, cit

nhan chuyen nganh lugt kinh ti, lugt thuong mqi qu6c ti va cac lap b6i duong kiin thuc phap lutJt kinh doanh tt;~i Trudng Dt;~i h()c Luqt

Ha Nt)i D6i vai cac ca sa dao tt;~o khac, Giao tr'inh Lugt Thuong mt;~i cung CO thi aU(JC sit dyng lam h()C li?u cho cac mon h()C CO nt)i

dao tqo ca ban vJ aja vi phap If cita cac loqi hinh doanh nghi?p trong nJn kinh ti thi truang, vJ h(Jp a6ng va hot;~t dt)ng thuong mt;~i,

Phdn thu hai: Dia vi phap U cua cac chu thi kinh doanh trong nJn kinh tl

7

Trang 8

Phdn thu ba: Quy chi phap If vi thanh hJp doanh nghi¢p, td

chuc lt;ti, giai th~ va phd san doanh nghi¢p, h(Jp tac xti

Phtln thu tu: Hot;tt il()ng thuang mt;ti va h(Jp aJng trong hot;tt

il()ng thuang mt;ti

Phtln thu niim: Giai quyit tranh chdp thuang mt;ti ngoai Toa an

Giao trinh Lutjt Thuang mt;ti Vi¢t Nam Ttjp I c6 13 chuang, cung

cdp nhfmg kiin thuc chung vi mon h9c Lutjt Thuang mt;ti, v€ ilia vi

phap l{ cua cdc lot;ti chit th~ kinh doanh va quy chi phap [{ vi thanh

ltjp, t6 chuc lt;ti, giai th~, phd san doanh nghi¢p, h(Jp tac xti Giao

trinh Lutjt Thuang mt;ti Vi¢t Nam Ttjp II c6 10 chuang, cung cdp

nhfmg kiin thuc If luqn va thl!C tiln vi h(Jp aJng va hot;tt iJ()ng thuang

mt;ti, chi tai thuang mt;ti va giai quyit tranh chdp thuang mt;ti ngoai

Toa an Ttjp Iva Ttjp II bao gJm n()i dung ca ban va n()i dung ch9n

l(}C a~ phu h(Jp vai kit cdu chuang trznh aao tt;to CUQ mJi nganh h9c

aang ap dl!ng tt;ti Truang Dt;ti h9c Lutjt Ha N()i, bao gJm nganh

Lutjt h9c, nganh Lutjt Kinh ti va nganh Lutjt Thuang mt;ti qu6c ti

Du(Jc hoan thanh c6 Sl! ki thita cac giao trinh ilti xudt ban, ttjp

th~ tac gia ilti tiip tlJc phat tri~n kiin thuc vi If lutjn, thl!c tiln,

nh&m aap ung ngay cang t6t han nhu cdu aao tt;to cit nhtin lutjt

theo h9c chi tfn chi Trong ltln tai ban nay, chung toi rdt mong

nhqn au(Jc y kiin a6ng gop cua il()c gia a~ Giao trinh au(Jc tiip (lJC

hoan chinh trong nhung ldn xudt ban sau

Trtin tr9ng cam an!

8

Ha N()i, thang 3 niim 2018

Phdn thu ba: Quy chi phap If vi thanh hJp doanh nghi¢p, td chuc lt;ti, giai th~ va phd san doanh nghi¢p, h(Jp tac xti

Phtln thu tu: Hot;tt il()ng thuang mt;ti va h(Jp aJng trong hot;tt il()ng thuang mt;ti

Giao trinh Lutjt Thuang mt;ti Vi¢t Nam Ttjp I c6 13 chuang, cung cdp nhfmg kiin thuc chung vi mon h9c Lutjt Thuang mt;ti, v€ ilia vi phap l{ cua cdc lot;ti chit th~ kinh doanh va quy chi phap [{ vi thanh

trinh Lutjt Thuang mt;ti Vi¢t Nam Ttjp II c6 10 chuang, cung cdp nhfmg kiin thuc If luqn va thl!C tiln vi h(Jp aJng va hot;tt iJ()ng thuang mt;ti, chi tai thuang mt;ti va giai quyit tranh chdp thuang mt;ti ngoai Toa an Ttjp Iva Ttjp II bao gJm n()i dung ca ban va n()i dung ch9n l(}C a~ phu h(Jp vai kit cdu chuang trznh aao tt;to CUQ mJi nganh h9c

aang ap dl!ng tt;ti Truang Dt;ti h9c Lutjt Ha N()i, bao gJm nganh Lutjt h9c, nganh Lutjt Kinh ti va nganh Lutjt Thuang mt;ti qu6c ti

th~ tac gia ilti tiip tlJc phat tri~n kiin thuc vi If lutjn, thl!c tiln, nh&m aap ung ngay cang t6t han nhu cdu aao tt;to cit nhtin lutjt theo h9c chi tfn chi Trong ltln tai ban nay, chung toi rdt mong nhqn au(Jc y kiin a6ng gop cua il()c gia a~ Giao trinh au(Jc tiip (lJC

8

Giao trinh Lutjt Thuang mt;ti Vi¢t Nam Ttjp I c6 13 chuang, cung cdp nhfmg kiin thuc chung vi mon h9c Lutjt Thuang mt;ti, v€ ilia vi phap l{ cua cdc lot;ti chit th~ kinh doanh va quy chi phap [{ vi thanh

aang ap dl!ng tt;ti Truang Dt;ti h9c Lutjt Ha N()i, bao gJm nganh Lutjt h9c, nganh Lutjt Kinh ti va nganh Lutjt Thuang mt;ti qu6c ti

8

Phtln thu niim: Giai quyit tranh chdp thuang mt;ti ngoai Toa an Giao trinh Lutjt Thuang mt;ti Vi¢t Nam Ttjp I c6 13 chuang, cung cdp nhfmg kiin thuc chung vi mon h9c Lutjt Thuang mt;ti, v€ ilia vi phap l{ cua cdc lot;ti chit th~ kinh doanh va quy chi phap [{ vi thanh

aang ap dl!ng tt;ti Truang Dt;ti h9c Lutjt Ha N()i, bao gJm nganh Lutjt h9c, nganh Lutjt Kinh ti va nganh Lutjt Thuang mt;ti qu6c ti Du(Jc hoan thanh c6 Sl! ki thita cac giao trinh ilti xudt ban, ttjp

8

Trang 9

Ph§n thu nhdt NHifNG VAN DE CHUNG

Chuong 1 TONG QUAN VE LU~T TRUONG M~I VI~T NAM

I KHAI LVQC sv HINH THANH v A PHAT TRIEN CUA

N~n kinh te hang boa hlnh thanh, phat tri~n da Hun cho mua

ban hang boa tr6 thanh m<)t ho~t d<)ng mang tinh chuyen nghi~p

va san xudt hang boa khong con Ia con duang duy nhdt d~n den

lgi nhu~n Vi~c thvc hi~n luan chuy~n, phan ph6i hang boa tir

ngum san xudt den ngum tieu dung, tu thi truang nay sang thi

trubng khac da tr6 thanh ca h<)i lgi nhu~n t6t cho nhung nguai

thvc hi~n n6 Luc nay, tdng 16p thuong nhan da d§n hlnh thanh

trong xa h<)i va mua ban hang hoa dugc h9 coi Ia m<)t ngh~

nghi~p chinh- "Ngh~ thuang m~i"

Cung v6i S\1' phat tri~n cua n8n kinh t8 hang hoa, tdng 16p

thuang nhan ngay cang dong va Ian m~nh Tu thm c6 d~i, nguai

Phe-ni-xi 6 Trung C~n Dong cling da n6i ti8ng v8 ho~t d()ng

thuang m~i Nua ddu thien nien ki thu II tru6c cong nguyen da

h'inh thanh dong dao tdng 16p thuang nhan gidu c6, chuyen huon

ban hang hoa giua nu6c nay v6i nu6c khac.1 Quan h~ kinh te

1 PGS.TS NguySn Ba Di~n, Gido trlnh Lufjt Thuong m(li qu6c ti, Nxb D~i h<;>c

Qu6c gia Ha N()i, 2006, tr 48

9

N~n kinh te hang boa hlnh thanh, phat tri~n da Hun cho mua ban hang boa tr6 thanh m<)t ho~t d<)ng mang tinh chuyen nghi~p

va san xudt hang boa khong con Ia con duang duy nhdt d~n den lgi nhu~n Vi~c thvc hi~n luan chuy~n, phan ph6i hang boa tir ngum san xudt den ngum tieu dung, tu thi truang nay sang thi trubng khac da tr6 thanh ca h<)i lgi nhu~n t6t cho nhung nguai thvc hi~n n6 Luc nay, tdng 16p thuong nhan da d§n hlnh thanh trong xa h<)i va mua ban hang hoa dugc h9 coi Ia m<)t ngh~

nghi~p chinh- "Ngh~ thuang m~i"

Cung v6i S\1' phat tri~n cua n8n kinh t8 hang hoa, tdng 16p thuang nhan ngay cang dong va Ian m~nh Tu thm c6 d~i, nguai Phe-ni-xi 6 Trung C~n Dong cling da n6i ti8ng v8 ho~t d()ng thuang m~i Nua ddu thien nien ki thu II tru6c cong nguyen da h'inh thanh dong dao tdng 16p thuang nhan gidu c6, chuyen huon ban hang hoa giua nu6c nay v6i nu6c khac.1 Quan h~ kinh te

9

va san xudt hang boa khong con Ia con duang duy nhdt d~n den lgi nhu~n Vi~c thvc hi~n luan chuy~n, phan ph6i hang boa tir ngum san xudt den ngum tieu dung, tu thi truang nay sang thi trubng khac da tr6 thanh ca h<)i lgi nhu~n t6t cho nhung nguai thvc hi~n n6 Luc nay, tdng 16p thuong nhan da d§n hlnh thanh trong xa h<)i va mua ban hang hoa dugc h9 coi Ia m<)t ngh~

nghi~p chinh-"Ngh~ thuang m~i"

9

va san xudt hang boa khong con Ia con duang duy nhdt d~n den lgi nhu~n Vi~c thvc hi~n luan chuy~n, phan ph6i hang boa tir ngum san xudt den ngum tieu dung, tu thi truang nay sang thi trubng khac da tr6 thanh ca h<)i lgi nhu~n t6t cho nhung nguai thvc hi~n n6 Luc nay, tdng 16p thuong nhan da d§n hlnh thanh trong xa h<)i va mua ban hang hoa dugc h9 coi Ia m<)t ngh~ nghi~p chinh-"Ngh~ thuang m~i"

9

Trang 10

giua cac thuang nhan hinh thanh, dugc di~u chinh bm t~p quan,

thong 1~, th6i quen va nhi~u quy t~c xu sv khac Khi t~p quan,

th6i quen, t~ong 1~ khong du de t~o ra quy t~c ung xu giua hQ,

nhung quy dinh phap 1u~t thuang m~i ddu tien dugc ban hanh,

khong chi de di~u chinh ho~t d(>ng thuang m~i cua thuang nhan

rna con xac djnh quy ch~ phap lf hay dja vi phap li cua thuang

nhan Nhi~u 1u~t 1~, t~p quan thuang m~i va hang hai qu6c t~,

dien hinh 1a B(> 1u~t Hamurabi (g6m 283 di~u khoan) ra dm

khoang nam 1694 tru6c cong nguyen, quy djnh v~ bao v~ an toan

cho cac thuang nhan nu6c ngoai, quy djnh v~ hun v6n, v~ gian

d6i trong huon ban, v~ thue mu6n thuy€n, tdu xe, nhan cong, quy

djnh v~ buon ban no 1~;1 quy djnh vi~c v~n chuyen hang boa va

ca phuang thuc giai quy~t tranh chftp lien quan d~n hgp d6ng 2 0

giai do~n phat tri8n cua thai ld Trung c6, lu~t giua cac thuang

nhan - law merchant da tro thanh m(>t ch~ dinh kha· hoan chinh,

t~p hgp cac quy t~c va quy ph~m (thanh van va t~p quan) nhdm

- di€u chinh hang 1o~t cac vAn d~ trong thuang m~i nhu: Tinh hgp

phap cua hgp d6ng, n(>i dung cua hgp d6ng, cac bi~n phap ch~ Uti

do vi ph~m hgp d6ng, cac phuang thuc giai quy~t tranh chftp,

quan h~ d~i lf va uy thac, sec, h6i phi~u, v~n dan va v~n chuyen

hang boa, cac cong ti d6i nhan va lien doanh, bao h(> nhan hi~u

hang boa va bdng sang ch~, cac quy~n cua thuang nhan3 ••• C6 the

coi day la nhung quy dinh phap 1u~t ddu tien, dugc hinh thanh tir

nhu cdu di~u chinh ho~t d(>ng thuang m~i cua thuang nhan

1 Alnamach, Nhiing n€n van minh thi gi6i, Nxb Van boa - Thong tin, Ha NQi,

1996, tr 1009

2 PGS.TS Nguy~n Ba Di~n, Giao trinh Lu(lt Thuang mr;~i qu6c ti, Nxb D~i hQc

Qu6c gia Ha N9i, 2006, tr 49

3 Carolyn Hotchkiss, International Law for Business, Me Grow Hill, 1994, tr 10, 11;

PGS.TS Nguy~n Ba Di~n, Gitio trinh Lu(lt Thuang mr;~i qu6c ti, Nxb D~i hQc

Qu6c gia Ha N9i, 2006, tr 50

10

giua cac thuang nhan hinh thanh, dugc di~u chinh bm t~p quan, thong 1~, th6i quen va nhi~u quy t~c xu sv khac Khi t~p quan, th6i quen, t~ong 1~ khong du de t~o ra quy t~c ung xu giua hQ, nhung quy dinh phap 1u~t thuang m~i ddu tien dugc ban hanh, khong chi de di~u chinh ho~t d(>ng thuang m~i cua thuang nhan rna con xac djnh quy ch~ phap lf hay dja vi phap li cua thuang nhan Nhi~u 1u~t 1~, t~p quan thuang m~i va hang hai qu6c t~, dien hinh 1a B(> 1u~t Hamurabi (g6m 283 di~u khoan) ra dm khoang nam 1694 tru6c cong nguyen, quy djnh v~ bao v~ an toan cho cac thuang nhan nu6c ngoai, quy djnh v~ hun v6n, v~ gian d6i trong huon ban, v~ thue mu6n thuy€n, tdu xe, nhan cong, quy djnh v~ buon ban no 1~;1 quy djnh vi~c v~n chuyen hang boa va

ca phuang thuc giai quy~t tranh chftp lien quan d~n hgp d6ng 2 0 giai do~n phat tri8n cua thai ld Trung c6, lu~t giua cac thuang nhan - law merchant da tro thanh m(>t ch~ dinh kha· hoan chinh, t~p hgp cac quy t~c va quy ph~m (thanh van va t~p quan) nhdm

- di€u chinh hang 1o~t cac vAn d~ trong thuang m~i nhu: Tinh hgp phap cua hgp d6ng, n(>i dung cua hgp d6ng, cac bi~n phap ch~ Uti

do vi ph~m hgp d6ng, cac phuang thuc giai quy~t tranh chftp, quan h~ d~i lf va uy thac, sec, h6i phi~u, v~n dan va v~n chuyen hang boa, cac cong ti d6i nhan va lien doanh, bao h(> nhan hi~u hang boa va bdng sang ch~, cac quy~n cua thuang nhan3 ••• C6 the coi day la nhung quy dinh phap 1u~t ddu tien, dugc hinh thanh tir

1996, tr 1009

2 PGS.TS Nguy~n Ba Di~n, Giao trinh Lu(lt Thuang mr;~i qu6c ti, Nxb D~i hQc Qu6c gia Ha N9i, 2006, tr 49

PGS.TS Nguy~n Ba Di~n, Gitio trinh Lu(lt Thuang mr;~i qu6c ti, Nxb D~i hQc Qu6c gia Ha N9i, 2006, tr 50

10

1996, tr 1009

2 PGS.TS Nguy~n Ba Di~n, Giao trinh Lu(lt Thuang mr;~i qu6c ti, Nxb D~i hQc Qu6c gia Ha N9i, 2006, tr 49

PGS.TS Nguy~n Ba Di~n, Gitio trinh Lu(lt Thuang mr;~i qu6c ti, Nxb D~i hQc Qu6c gia Ha N9i, 2006, tr 50

10

Trang 11

Sv htnh thanh va phat tri~n khong ngirng cua nhung quy djnh

phap lu~t ghi nh~n dja vj cua thuang nhan va ho~t d9ng thuang

m~i cua hQ da tr6 thanh nhan t6 quan trQng, gop phdn thuc ddy

phat tri~n da d~ng cac lo~i h1nh t6 chuc kinh doanh va cac ho~t

d9ng kinh doanh trong n~n kinh t€ th€ gi6i va 6 mfii qu6c gia

Nhii'ng quy djnh phap lu~t thuang m~i ddu tien chu y€u la nhung

quy djnh di~u chinh hanh vi mua ban hang boa, bm khi m6i h1nh

thanh, khai ni~m thuang m~i chi g~n li~n v6i mua ban hang boa

va nhung hanh vi co lien quan d~n mua ban hang hoa di~n ra ( chu

y€u) giua cac thuang nhan

Phap lu~t thuang m~i v6i tu each la m9t linh vvc phap lu~t

tuang d6i d9c l~p trong phap lu~t dan sv dugc h1nh thanh ddn ddn

6 chau Au, b~t ddu bm sv phat tri~n nhanh chong cua Ivc lugng

san xufit va theo do la doi hoi thay d6i cac quan h~ san xufit dang

t6n t~i Tir th€ ki XVI, nganh cong nghi~p 6 chau Au, d~c bi~t Ia

6 Anh, phat tri~n m~nh da thuc ddy thuang m~i hang hai phat

tri~n Lu~t cua cac thuang nhan (Law Merchant) tung bu6c dugc

n9i lu~t boa vao phap lu~t qu6c gia cua nhi~u nu6c, da tr6 thanh

m9t b9 ph~n cfiu thanh quan trQng cua phap lu~t Anh va nhi~u

qu6c gia chau Au, gop phdn bao v~ quy~n lgi cua thuang nhan.1

Nhi~u hQc thuy€t n6i ti€ng v~ thuang m~i h1nh thanh nhu chu

ngh'ia trQng thuang, chu ngh'ia tv do thuang m~i, da tr6 thanh co

soli lu~ cua chinh sach va phap lu~t thuang m~ cua nhi~u qu6c gia

Th€ ki XIX, nhi~u b9 lu~t thuang m~i dugc ban hanh, di~n

h1nh Ia B9 lu~t Thuang m~i Phap dugc ban hanh nam 1807 Ti€p

do, Due va cac nu6c noi ti€ng Due cling ban hanh lu~t nay

Trong h~ th6ng phap lu~t Anh - My, Lu~t Thuang m~i thubng

1 Carolyn Hotchkiss, International Law for Business, Me Grow Hill, 1994, tr 10, 11;

PGS.TS Nguy~n Ba Di~n, Giao tr'inh Lu~t Thuang mr;~i qu6c ti, Nxb D~i hQc

Qu6c gia Ha N<}i, 2006, tr 51

11

Sv htnh thanh va phat tri~n khong ngirng cua nhung quy djnh phap lu~t ghi nh~n dja vj cua thuang nhan va ho~t d9ng thuang m~i cua hQ da tr6 thanh nhan t6 quan trQng, gop phdn thuc ddy phat tri~n da d~ng cac lo~i h1nh t6 chuc kinh doanh va cac ho~t d9ng kinh doanh trong n~n kinh t€ th€ gi6i va 6 mfii qu6c gia

Nhii'ng quy djnh phap lu~t thuang m~i ddu tien chu y€u la nhung quy djnh di~u chinh hanh vi mua ban hang boa, bm khi m6i h1nh thanh, khai ni~m thuang m~i chi g~n li~n v6i mua ban hang boa

va nhung hanh vi co lien quan d~n mua ban hang hoa di~n ra ( chu y€u) giua cac thuang nhan

Phap lu~t thuang m~i v6i tu each la m9t linh vvc phap lu~t tuang d6i d9c l~p trong phap lu~t dan sv dugc h1nh thanh ddn ddn

6 chau Au, b~t ddu bm sv phat tri~n nhanh chong cua Ivc lugng san xufit va theo do la doi hoi thay d6i cac quan h~ san xufit dang t6n t~i Tir th€ ki XVI, nganh cong nghi~p 6 chau Au, d~c bi~t Ia

6 Anh, phat tri~n m~nh da thuc ddy thuang m~i hang hai phat tri~n Lu~t cua cac thuang nhan (Law Merchant) tung bu6c dugc

n9i lu~t boa vao phap lu~t qu6c gia cua nhi~u nu6c, da tr6 thanh m9t b9 ph~n cfiu thanh quan trQng cua phap lu~t Anh va nhi~u qu6c gia chau Au, gop phdn bao v~ quy~n lgi cua thuang nhan.1 Nhi~u hQc thuy€t n6i ti€ng v~ thuang m~i h1nh thanh nhu chu ngh'ia trQng thuang, chu ngh'ia tv do thuang m~i, da tr6 thanh co soli lu~ cua chinh sach va phap lu~t thuang m~ cua nhi~u qu6c gia

Th€ ki XIX, nhi~u b9 lu~t thuang m~i dugc ban hanh, di~n h1nh Ia B9 lu~t Thuang m~i Phap dugc ban hanh nam 1807 Ti€p

PGS.TS Nguy~n Ba Di~n, Giao tr'inh Lu~t Thuang mr;~i qu6c ti, Nxb D~i hQc Qu6c gia Ha N<}i, 2006, tr 51

11

Sv htnh thanh va phat tri~n khong ngirng cua nhung quy djnh phap lu~t ghi nh~n dja vj cua thuang nhan va ho~t d9ng thuang m~i cua hQ da tr6 thanh nhan t6 quan trQng, gop phdn thuc ddy phat tri~n da d~ng cac lo~i h1nh t6 chuc kinh doanh va cac ho~t d9ng kinh doanh trong n~n kinh t€ th€ gi6i va 6 mfii qu6c gia

Nhii'ng quy djnh phap lu~t thuang m~i ddu tien chu y€u la nhung quy djnh di~u chinh hanh vi mua ban hang boa, bm khi m6i h1nh thanh, khai ni~m thuang m~i chi g~n li~n v6i mua ban hang boa

n9i lu~t boa vao phap lu~t qu6c gia cua nhi~u nu6c, da tr6 thanh m9t b9 ph~n cfiu thanh quan trQng cua phap lu~t Anh va nhi~u qu6c gia chau Au, gop phdn bao v~ quy~n lgi cua thuang nhan.1 Nhi~u hQc thuy€t n6i ti€ng v~ thuang m~i h1nh thanh nhu chu ngh'ia trQng thuang, chu ngh'ia tv do thuang m~i, da tr6 thanh co soli lu~ cua chinh sach va phap lu~t thuang m~ cua nhi~u qu6c gia

Th€ ki XIX, nhi~u b9 lu~t thuang m~i dugc ban hanh, di~n h1nh Ia B9 lu~t Thuang m~i Phap dugc ban hanh nam 1807 Ti€p

11

Sv htnh thanh va phat tri~n khong ngirng cua nhung quy djnh phap lu~t ghi nh~n dja vj cua thuang nhan va ho~t d9ng thuang m~i cua hQ da tr6 thanh nhan t6 quan trQng, gop phdn thuc ddy phat tri~n da d~ng cac lo~i h1nh t6 chuc kinh doanh va cac ho~t d9ng kinh doanh trong n~n kinh t€ th€ gi6i va 6 mfii qu6c gia Nhii'ng quy djnh phap lu~t thuang m~i ddu tien chu y€u la nhung quy djnh di~u chinh hanh vi mua ban hang boa, bm khi m6i h1nh thanh, khai ni~m thuang m~i chi g~n li~n v6i mua ban hang boa

n9i lu~t boa vao phap lu~t qu6c gia cua nhi~u nu6c, da tr6 thanh m9t b9 ph~n cfiu thanh quan trQng cua phap lu~t Anh va nhi~u qu6c gia chau Au, gop phdn bao v~ quy~n lgi cua thuang nhan.1 Nhi~u hQc thuy€t n6i ti€ng v~ thuang m~i h1nh thanh nhu chu ngh'ia trQng thuang, chu ngh'ia tv do thuang m~i, da tr6 thanh co soli lu~ cua chinh sach va phap lu~t thuang m~ cua nhi~u qu6c gia Th€ ki XIX, nhi~u b9 lu~t thuang m~i dugc ban hanh, di~n h1nh Ia B9 lu~t Thuang m~i Phap dugc ban hanh nam 1807 Ti€p

do, Due va cac nu6c noi ti€ng Due cling ban hanh lu~t nay Trong h~ th6ng phap lu~t Anh - My, Lu~t Thuang m~i thubng

11

Trang 12

dugc n6i d@n vm m()t ph~m tru r()ng hon, gQi la Lu~t Kinh doanh 1

Tu nua sau thS ki XIX, tu tuang tv do hoa thuang m~i va

di~u chinh phap lu~t d6i v6i cac hanh vi thuang m~i a chau Au

da anh huang d@n Vi~t Nam va chau A T~i Vi~t Nam, du6i thai

thu()c Phap, tdto luu canh tan dAt nu6c khuy@n khich phat tri~n ki

ngh~ va thuang m~i da b~t dftu c6 anh huang d@n h~ th6ng phap

lu~t thai d6 B() Dan lu~t thi hanh t~i cac toa Nam an B~c Ky ban

hanh nam 1931 da quy dinh nhi~u hlnh thuc hun v6n l~p h()i (h()i

buon- cong ti), bao g6m h()i ngum va h()i v6n B() lu~t Thuang

m~i ap d\lng t~i Trung phdn dugc ban hanh nam 1942, Lu~t

Thuang m~i cua chinh quy~n Vi~t N am c()ng boa dugc ban hanh

nam 1972 cling c6 nhi~u quy dinh v~ cong ti kinh doanh Tu sau

khi th6ng nhAt dAt nu6c, phap lu~t thuang m~i Vi~t Nam cling

luon dugc xay dgng va phat tri~n vm tinh chAt la m<)t llnh V\fC

phap lu~t tuang df>i d(}c l~p vffi phap lu~t dan S\f, minh ChUng

b~ng S\f hi~n di~n cua Phap l~nh Hgp d6ng kinh tS nam 1989,

Lu~t Cong ti nam 1990, Lu~t Doanh nghi~p tu nhan nam 1990,

Lu~t Doanh nghi~p nam 1999, 2005, 2014, Lu~t Thuong m~i nam

2005 Cac van ban nay da song hanh cling vm Phap l~nh Hgp

d6ng dan sg nam 1991, B() lu~t Dan sg nam 1995, 2005, 2015

Nhu v~y, c6 th~ n6i, S\f hlnh thanh, phat tri~n cua n~n san

xuAt hang boa va S\f xuAt hi~n cua tdng 16p thuang nhan la H do

hlnh thanh phap lu~t thuang m~i Nghien CUu cua nhi~u hQC gia

(da d~n) cho thAy, cac quy dinh dAu tien di~u chinh ho~t d()ng

thuang m~i va xac dinh quy ch@ thuang nhan ra dm rAt sam, xuAt

phat tu nhu cdu giao luu thuang m~i qu6c tS va c6 ngu6n g6c tu

cac ch@ dinh, cac quy t~c va quy ph~m (thanh van va t~p quan)

kha hoan chinh dugc n()i lu~t hoa trong phap lu~t cua qu6c gia

0 mire d() khai quat, c6 th~ hi~u, phap luqt thuong mqi la nhfmg

1 TS Ph~m Duy Nghia, Giao trinh Lu(jt Thuong m(li Vi~t Nam, Nxb D~i hQc

Qu6c gia, 1998, tr 10

12

Tu nua sau thS ki XIX, tu tuang tv do hoa thuang m~i va di~u chinh phap lu~t d6i v6i cac hanh vi thuang m~i a chau Au

da anh huang d@n Vi~t Nam va chau A T~i Vi~t Nam, du6i thai thu()c Phap, tdto luu canh tan dAt nu6c khuy@n khich phat tri~n ki

ngh~ va thuang m~i da b~t dftu c6 anh huang d@n h~ th6ng phap lu~t thai d6 B() Dan lu~t thi hanh t~i cac toa Nam an B~c Ky ban hanh nam 1931 da quy dinh nhi~u hlnh thuc hun v6n l~p h()i (h()i buon- cong ti), bao g6m h()i ngum va h()i v6n B() lu~t Thuang m~i ap d\lng t~i Trung phdn dugc ban hanh nam 1942, Lu~t Thuang m~i cua chinh quy~n Vi~t N am c()ng boa dugc ban hanh nam 1972 cling c6 nhi~u quy dinh v~ cong ti kinh doanh Tu sau khi th6ng nhAt dAt nu6c, phap lu~t thuang m~i Vi~t Nam cling luon dugc xay dgng va phat tri~n vm tinh chAt la m<)t llnh V\fC phap lu~t tuang df>i d(}c l~p vffi phap lu~t dan S\f, minh ChUng b~ng S\f hi~n di~n cua Phap l~nh Hgp d6ng kinh tS nam 1989, Lu~t Cong ti nam 1990, Lu~t Doanh nghi~p tu nhan nam 1990, Lu~t Doanh nghi~p nam 1999, 2005, 2014, Lu~t Thuong m~i nam

2005 Cac van ban nay da song hanh cling vm Phap l~nh Hgp d6ng dan sg nam 1991, B() lu~t Dan sg nam 1995, 2005, 2015

Nhu v~y, c6 th~ n6i, S\f hlnh thanh, phat tri~n cua n~n san xuAt hang boa va S\f xuAt hi~n cua tdng 16p thuang nhan la H do hlnh thanh phap lu~t thuang m~i Nghien CUu cua nhi~u hQC gia (da d~n) cho thAy, cac quy dinh dAu tien di~u chinh ho~t d()ng thuang m~i va xac dinh quy ch@ thuang nhan ra dm rAt sam, xuAt phat tu nhu cdu giao luu thuang m~i qu6c tS va c6 ngu6n g6c tu cac ch@ dinh, cac quy t~c va quy ph~m (thanh van va t~p quan) kha hoan chinh dugc n()i lu~t hoa trong phap lu~t cua qu6c gia

Qu6c gia, 1998, tr 10

12

2005 Cac van ban nay da song hanh cling vm Phap l~nh Hgp d6ng dan sg nam 1991, B() lu~t Dan sg nam 1995, 2005, 2015

Nhu v~y, c6 th~ n6i, S\f hlnh thanh, phat tri~n cua n~n san xuAt hang boa va S\f xuAt hi~n cua tdng 16p thuang nhan la H do hlnh thanh phap lu~t thuang m~i Nghien CUu cua nhi~u hQC gia (da d~n) cho thAy, cac quy dinh dAu tien di~u chinh ho~t d()ng thuang m~i va xac dinh quy ch@ thuang nhan ra dm rAt sam, xuAt phat tu nhu cdu giao luu thuang m~i qu6c tS va c6 ngu6n g6c tu cac ch@ dinh, cac quy t~c va quy ph~m (thanh van va t~p quan) kha hoan chinh dugc n()i lu~t hoa trong phap lu~t cua qu6c gia

Qu6c gia, 1998, tr 10

12

2005 Cac van ban nay da song hanh cling vm Phap l~nh Hgp d6ng dan sg nam 1991, B() lu~t Dan sg nam 1995, 2005, 2015 Nhu v~y, c6 th~ n6i, S\f hlnh thanh, phat tri~n cua n~n san xuAt hang boa va S\f xuAt hi~n cua tdng 16p thuang nhan la H do hlnh thanh phap lu~t thuang m~i Nghien CUu cua nhi~u hQC gia (da d~n) cho thAy, cac quy dinh dAu tien di~u chinh ho~t d()ng thuang m~i va xac dinh quy ch@ thuang nhan ra dm rAt sam, xuAt phat tu nhu cdu giao luu thuang m~i qu6c tS va c6 ngu6n g6c tu cac ch@ dinh, cac quy t~c va quy ph~m (thanh van va t~p quan) kha hoan chinh dugc n()i lu~t hoa trong phap lu~t cua qu6c gia

Qu6c gia, 1998, tr 10

12

Trang 13

quy djnh ph6p lugt do nha nuac ban hanh ho(lc thira nhgn nh&m

quy djnh quy chi thuong nhan va ai€u chinh hoqt d(>ng thuong

mt;~i cua h<;J

Trong thm d<J.i ngay nay, khai ni~m "thuang m?i" duqc hi~u

theo nghia r()ng, c6 n()i ham d6ng nghia v6i khai ni~m "kinh

doanh" Quan h~ thuang m(J.i duqc hlnh thanh giua cac thuang

nhan cling qu6c tich, lanh th6 ho~c c6 sv khac bi~t v~ qu6c tich,

lanh th6 Di~u nay ddn 'd~n SlJ phat triSn cua phap lu~t thuang

m(J.i v~ ph<J.m vi, d6i tuqng di~u chinh cfing nhu hlnh thuc chua

dlJllg quy ph(J.m phap lu~t, theo d6, di~u u6c qu6c t~ da va dang

tra thanh ngu6n quan trQng cua phap lu~t thuang ID(J.i Lu~t mdu

v~ trQng tai thuang m<J.i qufic t~ cua UNCITRAL thong qua ngay

21/6/1985 coi thuang m(J.i Hbao g6m nhung khong giai hqn bai

cac giao djch ai cung cdp hay trao aJi hang hoa, djch v~, cac

h9P a6ng phan ph6i, chi nhanh ho(lc dqi di~n thuong mqi, dqi li,

cho thue, gia cong, tu vdn, sa huu cong nghi~p, ddu tu, tai chinh,

ngan hang, bao hiim, khai thac, to nhu(rng, lien doanh ho(lc cac

hinh thirc khac cua h9P tac cong nghi~p ho(lc kinh doanh " 1 Lu~t

Thuang m<J.i cua Vi~t N am cfing hi~u khai ni~m thuang m(J.i

tuang tv nhu v~y khi quy dinh: "Hot;~t d(>ng thuong mqi la hoqt

d(Jng nh&m m~c dich sinh l(Ji, bao g6m mua ban hang hoa, cung

irng djch v~, ddu tu, xuc tiin thuong mqi va cac hoqt d(Jng nh&m

m~c dich sinh l(Ji khac " 2

Sv phat triSn theo huang rna r()ng ph(J.m vi va d6i tuqng di~u

chinh CUa phap lu~t thuang ID(J.i th~ hi~n 0 cac khfa C(J.llh CO' ban:

- Trong phap lu~t thuang m<J.i, c6 sv ma r()ng v~ n()i ham cua

khai ni~m "thuang m<J.i", theo d6, tir di~m khm dAu "thuang m(J.i"

chi bao ham y nghia la hanh vi mua ban hang boa nh~m mvc dich

1 Di~u 1 Lu~t m~u v~ trQng tru thuong m~i qu6c t~ cua UNCITRAL thong qua

ngay 211611985 (phdn chu giai), ngu6n: http://www.vietlaw.biz

2 Lu~t Thuong m~i nam 2005

tra thanh ngu6n quan trQng cua phap lu~t thuang ID(J.i Lu~t mdu v~ trQng tai thuang m<J.i qufic t~ cua UNCITRAL thong qua ngay 21/6/1985 coi thuang m(J.i Hbao g6m nhung khong giai hqn bai cac giao djch ai cung cdp hay trao aJi hang hoa, djch v~, cac h9P a6ng phan ph6i, chi nhanh ho(lc dqi di~n thuong mqi, dqi li, cho thue, gia cong, tu vdn, sa huu cong nghi~p, ddu tu, tai chinh, ngan hang, bao hiim, khai thac, to nhu(rng, lien doanh ho(lc cac hinh thirc khac cua h9P tac cong nghi~p ho(lc kinh doanh " 1 Lu~t

Thuang m<J.i cua Vi~t N am cfing hi~u khai ni~m thuang m(J.i tuang tv nhu v~y khi quy dinh: "Hot;~t d(>ng thuong mqi la hoqt d(Jng nh&m m~c dich sinh l(Ji, bao g6m mua ban hang hoa, cung irng djch v~, ddu tu, xuc tiin thuong mqi va cac hoqt d(Jng nh&m

Sv phat triSn theo huang rna r()ng ph(J.m vi va d6i tuqng di~u chinh CUa phap lu~t thuang ID(J.i th~ hi~n 0 cac khfa C(J.llh CO' ban:

- Trong phap lu~t thuang m<J.i, c6 sv ma r()ng v~ n()i ham cua khai ni~m "thuang m<J.i", theo d6, tir di~m khm dAu "thuang m(J.i"

- Trong phap lu~t thuang m<J.i, c6 sv ma r()ng v~ n()i ham cua khai ni~m "thuang m<J.i", theo d6, tir di~m khm dAu "thuang m(J.i" chi bao ham y nghia la hanh vi mua ban hang boa nh~m mvc dich

13

Trang 14

sinh lqi, dSn nay, phap lu~t thuang m~i qu6c gia va qu6c tS d~u

c6 xu hu6ng tiSp c~n thuang m~i la tdt ca nhung hanh vi co ID\lC

dich sinh lqi va nhfrng hanh vi do co th~ di@n ra trong cac quan h~

mua ban hang hoa, cung (mg djch V\1, dAu tu, sa hfru trf tu~,

nhuqng quy~n thuang m~i , c6 ho~c khong co ySu t6 nu6c ngohl;

-v~ quy chS thuang nhan: Trong phap lu~t thuang m~i, ngay

cang co S\1' rna r{)ng da d~ng v~ cac lo~i hlnh tA chuc kinh doanh,

theo do, phap lu~t quy dinh nhi~u lo~i hlnh thuang nhan, nhi~u

hlnh thuc hi~n di~n thuang m~i, dap ung nhu cdu ho~t d{)ng

thuang m~i cua cac tA chuc, ca nhan trong nu6c va nu6c ngoai;

- V~ ngu6n lu~t: Ngu6n lu~t di~u chinh dia vi phap H cua

thuang nhan va ho~t d{)ng thuang m~i cua hQ cilng phat tri~n da

d~ng v6i cac quy dinh cua lu~t qu6c gia, lu~t qu6c ts, t~p quan

thuang m~i, an 1~ Cac cam kSt cua Vi~t Nam trong WTO, cac

hi~p dinh thuang m~i song phuang, cac hi~p dinh thuang m~i tv

do ths h~ m6i da va dang co hi~u lgc d6i v6i cac quan h~

thuang m~i co ySu t6 nu6c ngoai va tac d{)ng dSn cac quan h~

phap lu~t thuang m~i trong nu6c thong qua nhfrng chinh sach,

phap lu~t qu6c gia duqc sua d6i nh~m dam bao tinh tuang thich

v6i cac di~u u6c qu6c ts

1 Khm ni~m Luit Thmmg ~i (Luit Thmmg m~i Vi~t Nam)

Tit goc d{) khoa hQc phap li va goc d{) dao t~o lu~t, a Vi~t

Nam, khai ni~m "Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam" la khai ni~m kha

m6i, hlnh thanh trong nhrrng nam gAn day, do tac d9ng cua di~u

ki~n kinh tS thi tru<mg va h9i nh~p qu6c tS Trong dao t~o lu~t

hQc, "Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam" la mon hQc co n{)i dung

nghien ci:ru chu ySu la cac quy djnh phap lu~t qu6c n{)i, nghien

ci:ru v~ quan h~ thuang m~i n{)i dja va dja vi phap li cua thuang

nhan thanh l~p t~i Vi~t Nam

14

sinh lqi, dSn nay, phap lu~t thuang m~i qu6c gia va qu6c tS d~u c6 xu hu6ng tiSp c~n thuang m~i la tdt ca nhung hanh vi co ID\lC dich sinh lqi va nhfrng hanh vi do co th~ di@n ra trong cac quan h~

mua ban hang hoa, cung (mg djch V\1, dAu tu, sa hfru trf tu~, nhuqng quy~n thuang m~i , c6 ho~c khong co ySu t6 nu6c ngohl;

-v~ quy chS thuang nhan: Trong phap lu~t thuang m~i, ngay cang co S\1' rna r{)ng da d~ng v~ cac lo~i hlnh tA chuc kinh doanh, theo do, phap lu~t quy dinh nhi~u lo~i hlnh thuang nhan, nhi~u hlnh thuc hi~n di~n thuang m~i, dap ung nhu cdu ho~t d{)ng thuang m~i cua cac tA chuc, ca nhan trong nu6c va nu6c ngoai;

- V~ ngu6n lu~t: Ngu6n lu~t di~u chinh dia vi phap H cua thuang nhan va ho~t d{)ng thuang m~i cua hQ cilng phat tri~n da d~ng v6i cac quy dinh cua lu~t qu6c gia, lu~t qu6c ts, t~p quan thuang m~i, an 1~ Cac cam kSt cua Vi~t Nam trong WTO, cac hi~p dinh thuang m~i song phuang, cac hi~p dinh thuang m~i tv

phap lu~t thuang m~i trong nu6c thong qua nhfrng chinh sach, phap lu~t qu6c gia duqc sua d6i nh~m dam bao tinh tuang thich v6i cac di~u u6c qu6c ts

1 Khm ni~m Luit Thmmg ~i (Luit Thmmg m~i Vi~t Nam) Tit goc d{) khoa hQc phap li va goc d{) dao t~o lu~t, a Vi~t Nam, khai ni~m "Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam" la khai ni~m kha m6i, hlnh thanh trong nhrrng nam gAn day, do tac d9ng cua di~u ki~n kinh tS thi tru<mg va h9i nh~p qu6c tS Trong dao t~o lu~t hQc, "Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam" la mon hQc co n{)i dung nghien ci:ru chu ySu la cac quy djnh phap lu~t qu6c n{)i, nghien ci:ru v~ quan h~ thuang m~i n{)i dja va dja vi phap li cua thuang nhan thanh l~p t~i Vi~t Nam

14

sinh lqi, dSn nay, phap lu~t thuang m~i qu6c gia va qu6c tS d~u c6 xu hu6ng tiSp c~n thuang m~i la tdt ca nhung hanh vi co ID\lC dich sinh lqi va nhfrng hanh vi do co th~ di@n ra trong cac quan h~

mua ban hang hoa, cung (mg djch V\1, dAu tu, sa hfru trf tu~, nhuqng quy~n thuang m~i , c6 ho~c khong co ySu t6 nu6c ngohl;

phap lu~t thuang m~i trong nu6c thong qua nhfrng chinh sach, phap lu~t qu6c gia duqc sua d6i nh~m dam bao tinh tuang thich v6i cac di~u u6c qu6c ts

14

sinh lqi, dSn nay, phap lu~t thuang m~i qu6c gia va qu6c tS d~u c6 xu hu6ng tiSp c~n thuang m~i la tdt ca nhung hanh vi co ID\lC dich sinh lqi va nhfrng hanh vi do co th~ di@n ra trong cac quan h~ mua ban hang hoa, cung (mg djch V\1, dAu tu, sa hfru trf tu~, nhuqng quy~n thuang m~i , c6 ho~c khong co ySu t6 nu6c ngohl;

do ths h~ m6i da va dang co hi~u lgc d6i v6i cac quan h~ thuang m~i co ySu t6 nu6c ngoai va tac d{)ng dSn cac quan h~ phap lu~t thuang m~i trong nu6c thong qua nhfrng chinh sach, phap lu~t qu6c gia duqc sua d6i nh~m dam bao tinh tuang thich v6i cac di~u u6c qu6c ts

14

Trang 15

d th~p nien 70, 80, khai ni~m "Lu~t Kinh t~" (khong phai

khai ni~m Lu~t Thuang m~i) dugc sir dvng ph6 bi~n Lu~t Kinh

t~ khi d6, dugc hiSu Ia m()t b() ph~n cua phap lu~t kinh t~ , Ut

nganh lu~t d(}c l~p c6 ph~m vi, d6i tugng va phuang phap di~u

chinh rieng, trong d6, phap lu~t kinh t~ bao g6m cac van ban

phap lu~t thu(}c nhi~u nganh lu~t khac nhau (Lu~t Kinh t~, Lu~t

Ddt dai, Lu~t Lao d()ng, Lu~t Tai chinh- Ngan hang ) di~u chinh

nhfrng quan h~ killh t~ g~n li~n v6i qua trlnh ho~t d(}ng san xudt,

kinh doanh cua cac dan vi kinh t~ va quan h~ quan li kinh t~ cua

nha nu6c v6i tu each vira Ia m()t t6 chuc chinh tri, vira Ia chu sa

hfru tu li~u san xudt trong xa h()i Lu~t Kinh t~ ra dai trong ca ch~

k~ ho~ch hoa t~p trung, c6 d6i tugng di~u chinh la cac quan h~

kinh t~ gifra cac t6 chuc kinh t~ xa h(}i chu nghTa, cac ca quan

quan li kinh t~ trong san xudt, kinh doanh, so hfru, t6 chuc va k~

ho~ch hoa 1 Trong cac ca sa dao t~o lu~t, "Lu~t Kinh te" tro

thanh IDQt mon hQC quan trQng, "}a k~t qua CUa cong tac nghien

CUu khoa hQC phap li Va th\l'C ti~n quan li san xudt kinh doanh

b~ng phap lu~t nh~m dap ung yeu cAu khach quan cua thvc ti~n

san xudt kinh doanh" 2

d Vi~t Nam, nhfrng y tuang dftu tien v~ sir dvng khai ni~m

"Lu~t Thuang m~i", "Lu~t Kinh doanh" dS thay thS cho khai

ni~m "Lu~t Kinh t~" xudt hi~n khi di~n ra nhfrng thay d6i v~ kinh

t~, v~ ca ch~ quan li kinh t~ va dftn d~n nhfrng thay d6i can ban

trong di~u chinh phap lu~t d6i v6i cac quan h~ kinh t~ gifra cac t6

chuc, ca nhan Khi chuySn d6i sang n~n kinh t~ thi truang, chu

thS cua Lu~t Kinh t~ khong con Ia cac t6 chuc kinh t~ xa h(}i chu

1 PGS.TS Hoang Th~ Lien & TS Bui Ng<;>c Cu01lg, "Chuang 1 - Nhfing v~n d~ If

lu~n co ban v~ Lu~t Kinh t~ 6 Vi~t Nam", Gido trinh Lu~t Kinh ti cua TruOng

D~i h<;>c Lu~t Ha N<}i, Nxb Tu phap, Ha N<}i, 2004, tr 15, 16, 18

2 PGS.TS Hoang Th~ Lien & TS Bui Ng<;>c Cu01lg, "Chuang 1- Nhfing v~n d~ If

lu~n co bfm v~ Lu~t Kinh t~ 6 Vi~t Nam", Gido tri.nh Lu~t Kinh ti cua TruOng

D~i h<;>c Lu~t Ha N<}i, Nxb Tu phap, Ha Nt)i, 2004, tr 35

15

d th~p nien 70, 80, khai ni~m "Lu~t Kinh t~" (khong phai khai ni~m Lu~t Thuang m~i) dugc sir dvng ph6 bi~n Lu~t Kinh t~ khi d6, dugc hiSu Ia m()t b() ph~n cua phap lu~t kinh t~ , Ut nganh lu~t d(}c l~p c6 ph~m vi, d6i tugng va phuang phap di~u chinh rieng, trong d6, phap lu~t kinh t~ bao g6m cac van ban phap lu~t thu(}c nhi~u nganh lu~t khac nhau (Lu~t Kinh t~, Lu~t Ddt dai, Lu~t Lao d()ng, Lu~t Tai chinh- Ngan hang ) di~u chinh nhfrng quan h~ killh t~ g~n li~n v6i qua trlnh ho~t d(}ng san xudt, kinh doanh cua cac dan vi kinh t~ va quan h~ quan li kinh t~ cua nha nu6c v6i tu each vira Ia m()t t6 chuc chinh tri, vira Ia chu sa

kinh t~ gifra cac t6 chuc kinh t~ xa h(}i chu nghTa, cac ca quan quan li kinh t~ trong san xudt, kinh doanh, so hfru, t6 chuc va k~

ho~ch hoa 1 Trong cac ca sa dao t~o lu~t, "Lu~t Kinh te" tro thanh IDQt mon hQC quan trQng, "}a k~t qua CUa cong tac nghien CUu khoa hQC phap li Va th\l'C ti~n quan li san xudt kinh doanh b~ng phap lu~t nh~m dap ung yeu cAu khach quan cua thvc ti~n san xudt kinh doanh" 2

"Lu~t Thuang m~i", "Lu~t Kinh doanh" dS thay thS cho khai ni~m "Lu~t Kinh t~" xudt hi~n khi di~n ra nhfrng thay d6i v~ kinh t~, v~ ca ch~ quan li kinh t~ va dftn d~n nhfrng thay d6i can ban trong di~u chinh phap lu~t d6i v6i cac quan h~ kinh t~ gifra cac t6 chuc, ca nhan Khi chuySn d6i sang n~n kinh t~ thi truang, chu thS cua Lu~t Kinh t~ khong con Ia cac t6 chuc kinh t~ xa h(}i chu

15

kinh t~ gifra cac t6 chuc kinh t~ xa h(}i chu nghTa, cac ca quan quan li kinh t~ trong san xudt, kinh doanh, so hfru, t6 chuc va k~

ho~ch hoa 1 Trong cac ca sa dao t~o lu~t, "Lu~t Kinh te" tro thanh IDQt mon hQC quan trQng, "}a k~t qua CUa cong tac nghien CUu khoa hQC phap li Va th\l'C ti~n quan li san xudt kinh doanh b~ng phap lu~t nh~m dap ung yeu cAu khach quan cua thvc ti~n san xudt kinh doanh" 2

15

hfru tu li~u san xudt trong xa h()i Lu~t Kinh t~ ra dai trong ca ch~ k~ ho~ch hoa t~p trung, c6 d6i tugng di~u chinh la cac quan h~ kinh t~ gifra cac t6 chuc kinh t~ xa h(}i chu nghTa, cac ca quan quan li kinh t~ trong san xudt, kinh doanh, so hfru, t6 chuc va k~ ho~ch hoa 1 Trong cac ca sa dao t~o lu~t, "Lu~t Kinh te" tro thanh IDQt mon hQC quan trQng, "}a k~t qua CUa cong tac nghien CUu khoa hQC phap li Va th\l'C ti~n quan li san xudt kinh doanh b~ng phap lu~t nh~m dap ung yeu cAu khach quan cua thvc ti~n san xudt kinh doanh" 2

15

Trang 16

nghia (t6 chuc kinh t~ nha nu6c, t6 chuc kinh t~ t~p thS) vm tu

each la cac dan vi thvc hi~n ho~t d()ng san xuAt theo k~ ho~ch

duqc giao N~n kinh t~ khong con v~n hanh theo ca ch~ k~ ho~ch

hoa t~p trung rna v~n hanh theo ca ch~ thi truang, c6 sv quan H

cua nha nUOC, Vffi n~n tang la SV cong nh~n quy~n tV do SO hfru,

quy~n tv do kinh doanh, d6ng thbi chju nhi~u tac d()ng tAt y~u

cua qua trinh h()i nh~p kinh t~ qu6c t~ Nhfrng thay d6i nay ddn

d~n yeu cdu d6i m6i trong khoa hQc lu~t kinh t~, theo d6, sv t6n

t~i cua khai ni~m "Lu~t Kinh t~" (v6i n()i ham nhu da phan tich)

tro nen khong con phu hqp Ben c~nh d6, cling vm sv phat triSn

cua n~n kinh t~ thi truang va xu th~ tang cuang h()i nh~p kinh t~

qu6c t~, ph~m vi quy~n tv do kinh doanh ciing khong ngimg duqc

mo r()ng, tir ch6 "tv do kinh doanh theo quy djnh phap lu~t''1 d~n

"tv do kinh doanh trong nhfrng nganh ngh~ rna phap lu~t khong

cAm"2

h~p rAt nhi~u theo xu huang ton trQng va dam bao thvc hi~n

nhfrng hanh vi khong trai phap lu~t cua ngubi kinh doanh

(thuang nhan) Xu huang nay lam cho y~u t6 "lu~t tu" duqc thS

hi~n rAt ro net va khai ni~m "Lu~t Thuang m~i" ddn duqc su

dl)ng ph6 bi~n, Vffi y nghta la linh VVC phap lu~t di~U chinh ho~t

d()ng thuang m~i, ho~t d()ng ddu tu kinh doanh cua thuang nhan

Khai ni~m "Lu~t Thuang m~i" da duqc thay th~ cho khai ni~m

"Lu~t Kinh t~", m~c du nhi~u vAn d~ "li lu~n v~ vAn d~ nay con co

nhfrng quan diSm khac nhau va ca cAu cua n6 ciing chua 6n djnh" 3

Trong khoa hQc phap li, m~c du con nhi~u each hiSu khac

nhau, song c6 thS djnh nghia: Lugt Thuang mqi Ia l'lnh VifC phap

1 Di~u 57 Hi~n phap nilm 1992

2 Di~u 33 Hi~n phap nam.2013

3 PGS.TS Hoang Th~ Lien & TS Bui Ng<;>c Cu<mg, "Chuong 1 - Nhiing vAn d~ 1i

lu~n co bfm v~ Lu~t Kinh t~ a Vi~t Nam", Giao trinh Lu~t Kinh ti cua Tru<mg

D~i h<;>c Lu~t Ha Nl)i, Nxb Tu phap, Ha Nl)i, 2004, tr 37

16

nghia (t6 chuc kinh t~ nha nu6c, t6 chuc kinh t~ t~p thS) vm tu each la cac dan vi thvc hi~n ho~t d()ng san xuAt theo k~ ho~ch duqc giao N~n kinh t~ khong con v~n hanh theo ca ch~ k~ ho~ch hoa t~p trung rna v~n hanh theo ca ch~ thi truang, c6 sv quan H cua nha nUOC, Vffi n~n tang la SV cong nh~n quy~n tV do SO hfru, quy~n tv do kinh doanh, d6ng thbi chju nhi~u tac d()ng tAt y~u cua qua trinh h()i nh~p kinh t~ qu6c t~ Nhfrng thay d6i nay ddn d~n yeu cdu d6i m6i trong khoa hQc lu~t kinh t~, theo d6, sv t6n t~i cua khai ni~m "Lu~t Kinh t~" (v6i n()i ham nhu da phan tich) tro nen khong con phu hqp Ben c~nh d6, cling vm sv phat triSn cua n~n kinh t~ thi truang va xu th~ tang cuang h()i nh~p kinh t~

"tv do kinh doanh trong nhfrng nganh ngh~ rna phap lu~t khong cAm"2

h~p rAt nhi~u theo xu huang ton trQng va dam bao thvc hi~n nhfrng hanh vi khong trai phap lu~t cua ngubi kinh doanh (thuang nhan) Xu huang nay lam cho y~u t6 "lu~t tu" duqc thS hi~n rAt ro net va khai ni~m "Lu~t Thuang m~i" ddn duqc su dl)ng ph6 bi~n, Vffi y nghta la linh VVC phap lu~t di~U chinh ho~t d()ng thuang m~i, ho~t d()ng ddu tu kinh doanh cua thuang nhan

"Lu~t Kinh t~", m~c du nhi~u vAn d~ "li lu~n v~ vAn d~ nay con co nhfrng quan diSm khac nhau va ca cAu cua n6 ciing chua 6n djnh" 3 Trong khoa hQc phap li, m~c du con nhi~u each hiSu khac nhau, song c6 thS djnh nghia: Lugt Thuang mqi Ia l'lnh VifC phap

16

nghia (t6 chuc kinh t~ nha nu6c, t6 chuc kinh t~ t~p thS) vm tu each la cac dan vi thvc hi~n ho~t d()ng san xuAt theo k~ ho~ch duqc giao N~n kinh t~ khong con v~n hanh theo ca ch~ k~ ho~ch hoa t~p trung rna v~n hanh theo ca ch~ thi truang, c6 sv quan H cua nha nUOC, Vffi n~n tang la SV cong nh~n quy~n tV do SO hfru, quy~n tv do kinh doanh, d6ng thbi chju nhi~u tac d()ng tAt y~u cua qua trinh h()i nh~p kinh t~ qu6c t~ Nhfrng thay d6i nay ddn d~n yeu cdu d6i m6i trong khoa hQc lu~t kinh t~, theo d6, sv t6n t~i cua khai ni~m "Lu~t Kinh t~" (v6i n()i ham nhu da phan tich) tro nen khong con phu hqp Ben c~nh d6, cling vm sv phat triSn cua n~n kinh t~ thi truang va xu th~ tang cuang h()i nh~p kinh t~

h~p rAt nhi~u theo xu huang ton trQng va dam bao thvc hi~n nhfrng hanh vi khong trai phap lu~t cua ngubi kinh doanh (thuang nhan) Xu huang nay lam cho y~u t6 "lu~t tu" duqc thS hi~n rAt ro net va khai ni~m "Lu~t Thuang m~i" ddn duqc su dl)ng ph6 bi~n, Vffi y nghta la linh VVC phap lu~t di~U chinh ho~t d()ng thuang m~i, ho~t d()ng ddu tu kinh doanh cua thuang nhan

16

nghia (t6 chuc kinh t~ nha nu6c, t6 chuc kinh t~ t~p thS) vm tu each la cac dan vi thvc hi~n ho~t d()ng san xuAt theo k~ ho~ch duqc giao N~n kinh t~ khong con v~n hanh theo ca ch~ k~ ho~ch hoa t~p trung rna v~n hanh theo ca ch~ thi truang, c6 sv quan H cua nha nUOC, Vffi n~n tang la SV cong nh~n quy~n tV do SO hfru, quy~n tv do kinh doanh, d6ng thbi chju nhi~u tac d()ng tAt y~u cua qua trinh h()i nh~p kinh t~ qu6c t~ Nhfrng thay d6i nay ddn d~n yeu cdu d6i m6i trong khoa hQc lu~t kinh t~, theo d6, sv t6n t~i cua khai ni~m "Lu~t Kinh t~" (v6i n()i ham nhu da phan tich) tro nen khong con phu hqp Ben c~nh d6, cling vm sv phat triSn cua n~n kinh t~ thi truang va xu th~ tang cuang h()i nh~p kinh t~ qu6c t~, ph~m vi quy~n tv do kinh doanh ciing khong ngimg duqc

h~p rAt nhi~u theo xu huang ton trQng va dam bao thvc hi~n nhfrng hanh vi khong trai phap lu~t cua ngubi kinh doanh (thuang nhan) Xu huang nay lam cho y~u t6 "lu~t tu" duqc thS hi~n rAt ro net va khai ni~m "Lu~t Thuang m~i" ddn duqc su dl)ng ph6 bi~n, Vffi y nghta la linh VVC phap lu~t di~U chinh ho~t d()ng thuang m~i, ho~t d()ng ddu tu kinh doanh cua thuang nhan Khai ni~m "Lu~t Thuang m~i" da duqc thay th~ cho khai ni~m

16

Trang 17

lutjt bao g6m' t6ng thd cdc quy tlfnh phdp lutjt do nha nuac ban

hanh hoijc thira nhtjn nh&m quy tlinh quy chi thuong nhan, tli~u

chinh hogt tl(Jng thuong mgi cua thuong nhan va vdn tl~ giiti

quyit tranh chdp phdt sinh trong hogt tl(Jng thuong mgi cua hQ

"D9ng lgc cua toan cfiu hoa chinh la SlJ bung nf> thuang m~i hang

hoa Va djch Vl,l", 1 dfin d~n SlJ hinh thanh IDQt kh6i luqng d6 SQ cac

van ban phap lu~t qu6c gia, cac dieu u6c qu6c t~ dieu chinh cac

quan h~ thuang m~i trong nu6c va qu6c t~ Quy ch~ thuang nhan

duqc xac l~p bm Lu~t Doanh nghi~p, Lu~t Dfru tu, Lu~t Pha san

Ho~t dQng thuang m~i cua thuang nhan duqc dieu chinh bm van

ban: Lu~t Thuang m~ (6 Vi~t Nam, Lu~t Thuang m~i duqc ban

hanh nam 1997 va 2005), BQ lu~t Dan SlJ, Lu~t Kinh doanh bao

hiSm, Lu~t Cac tf> chuc tin dvng, Lu~t Tn;>ng tai thuang m~i, BQ

lu~t T6 tvng dan SlJ, B9lu~t Hang hai, cac lu~t thu~, cac t~p quan

thuang m~i qu6c t~ TAng thS cac ngu6n lu~t nay la CO' sa phap

li cho thuang nhan gia nh~p thi truemg, tf> chuc ho~t dQng va nit

khoi thj trubng, la CO' sa phap li cho thuang nhan ti~n hanh cac

ho~t dQng thuang m~i vi mvc dich sinh lqi Tuy nhien, trong

khoa hQC lu~t thuang m~i, v6i SlJ phat triSn khong ngimg cua cac

quan h~ thuang m~i va cac van ban phap lu~t di~u chinh chung,

nhieu llnh VlJc phap lu~t thuang m~i hinh thanh mang tinh

chuyen sau ( chuyen nganh) nhu Lu~t Thuang m~i qu6c tS g6m

cac quy dinh phap Iu~t diSu chinh quan h~ thuang m~i co ysu t6

nu6c ngoai, Lu~t Tai chinh- Ngan hangdieu chinh cac ho~t d9ng

thuang m~i trong linh Y~l'C tai chfnh, ngan hang va thuang nhan

kinh doanh cac djch Vl,l nay

Nhu v~y' a g6c dQ nghien CUu va dao t~o lu~t hQC, vi~c nh~n

di~n khru ni~m "Lu~t Thuong m~" c6 nhltng luu y ca ban nhu sau:

1

PGS.TS, Nguy~n Ba Di€n, Giao trinh Lucjt Thuang mqi qu6c ti, Nxb D~i h<;>c

Ho~t dQng thuang m~i cua thuang nhan duqc dieu chinh bm van ban: Lu~t Thuang m~ (6 Vi~t Nam, Lu~t Thuang m~i duqc ban hanh nam 1997 va 2005), BQ lu~t Dan SlJ, Lu~t Kinh doanh bao hiSm, Lu~t Cac tf> chuc tin dvng, Lu~t Tn;>ng tai thuang m~i, BQ lu~t T6 tvng dan SlJ, B9lu~t Hang hai, cac lu~t thu~, cac t~p quan thuang m~i qu6c t~ TAng thS cac ngu6n lu~t nay la CO' sa phap

li cho thuang nhan gia nh~p thi truemg, tf> chuc ho~t dQng va nit khoi thj trubng, la CO' sa phap li cho thuang nhan ti~n hanh cac ho~t dQng thuang m~i vi mvc dich sinh lqi Tuy nhien, trong khoa hQC lu~t thuang m~i, v6i SlJ phat triSn khong ngimg cua cac quan h~ thuang m~i va cac van ban phap lu~t di~u chinh chung, nhieu llnh VlJc phap lu~t thuang m~i hinh thanh mang tinh chuyen sau ( chuyen nganh) nhu Lu~t Thuang m~i qu6c tS g6m cac quy dinh phap Iu~t diSu chinh quan h~ thuang m~i co ysu t6 nu6c ngoai, Lu~t Tai chinh- Ngan hangdieu chinh cac ho~t d9ng thuang m~i trong linh Y~l'C tai chfnh, ngan hang va thuang nhan kinh doanh cac djch Vl,l nay

Nhu v~y' a g6c dQ nghien CUu va dao t~o lu~t hQC, vi~c nh~n di~n khru ni~m "Lu~t Thuong m~" c6 nhltng luu y ca ban nhu sau:

1

Ho~t dQng thuang m~i cua thuang nhan duqc dieu chinh bm van ban: Lu~t Thuang m~ (6 Vi~t Nam, Lu~t Thuang m~i duqc ban hanh nam 1997 va 2005), BQ lu~t Dan SlJ, Lu~t Kinh doanh bao hiSm, Lu~t Cac tf> chuc tin dvng, Lu~t Tn;>ng tai thuang m~i, BQ lu~t T6 tvng dan SlJ, B9lu~t Hang hai, cac lu~t thu~, cac t~p quan thuang m~i qu6c t~ TAng thS cac ngu6n lu~t nay la CO' sa phap

1

17

Trang 18

M9t Ia, Lu~t Thuang ml}.i la m()t Hnh vvc phap lu~t g6m t6ng

thS cac quy dinh phap lu~t do nha nu6c ban hanh ho~c thira nh~n

nh~m di@u chinh quy ch~ thuang nhan va hol}.t d()ng thuang ml}.i

cua thuang nhan cfing nhu ca ch~ giai qu y~t tranh chdp phat :sinh

trong hol}.t d()ng thuang m~i giua hQ Day Ut Hnh vvc ph~ Jhm.~t c6

tinh d()c l~p tuang d6i, c6 sv giao thoa v6i phap lu~t (failil ~sg, vi

thvc t~, B() lu~t Dan SlJ vfin dugc su dl;lng a mQt muc d() nhdt

dinh dS di@u chinh cac ho~t d()ng thuang m~i c6 ID\lC dich sinh

lgi, B() lu~t T6 tl;lng dan sv dugc su dl;lng dS giai quy~t tranh chdp

thuang ml}.i giua cac thuang nhan tl}.i Toa an

Hai Ia, a Vi~t Nam, c6 S\1' khac bi~t giua khai ni~m Lu~t

Thuang ml}.i - v6i tinh chdt la m()t Hnh vvc phap lu~t hay m()t

mon h9c v6i khai ni~m Lu~t Thuang ml}.i - v6i tinh chdt la m()t

van ban lu~t do Qu6c h()i ban hanh (vi d\1: Lu~t Thuang ml}.i nam

1997 va Lu~tThuang ml}.i nam 2005) Theo d6, van ban Lu~t

Thuang ml}.i do Qu6c h()i ban hanh chi la m()t b() ph~n nho thu()c

Hnh V\fC phap lu~t thuang ml}.i va mon hQC Lu~t Thuang ml}.i

dUQ'C giang dl}.y trong cac CO sa dao tl}.O lu~t

Ba Ia, Lu~t Thuang ml}.i Vi~t Nam da va dang dugc ti~p nh~n

VOi phl}.m vi va df>i tUQ'llg nghien CUu chu y~u la cac quy djnh

phap lu~t qu6c gia va cac quan h~ thuang ID<}.i n()i dja Lu~t

Thuang ml}.i qu6c t~, Lu~t Tai chinh- Ngan hang d@u thu()c Hnh

VlJC phap lu~t thuang ID<}.i do chua d1Jng cac quy djnh phap lu~t

di@u chinh hol}.t d(}ng thuang ID<}.i nh~m ffi\lC dich sinh lgi va quy

dinh quy ch~ thuang nhan Tuy nhien, trong khoa hQC phap li va

dao tl}.o lu~t, Lu~t Thuang ml}.i qu6c t~ v6i d~c trung la di@u chinh

cac quan h~ thuang ml}.i c6 y~u t6 nu6c ngoai, Lu~t Tai chinh

-Ngan hang c6 d~c trung chu y~u la di@u chinh cac quan h~

thuang m~i hlnh thanh trong Hnh vvc tai chinh, ngan hang da

dugc nghien cl1u, giang dl}.y v6i tinh chdt la mon h9c rieng Do

v~y, a g6c d() dao tl}.O, nhung nam gdn day, khai ni~m "Lu~t

18

M9t Ia, Lu~t Thuang ml}.i la m()t Hnh vvc phap lu~t g6m t6ng thS cac quy dinh phap lu~t do nha nu6c ban hanh ho~c thira nh~n nh~m di@u chinh quy ch~ thuang nhan va hol}.t d()ng thuang ml}.i cua thuang nhan cfing nhu ca ch~ giai qu y~t tranh chdp phat :sinh trong hol}.t d()ng thuang m~i giua hQ Day Ut Hnh vvc ph~ Jhm.~t c6 tinh d()c l~p tuang d6i, c6 sv giao thoa v6i phap lu~t (failil ~sg, vi thvc t~, B() lu~t Dan SlJ vfin dugc su dl;lng a mQt muc d() nhdt dinh dS di@u chinh cac ho~t d()ng thuang m~i c6 ID\lC dich sinh lgi, B() lu~t T6 tl;lng dan sv dugc su dl;lng dS giai quy~t tranh chdp thuang ml}.i giua cac thuang nhan tl}.i Toa an

Hai Ia, a Vi~t Nam, c6 S\1' khac bi~t giua khai ni~m Lu~t Thuang ml}.i - v6i tinh chdt la m()t Hnh vvc phap lu~t hay m()t mon h9c v6i khai ni~m Lu~t Thuang ml}.i - v6i tinh chdt la m()t van ban lu~t do Qu6c h()i ban hanh (vi d\1: Lu~t Thuang ml}.i nam

1997 va Lu~tThuang ml}.i nam 2005) Theo d6, van ban Lu~t Thuang ml}.i do Qu6c h()i ban hanh chi la m()t b() ph~n nho thu()c Hnh V\fC phap lu~t thuang ml}.i va mon hQC Lu~t Thuang ml}.i dUQ'C giang dl}.y trong cac CO sa dao tl}.O lu~t

Ba Ia, Lu~t Thuang ml}.i Vi~t Nam da va dang dugc ti~p nh~n VOi phl}.m vi va df>i tUQ'llg nghien CUu chu y~u la cac quy djnh phap lu~t qu6c gia va cac quan h~ thuang ID<}.i n()i dja Lu~t Thuang ml}.i qu6c t~, Lu~t Tai chinh- Ngan hang d@u thu()c Hnh VlJC phap lu~t thuang ID<}.i do chua d1Jng cac quy djnh phap lu~t di@u chinh hol}.t d(}ng thuang ID<}.i nh~m ffi\lC dich sinh lgi va quy dinh quy ch~ thuang nhan Tuy nhien, trong khoa hQC phap li va dao tl}.o lu~t, Lu~t Thuang ml}.i qu6c t~ v6i d~c trung la di@u chinh cac quan h~ thuang ml}.i c6 y~u t6 nu6c ngoai, Lu~t Tai chinh -Ngan hang c6 d~c trung chu y~u la di@u chinh cac quan h~

thuang m~i hlnh thanh trong Hnh vvc tai chinh, ngan hang da dugc nghien cl1u, giang dl}.y v6i tinh chdt la mon h9c rieng Do v~y, a g6c d() dao tl}.O, nhung nam gdn day, khai ni~m "Lu~t

18

Ba Ia, Lu~t Thuang ml}.i Vi~t Nam da va dang dugc ti~p nh~n VOi phl}.m vi va df>i tUQ'llg nghien CUu chu y~u la cac quy djnh phap lu~t qu6c gia va cac quan h~ thuang ID<}.i n()i dja Lu~t Thuang ml}.i qu6c t~, Lu~t Tai chinh- Ngan hang d@u thu()c Hnh VlJC phap lu~t thuang ID<}.i do chua d1Jng cac quy djnh phap lu~t di@u chinh hol}.t d(}ng thuang ID<}.i nh~m ffi\lC dich sinh lgi va quy dinh quy ch~ thuang nhan Tuy nhien, trong khoa hQC phap li va dao tl}.o lu~t, Lu~t Thuang ml}.i qu6c t~ v6i d~c trung la di@u chinh cac quan h~ thuang ml}.i c6 y~u t6 nu6c ngoai, Lu~t Tai chinh -Ngan hang c6 d~c trung chu y~u la di@u chinh cac quan h~

thuang m~i hlnh thanh trong Hnh vvc tai chinh, ngan hang da dugc nghien cl1u, giang dl}.y v6i tinh chdt la mon h9c rieng Do v~y, a g6c d() dao tl}.O, nhung nam gdn day, khai ni~m "Lu~t

18

Ba Ia, Lu~t Thuang ml}.i Vi~t Nam da va dang dugc ti~p nh~n VOi phl}.m vi va df>i tUQ'llg nghien CUu chu y~u la cac quy djnh phap lu~t qu6c gia va cac quan h~ thuang ID<}.i n()i dja Lu~t Thuang ml}.i qu6c t~, Lu~t Tai chinh- Ngan hang d@u thu()c Hnh VlJC phap lu~t thuang ID<}.i do chua d1Jng cac quy djnh phap lu~t di@u chinh hol}.t d(}ng thuang ID<}.i nh~m ffi\lC dich sinh lgi va quy dinh quy ch~ thuang nhan Tuy nhien, trong khoa hQC phap li va dao tl}.o lu~t, Lu~t Thuang ml}.i qu6c t~ v6i d~c trung la di@u chinh cac quan h~ thuang ml}.i c6 y~u t6 nu6c ngoai, Lu~t Tai chinh -Ngan hang c6 d~c trung chu y~u la di@u chinh cac quan h~ thuang m~i hlnh thanh trong Hnh vvc tai chinh, ngan hang da dugc nghien cl1u, giang dl}.y v6i tinh chdt la mon h9c rieng Do v~y, a g6c d() dao tl}.O, nhung nam gdn day, khai ni~m "Lu~t

18

Trang 19

Thuang m~i qu6c t~" da dugc su d1;lng trong sv phan bi~t v6i

khai ni~m "Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam" va v6i n()i dung bao

g6m cac quy djnh phap , lu~t di~u chinh quan h~ thuang m~i c6

,

yeu to nu6c ngoai

2 NQi dung cua Luit Thrrong m~i Vi~t Nam

a) Lupt Thuung m{li quy tljnh quy chi thuung nhiin

Thuang nhan la chu th~ ti~n hanh ho~t d()ng kinh doaa~ Lu~t

Thuang m~i xac l~p quy ch~ thuang nhan thong qua cac van ban

phap lu~t C\} th~ V~ doanh nghi~p Va cac htnh tb(rc t6 chuc kinh

doanh khac

Phap lu~t m6i qu6c gia d~u c6 quy djnh diSu kit-)n, thu tvc d~

t6 chuc, ca nhan kinh doanh tra thanh thuang nhan Cling v6i sv

phat tri~n cua nSn kinh t~, nhi~u lo~i hinh thuang nh:ln khac nhau

hinh thanh, theo d6, c6 th~ xudt hi.~n nhiSu sv lien k~t phuc t~p v~

vf>n gop, vS quan li, vS tfnh chdt chiu trach nhi~m tai san, v~ cong

ngh~ Sv t6n t~i va ho~t d()ng cua thuang nhan cAn c6 sv cong

nh~n, bao hQ tu phia nha nu6c va phap lu~t la cong C\1 quan trQng

d~ thvc hi~n diSu nay Quy ch~ thuang nhan dugc xac I~p vai cac

n()i dung ca ban sau day:

Thir nhtit, Lugt Thuong m{li quy djnh cdc lo~;~i hinh thuong nhO.n

Thuang nhan la t6 chuc, ca nhan ho~t d()ng thuang m~i va

hi~n di~n b~ng nhiSu hinh thuc khac nhau, ph\1 thu¢c vao quy

djnh cua m6i quf>c gia, vi d\1 nhu: Cong ti TNHH, CTCP, cong ti

hgp danh, DNTN M6i lo~i hinh thuang nhan C\1 th~ mu6n dugc

thanh l~p va ho~t d()ng trong n~n kinh t~, tru6c h~t, cdn c6 quy

djnh phap lu~t qu6c gia v~ lo~i hinh d6, tuc la cAn c6 ca sa phap

li d~ IDQt lo~i hlnh thuang nhan C\1 th~ thanh l~p va ho~t d()ng

hgp phap, c6 sv bao h() tu phia nha nu6c

0 Vi~t Nam, cong ti TNHH, CTCP, DNTN, cong ti hgp danh,

19

Thuang m~i qu6c t~" da dugc su d1;lng trong sv phan bi~t v6i khai ni~m "Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam" va v6i n()i dung bao g6m cac quy djnh phap , lu~t di~u chinh quan h~ thuang m~i c6

,

yeu to nu6c ngoai

Thuang nhan la chu th~ ti~n hanh ho~t d()ng kinh doaa~ Lu~t Thuang m~i xac l~p quy ch~ thuang nhan thong qua cac van ban phap lu~t C\} th~ V~ doanh nghi~p Va cac htnh tb(rc t6 chuc kinh doanh khac

t6 chuc, ca nhan kinh doanh tra thanh thuang nhan Cling v6i sv phat tri~n cua nSn kinh t~, nhi~u lo~i hinh thuang nh:ln khac nhau hinh thanh, theo d6, c6 th~ xudt hi.~n nhiSu sv lien k~t phuc t~p v~

vf>n gop, vS quan li, vS tfnh chdt chiu trach nhi~m tai san, v~ cong ngh~ Sv t6n t~i va ho~t d()ng cua thuang nhan cAn c6 sv cong

nh~n, bao hQ tu phia nha nu6c va phap lu~t la cong C\1 quan trQng d~ thvc hi~n diSu nay Quy ch~ thuang nhan dugc xac I~p vai cac n()i dung ca ban sau day:

Thuang nhan la t6 chuc, ca nhan ho~t d()ng thuang m~i va hi~n di~n b~ng nhiSu hinh thuc khac nhau, ph\1 thu¢c vao quy djnh cua m6i quf>c gia, vi d\1 nhu: Cong ti TNHH, CTCP, cong ti hgp danh, DNTN M6i lo~i hinh thuang nhan C\1 th~ mu6n dugc thanh l~p va ho~t d()ng trong n~n kinh t~, tru6c h~t, cdn c6 quy

li d~ IDQt lo~i hlnh thuang nhan C\1 th~ thanh l~p va ho~t d()ng hgp phap, c6 sv bao h() tu phia nha nu6c

19

,

yeu to nu6c ngoai

t6 chuc, ca nhan kinh doanh tra thanh thuang nhan Cling v6i sv phat tri~n cua nSn kinh t~, nhi~u lo~i hinh thuang nh:ln khac nhau hinh thanh, theo d6, c6 th~ xudt hi.~n nhiSu sv lien k~t phuc t~p v~

vf>n gop, vS quan li, vS tfnh chdt chiu trach nhi~m tai san, v~ cong ngh~ Sv t6n t~i va ho~t d()ng cua thuang nhan cAn c6 sv cong

19

,

yeu to nu6c ngoai

Phap lu~t m6i qu6c gia d~u c6 quy djnh diSu kit-)n, thu tvc d~ t6 chuc, ca nhan kinh doanh tra thanh thuang nhan Cling v6i sv phat tri~n cua nSn kinh t~, nhi~u lo~i hinh thuang nh:ln khac nhau hinh thanh, theo d6, c6 th~ xudt hi.~n nhiSu sv lien k~t phuc t~p v~ vf>n gop, vS quan li, vS tfnh chdt chiu trach nhi~m tai san, v~ cong ngh~ Sv t6n t~i va ho~t d()ng cua thuang nhan cAn c6 sv cong

19

Trang 20

hqp tac xa, h9 kinh doanh chi duqc thanh l~p va duqc bi~t d~n

sau khi Qu6c h9i ban hanh Lu~t Cong ti nam 1990 va Lu~t Doanh

nghi~p tu nhan nam 1990 Cong ti TNHH m9t thanh vien, cong ti

hqp danh chi duqc thanh l~p sau khi Lu~t Doanh nghi~p duqc

ban hanh vao nam 1999 va cong ti TNHH m9t thanh vien do m9t

ca nhan lam chu chi duqc thanh l~p sau khi Lu~t Doanh nghi~p

nam 2005 duqc ban hanh va c6 hi~u lvc phap lu~t Sv hi~n di~n

cua thuong nhan nu6c ngoai t~i Vi~t N am duqc b~t dfiu tren ca

sa quy dinh cua Lu~t D§.u tu nu6c ngoai t~i Vi~t Nam nam 1987

v6i cac hlnh thuc C\1 th~ la doanh nghi~p lien doanh va doanh

nghi~p 100% v6n nu6'c ngoai Cac hlnh thuc thuang nhan nay

thanh l~p va ho~t d6ng v6i ten gQi doanh nghi~p lien doanh,

doanh nghi~p 100% v6n nu6c ngoai trong m9t thai gian dai, cho

d~n khi phap lu~t v~ dfiu tu t~i Vi~t N am duqc nhfit th~ boa v6i

sv ra dm cua Lu~t Dfiu tu nam 2005 Hi~n nay, ph\1 thu9c vao cfiu

true v6n dfiu tu va tinh chAt lien k~t, doanh nghi~p c6 v6n dfiu tu

trong nu6c hay c6 v6n dfiu tu nu6c ngoai, d~u hi~n di~n v6i ten

gQi nhu nhau la cong ti TNHH, CTCP, DNTN v.v

Thu hai, Lu~t Thuong mgi quy dinh vJ diJu ki?n va thu t¥c

gia nh~p thi tnrimg cua nha adu tu

Nha dfiu tu c6 quy~n tv do thanh l~p doanh nghi~p d~ dfiu tu

kinh doanh trong nhung nganh ngh~ phap lu~t khong cAm D~

dam bao tr~t tv va lQi ich xa h9i, nha nu6c ki~m soat vi~c thvc hi~n

quy~n nay thong qua cac quy dinh v~ di~u ki~n va thu t\}c gia nh~p

thj truong B~ng cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i, nha nu6c

ki~m soat cac y~u t6 v~ v6n dfiu tu, nganh ngh~ kinh doanh,

nguai gop v6n thanh l~p, nguai d~i di~n theo phap lu~t, nai d~t

tr\} sa chinh Cac quy dinh v~ di~u ki~n va thu t\}C gia nh~p thi

truong ciing cho phep xac dinh tu each phap H hqp phap cua

thuang nhan cling v6i trach nhi~m va ngh1a V\1 phap H trong

ho~t d9ng thuang m~i cua hQ

20

hqp tac xa, h9 kinh doanh chi duqc thanh l~p va duqc bi~t d~n sau khi Qu6c h9i ban hanh Lu~t Cong ti nam 1990 va Lu~t Doanh nghi~p tu nhan nam 1990 Cong ti TNHH m9t thanh vien, cong ti hqp danh chi duqc thanh l~p sau khi Lu~t Doanh nghi~p duqc ban hanh vao nam 1999 va cong ti TNHH m9t thanh vien do m9t

ca nhan lam chu chi duqc thanh l~p sau khi Lu~t Doanh nghi~p nam 2005 duqc ban hanh va c6 hi~u lvc phap lu~t Sv hi~n di~n cua thuong nhan nu6c ngoai t~i Vi~t N am duqc b~t dfiu tren ca

sa quy dinh cua Lu~t D§.u tu nu6c ngoai t~i Vi~t Nam nam 1987 v6i cac hlnh thuc C\1 th~ la doanh nghi~p lien doanh va doanh nghi~p 100% v6n nu6'c ngoai Cac hlnh thuc thuang nhan nay thanh l~p va ho~t d6ng v6i ten gQi doanh nghi~p lien doanh, doanh nghi~p 100% v6n nu6c ngoai trong m9t thai gian dai, cho d~n khi phap lu~t v~ dfiu tu t~i Vi~t N am duqc nhfit th~ boa v6i

sv ra dm cua Lu~t Dfiu tu nam 2005 Hi~n nay, ph\1 thu9c vao cfiu true v6n dfiu tu va tinh chAt lien k~t, doanh nghi~p c6 v6n dfiu tu trong nu6c hay c6 v6n dfiu tu nu6c ngoai, d~u hi~n di~n v6i ten gQi nhu nhau la cong ti TNHH, CTCP, DNTN v.v

Thu hai, Lu~t Thuong mgi quy dinh vJ diJu ki?n va thu t¥c gia nh~p thi tnrimg cua nha adu tu

Nha dfiu tu c6 quy~n tv do thanh l~p doanh nghi~p d~ dfiu tu kinh doanh trong nhung nganh ngh~ phap lu~t khong cAm D~

dam bao tr~t tv va lQi ich xa h9i, nha nu6c ki~m soat vi~c thvc hi~n quy~n nay thong qua cac quy dinh v~ di~u ki~n va thu t\}c gia nh~p thj truong B~ng cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i, nha nu6c ki~m soat cac y~u t6 v~ v6n dfiu tu, nganh ngh~ kinh doanh, nguai gop v6n thanh l~p, nguai d~i di~n theo phap lu~t, nai d~t tr\} sa chinh Cac quy dinh v~ di~u ki~n va thu t\}C gia nh~p thi truong ciing cho phep xac dinh tu each phap H hqp phap cua thuang nhan cling v6i trach nhi~m va ngh1a V\1 phap H trong ho~t d9ng thuang m~i cua hQ

20

Nha dfiu tu c6 quy~n tv do thanh l~p doanh nghi~p d~ dfiu tu kinh doanh trong nhung nganh ngh~ phap lu~t khong cAm D~

dam bao tr~t tv va lQi ich xa h9i, nha nu6c ki~m soat vi~c thvc hi~n quy~n nay thong qua cac quy dinh v~ di~u ki~n va thu t\}c gia nh~p thj truong B~ng cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i, nha nu6c ki~m soat cac y~u t6 v~ v6n dfiu tu, nganh ngh~ kinh doanh, nguai gop v6n thanh l~p, nguai d~i di~n theo phap lu~t, nai d~t tr\} sa chinh Cac quy dinh v~ di~u ki~n va thu t\}C gia nh~p thi truong ciing cho phep xac dinh tu each phap H hqp phap cua thuang nhan cling v6i trach nhi~m va ngh1a V\1 phap H trong ho~t d9ng thuang m~i cua hQ

20

Nha dfiu tu c6 quy~n tv do thanh l~p doanh nghi~p d~ dfiu tu kinh doanh trong nhung nganh ngh~ phap lu~t khong cAm D~ dam bao tr~t tv va lQi ich xa h9i, nha nu6c ki~m soat vi~c thvc hi~n quy~n nay thong qua cac quy dinh v~ di~u ki~n va thu t\}c gia nh~p thj truong B~ng cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i, nha nu6c ki~m soat cac y~u t6 v~ v6n dfiu tu, nganh ngh~ kinh doanh, nguai gop v6n thanh l~p, nguai d~i di~n theo phap lu~t, nai d~t tr\} sa chinh Cac quy dinh v~ di~u ki~n va thu t\}C gia nh~p thi truong ciing cho phep xac dinh tu each phap H hqp phap cua thuang nhan cling v6i trach nhi~m va ngh1a V\1 phap H trong ho~t d9ng thuang m~i cua hQ

20

Trang 21

Thu ba, Lugt Thuong mgi quy dtnh vJ quyJn va nghia V¥ cua

thuong nh/ln va t6 chuc, ca nhan gop v6n ( g9i chung Ia nha adu tu)

- Lu?t Thuang m~i quy dinh quy~n va nghla V\1 cua thuang

nhan V6i ID\lC dfch la XclC dinh fO ph~m Vi quy~n h~n Va trach

nhi~m cua t6 chuc kinh doanh trong n~n kinh t~

Tren ca sa quy~n tv do kinh doanh dugc Hi~n phap quy

dinh, Lu?t Thuang m~i quy dinh C\1 th~ quy~n va nghia V\1 cua

thuang nhan trong ho~t d()ng thuang · m~i Day la nhung quy

dinh quan tr9ng xac l?p ph~m vi thAm quy~n cua thuang nhan,

la ca sa do luang tinh chdt blnh d~ng, khong ·phan bi~t d6i xu

trong ho~t d()ng kinh doanh cua cac lo~i hlnh thuang nhan khac

nhau Cac quy~n ca ban dugc phap lu?t quy dinh bao g6m: Tv

do kinh doanh trong nhung nganh, ngh~ rna phap lu?t khong

cdm; Tv chu kinh doanh va Iva ch9n hlnh thuc t6 chuc kinh

doanh; Chu d()ng Iva ch9n nganh, ngh~, dia ban, hlnh thuc kinh

doanh; Chu d()ng di~u chinh quy mo va nganh, ngh~ kinh doanh;

Lva ch9n hlnh thuc, phuang thuc huy d()ng, phan b6 va su dvng

v6n; Chu d()ng tim ki~m thi truang, khach hang va kf k~t hgp

d6ng; Kinh doanh xudt khAu, nh?p khAu; Tuy~n dvng, thue va

su dvng lao d()ng theo yeu cdu kinh doanh; Chu d()ng ung dvng

khoa hQC va cong ngh~ d~ nang cao hi~U qua kinh doanh va kha

nang c~nh tranh; Chi~m huu, su dvng, dinh do~t tai san cua

doanh nghi~p

Ben c~nh d6, thuang nhan cfing phai thvc hi~n cac nghia vv

ca ban, d6 la: Dap ung du di~u ki~n kinh doanh khi kinh doanh

nganh, ngh~ ddu tu kinh doanh c6 di~u ki~n theo quy dinh cua

Lu?t Ddu tu va bao dam duy trl du di~u ki~n ddu tu kinh doanh

d6 trong su6t qua trlnh ho~t d()ng kinh doanh; T6 chuc cong tac

k~ toan, l?p va n()p bao cao tai chinh trung thvc, chinh xac, dung

thai h~n theo quy dinh cua phap lu?t ve k~ toan, th6ng ke; Ke

khai thu~, n()p thu~ va thVC hi~n cac nghla V\1 tai chinh khac theo

Tren ca sa quy~n tv do kinh doanh dugc Hi~n phap quy dinh, Lu?t Thuang m~i quy dinh C\1 th~ quy~n va nghia V\1 cua thuang nhan trong ho~t d()ng thuang · m~i Day la nhung quy dinh quan tr9ng xac l?p ph~m vi thAm quy~n cua thuang nhan,

la ca sa do luang tinh chdt blnh d~ng, khong ·phan bi~t d6i xu trong ho~t d()ng kinh doanh cua cac lo~i hlnh thuang nhan khac nhau Cac quy~n ca ban dugc phap lu?t quy dinh bao g6m: Tv

do kinh doanh trong nhung nganh, ngh~ rna phap lu?t khong cdm; Tv chu kinh doanh va Iva ch9n hlnh thuc t6 chuc kinh doanh; Chu d()ng Iva ch9n nganh, ngh~, dia ban, hlnh thuc kinh doanh; Chu d()ng di~u chinh quy mo va nganh, ngh~ kinh doanh;

Lva ch9n hlnh thuc, phuang thuc huy d()ng, phan b6 va su dvng v6n; Chu d()ng tim ki~m thi truang, khach hang va kf k~t hgp d6ng; Kinh doanh xudt khAu, nh?p khAu; Tuy~n dvng, thue va

su dvng lao d()ng theo yeu cdu kinh doanh; Chu d()ng ung dvng khoa hQC va cong ngh~ d~ nang cao hi~U qua kinh doanh va kha nang c~nh tranh; Chi~m huu, su dvng, dinh do~t tai san cua doanh nghi~p

ca ban, d6 la: Dap ung du di~u ki~n kinh doanh khi kinh doanh nganh, ngh~ ddu tu kinh doanh c6 di~u ki~n theo quy dinh cua Lu?t Ddu tu va bao dam duy trl du di~u ki~n ddu tu kinh doanh d6 trong su6t qua trlnh ho~t d()ng kinh doanh; T6 chuc cong tac k~ toan, l?p va n()p bao cao tai chinh trung thvc, chinh xac, dung thai h~n theo quy dinh cua phap lu?t ve k~ toan, th6ng ke; Ke khai thu~, n()p thu~ va thVC hi~n cac nghla V\1 tai chinh khac theo

do kinh doanh trong nhung nganh, ngh~ rna phap lu?t khong cdm; Tv chu kinh doanh va Iva ch9n hlnh thuc t6 chuc kinh doanh; Chu d()ng Iva ch9n nganh, ngh~, dia ban, hlnh thuc kinh doanh; Chu d()ng di~u chinh quy mo va nganh, ngh~ kinh doanh;

Lva ch9n hlnh thuc, phuang thuc huy d()ng, phan b6 va su dvng v6n; Chu d()ng tim ki~m thi truang, khach hang va kf k~t hgp d6ng; Kinh doanh xudt khAu, nh?p khAu; Tuy~n dvng, thue va

do kinh doanh trong nhung nganh, ngh~ rna phap lu?t khong cdm; Tv chu kinh doanh va Iva ch9n hlnh thuc t6 chuc kinh doanh; Chu d()ng Iva ch9n nganh, ngh~, dia ban, hlnh thuc kinh doanh; Chu d()ng di~u chinh quy mo va nganh, ngh~ kinh doanh; Lva ch9n hlnh thuc, phuang thuc huy d()ng, phan b6 va su dvng v6n; Chu d()ng tim ki~m thi truang, khach hang va kf k~t hgp d6ng; Kinh doanh xudt khAu, nh?p khAu; Tuy~n dvng, thue va

21

Trang 22

quy dinh cua phap lu~t; Bao dam va chiu trach nhi~m v~ chAt

luQTig hang hoa, djch vv theo tieu chufrn do phap lu~t quy dinh

ho~c tieu chudn da dang kf ho~c cong b6; Thvc hi~n dfiy du, kip

thai cac nghla V\1 v~ dang kf doanh nghi~p, dang kf thay d6i n()i

dung dang kf doanh nghi~p, cong khai thong tin v~ thanh l~p va

ho(;lt d()ng, bao cao va cac nghla V\1 khac theo quy dinh cua Lu~t

Doanh nghi~p va quy dinh khac cua phap lu~t co lien quan; Chiu

trach nhi~m v~ tinh trung thvc, chinh xac cua thong tin ke khai

trong hd so dang kf doanh nghi~p va cac bao cao; truang hqp

phat hi~n thong tin da ke khai ho~c bao cao thi~u chinh xac, chua

dfiy du thl phai kip thai sua d6i, b6 sung cac thong tin d6; Tuan thu

quy dinh cua phap lu~t v~ qu6c phong, an ninh, tr~t tv, an toan xa

h()i, blnh ding gi6i, bao v~ tai nguyen, moi truang, bao v~ di tich

ljch su - van hoa va danh lam th~ng canh; Thvc hi~n nghla V\1 v~

d(;lo due kinh doanh dB bao dam quy~n, lgi ich hqp phap cua khach

hang va nguai tieu dung

- Lu~t Thuong m(;li quy dinh quy~n va nghla V\1 cua t6 chuc,

ca nhan gop vfin Vffi m\}C dich xac djnh fO thdm quy~n CUa h9 Vffi

tu each la chu so hiiu cua doanh nghi~p hay t6 chuc kinh doanh

khac khong phai la doanh nghi~p

Lu~t Thuong m(;li quy dinh va phan bi~t trach nhi~m tai san

cua thuong nhan va trach nhi~m tai san cua nha dfiu tu v 6i tu

each la chu so hiiu cua t6 chuc kinh doanh, nha dfiu tu (t6 chuc,

ca nhan ddu tu, g6p v6n) c6 quy~n quy~t dinh chi~n luge phat

triBn va k~ ho(;lch kinh doanh h~ng nam cua cong ti, co cdu t6

chuc quan li cong ti, b6 nhi~m, mi~n nhi~m, bai nhi~m nguai

quan li cong ti, quy~t dinh tang v6n di~u 1~ cua cong ti, chuyBn

nhuQTig m()t phdn ho~c toan bQ v6n di~u 1~ cua cong ti cho t6

chuc, ca nhan khac, quy~t djnh thanh l~p cong ti con, g6p v6n

vao cong ti khac, t6 chuc giam sat va danh gia ho(;lt d()ng kinh

doanh cua cong ti, quy~t djnh vi~c su dvng lgi nhu~n sau khi da

22

quy dinh cua phap lu~t; Bao dam va chiu trach nhi~m v~ chAt luQTig hang hoa, djch vv theo tieu chufrn do phap lu~t quy dinh ho~c tieu chudn da dang kf ho~c cong b6; Thvc hi~n dfiy du, kip thai cac nghla V\1 v~ dang kf doanh nghi~p, dang kf thay d6i n()i dung dang kf doanh nghi~p, cong khai thong tin v~ thanh l~p va ho(;lt d()ng, bao cao va cac nghla V\1 khac theo quy dinh cua Lu~t Doanh nghi~p va quy dinh khac cua phap lu~t co lien quan; Chiu trach nhi~m v~ tinh trung thvc, chinh xac cua thong tin ke khai trong hd so dang kf doanh nghi~p va cac bao cao; truang hqp phat hi~n thong tin da ke khai ho~c bao cao thi~u chinh xac, chua dfiy du thl phai kip thai sua d6i, b6 sung cac thong tin d6; Tuan thu quy dinh cua phap lu~t v~ qu6c phong, an ninh, tr~t tv, an toan xa h()i, blnh ding gi6i, bao v~ tai nguyen, moi truang, bao v~ di tich ljch su - van hoa va danh lam th~ng canh; Thvc hi~n nghla V\1 v~

d(;lo due kinh doanh dB bao dam quy~n, lgi ich hqp phap cua khach hang va nguai tieu dung

- Lu~t Thuong m(;li quy dinh quy~n va nghla V\1 cua t6 chuc,

tu each la chu so hiiu cua doanh nghi~p hay t6 chuc kinh doanh khac khong phai la doanh nghi~p

Lu~t Thuong m(;li quy dinh va phan bi~t trach nhi~m tai san cua thuong nhan va trach nhi~m tai san cua nha dfiu tu v 6i tu each la chu so hiiu cua t6 chuc kinh doanh, nha dfiu tu (t6 chuc,

ca nhan ddu tu, g6p v6n) c6 quy~n quy~t dinh chi~n luge phat triBn va k~ ho(;lch kinh doanh h~ng nam cua cong ti, co cdu t6 chuc quan li cong ti, b6 nhi~m, mi~n nhi~m, bai nhi~m nguai quan li cong ti, quy~t dinh tang v6n di~u 1~ cua cong ti, chuyBn nhuQTig m()t phdn ho~c toan bQ v6n di~u 1~ cua cong ti cho t6 chuc, ca nhan khac, quy~t djnh thanh l~p cong ti con, g6p v6n vao cong ti khac, t6 chuc giam sat va danh gia ho(;lt d()ng kinh doanh cua cong ti, quy~t djnh vi~c su dvng lgi nhu~n sau khi da

22

quy dinh cua phap lu~t; Bao dam va chiu trach nhi~m v~ chAt luQTig hang hoa, djch vv theo tieu chufrn do phap lu~t quy dinh ho~c tieu chudn da dang kf ho~c cong b6; Thvc hi~n dfiy du, kip thai cac nghla V\1 v~ dang kf doanh nghi~p, dang kf thay d6i n()i dung dang kf doanh nghi~p, cong khai thong tin v~ thanh l~p va ho(;lt d()ng, bao cao va cac nghla V\1 khac theo quy dinh cua Lu~t Doanh nghi~p va quy dinh khac cua phap lu~t co lien quan; Chiu trach nhi~m v~ tinh trung thvc, chinh xac cua thong tin ke khai trong hd so dang kf doanh nghi~p va cac bao cao; truang hqp phat hi~n thong tin da ke khai ho~c bao cao thi~u chinh xac, chua dfiy du thl phai kip thai sua d6i, b6 sung cac thong tin d6; Tuan thu quy dinh cua phap lu~t v~ qu6c phong, an ninh, tr~t tv, an toan xa h()i, blnh ding gi6i, bao v~ tai nguyen, moi truang, bao v~ di tich ljch su - van hoa va danh lam th~ng canh; Thvc hi~n nghla V\1 v~

d(;lo due kinh doanh dB bao dam quy~n, lgi ich hqp phap cua khach hang va nguai tieu dung

-Lu~t Thuong m(;li quy dinh quy~n va nghla V\1 cua t6 chuc,

22

quy dinh cua phap lu~t; Bao dam va chiu trach nhi~m v~ chAt luQTig hang hoa, djch vv theo tieu chufrn do phap lu~t quy dinh ho~c tieu chudn da dang kf ho~c cong b6; Thvc hi~n dfiy du, kip thai cac nghla V\1 v~ dang kf doanh nghi~p, dang kf thay d6i n()i dung dang kf doanh nghi~p, cong khai thong tin v~ thanh l~p va ho(;lt d()ng, bao cao va cac nghla V\1 khac theo quy dinh cua Lu~t Doanh nghi~p va quy dinh khac cua phap lu~t co lien quan; Chiu trach nhi~m v~ tinh trung thvc, chinh xac cua thong tin ke khai trong hd so dang kf doanh nghi~p va cac bao cao; truang hqp phat hi~n thong tin da ke khai ho~c bao cao thi~u chinh xac, chua dfiy du thl phai kip thai sua d6i, b6 sung cac thong tin d6; Tuan thu quy dinh cua phap lu~t v~ qu6c phong, an ninh, tr~t tv, an toan xa h()i, blnh ding gi6i, bao v~ tai nguyen, moi truang, bao v~ di tich ljch su - van hoa va danh lam th~ng canh; Thvc hi~n nghla V\1 v~ d(;lo due kinh doanh dB bao dam quy~n, lgi ich hqp phap cua khach hang va nguai tieu dung

-Lu~t Thuong m(;li quy dinh quy~n va nghla V\1 cua t6 chuc,

22

Trang 23

hoan thanh nghta V\1 thu~ va cac ngrua V\} tai chinh khac cua cong

ti, quy~t dinh t6 chuc I~i, giai th~ va yeu cAu pha san cong ti

v~ trach nhi~m cua nha dAu tu, cac quy djnh cua Lu~t

Thuang m~i cho phep xac djnh ph~m vi trach nhi~m tai san cua

t6 chuc, ca nhan gop v6n d6i v6i ho~t d()ng kinh doanh cua doanh

nghi~p do hQ thanh l~p ra Nha ddu tu co th~ phai chiu trach

nhi~m vo h~n b~ng toan b() tai san thu()c sa hfru cua mlnh ho~c

chi chju TNHH trong ph~m vi v6n gop vao doanh nghi~p d6i vm

ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p, tuy thu()c vao lo~i hlnh

doanh nghi~p rna hQ Iva chQn dAu tu gop v6n

Thu tu, Luqt Thuong mgi quy ajnh vein ttJ quan trj n9i b9 cua

m6i loqi hinh thuong nhan

Cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i quy djnh "khung" ca cdu

t6 chuc quan H n()i b() cua timg lo~i hlnh doanh nghi~p, phil hqp

v6i tinh chdt m()t chu hay nhi~u chu sa hfru, phil hqp vm quy mo

thanh vien cua doanh nghi~p Cac quy djnh nay cho phep nh~n

di~n th6ng nhdt v~ b() may quan H, thdm quy~n cua m6i chuc

danh quan H trong doanh nghi~p, t~o di~u ki~n thu~n lqi cho cac

thuang nhan khi giao djch thuang m~i v6i nhau va thu~n ti~n

trong cac quan h~ phap lu~t khac Tren ca sa "khung" phap lu~t

v~ quan trj n()i b() doanh nghi~p rna Lu~t Thuang m~i quy djnh,

m6i doanh nghi~p co th~ chi ti~t hoa thong qua Di~u 1~ ho~t d()ng ,.4

cua doanh nghi~p tren ca sa khong trai v6i quy djnh hi~n hanh

Thu nam, Luqt Thuang mqi quy ajnh vdn ttJ t6 chuc lgi

doanh nghi¢p

Hqp nhdt, sap nh~p, chia, tach, chuy~n d6i doanh nghi~p (gQi

chung Ia t6 chuc I~i doanh nghi~p) Ia cac nhu cAu tAt y~u cua

doanh nghi~p tru6c tac d()ng cua cac y~u t6 thi trubng T6 chuc

l~i doanh nghi~p giup thuang nhan th\}'C hi~n cac ffi\}C tieu c~nh

tranh thong qua cac hlnh thuc t~p trung kinh t~ ho~c chuy~n d6i

23

v~ trach nhi~m cua nha dAu tu, cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i cho phep xac djnh ph~m vi trach nhi~m tai san cua t6 chuc, ca nhan gop v6n d6i v6i ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p do hQ thanh l~p ra Nha ddu tu co th~ phai chiu trach nhi~m vo h~n b~ng toan b() tai san thu()c sa hfru cua mlnh ho~c chi chju TNHH trong ph~m vi v6n gop vao doanh nghi~p d6i vm ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p, tuy thu()c vao lo~i hlnh doanh nghi~p rna hQ Iva chQn dAu tu gop v6n

Thu tu, Luqt Thuong mgi quy ajnh vein ttJ quan trj n9i b9 cua m6i loqi hinh thuong nhan

Cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i quy djnh "khung" ca cdu t6 chuc quan H n()i b() cua timg lo~i hlnh doanh nghi~p, phil hqp v6i tinh chdt m()t chu hay nhi~u chu sa hfru, phil hqp vm quy mo thanh vien cua doanh nghi~p Cac quy djnh nay cho phep nh~n di~n th6ng nhdt v~ b() may quan H, thdm quy~n cua m6i chuc danh quan H trong doanh nghi~p, t~o di~u ki~n thu~n lqi cho cac thuang nhan khi giao djch thuang m~i v6i nhau va thu~n ti~n trong cac quan h~ phap lu~t khac Tren ca sa "khung" phap lu~t v~ quan trj n()i b() doanh nghi~p rna Lu~t Thuang m~i quy djnh, m6i doanh nghi~p co th~ chi ti~t hoa thong qua Di~u 1~ ho~t d()ng ,.4

Thu nam, Luqt Thuang mqi quy ajnh vdn ttJ t6 chuc lgi doanh nghi¢p

Hqp nhdt, sap nh~p, chia, tach, chuy~n d6i doanh nghi~p (gQi chung Ia t6 chuc I~i doanh nghi~p) Ia cac nhu cAu tAt y~u cua doanh nghi~p tru6c tac d()ng cua cac y~u t6 thi trubng T6 chuc l~i doanh nghi~p giup thuang nhan th\}'C hi~n cac ffi\}C tieu c~nh tranh thong qua cac hlnh thuc t~p trung kinh t~ ho~c chuy~n d6i

23

v~ trach nhi~m cua nha dAu tu, cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i cho phep xac djnh ph~m vi trach nhi~m tai san cua t6 chuc, ca nhan gop v6n d6i v6i ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p do hQ thanh l~p ra Nha ddu tu co th~ phai chiu trach nhi~m vo h~n b~ng toan b() tai san thu()c sa hfru cua mlnh ho~c chi chju TNHH trong ph~m vi v6n gop vao doanh nghi~p d6i vm ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p, tuy thu()c vao lo~i hlnh doanh nghi~p rna hQ Iva chQn dAu tu gop v6n

23

ti, quy~t dinh t6 chuc I~i, giai th~ va yeu cAu pha san cong ti v~ trach nhi~m cua nha dAu tu, cac quy djnh cua Lu~t Thuang m~i cho phep xac djnh ph~m vi trach nhi~m tai san cua t6 chuc, ca nhan gop v6n d6i v6i ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p do hQ thanh l~p ra Nha ddu tu co th~ phai chiu trach nhi~m vo h~n b~ng toan b() tai san thu()c sa hfru cua mlnh ho~c chi chju TNHH trong ph~m vi v6n gop vao doanh nghi~p d6i vm ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p, tuy thu()c vao lo~i hlnh doanh nghi~p rna hQ Iva chQn dAu tu gop v6n

23

Trang 24

sang mo hlnh kinh doanh phu hqp khac T6 chuc l~i doanh

nghi~p c6 thS cho phep hlnh thanh doanh nghi~p m6i va ch~m

dm doanh nghi~p cfi chi v~ phuang di~n phap li rna khong anh

hu6ng d€n S\f t6n t~i v~t ch~t cua doanh nghi~p f)i~u nay tiSt

ki~m chi phf giai thS doanh nghi~p cfi va thanh l~p doanh nghi~p

m6i, song l~i d~t ra nhung v~n d~ phuc t~p cftn c6 lu~t di~u chinh

v~ kS thira quyen va nghia Vl) phap lf, v~ quyen cua chu sa htru,

ve t6 chuc, quan lf doanh nghi~p m6i, ve thu tvc phap H Lu~t

Thuang m~i v6i cac quy dinh cv thS trong phap lu~t doanh nghi~p,

la CO' sa phap lf dS thuang nhan thvc hi~n cac ho~t d()ng nay

Thu sau, Luqt Thuang mqi quy tljnh tliJu ki¢n, thu t¥C rut

khoi thj truimg CUa thuang nhan (bao g6m thu t¥C giai th€ VQ pha

san doanh nghi?p)

Vi~c ch~m dm ho~t d()ng va nit khoi thi truang cua thuang

nhan doi hoi thuang nhan phai giai quy€t cac quyen va nghia Vl)

da t~o l~p trong qua trlnh ho~t d()ng Lf do ch~m dm ho~t d()ng va

kha nang tai chfnh a thm diSm ch~m dm ho~t d()ng cua thuang

nhan r~t khac nhau, c6 thS thanh toan h€t cac khoan ng ho~c

khong du kha nang thvc hi~n vi~c nay Lu~t Thuang m~i da quy

dinh dieu ki~n va thu tvc giai thS d~ thuang nhan rut khoi thi

truang khi chua m~t kha nang thanh toan va quy dinh diSu ki~n,

thu tl)c pha san cho nhung thuang nhan m~t kha nang thanh toan

nit khoi thi truang Cac quy dinh phap lu~t thuang m~i ve giai

th~, pha san la CO' sa phap lf d~ thuang nhan thanh lf tai san,

thanh toan ng va nit khoi thi truang m()t each hqp phap

b) Lu{it Thu-un~ m{l! quy tljnh ,vi ho{lt tJ~n,g thu-?g m{li c iia

thu-ung nhan va van de giiii quyet tranh chap phat sinh trong

ho{lt tl~ng thu-ung m{li c iia hp

Ho~t d()ng thuang m~i la ho~t d()ng thu()c chuc nang chfnh

cua thuang nhan, n&m trong khuon kh6 lf do thanh l~p va mvc

ve t6 chuc, quan lf doanh nghi~p m6i, ve thu tvc phap H Lu~t Thuang m~i v6i cac quy dinh cv thS trong phap lu~t doanh nghi~p,

Thu sau, Luqt Thuang mqi quy tljnh tliJu ki¢n, thu t¥C rut khoi thj truimg CUa thuang nhan (bao g6m thu t¥C giai th€ VQ pha san doanh nghi?p)

Vi~c ch~m dm ho~t d()ng va nit khoi thi truang cua thuang nhan doi hoi thuang nhan phai giai quy€t cac quyen va nghia Vl)

da t~o l~p trong qua trlnh ho~t d()ng Lf do ch~m dm ho~t d()ng va kha nang tai chfnh a thm diSm ch~m dm ho~t d()ng cua thuang nhan r~t khac nhau, c6 thS thanh toan h€t cac khoan ng ho~c khong du kha nang thvc hi~n vi~c nay Lu~t Thuang m~i da quy dinh dieu ki~n va thu tvc giai thS d~ thuang nhan rut khoi thi truang khi chua m~t kha nang thanh toan va quy dinh diSu ki~n, thu tl)c pha san cho nhung thuang nhan m~t kha nang thanh toan nit khoi thi truang Cac quy dinh phap lu~t thuang m~i ve giai th~, pha san la CO' sa phap lf d~ thuang nhan thanh lf tai san, thanh toan ng va nit khoi thi truang m()t each hqp phap

b) Lu{it Thu-un~ m{l! quy tljnh ,vi ho{lt tJ~n,g thu-?g m{li c iia thu-ung nhan va van de giiii quyet tranh chap phat sinh trong ho{lt tl~ng thu-ung m{li c iia hp

Ho~t d()ng thuang m~i la ho~t d()ng thu()c chuc nang chfnh cua thuang nhan, n&m trong khuon kh6 lf do thanh l~p va mvc

24

Trang 25

tieu lgi nhu~n cua thuang nhan Ho~t d{>ng thuang rn~i chu y~u

di~n ra tren CO' Sa quan h~ hgp df>ng, CO tV do thoa thu~n va thf>ng

nhdt y chi va rn{>t sb cac giao djch khac nhu tv tb chuc khuy~n

rn~i, quang cao, tb chuc ddu th~u Trong n~n kinh t~ thi truang,

ho~t d{>ng thuang rn~i do thuang nhan thvc hi~n trong khuon kh6

quy~n tv do hgp dbng, tv do ho~t d{>ng thuang rn~i Xet a t~rn

anh huang, ho~t d{>ng thuang rn~i khong chi lien quan d~n lgi fch

cua thuang nhan, dbi tac cua thuang nhan rna con c6 nhung anh

huang d~n quy~n lgi cua nguai tieu dung, cua tb chuc, ca nhan

khac, d~n SV phat tri~n hang hoa, djch V\1 va SV phat tri~n kinh t~

xa h{>i n6i chung Day la li do phap lu~t cAn quy djnh CO' sa phap

li cAn thi~t cho thuang nhan tiSn hanh ho~t d{>ng thuang rn~i

Lu~t Thuang rn~i quy djnh v~ ho~t d{>ng thuang rn~i cua

thuang nhan thong qua cac van ban phap lu~t C\1 th~ va v6i cac

n{>i dung C\1 th~ nhu sau:

Thu nhdt, Lu~t Thuang rn~i quy djnh cac ho~t d{>ng thuang

rn~i rna thuang nhan dugc thvc hi~n, nguyen t~c va di~u ki~n

thvc hi~n cac ho~t d{>ng d6

Lu~t Thuang rn~i quy djnh CO' sa phap li d~ thvc hi~n cac

ho~t d{>ng thuang rn~i cv th~, bao gbrn: Mua ban hang hoa; Cung

ung djch V\1 thuang rn~i; Uy thac mua ban hang hoa; Moi gi6i

thuang rn~i; D~i li thuang rn~i; Ddu th~u hang hoa, djch vv; Ddu

gia hang hoa; Nhugng quy~n thuang rn~i; KhuySn rn~i, quang

cao va nhi~u ho~t d{>ng thuang rn~i khac

Cac quy djnh nay vira la CO' sa phap li, vira la khuon khb

phap li cho S\1' thoa thu~n cua cac ben Trong nhi~u trubng hqp,

thoa thu~n vugt ra ngoai khuon khb lu~t djnh se bj coila vo hi~u

Thu hai, Lu~t Thuang rn~i la CO' sa phap li d~ giai quySt tranh

chdp phat sinh trong ho~t d{>ng thuang rn~i giua cac thuang nhan

va giua thuang nhan v6i cac chu th~ khac c6 lien quan, bao gbrn

25

tieu lgi nhu~n cua thuang nhan Ho~t d{>ng thuang rn~i chu y~u di~n ra tren CO' Sa quan h~ hgp df>ng, CO tV do thoa thu~n va thf>ng nhdt y chi va rn{>t sb cac giao djch khac nhu tv tb chuc khuy~n rn~i, quang cao, tb chuc ddu th~u Trong n~n kinh t~ thi truang, ho~t d{>ng thuang rn~i do thuang nhan thvc hi~n trong khuon kh6 quy~n tv do hgp dbng, tv do ho~t d{>ng thuang rn~i Xet a t~rn anh huang, ho~t d{>ng thuang rn~i khong chi lien quan d~n lgi fch cua thuang nhan, dbi tac cua thuang nhan rna con c6 nhung anh huang d~n quy~n lgi cua nguai tieu dung, cua tb chuc, ca nhan khac, d~n SV phat tri~n hang hoa, djch V\1 va SV phat tri~n kinh t~

Lu~t Thuang rn~i quy djnh v~ ho~t d{>ng thuang rn~i cua thuang nhan thong qua cac van ban phap lu~t C\1 th~ va v6i cac n{>i dung C\1 th~ nhu sau:

Thu nhdt, Lu~t Thuang rn~i quy djnh cac ho~t d{>ng thuang rn~i rna thuang nhan dugc thvc hi~n, nguyen t~c va di~u ki~n thvc hi~n cac ho~t d{>ng d6

Lu~t Thuang rn~i quy djnh CO' sa phap li d~ thvc hi~n cac ho~t d{>ng thuang rn~i cv th~, bao gbrn: Mua ban hang hoa; Cung ung djch V\1 thuang rn~i; Uy thac mua ban hang hoa; Moi gi6i thuang rn~i; D~i li thuang rn~i; Ddu th~u hang hoa, djch vv; Ddu gia hang hoa; Nhugng quy~n thuang rn~i; KhuySn rn~i, quang cao va nhi~u ho~t d{>ng thuang rn~i khac

Cac quy djnh nay vira la CO' sa phap li, vira la khuon khb phap li cho S\1' thoa thu~n cua cac ben Trong nhi~u trubng hqp, thoa thu~n vugt ra ngoai khuon khb lu~t djnh se bj coila vo hi~u

Thu hai, Lu~t Thuang rn~i la CO' sa phap li d~ giai quySt tranh chdp phat sinh trong ho~t d{>ng thuang rn~i giua cac thuang nhan

25

Lu~t Thuang rn~i quy djnh v~ ho~t d{>ng thuang rn~i cua thuang nhan thong qua cac van ban phap lu~t C\1 th~ va v6i cac n{>i dung C\1 th~ nhu sau:

25

li cAn thi~t cho thuang nhan tiSn hanh ho~t d{>ng thuang rn~i Lu~t Thuang rn~i quy djnh v~ ho~t d{>ng thuang rn~i cua thuang nhan thong qua cac van ban phap lu~t C\1 th~ va v6i cac n{>i dung C\1 th~ nhu sau:

25

Trang 26

ca quy dinh xac dinh quy~n h~n va trach nhi~m cua cac ben, hinh

thuc, each thuc giai quy~t tranh chAp giua hQ

Tranh chAp thuong m~i bao g6m cac tranh chAp phat sinh

trong ho~t d()ng thuong m~i cua thuong nhan Thong qua cac van

ban phap lu~t C\1 the, Lu~t Thuong m~i cho phep xac dinh:

- Quy~n cua thuong nhan trong giai quy~t tranh chAp thuong

m~i phat sinh giua hQ v6i nhau ho~c v6i chu the khac c6 lien quan;

- N ghia V\l va hanh vi vi ph~m hqp dfing cua cac ben c6 tranh

chAp trong ho~t d()ng thuong m~i;

- Trach nhi~m phap H cua ben c6 hanh vi vi ph~m trong ho~t

d()ng thuong m~i, bieu hi~n a vi~c thgc hi~n cac ch~ tai hqp dfing

nhu ph~t vi ph~m hqp d6ng, b6i thuang thi~t h~i do vi ph~m hQ'p

d6ng, buy hqp d6ng

- Cach thuc giai quy~t tranh chAp phat sinh tu ho~t d()ng

thuong m~i thong qua tg thuong luqng, boa giai, trQng tai thuong

m~i, Toa an

Chu the cua Lu~t Thuang m~i bao g6m cac t6 chuc, ca nhan

tham gia vao cac quan h~ thuang m~i va cac quan h~ phap lu~t c6

lien quan d~n qua trlnh ho~t d()ng thuong m~i cua thuang nhan

1 Thuong nhan - chit th~ chit y~u cita Lu~t Thuong m~i

N()i dung chu y~u cua Lu~t Thuong m~i quy dinh v~ thuong

nhan va hanh vi thuang m~i cua hQ Do v~y, a tAt ca cac qu6c

gia, thuong nhan luon la chu the chu y~u cua Lu~t Thuong m~i

Thuang nhan bao g6m doanh nghi~p va cac chu the kinh

doanh khac, thuang xuyen tham gia vao cac quan h~ thuong m~i,

giu vi tri trung tam a tAt ca cac quan h~ thuong m~i va tham gia

- Quy~n cua thuong nhan trong giai quy~t tranh chAp thuong m~i phat sinh giua hQ v6i nhau ho~c v6i chu the khac c6 lien quan;

- N ghia V\l va hanh vi vi ph~m hqp dfing cua cac ben c6 tranh chAp trong ho~t d()ng thuong m~i;

- Trach nhi~m phap H cua ben c6 hanh vi vi ph~m trong ho~t d()ng thuong m~i, bieu hi~n a vi~c thgc hi~n cac ch~ tai hqp dfing nhu ph~t vi ph~m hqp d6ng, b6i thuang thi~t h~i do vi ph~m hQ'p d6ng, buy hqp d6ng

- Cach thuc giai quy~t tranh chAp phat sinh tu ho~t d()ng thuong m~i thong qua tg thuong luqng, boa giai, trQng tai thuong m~i, Toa an

Chu the cua Lu~t Thuang m~i bao g6m cac t6 chuc, ca nhan tham gia vao cac quan h~ thuang m~i va cac quan h~ phap lu~t c6

1 Thuong nhan - chit th~ chit y~u cita Lu~t Thuong m~i N()i dung chu y~u cua Lu~t Thuong m~i quy dinh v~ thuong nhan va hanh vi thuang m~i cua hQ Do v~y, a tAt ca cac qu6c gia, thuong nhan luon la chu the chu y~u cua Lu~t Thuong m~i

Thuang nhan bao g6m doanh nghi~p va cac chu the kinh doanh khac, thuang xuyen tham gia vao cac quan h~ thuong m~i, giu vi tri trung tam a tAt ca cac quan h~ thuong m~i va tham gia

1 Thuong nhan - chit th~ chit y~u cita Lu~t Thuong m~i N()i dung chu y~u cua Lu~t Thuong m~i quy dinh v~ thuong nhan va hanh vi thuang m~i cua hQ Do v~y, a tAt ca cac qu6c gia, thuong nhan luon la chu the chu y~u cua Lu~t Thuong m~i

Thuang nhan bao g6m doanh nghi~p va cac chu the kinh doanh khac, thuang xuyen tham gia vao cac quan h~ thuong m~i, giu vi tri trung tam a tAt ca cac quan h~ thuong m~i va tham gia

1 Thuong nhan - chit th~ chit y~u cita Lu~t Thuong m~i N()i dung chu y~u cua Lu~t Thuong m~i quy dinh v~ thuong nhan va hanh vi thuang m~i cua hQ Do v~y, a tAt ca cac qu6c gia, thuong nhan luon la chu the chu y~u cua Lu~t Thuong m~i Thuang nhan bao g6m doanh nghi~p va cac chu the kinh doanh khac, thuang xuyen tham gia vao cac quan h~ thuong m~i, giu vi tri trung tam a tAt ca cac quan h~ thuong m~i va tham gia

26

Trang 27

vao quan h~ phap Iu~t khac cAn phai thvc hi~n trong qua trlnh

ho~t d<)ng thuang m~i, bao g6m quan h~ dAu tu gop v6n, hqp

d6ng thuang m~i, dang ld kinh doanh, giai quy~t tranh chdp

thuong m~i, giai th~, pha san Thuong nhan cling chi~m vi trf

chu th~ chu y~u do s6 luqng dong va ngay cang phat tri~n Tfnh

d~n thang 01/2016, ca nu6c co khoang 535.920 doanh nghi~p

dang ho~t d<)ng, 1 chua k~ d~n cac thuong nhan la hqp tac xa, la

nguai kinh doanh nho Doanh nghi~p va cac thuong nhan khac

ho~t d<)ng a tdt ca cac nganh, linh vvc kinh t~ va thu<)c nhi~u

hlnh thuc sa huu, nhi~u thanh phAn kinh t~ khac nhau, co vi trf,

vai tro d~c bi~t quan trQng trong n~n kinh t~, quy~t dinh sv phat

tri~n cua n~n kinh t~

Thuang nhan la chu th~ chu y~u cua Lu~t Thuang m~i, xudt

hi~n trong cac truang hqp sau day:

- Thuang nhan la chu th~ dAu tu, gop v6n d~ thanh l~p doanh

nghi~p

Tru m<)t s6 truang hqp bi h~n ch~ quy~n ti~p tvc dAu tu, gop

v6n, cac thuang nhan Ia ca nhan, phap nhan duqc quy~n dAu tu,

gop v6n d~ thanh l~p doanh nghi~p khac va tra thanh chu sa hfru

cua doanh nghi~p do

Vf dv: Cong ti TNHH m<)t thanh vien H6ng Ha co quy~n dAu

tu 100% v6n d~ thanh l~p m<)t cong ti con (Cong ti TNHH H6ng

Ha mi~n Trung) va tra thanh cong ti mt; cua cong ti nay Ho~c

Cong ti TNHH m9t thanh vien H6ng Ha co quy~n gop v6n cung

v6i cac t6 chuc, ca nhan khac d~ thanh l~p CTCP Dong Do va tra

thanh m<)t c6 dong cua Cong ti Dong Do

1 Ngubn: C\lc Quan H dang ki kinh doanh, Tinh hlnh chung v~ dang ki doanh

nghi~p thang 01/2016, http//dangkykinhdoanh.gov.vn

27

vao quan h~ phap Iu~t khac cAn phai thvc hi~n trong qua trlnh ho~t d<)ng thuang m~i, bao g6m quan h~ dAu tu gop v6n, hqp d6ng thuang m~i, dang ld kinh doanh, giai quy~t tranh chdp thuong m~i, giai th~, pha san Thuong nhan cling chi~m vi trf chu th~ chu y~u do s6 luqng dong va ngay cang phat tri~n Tfnh d~n thang 01/2016, ca nu6c co khoang 535.920 doanh nghi~p dang ho~t d<)ng, 1 chua k~ d~n cac thuong nhan la hqp tac xa, la nguai kinh doanh nho Doanh nghi~p va cac thuong nhan khac ho~t d<)ng a tdt ca cac nganh, linh vvc kinh t~ va thu<)c nhi~u hlnh thuc sa huu, nhi~u thanh phAn kinh t~ khac nhau, co vi trf, vai tro d~c bi~t quan trQng trong n~n kinh t~, quy~t dinh sv phat tri~n cua n~n kinh t~

Thuang nhan la chu th~ chu y~u cua Lu~t Thuang m~i, xudt hi~n trong cac truang hqp sau day:

- Thuang nhan la chu th~ dAu tu, gop v6n d~ thanh l~p doanh nghi~p

Tru m<)t s6 truang hqp bi h~n ch~ quy~n ti~p tvc dAu tu, gop v6n, cac thuang nhan Ia ca nhan, phap nhan duqc quy~n dAu tu, gop v6n d~ thanh l~p doanh nghi~p khac va tra thanh chu sa hfru cua doanh nghi~p do

Ha mi~n Trung) va tra thanh cong ti mt; cua cong ti nay Ho~c Cong ti TNHH m9t thanh vien H6ng Ha co quy~n gop v6n cung v6i cac t6 chuc, ca nhan khac d~ thanh l~p CTCP Dong Do va tra thanh m<)t c6 dong cua Cong ti Dong Do

27

Trang 28

Trong cac truang hqp nay' thuang nhan la chu thS cua quan

h~ dAu tu, phai tuan thu quy dinh phap lu~t v~ doanh nghi~p va

phap lu~t v~ dfiu tu

- Thuang nhan la chu thS thtJC hi~n cac holilt d()ng thuang ID<ili

nhu mua ban hang h~a., cung ung dich V\l thuang m'ili, xuc ti~n

thuang ID<ili

Chuc nang, nhi~m Vl;t chinh cua thuang nhan la holilt d()ng

thuang mfJ.i nhAm m1;tc tieu lQi nhu~n DS thvc hi~n chuc nang,

nhi~m Vl;t va IDl;tC tieu d6, thuang nhan hofJ.t d()ng thuang IDfJ.i vm

tinh chAt ngh~ nghi~p, thuang xuyen, lien t1;tc va la chu thS chu

y~u trong cac quan h~ mua ban hang hoa, cung trng dich Vl;t

thuang ID<ili, xuc ti~n thuang ID<ili

- Thuang nhan la chu thS thvc hi~n cac holilt d()ng dang ld

kinh doanh· (dang ld thanh l~p doanh nghi~p, dang ld thay d6i n()i

dung dang ld doanh nghi~p)

Ben Clilnh vi~c khAng dinh va bao h9 quy~n tv do kinh doanh

cua thuang nhan, nha nu6c cling khdng dinh vai tro cua minh

trong quan 1i v~ kinh t~ va kiSm soat vi~c thvc hi~n quy~n tv do

kinh doanh, theo d6, ai kinh doanh, kinh doanh cai gi, kinh doanh

a dau, muc v6n bao nhieu d~u phai dang ld v6i ca quan dang ld

kinh doanh khi thanh l~p doanh nghi~p va khi doanh nghi~p dang

holilt d()ng nhung c6 thay d6i nhihlg thong tin nay Thvc hi~n cac

thu t1;tc b~t bu()c nay la can cu dS xac dinh tinh hqp phap cua holilt

d()ng kinh doanh cua thuang nhan khi hQ su dl;tng quy~n tg do

kinh doanh rna Hi~n phap da quy djnh

- Thuang nhan la chu thS thvc hi~n cac holilt d()ng t6 chuc llili

doanh nghi~p (hqp nh!t, sap nh~p, chia, tach, chuysn d6i doanh

nghi~p ), la chu ths thvc hi~n cac holilt d9ng rut khoi thi truang

(giai ths, pha san doanh nghi~p) va la chu the cua tranh chAp

thuang ID<ili va quari h~ giai quy€t tranh chftp thuang ID<ili

28

Trong cac truang hqp nay' thuang nhan la chu thS cua quan h~ dAu tu, phai tuan thu quy dinh phap lu~t v~ doanh nghi~p va phap lu~t v~ dfiu tu

- Thuang nhan la chu thS thtJC hi~n cac holilt d()ng thuang ID<ili nhu mua ban hang h~a., cung ung dich V\l thuang m'ili, xuc ti~n thuang ID<ili

Chuc nang, nhi~m Vl;t chinh cua thuang nhan la holilt d()ng thuang mfJ.i nhAm m1;tc tieu lQi nhu~n DS thvc hi~n chuc nang, nhi~m Vl;t va IDl;tC tieu d6, thuang nhan hofJ.t d()ng thuang IDfJ.i vm tinh chAt ngh~ nghi~p, thuang xuyen, lien t1;tc va la chu thS chu y~u trong cac quan h~ mua ban hang hoa, cung trng dich Vl;t thuang ID<ili, xuc ti~n thuang ID<ili

- Thuang nhan la chu thS thvc hi~n cac holilt d()ng dang ld kinh doanh· (dang ld thanh l~p doanh nghi~p, dang ld thay d6i n()i dung dang ld doanh nghi~p)

Ben Clilnh vi~c khAng dinh va bao h9 quy~n tv do kinh doanh cua thuang nhan, nha nu6c cling khdng dinh vai tro cua minh trong quan 1i v~ kinh t~ va kiSm soat vi~c thvc hi~n quy~n tv do kinh doanh, theo d6, ai kinh doanh, kinh doanh cai gi, kinh doanh

a dau, muc v6n bao nhieu d~u phai dang ld v6i ca quan dang ld kinh doanh khi thanh l~p doanh nghi~p va khi doanh nghi~p dang holilt d()ng nhung c6 thay d6i nhihlg thong tin nay Thvc hi~n cac thu t1;tc b~t bu()c nay la can cu dS xac dinh tinh hqp phap cua holilt d()ng kinh doanh cua thuang nhan khi hQ su dl;tng quy~n tg do kinh doanh rna Hi~n phap da quy djnh

- Thuang nhan la chu thS thvc hi~n cac holilt d()ng t6 chuc llili doanh nghi~p (hqp nh!t, sap nh~p, chia, tach, chuysn d6i doanh nghi~p ), la chu ths thvc hi~n cac holilt d9ng rut khoi thi truang (giai ths, pha san doanh nghi~p) va la chu the cua tranh chAp thuang ID<ili va quari h~ giai quy€t tranh chftp thuang ID<ili

28

Trang 29

2 Cac chii th~ khac co quan h~ phap li v6i thuong nhan

trong qua trlnh thanh lip, ho~t dqng thuong m~i va giai quy~t

tranh chip thuong m~i ciia thuong nhan

a) TJ chirc, ca nhan khong co dang ki kinh doanh vOi tU' each

Ia nha ddu tU' ho{ic khach hang c na thU'ung nhan

T6 chuc, ca nhan khong c6 dang ki kinh doanh (khong phai Ht

thuang nhan) c6 th~ tham gia vao quan h~ thuang m~i va tra

thanh chu th~ cua Lu~t Thuang m~i T6 chuc, ca nhan khi thvc

hi~n dfru tu, g6p v6n thanh l~p doanh nghi~p va tra thanh chu th~

cua quan h~ dfru tu vao t6 chuc kinh t~ T6 chuc, ca nhan ki hgp

d6ng mua ban hang hoa, uy thac mua ban hang hoa, moi gi6i

v6i thuang nhan va tra thanh chu th~ quan h~ thuang m~i h6n

hgp ( quan h~ thuang m~ c6 m9t ben I a thuang nhan, m9t ben

khong phai va thuang nhan)

Vi d1;t:

- Cac ong baA, B, C thoa thu~n g6p v6n va thanh l~p ra

CTCP ABC Trong qua trlnh thanh l~p va ho~t d()ng cua CTCP

ABC, cac ong baA, B, C dong vai tro la chu ddu tu, chu sa hfru

cong ti va c6 cac quySn va ngh1a V\} d6i v6i cong ti theo quy djnh

cua phap lu~t doanh nghi~p

- B~nh vi~n Nhi TW ki hgp d6ng uy thac mua ban hang hoa

v6i Cong ti Xudt nh~p khfru Ha Thanh d~ mua m9t s6 thi~t bj y

t~ Day la quan h~ thuang m~i h6n hgp, c6 m9t ben la thuang

nhan Truong hgp ben uy thac la B~nh vi~n Nhi TW (khong phai

la thuang nhan) chQn ap d1;tng Lu~t Thuang m~i cho quan h~ hgp

d6ng nay thi ca hai ben cua hgp d6ng da dugc coila chu th~ cua

Lu~t Thuang m~i Tuy nhien, B~nh vien Nhi TW chi tra thanh

chu th~ cua Lu~t Thuang m~i khi tham gia vao quan h~ thuang

m~i, do v~y, day khong phai la chu th~ chu y~u, thuang xu yen

cua Lu~t Thuang m~i

29

2 Cac chii th~ khac co quan h~ phap li v6i thuong nhan trong qua trlnh thanh lip, ho~t dqng thuong m~i va giai quy~t tranh chip thuong m~i ciia thuong nhan

T6 chuc, ca nhan khong c6 dang ki kinh doanh (khong phai Ht thuang nhan) c6 th~ tham gia vao quan h~ thuang m~i va tra

thanh chu th~ cua Lu~t Thuang m~i T6 chuc, ca nhan khi thvc hi~n dfru tu, g6p v6n thanh l~p doanh nghi~p va tra thanh chu th~

cua quan h~ dfru tu vao t6 chuc kinh t~ T6 chuc, ca nhan ki hgp d6ng mua ban hang hoa, uy thac mua ban hang hoa, moi gi6i

v6i thuang nhan va tra thanh chu th~ quan h~ thuang m~i h6n hgp ( quan h~ thuang m~ c6 m9t ben I a thuang nhan, m9t ben khong phai va thuang nhan)

Vi d1;t:

- Cac ong baA, B, C thoa thu~n g6p v6n va thanh l~p ra CTCP ABC Trong qua trlnh thanh l~p va ho~t d()ng cua CTCP ABC, cac ong baA, B, C dong vai tro la chu ddu tu, chu sa hfru cong ti va c6 cac quySn va ngh1a V\} d6i v6i cong ti theo quy djnh cua phap lu~t doanh nghi~p

- B~nh vi~n Nhi TW ki hgp d6ng uy thac mua ban hang hoa v6i Cong ti Xudt nh~p khfru Ha Thanh d~ mua m9t s6 thi~t bj y t~ Day la quan h~ thuang m~i h6n hgp, c6 m9t ben la thuang nhan Truong hgp ben uy thac la B~nh vi~n Nhi TW (khong phai

la thuang nhan) chQn ap d1;tng Lu~t Thuang m~i cho quan h~ hgp d6ng nay thi ca hai ben cua hgp d6ng da dugc coila chu th~ cua Lu~t Thuang m~i Tuy nhien, B~nh vien Nhi TW chi tra thanh chu th~ cua Lu~t Thuang m~i khi tham gia vao quan h~ thuang m~i, do v~y, day khong phai la chu th~ chu y~u, thuang xu yen cua Lu~t Thuang m~i

29

thanh chu th~ cua Lu~t Thuang m~i T6 chuc, ca nhan khi thvc hi~n dfru tu, g6p v6n thanh l~p doanh nghi~p va tra thanh chu th~

cua quan h~ dfru tu vao t6 chuc kinh t~ T6 chuc, ca nhan ki hgp d6ng mua ban hang hoa, uy thac mua ban hang hoa, moi gi6i

v6i thuang nhan va tra thanh chu th~ quan h~ thuang m~i h6n hgp ( quan h~ thuang m~ c6 m9t ben I a thuang nhan, m9t ben khong phai va thuang nhan)

Vi d1;t:

29

thanh chu th~ cua Lu~t Thuang m~i T6 chuc, ca nhan khi thvc hi~n dfru tu, g6p v6n thanh l~p doanh nghi~p va tra thanh chu th~ cua quan h~ dfru tu vao t6 chuc kinh t~ T6 chuc, ca nhan ki hgp d6ng mua ban hang hoa, uy thac mua ban hang hoa, moi gi6i v6i thuang nhan va tra thanh chu th~ quan h~ thuang m~i h6n hgp ( quan h~ thuang m~ c6 m9t ben I a thuang nhan, m9t ben khong phai va thuang nhan)

Vi d1;t:

29

Trang 30

b) Cu quan dang kt kinh doanh

Ca quan dang ki kinh doanh Ht ddu m6i quan trQng thvc hi~n

quan H nha nu6c d6i v6i ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p

va chu th~ kinh doanh khac Co quan dang ki kinh doanh la nai

ti@n hanh cac thu t\}C dang kf thanh l~p doanh nghi~p, dang kf h(}

kinh doanh, dang ki thay d6i n()i dung dang ki doanh nghi~p,

dang ki t~m ngirng, chdm dUt ho~t d()ng kinh doanh

Ca quan dang ki kinh doanh dugc t6 chuc a tinh, thanh ph6

trvc thu()c trung uong va a qu~n, huy~n, thj xa, thanh ph6 thu()c

tinh 0 cdp tinh, Phong Dang ki kinh doanh thu()c Sa K@ ho~ch

va Ddu tu c6 thdm quy~n cdp dang ki kinh doanh cho doanh

nghi~p, lien hi~p hQ'P tac xa, quy tin dvng nhan dan.1 Phong Dang

ki kinh doanh CO th~ t6 chuc cac di~m ti@p nh~n hfi SO' va tra k@t

qua thu()c Phong Dang ki kinh doanh t~i cac dja di~m khac nhau

tren dja ban cdp tinh 0 cdp huy~n, Phong Tai chinh - Ke ho~ch

thu()c UBND cdp huy~n tht,rc hi~n nhi~m vv dang ki h9 kinh

doanh, dang ki hQ'P tac xa (gQi chung la co quan dang ki kinh

doanh cdp huy~n)

c) Cuquan quiin ltnha nU'Uc trong linh V(« chuyen nganh

Trong qua trlnh ho~t d{>ng thuong m~i, de dam bao quan li

nha nu6c v~ kinh t@, thuong nhan phai thvc hi~n m{>t s6 nghia vv

cdn thi@t t~i co quan quan li chuyen nganh, tuy thu{>c vao lo~i

ho~t d{>ng thuong m~i rna hQ thgc hi~n Vi dv: thgc hi~n cac thu

tvc v~ dam bao di~u ki~n kinh doanh t~i Sa Y te/B{> Y te khi kinh

doanh cac nganh, ngh~ kinh doanh phai dam bao di~u ki~n v~ v~

sinh an toan thgc phdm; thgc hi~n cac thu tvc v~ dam bao di~u

ki~n kinh doanh t~i co quan cong an khi kinh doanh cac nganh,

ngh~ phai dam bao di~u ki~n v~ an ninh, tr~t tv; thgc hi~n cac thu

1 Di~u 6 Nghi dinh s6 193/2013/ND-CP ngay 21/11/2013 cua Chfnh phu quy djnh

chi ti~t m9t s6 di~u cua Lu~t Hqp tac xa

30

Ca quan dang ki kinh doanh Ht ddu m6i quan trQng thvc hi~n quan H nha nu6c d6i v6i ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p

va chu th~ kinh doanh khac Co quan dang ki kinh doanh la nai ti@n hanh cac thu t\}C dang kf thanh l~p doanh nghi~p, dang kf h(}

kinh doanh, dang ki thay d6i n()i dung dang ki doanh nghi~p, dang ki t~m ngirng, chdm dUt ho~t d()ng kinh doanh

Ca quan dang ki kinh doanh dugc t6 chuc a tinh, thanh ph6 trvc thu()c trung uong va a qu~n, huy~n, thj xa, thanh ph6 thu()c tinh 0 cdp tinh, Phong Dang ki kinh doanh thu()c Sa K@ ho~ch

va Ddu tu c6 thdm quy~n cdp dang ki kinh doanh cho doanh nghi~p, lien hi~p hQ'P tac xa, quy tin dvng nhan dan.1 Phong Dang

ki kinh doanh CO th~ t6 chuc cac di~m ti@p nh~n hfi SO' va tra k@t qua thu()c Phong Dang ki kinh doanh t~i cac dja di~m khac nhau tren dja ban cdp tinh 0 cdp huy~n, Phong Tai chinh - Ke ho~ch thu()c UBND cdp huy~n tht,rc hi~n nhi~m vv dang ki h9 kinh doanh, dang ki hQ'P tac xa (gQi chung la co quan dang ki kinh doanh cdp huy~n)

nha nu6c v~ kinh t@, thuong nhan phai thvc hi~n m{>t s6 nghia vv cdn thi@t t~i co quan quan li chuyen nganh, tuy thu{>c vao lo~i ho~t d{>ng thuong m~i rna hQ thgc hi~n Vi dv: thgc hi~n cac thu

tvc v~ dam bao di~u ki~n kinh doanh t~i Sa Y te/B{> Y te khi kinh doanh cac nganh, ngh~ kinh doanh phai dam bao di~u ki~n v~ v~

sinh an toan thgc phdm; thgc hi~n cac thu tvc v~ dam bao di~u ki~n kinh doanh t~i co quan cong an khi kinh doanh cac nganh, ngh~ phai dam bao di~u ki~n v~ an ninh, tr~t tv; thgc hi~n cac thu

1 Di~u 6 Nghi dinh s6 193/2013/ND-CP ngay 21/11/2013 cua Chfnh phu quy djnh chi ti~t m9t s6 di~u cua Lu~t Hqp tac xa

30

va chu th~ kinh doanh khac Co quan dang ki kinh doanh la nai ti@n hanh cac thu t\}C dang kf thanh l~p doanh nghi~p, dang kf h(}

kinh doanh, dang ki thay d6i n()i dung dang ki doanh nghi~p, dang ki t~m ngirng, chdm dUt ho~t d()ng kinh doanh

tvc v~ dam bao di~u ki~n kinh doanh t~i Sa Y te/B{> Y te khi kinh doanh cac nganh, ngh~ kinh doanh phai dam bao di~u ki~n v~ v~

sinh an toan thgc phdm; thgc hi~n cac thu tvc v~ dam bao di~u ki~n kinh doanh t~i co quan cong an khi kinh doanh cac nganh, ngh~ phai dam bao di~u ki~n v~ an ninh, tr~t tv; thgc hi~n cac thu

30

va chu th~ kinh doanh khac Co quan dang ki kinh doanh la nai ti@n hanh cac thu t\}C dang kf thanh l~p doanh nghi~p, dang kf h(} kinh doanh, dang ki thay d6i n()i dung dang ki doanh nghi~p, dang ki t~m ngirng, chdm dUt ho~t d()ng kinh doanh

tvc v~ dam bao di~u ki~n kinh doanh t~i Sa Y te/B{> Y te khi kinh doanh cac nganh, ngh~ kinh doanh phai dam bao di~u ki~n v~ v~ sinh an toan thgc phdm; thgc hi~n cac thu tvc v~ dam bao di~u ki~n kinh doanh t~i co quan cong an khi kinh doanh cac nganh, ngh~ phai dam bao di~u ki~n v~ an ninh, tr~t tv; thgc hi~n cac thu

30

Trang 31

tvc hai quan t~i ca quan hai quan khi thgc hi~n ho~t d()ng kinh

doanh xu fit nh~p khfiu

d) TJ chU:c, ca nhan th~ hiin chU:c nang giiii quyit tranh

chap thuung m(li c ila thuung nhan

Khi ho~t d()ng giai quy~t tranh chdp thuang m~i, Toa an, t6

chirc tn)ng tai, hoa giai vien (khi thgc hi~n hoa giai thuong m~i),

trQng tai vien cua h()i dbng trQng tai vv vi~c dugc coi la chu th~

cua Lu~t Thuang m~i Tuy nhien, S\1' xuAt hi~n cua cac t6 chirc, ca

nhan nay v6i tu each la chu th~ cua Lu~t Thuang m~i ph\1 thu()c

vao vi~c c6 tranh chdp thuang m~i xay ra hay khong? s6 lugng

V\1 tranh chdp nhieu hay ft va thuang nhan CUa Vl) tranh chdp lga

chQn each thuc nao d~ giai quy~t tranh chdp xay ra gifra hQ

IV MOl QUAN HJ; GIUA LUAT THlfdNG ~I, LUAT

DAN sv v A LUAT THlfdNG M~I QUOC TE

1 Lu't ThU'ong m,i va Lu't Dan S\f

Du hi~u tu g6c d() m()t nganh lu~t hay linh vgc phap lu~t thl

gifra Lu~t Dan S\f va Lu~t Thuang m~i cling chi c6 S\1' d()c l~p

tuang d6i va gifra chung tbn t~i m6i quan h~ gifra lu~t chung va

lu~t rieng Lu~t Thuang m~i va Lu~t Dan st;r deu dieu chinh cac

quan h~ tai san hlnh thanh tren CO' sa quyen tg do thoa thu~n CUa

chu th~, dbng thai, deu quy djnh ve tu each chu th~ ( cua t6 chuc,

ca nhan) trong cac giao djch d6 Tren CO' sa cac quy djnh chung

cua Lu~t Dan sg, Lu~t Thuang m~i quy djnh b6 sung ho~c chi ti~t

hoa phu hgp v6i d~c thu cua giao djch thuong m~i c6 mvc dfch

sinh lgi va d~c thu cua cac chu th~ la thuong nhan - nhung t6

chuc, ca nhan ldy ho~t d()ng thuong m~i lam chuc nang chfnh va

lAy yeu t6 sinh 1¢ la mvc dfch ca ban hang dfru

Trong m6i quan h~ v6i Lu~t Dan sg, Lu~t Thuang m~i la lu~t

rieng, cv th~ la: "cdc quy dinh cua phdp luqt thuang mqi c6 y

ngh'la b6 sung ho(lc Cl;J th~ hoa cdc quy djnh cua phap luqt dan

cua Lu~t Thuang m~i Tuy nhien, S\1' xuAt hi~n cua cac t6 chirc, ca nhan nay v6i tu each la chu th~ cua Lu~t Thuang m~i ph\1 thu()c vao vi~c c6 tranh chdp thuang m~i xay ra hay khong? s6 lugng V\1 tranh chdp nhieu hay ft va thuang nhan CUa Vl) tranh chdp lga chQn each thuc nao d~ giai quy~t tranh chdp xay ra gifra hQ

IV MOl QUAN HJ; GIUA LUAT THlfdNG ~I, LUAT DAN sv v A LUAT THlfdNG M~I QUOC TE

Du hi~u tu g6c d() m()t nganh lu~t hay linh vgc phap lu~t thl gifra Lu~t Dan S\f va Lu~t Thuang m~i cling chi c6 S\1' d()c l~p tuang d6i va gifra chung tbn t~i m6i quan h~ gifra lu~t chung va lu~t rieng Lu~t Thuang m~i va Lu~t Dan st;r deu dieu chinh cac quan h~ tai san hlnh thanh tren CO' sa quyen tg do thoa thu~n CUa chu th~, dbng thai, deu quy djnh ve tu each chu th~ ( cua t6 chuc,

ca nhan) trong cac giao djch d6 Tren CO' sa cac quy djnh chung cua Lu~t Dan sg, Lu~t Thuang m~i quy djnh b6 sung ho~c chi ti~t hoa phu hgp v6i d~c thu cua giao djch thuong m~i c6 mvc dfch sinh lgi va d~c thu cua cac chu th~ la thuong nhan - nhung t6 chuc, ca nhan ldy ho~t d()ng thuong m~i lam chuc nang chfnh va lAy yeu t6 sinh 1¢ la mvc dfch ca ban hang dfru

Trong m6i quan h~ v6i Lu~t Dan sg, Lu~t Thuang m~i la lu~t rieng, cv th~ la: "cdc quy dinh cua phdp luqt thuang mqi c6 y

cua Lu~t Thuang m~i Tuy nhien, S\1' xuAt hi~n cua cac t6 chirc, ca nhan nay v6i tu each la chu th~ cua Lu~t Thuang m~i ph\1 thu()c vao vi~c c6 tranh chdp thuang m~i xay ra hay khong? s6 lugng V\1 tranh chdp nhieu hay ft va thuang nhan CUa Vl) tranh chdp lga chQn each thuc nao d~ giai quy~t tranh chdp xay ra gifra hQ

31

Trang 32

Slf Phuong phap xay dl!Ylg phap lutJt theo mo hinh nay tlii c6

ngudn g6c tit xa xua (lex specialis va lex generalis) Trong qua

trinh tip dl;ing, lu(lt rieng bao gia ciing au(Jc tip dl;ing truac, tt6i

vai nhifng vdn ad ma lu(lt rieng khong tlidu chinh thi tip dl;ing cdc

quy tlinh cua lut;lt chung" 1 Hi~n nay, nguyen t~c nay duqc th~

hi~n kha ro net trong phap lu~t Vi~t Nam Di~u 4 Lu~t Thuang

m~i nam 2005 quy djnh nguyen t~c ap d\lng Lu~t Thuang m~i va

phap lu~t c6 lien quan, theo d6, ho~t d9ng thuang m~i phai tuan

theo Lu~t Thuang m~i va phap lu~t c6 lien quan NSu ho~t d9ng

thuang m~i khong duqc quy djnh trong Lu~t Thuang m~i va

trong cac lu~t khac thl ap d\lng quy dinh cua BQ lu~t Dan S\f

M6i quan h~ giua Lu~t Thuang m~i va Lu~t Dan S\f trong phap

lu~t Vi~t Nam th~ hi~n thong qua nhfrng khia c~nh ca ban nhu sau:

MQt la, BQ lu~t Dan S\f la van ban quy dinh v~ nghia V\1 va

hqp d6ng, khong c6 sv phan bi~t chu th~ (kinh doanh hay khong

kinh doanh) va m\lC dtch (lqi nhu~n hay phi lqi nhu~n)trong quy

dinh v~ hqp d6ng dan S\f Lu~t Thuang m~i khi quy djnh v~ ho~t

d9ng thuang m~i, chu ySu chi quy dinh cac quy~n va nghia V\1

cua cac ben trong giao dich thuang m~i Khong quy dinh cac vAn

d~ phap H v~ hqp d6ng nhu giao kSt hqp d6ng, hi~u lvc cua hqp

d6ng, dam bao ki kSt va thvc hi~n hqp d6ng Nhung vAn d~ nay

se thvc hi~n theo cac quy dinh cua BQ lu~t Dan S\f

Hai la, BQ lu~t Dan S\f quy djnh v~ ca nhan, phap nhan, nang

tvc phap lu~t, nang tvc hanh vi, uy quy~n va d~i di~n, chAm dUt:

phap nhan Phap lu~t thuang m~i quy djnh quy chB thuang nhan

danh cho t6 chuc va ca nhan kinh doanh Ben c~nh cac quy djnh

rieng nay cua Lu~t Thuang m~i, cac quy djnh chung cua Lu~t

Dan S\f v~n c6 hi~u lgc ap d\lng v6i mQi t6 chuc, ca nhan, bao

g6m ca t6 chuc, ca nhan kinh doanh

1

PTS Ph~m Duy Nghia, Giao tr1nh Lufrit Thuang mr;~i Vi¢t Nam, Nxb D~i hqc

Qu6c gia Ha NQi, 1998, tr 25, 26

32

Slf Phuong phap xay dl!Ylg phap lutJt theo mo hinh nay tlii c6 ngudn g6c tit xa xua (lex specialis va lex generalis) Trong qua trinh tip dl;ing, lu(lt rieng bao gia ciing au(Jc tip dl;ing truac, tt6i vai nhifng vdn ad ma lu(lt rieng khong tlidu chinh thi tip dl;ing cdc quy tlinh cua lut;lt chung" 1 Hi~n nay, nguyen t~c nay duqc th~

hi~n kha ro net trong phap lu~t Vi~t Nam Di~u 4 Lu~t Thuang m~i nam 2005 quy djnh nguyen t~c ap d\lng Lu~t Thuang m~i va phap lu~t c6 lien quan, theo d6, ho~t d9ng thuang m~i phai tuan theo Lu~t Thuang m~i va phap lu~t c6 lien quan NSu ho~t d9ng thuang m~i khong duqc quy djnh trong Lu~t Thuang m~i va trong cac lu~t khac thl ap d\lng quy dinh cua BQ lu~t Dan S\f

M6i quan h~ giua Lu~t Thuang m~i va Lu~t Dan S\f trong phap lu~t Vi~t Nam th~ hi~n thong qua nhfrng khia c~nh ca ban nhu sau:

MQt la, BQ lu~t Dan S\f la van ban quy dinh v~ nghia V\1 va hqp d6ng, khong c6 sv phan bi~t chu th~ (kinh doanh hay khong kinh doanh) va m\lC dtch (lqi nhu~n hay phi lqi nhu~n)trong quy dinh v~ hqp d6ng dan S\f Lu~t Thuang m~i khi quy djnh v~ ho~t d9ng thuang m~i, chu ySu chi quy dinh cac quy~n va nghia V\1 cua cac ben trong giao dich thuang m~i Khong quy dinh cac vAn d~ phap H v~ hqp d6ng nhu giao kSt hqp d6ng, hi~u lvc cua hqp d6ng, dam bao ki kSt va thvc hi~n hqp d6ng Nhung vAn d~ nay

Hai la, BQ lu~t Dan S\f quy djnh v~ ca nhan, phap nhan, nang tvc phap lu~t, nang tvc hanh vi, uy quy~n va d~i di~n, chAm dUt:

phap nhan Phap lu~t thuang m~i quy djnh quy chB thuang nhan danh cho t6 chuc va ca nhan kinh doanh Ben c~nh cac quy djnh rieng nay cua Lu~t Thuang m~i, cac quy djnh chung cua Lu~t Dan S\f v~n c6 hi~u lgc ap d\lng v6i mQi t6 chuc, ca nhan, bao g6m ca t6 chuc, ca nhan kinh doanh

hi~n kha ro net trong phap lu~t Vi~t Nam Di~u 4 Lu~t Thuang m~i nam 2005 quy djnh nguyen t~c ap d\lng Lu~t Thuang m~i va phap lu~t c6 lien quan, theo d6, ho~t d9ng thuang m~i phai tuan theo Lu~t Thuang m~i va phap lu~t c6 lien quan NSu ho~t d9ng thuang m~i khong duqc quy djnh trong Lu~t Thuang m~i va trong cac lu~t khac thl ap d\lng quy dinh cua BQ lu~t Dan S\f

M6i quan h~ giua Lu~t Thuang m~i va Lu~t Dan S\f trong phap lu~t Vi~t Nam th~ hi~n thong qua nhfrng khia c~nh ca ban nhu sau:

MQt la, BQ lu~t Dan S\f la van ban quy dinh v~ nghia V\1 va hqp d6ng, khong c6 sv phan bi~t chu th~ (kinh doanh hay khong kinh doanh) va m\lC dtch (lqi nhu~n hay phi lqi nhu~n)trong quy dinh v~ hqp d6ng dan S\f Lu~t Thuang m~i khi quy djnh v~ ho~t d9ng thuang m~i, chu ySu chi quy dinh cac quy~n va nghia V\1 cua cac ben trong giao dich thuang m~i Khong quy dinh cac vAn d~ phap H v~ hqp d6ng nhu giao kSt hqp d6ng, hi~u lvc cua hqp d6ng, dam bao ki kSt va thvc hi~n hqp d6ng Nhung vAn d~ nay

Hai la, BQ lu~t Dan S\f quy djnh v~ ca nhan, phap nhan, nang tvc phap lu~t, nang tvc hanh vi, uy quy~n va d~i di~n, chAm dUt:

phap nhan Phap lu~t thuang m~i quy djnh quy chB thuang nhan danh cho t6 chuc va ca nhan kinh doanh Ben c~nh cac quy djnh rieng nay cua Lu~t Thuang m~i, cac quy djnh chung cua Lu~t Dan S\f v~n c6 hi~u lgc ap d\lng v6i mQi t6 chuc, ca nhan, bao g6m ca t6 chuc, ca nhan kinh doanh

Hai la, BQ lu~t Dan S\f quy djnh v~ ca nhan, phap nhan, nang tvc phap lu~t, nang tvc hanh vi, uy quy~n va d~i di~n, chAm dUt: phap nhan Phap lu~t thuang m~i quy djnh quy chB thuang nhan danh cho t6 chuc va ca nhan kinh doanh Ben c~nh cac quy djnh rieng nay cua Lu~t Thuang m~i, cac quy djnh chung cua Lu~t Dan S\f v~n c6 hi~u lgc ap d\lng v6i mQi t6 chuc, ca nhan, bao g6m ca t6 chuc, ca nhan kinh doanh

1

PTS Ph~m Duy Nghia, Giao tr1nh Lufrit Thuang mr;~i Vi¢t Nam, Nxb D~i hqc Qu6c gia Ha NQi, 1998, tr 25, 26

32

Trang 33

Ba la, do ban chdt chung cua cac giao djch thuang m~i va

giao djch dan sv d~u hlnh thanh, thay d6i, chdm dlrt: tren ca sa

thoa thu~n, tv nguy~n, tv do y chi, nen vi~c giai quySt tranh chdp

thuang m~i, tranh chdp dan sv t~i Toa an d~u thvc hi~n theo thu

tvc t6 tvng quy djnh t~i B9 lu~t T6 tvng dan ~v Ben c~nh d6,

Lu~t Thuang m~ quy djnh them m9t s6 phuang thuc giai quySt

tranh chdp thuang m~i ngoai Toa an, dap 11ng yeu cdu khac nhau

cua cac thuang nhan c6 tranh chdp trong ho~t dQng thuang m~i,

d6 la giai quySt tranh chdp b~ng trQng tai thuang m~i, giai quySt

tranh chdp thong qua thuang luQ'llg, boa giai thuang m~i

2 Luit Thmmg m,i Vi~t Nam va Lu~t Thuong m,i quae t~

Cung chung em "g6c" la Lu~t Thuang m~i - di~u chinh cac

quan h~ thuang m~i, di~n ra chu ySu giua cac thuang nhan, khai

ni~m Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam va Lu~t Thuang m~i qu6c tS

duqc su dvng kha ph6 biSn v6i sv phan bi~t: Lu~t Thuang m~i

qu6c tS la llnh vvc phap lu~t thuang m~i chuyen sau, gbm t6ng

th~ cac quy tdc va quy ph~m phap lu~t di~u chinh cac quan h~

thuang m~i c6 ySu t6 nuoc ngoai, bao gbm quan h~ thuang m~i

hang boa, thuang m~i djch Vl), thuang m~i dftu tU Va thuang m~i

lien quan dSn quy~n sa hfru tri tu~.1 Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam

gbm cac quy ph~m phap lu~t di~u chinh cac quan h~ thuang m~i

di~n ra chu ySu giua cac thuang nhan trong nuoc Tuy nhien, vi~c ·

xac dinh ngubn cua Lu~t Thuang m~i qu6c tS la phap lu~t qu6c

gia, di~u uoc qu6c tS, t~p quan qu6c tS cho thdy, Lu~t Thuang

m~i qu6c ts cung bao gbm t6ng th~ cac quy dinh do nha nuoc

Vi~t Nam ban hanh ho~c thira nh~n Do d6, vi~c phan bi~t Lu~t

Thuang m~i Vi~t Nam va Lu~t Thuang m~i qu6c tS ro rang chi

mang tinh tuang d6i va chu ySu chi c6 y ngh1a trong nghien ctru

va dao t~o lu~t

1 PGS.TS Nguy€n Ba Di~n, Gido tr'inh Lu<it Thuang m(li qu6c ti, Nxb D~i hQc

Qu6c gia Ha N{>i, 2006, tr 17, 18

cua cac thuang nhan c6 tranh chdp trong ho~t dQng thuang m~i, d6 la giai quySt tranh chdp b~ng trQng tai thuang m~i, giai quySt tranh chdp thong qua thuang luQ'llg, boa giai thuang m~i

Cung chung em "g6c" la Lu~t Thuang m~i - di~u chinh cac quan h~ thuang m~i, di~n ra chu ySu giua cac thuang nhan, khai ni~m Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam va Lu~t Thuang m~i qu6c tS duqc su dvng kha ph6 biSn v6i sv phan bi~t: Lu~t Thuang m~i qu6c tS la llnh vvc phap lu~t thuang m~i chuyen sau, gbm t6ng

thuang m~i c6 ySu t6 nuoc ngoai, bao gbm quan h~ thuang m~i hang boa, thuang m~i djch Vl), thuang m~i dftu tU Va thuang m~i lien quan dSn quy~n sa hfru tri tu~.1 Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam

gbm cac quy ph~m phap lu~t di~u chinh cac quan h~ thuang m~i di~n ra chu ySu giua cac thuang nhan trong nuoc Tuy nhien, vi~c · xac dinh ngubn cua Lu~t Thuang m~i qu6c tS la phap lu~t qu6c gia, di~u uoc qu6c tS, t~p quan qu6c tS cho thdy, Lu~t Thuang m~i qu6c ts cung bao gbm t6ng th~ cac quy dinh do nha nuoc Vi~t Nam ban hanh ho~c thira nh~n Do d6, vi~c phan bi~t Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam va Lu~t Thuang m~i qu6c tS ro rang chi

va dao t~o lu~t

1 PGS.TS Nguy€n Ba Di~n, Gido tr'inh Lu<it Thuang m(li qu6c ti, Nxb D~i hQc Qu6c gia Ha N{>i, 2006, tr 17, 18

Cung chung em "g6c" la Lu~t Thuang m~i - di~u chinh cac quan h~ thuang m~i, di~n ra chu ySu giua cac thuang nhan, khai ni~m Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam va Lu~t Thuang m~i qu6c tS duqc su dvng kha ph6 biSn v6i sv phan bi~t: Lu~t Thuang m~i qu6c tS la llnh vvc phap lu~t thuang m~i chuyen sau, gbm t6ng

thuang m~i c6 ySu t6 nuoc ngoai, bao gbm quan h~ thuang m~i hang boa, thuang m~i djch Vl), thuang m~i dftu tU Va thuang m~i lien quan dSn quy~n sa hfru tri tu~.1 Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam

va dao t~o lu~t

2 Luit Thmmg m,i Vi~t Nam va Lu~t Thuong m,i quae t~ Cung chung em "g6c" la Lu~t Thuang m~i - di~u chinh cac quan h~ thuang m~i, di~n ra chu ySu giua cac thuang nhan, khai ni~m Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam va Lu~t Thuang m~i qu6c tS duqc su dvng kha ph6 biSn v6i sv phan bi~t: Lu~t Thuang m~i qu6c tS la llnh vvc phap lu~t thuang m~i chuyen sau, gbm t6ng

th~ cac quy tdc va quy ph~m phap lu~t di~u chinh cac quan h~ thuang m~i c6 ySu t6 nuoc ngoai, bao gbm quan h~ thuang m~i hang boa, thuang m~i djch Vl), thuang m~i dftu tU Va thuang m~i lien quan dSn quy~n sa hfru tri tu~.1 Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam

va dao t~o lu~t

33

Trang 34

v NGUON Cd BAN cUA LUAT TmfdNG ~ V$T NAM

N gudn cua phap lu~t la tdt ca cac can cu dugc cac chu thS c6

thAm quy€n su d\}ng Htm ca sa dS xay d\ffig, ban hanh, giai thich

phap lu~t cling nhu dS ap d\}ng vao vi~c giai quy€t cac V\1 vi~c

phap 1i trong thgc t€ 1 Ti€p c~n v6i y nghia ngu6n hlnh thuc cua

phap lu~t, ngu6n cua Lu~t Thuang m~i Vi~t N am bao g6m nhiing

phuang thuc t6n t~i cua cac quy ph~m phap lu~t hay lanai chua

d\ffig, nai cung cdp cac quy ph~m phap lu~t, tuc la nhiing can cu

rna cac chu thS c6 thAm quy€n dga vao d6 dS giai quy€t cac V\1

vi~c phap 1i xay ra trong thgc t€2 lien quan den vi~c xac djnh quy

ch€ thuang nhan, di€u chinh ho~t d9ng thuang m~i cua thuang

nhan va giai quy€t tranh chdp thuang m~i gifra hQ Ngu6n cua

Lu~t Thuang m~i bao g6m:

1 Hi~n phap

Hi€n phap la d~o lu~t ca ban cua nha nu6c, la ngudn cua

nhi€u nganh lu~t va chua dgng nhi€u quy djnh mang tinh

nguyen t~c cua nhi€u ITnh vgc phap lu~t khac nhau, quy djnh v€

ch€ dQ kinh t€, ch€ dQ van boa, khoa hQc, cong ngh~, an ninh,

qu6c phong, quy€n va nghia V\1 ca ban cua cong dan, d~c bi~t la

quy€n w do kinh doanh lam nen tang thgc hi~n cac ho~t d9ng

ddu tu kinh doanh V 6i tinh chdt la ngufin quan trQng cua Lu~t

Thuang m~i, Hi€n phap nam 2013 quy djnh ch€ dQ kinh t€, quy

djnh quy€n cong dan trong llnh V\fC kinh t€, theo d6: "MQi nguoi

c6 quy€n t\l do kinh·doanh trong nhiing nganh ngh€ rna phap lu~t

khong cdm" 3 Day la quy djnh mang tfnh nBn tang, la ca sa quan

trQng dS C\1 thS hoa quyen t\l do kinh doanh trong cac van ban

phap lu~t thuang m~i hi~n hanh

1 TS Nguy~n Thi H6i, "V~ khai ni~m ngu6n cua phap lu~t", Tr;lp ch( Lu(lt hQc, s6

thAm quy€n su d\}ng Htm ca sa dS xay d\ffig, ban hanh, giai thich phap lu~t cling nhu dS ap d\}ng vao vi~c giai quy€t cac V\1 vi~c phap 1i trong thgc t€ 1 Ti€p c~n v6i y nghia ngu6n hlnh thuc cua phap lu~t, ngu6n cua Lu~t Thuang m~i Vi~t N am bao g6m nhiing phuang thuc t6n t~i cua cac quy ph~m phap lu~t hay lanai chua d\ffig, nai cung cdp cac quy ph~m phap lu~t, tuc la nhiing can cu rna cac chu thS c6 thAm quy€n dga vao d6 dS giai quy€t cac V\1 vi~c phap 1i xay ra trong thgc t€2 lien quan den vi~c xac djnh quy ch€ thuang nhan, di€u chinh ho~t d9ng thuang m~i cua thuang nhan va giai quy€t tranh chdp thuang m~i gifra hQ Ngu6n cua Lu~t Thuang m~i bao g6m:

1 Hi~n phap Hi€n phap la d~o lu~t ca ban cua nha nu6c, la ngudn cua nhi€u nganh lu~t va chua dgng nhi€u quy djnh mang tinh nguyen t~c cua nhi€u ITnh vgc phap lu~t khac nhau, quy djnh v€

ch€ dQ kinh t€, ch€ dQ van boa, khoa hQc, cong ngh~, an ninh, qu6c phong, quy€n va nghia V\1 ca ban cua cong dan, d~c bi~t la quy€n w do kinh doanh lam nen tang thgc hi~n cac ho~t d9ng ddu tu kinh doanh V 6i tinh chdt la ngufin quan trQng cua Lu~t Thuang m~i, Hi€n phap nam 2013 quy djnh ch€ dQ kinh t€, quy djnh quy€n cong dan trong llnh V\fC kinh t€, theo d6: "MQi nguoi

c6 quy€n t\l do kinh·doanh trong nhiing nganh ngh€ rna phap lu~t khong cdm" 3 Day la quy djnh mang tfnh nBn tang, la ca sa quan trQng dS C\1 thS hoa quyen t\l do kinh doanh trong cac van ban phap lu~t thuang m~i hi~n hanh

1 Hi~n phap Hi€n phap la d~o lu~t ca ban cua nha nu6c, la ngudn cua nhi€u nganh lu~t va chua dgng nhi€u quy djnh mang tinh nguyen t~c cua nhi€u ITnh vgc phap lu~t khac nhau, quy djnh v€

ch€ dQ kinh t€, ch€ dQ van boa, khoa hQc, cong ngh~, an ninh, qu6c phong, quy€n va nghia V\1 ca ban cua cong dan, d~c bi~t la quy€n w do kinh doanh lam nen tang thgc hi~n cac ho~t d9ng ddu tu kinh doanh V 6i tinh chdt la ngufin quan trQng cua Lu~t Thuang m~i, Hi€n phap nam 2013 quy djnh ch€ dQ kinh t€, quy djnh quy€n cong dan trong llnh V\fC kinh t€, theo d6: "MQi nguoi

1 Hi~n phap Hi€n phap la d~o lu~t ca ban cua nha nu6c, la ngudn cua nhi€u nganh lu~t va chua dgng nhi€u quy djnh mang tinh nguyen t~c cua nhi€u ITnh vgc phap lu~t khac nhau, quy djnh v€ ch€ dQ kinh t€, ch€ dQ van boa, khoa hQc, cong ngh~, an ninh, qu6c phong, quy€n va nghia V\1 ca ban cua cong dan, d~c bi~t la quy€n w do kinh doanh lam nen tang thgc hi~n cac ho~t d9ng ddu tu kinh doanh V 6i tinh chdt la ngufin quan trQng cua Lu~t Thuang m~i, Hi€n phap nam 2013 quy djnh ch€ dQ kinh t€, quy djnh quy€n cong dan trong llnh V\fC kinh t€, theo d6: "MQi nguoi

Trang 35

2 Lu~t va cac van ban drr6i lu~t

Cac van ban quy ph~m phap lu~t Ut cac van ban chua dvng

quy ·ph~m phap lu~t ·do Qu6c h9i, Uy ban thuemg vv Qu6c h()i,

' Chinh phu va cac C(J quan c6 thfun quy~n khac ban hanh Ngu6n cua

Lu~~ Thuang m~i bao g6m cac van ban quy ph~ phap lu~t chua

dvng cac quy ph~ phap lu~t xac djnh dja vi phap li cho thuang

nhan, di~u chinh cac ho~t d9ng thuang m~i cua thuang nhan va

giai quy~t tranh chAp thuang m~i giua hQ Cac van ban quy ph~m

phap lu~t la ngu6n chu y~u cua Lu~t Thuang m~i g6m c6:

- Lu~t Doanh nghi~p quy djnh v~ cac lo~i hlnh doanh

nghi~p, thanh l~p, t6 chuc ho~t d9ng, t6 chuc l~i, giai th~ doanh

nghi~p; quy~n va nghia V\l cua doanh nghi~p va chu sa hfru cua

doanh nghi~p

- Lu~t Dftu tu quy djnh v~ cac hlnh thuc va thu tl)c dftu tu,

nganh ngh~ cAm dftu tu kinh doanh va nganh ngh~ kinh doanh c6

di~u ki~n, bi~n phap dam bao, uu dai va h6 trq dftu tu

-Lu~t Pha san quy djnh di~u ki~n va thu t\}C pha san doanh

nghi~p, _ hgp tac Xa, thu t\}C ph\lC h6i va thanh toan nq trong di~u

ki~n doanh nghi~p mAt kha nang thanh toan nq d~n h~n;

-Lu~t Thuang m~i di~u chinh cac ho~t d9ng thuang m~i cua

thuang nhan va cac hlnh thuc trach nhi~m phap li ap dvng d6i vm

cac vi ph~m phap lu~t v~ hgp d6ng thuang m~;

~ Lu~t TrQng tai thuang m~i quy djnh·thu t1;1c giai quy~t tranh

chdp thuang m~i bAng trQng tai;

- B9 lu~t T6 t1;1ng dan sv quy dinh thu tvc giai quy~t tranh

chdp thuang m~i, dan S\1' bAng Toa an;

- B9 lu~t Dan sg quy dinh chu th~ cua cac quan h~ dan sg,

quy djnh V~ sa hfru, V~ nghia V\l va hgp d6ng lam n~n tang cho

cac ho~t d9ng thuang m~i;

- Cac Phap l~nh, nghi djnh, quy~t djnh, thong tu, nghi quy~t

cua ~9i d6ng Thdm phan

35

2 Lu~t va cac van ban drr6i lu~t Cac van ban quy ph~m phap lu~t Ut cac van ban chua dvng quy ·ph~m phap lu~t ·do Qu6c h9i, Uy ban thuemg vv Qu6c h()i, ' Chinh phu va cac C(J quan c6 thfun quy~n khac ban hanh Ngu6n cua Lu~~ Thuang m~i bao g6m cac van ban quy ph~ phap lu~t chua dvng cac quy ph~ phap lu~t xac djnh dja vi phap li cho thuang nhan, di~u chinh cac ho~t d9ng thuang m~i cua thuang nhan va giai quy~t tranh chAp thuang m~i giua hQ Cac van ban quy ph~m phap lu~t la ngu6n chu y~u cua Lu~t Thuang m~i g6m c6:

- Lu~t Doanh nghi~p quy djnh v~ cac lo~i hlnh doanh nghi~p, thanh l~p, t6 chuc ho~t d9ng, t6 chuc l~i, giai th~ doanh nghi~p; quy~n va nghia V\l cua doanh nghi~p va chu sa hfru cua doanh nghi~p

- Lu~t Dftu tu quy djnh v~ cac hlnh thuc va thu tl)c dftu tu, nganh ngh~ cAm dftu tu kinh doanh va nganh ngh~ kinh doanh c6 di~u ki~n, bi~n phap dam bao, uu dai va h6 trq dftu tu

-Lu~t Pha san quy djnh di~u ki~n va thu t\}C pha san doanh nghi~p, _ hgp tac Xa, thu t\}C ph\lC h6i va thanh toan nq trong di~u ki~n doanh nghi~p mAt kha nang thanh toan nq d~n h~n;

-Lu~t Thuang m~i di~u chinh cac ho~t d9ng thuang m~i cua thuang nhan va cac hlnh thuc trach nhi~m phap li ap dvng d6i vm cac vi ph~m phap lu~t v~ hgp d6ng thuang m~;

~ Lu~t TrQng tai thuang m~i quy djnh·thu t1;1c giai quy~t tranh chdp thuang m~i bAng trQng tai;

- B9 lu~t T6 t1;1ng dan sv quy dinh thu tvc giai quy~t tranh chdp thuang m~i, dan S\1' bAng Toa an;

quy djnh V~ sa hfru, V~ nghia V\l va hgp d6ng lam n~n tang cho cac ho~t d9ng thuang m~i;

- Cac Phap l~nh, nghi djnh, quy~t djnh, thong tu, nghi quy~t cua ~9i d6ng Thdm phan

35

- Lu~t Pha san quy djnh di~u ki~n va thu t\}C pha san doanh nghi~p, _ hgp tac Xa, thu t\}C ph\lC h6i va thanh toan nq trong di~u ki~n doanh nghi~p mAt kha nang thanh toan nq d~n h~n;

35

- Lu~t Pha san quy djnh di~u ki~n va thu t\}C pha san doanh nghi~p, _ hgp tac Xa, thu t\}C ph\lC h6i va thanh toan nq trong di~u ki~n doanh nghi~p mAt kha nang thanh toan nq d~n h~n;

35

Trang 36

3 Di~u u6'c quae t~

Di~u u6c qu6c tS song phuang va diSu u6c qu6c tS da phuang

la ngu6n quan tr9ng, chu ySu di~u chinh cac quan h~ thuang m~i

c6 ySu t6 nu6c ngohl Di~u u6c qu6c tS khong chi chi ph6i quan h~

thuang m~i hang hoa, thuang m~i djch V\1 c6 ySu t6 nu6c ngohl

rna con chi ph6i quan h~ ddu tu g6p v6n thanh l~p doanh nghi~p

cua thuang nhan trong truemg hgp lien quan dSn cac cam kSt rna

CUa thj truemg djch V\1 va hlnh thuc hi~n di~n thuang m~i CUa nha

ddu tu nu6c ngoai t~i Vi~t Nam Di~u u6c qu6c tS c6 lien quan,

tac d{)ng dSn vi~c sua d6i, b6 sung phap lu~t thuang m~i cua

qu6c gia nh~m dam bao yeu cdu tuang thich va duqc uu tien ap

dl)ng trong truemg hgp c6 sv khac bi~t v6i phap lu~t qu6c n{)i

4 Tip quan thuong m~i

T~p quan la "thvc tS ma b~ng S\T thua nh~n chung va lau dai

d6i vm n6, th6i quen khong thay d6i da tro thanh c6 hi~u lvc nhu

phap lu~t'' 1 T~p quan thuang m~i la th6i quen duqc thua nh~n

r{)ng rai trong ho~t d{)ng thuang m~i tren m{)t vung, mi~n ho~c

IDQt linh VlJC thuong m~i, CO n{)i dung fO rang dUQ'C cac ben thua

nh~n d~ xac djnh quy~n Va nghia Vl) CUa cac ben trong ho~t d{)ng

thuang m~i T~p quan thuang m~i c6 y nghia d~c bi~t quan tr9ng

trong vi~c giai thich va b6 sung cac nghia V\1 hgp d6ng 2 Phap

lu~t thuong m~i Vi~t Nam quy dinh ro vi~c cho phep ap d1;tng t~p

quan thuang m~i qu6c tS trong cac giao dich thuang m~i c6 y~u

t6 nu6c ngoai, n~u t~p quan d6 khong trai v6i nguyen t~c ca ban

cua phap lu~t Vi~t N am 3

1 Black's Law Dictionary, 1999, tr 390

2 ThS Nguy€n Thi Kh~, ThS Bui Thi Khuyen, Lu~t Thuang mr;Ji va giai quyit

tranh chdp thuang mr;Ji, Nxb Tai chfnh, 2007, tr 37

3 Di~u 5 Lu~t Thuong ID?i nam 2005

36

3 Di~u u6'c quae t~

la ngu6n quan tr9ng, chu ySu di~u chinh cac quan h~ thuang m~i c6 ySu t6 nu6c ngohl Di~u u6c qu6c tS khong chi chi ph6i quan h~

thuang m~i hang hoa, thuang m~i djch V\1 c6 ySu t6 nu6c ngohl rna con chi ph6i quan h~ ddu tu g6p v6n thanh l~p doanh nghi~p cua thuang nhan trong truemg hgp lien quan dSn cac cam kSt rna CUa thj truemg djch V\1 va hlnh thuc hi~n di~n thuang m~i CUa nha ddu tu nu6c ngoai t~i Vi~t Nam Di~u u6c qu6c tS c6 lien quan, tac d{)ng dSn vi~c sua d6i, b6 sung phap lu~t thuang m~i cua qu6c gia nh~m dam bao yeu cdu tuang thich va duqc uu tien ap dl)ng trong truemg hgp c6 sv khac bi~t v6i phap lu~t qu6c n{)i

4 Tip quan thuong m~i T~p quan la "thvc tS ma b~ng S\T thua nh~n chung va lau dai d6i vm n6, th6i quen khong thay d6i da tro thanh c6 hi~u lvc nhu phap lu~t'' 1 T~p quan thuang m~i la th6i quen duqc thua nh~n r{)ng rai trong ho~t d{)ng thuang m~i tren m{)t vung, mi~n ho~c IDQt linh VlJC thuong m~i, CO n{)i dung fO rang dUQ'C cac ben thua nh~n d~ xac djnh quy~n Va nghia Vl) CUa cac ben trong ho~t d{)ng thuang m~i T~p quan thuang m~i c6 y nghia d~c bi~t quan tr9ng trong vi~c giai thich va b6 sung cac nghia V\1 hgp d6ng 2 Phap lu~t thuong m~i Vi~t Nam quy dinh ro vi~c cho phep ap d1;tng t~p quan thuang m~i qu6c tS trong cac giao dich thuang m~i c6 y~u t6 nu6c ngoai, n~u t~p quan d6 khong trai v6i nguyen t~c ca ban cua phap lu~t Vi~t N am 3

2 ThS Nguy€n Thi Kh~, ThS Bui Thi Khuyen, Lu~t Thuang mr;Ji va giai quyit tranh chdp thuang mr;Ji, Nxb Tai chfnh, 2007, tr 37

36

3 Di~u u6'c quae t~

la ngu6n quan tr9ng, chu ySu di~u chinh cac quan h~ thuang m~i c6 ySu t6 nu6c ngohl Di~u u6c qu6c tS khong chi chi ph6i quan h~

thuang m~i hang hoa, thuang m~i djch V\1 c6 ySu t6 nu6c ngohl rna con chi ph6i quan h~ ddu tu g6p v6n thanh l~p doanh nghi~p cua thuang nhan trong truemg hgp lien quan dSn cac cam kSt rna CUa thj truemg djch V\1 va hlnh thuc hi~n di~n thuang m~i CUa nha ddu tu nu6c ngoai t~i Vi~t Nam Di~u u6c qu6c tS c6 lien quan, tac d{)ng dSn vi~c sua d6i, b6 sung phap lu~t thuang m~i cua qu6c gia nh~m dam bao yeu cdu tuang thich va duqc uu tien ap dl)ng trong truemg hgp c6 sv khac bi~t v6i phap lu~t qu6c n{)i

36

3 Di~u u6'c quae t~

la ngu6n quan tr9ng, chu ySu di~u chinh cac quan h~ thuang m~i c6 ySu t6 nu6c ngohl Di~u u6c qu6c tS khong chi chi ph6i quan h~ thuang m~i hang hoa, thuang m~i djch V\1 c6 ySu t6 nu6c ngohl rna con chi ph6i quan h~ ddu tu g6p v6n thanh l~p doanh nghi~p cua thuang nhan trong truemg hgp lien quan dSn cac cam kSt rna CUa thj truemg djch V\1 va hlnh thuc hi~n di~n thuang m~i CUa nha ddu tu nu6c ngoai t~i Vi~t Nam Di~u u6c qu6c tS c6 lien quan, tac d{)ng dSn vi~c sua d6i, b6 sung phap lu~t thuang m~i cua qu6c gia nh~m dam bao yeu cdu tuang thich va duqc uu tien ap dl)ng trong truemg hgp c6 sv khac bi~t v6i phap lu~t qu6c n{)i

36

Trang 37

5 An I~

An 1~ Ut lo~i ngu6n rAt quan trQng cua phap lu~t cac nu6c

thu9c h~ th6ng thong lu~t 0 Vi~t N am, an 1~ m6i dugc chinh

thuc cong nh~n Theo Nghj quy~t cua H9i d6ng Thftm phan Toa

an nhan dan t6i cao, an 1~ la nhung l~p lu~n, phan quy~t trong ban

an, quy~t djnh da c6 hi~u Ivc phap lu~t cua Toa an vS m9t 'T\1 vi~c

C\1 th~ dugc H9i d6ng Thfim phan Toa an nhan dan t6i C':l.O Iva

chQn va dugc Chanh an Toa an nhan dan t6i cao cong b6 Ht an 1~

d~ cac Toa an nghien CUu, ap d\}ng trong xet xu l

VI l-IB THONG MON HQC LU!T THlfdNG ~ ~T NAM

Mon hQc Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam dugc xay dvng tren ca

Sa nhfrng thrum t\l'U CUa k:hoa hQC phap If va nQi dung cua no ph\1

thu9c k:ha nhisu vao k~t cAu chuang trlnh dao t~o va Iu~t thvc

djnh T~i cac ca sa dao t~o cu nhan lu~t a Vi~t Nam hi~n nay, k~t

cAu chuang trlnh dao t~o c6 nhfrng k:hac bi~t dang k~, do v~y, n9i

dung chuang trlnh mon hQc Lu~t Thuang m~i Vi~t N·am cfing c6

nhfrng k:hac bi~t Ngay t~i m9t ca sa dao t~o, d6i vm cung m9t

mon hQc, chuang trlnh giang d~y cho m6i chuyen nganh/ma

nganh k:hac nhau cfing c6 th~ c6 sv k:hac nhau

0 mire d9 khai quat, h~ th6ng mon hQc Lu~t Thuang m~j

Vi~t Nam g6m cac nh6m kiSn thuc ca ban sau:

- Nhung vAn dS chung ve Lu~t Thuang m~i;

- Phap lu~t vS cac lo~i hinh doanh nghi~p va cac chu th~ kinh

doanh khac (bao g6m ca phap lu~t ve thanh l~p, giai th~, pha san

doanh nghi~p );

- Phap lu~t vS ho~t d9ng thuang m~i;

- Phap lu~t vS giai quySt tranh chAp thuang m~i

1 Di~u 1 Nghi quy~t s6 03/2015/NQ-HDTP ngay 28/10/2015 cua H{)i d6ng Thfrm

phan Toa an nhan dan t6i cao v~ quy trlnh lga ch<;>n, cong b6 va ap dt.mg an 1~

37

5 An I~

An 1~ Ut lo~i ngu6n rAt quan trQng cua phap lu~t cac nu6c thu9c h~ th6ng thong lu~t 0 Vi~t N am, an 1~ m6i dugc chinh thuc cong nh~n Theo Nghj quy~t cua H9i d6ng Thftm phan Toa

an, quy~t djnh da c6 hi~u Ivc phap lu~t cua Toa an vS m9t 'T\1 vi~c C\1 th~ dugc H9i d6ng Thfim phan Toa an nhan dan t6i C':l.O Iva chQn va dugc Chanh an Toa an nhan dan t6i cao cong b6 Ht an 1~

VI l-IB THONG MON HQC LU!T THlfdNG ~ ~T NAM Mon hQc Lu~t Thuang m~i Vi~t Nam dugc xay dvng tren ca

Sa nhfrng thrum t\l'U CUa k:hoa hQC phap If va nQi dung cua no ph\1 thu9c k:ha nhisu vao k~t cAu chuang trlnh dao t~o va Iu~t thvc djnh T~i cac ca sa dao t~o cu nhan lu~t a Vi~t Nam hi~n nay, k~t cAu chuang trlnh dao t~o c6 nhfrng k:hac bi~t dang k~, do v~y, n9i dung chuang trlnh mon hQc Lu~t Thuang m~i Vi~t N·am cfing c6 nhfrng k:hac bi~t Ngay t~i m9t ca sa dao t~o, d6i vm cung m9t mon hQc, chuang trlnh giang d~y cho m6i chuyen nganh/ma nganh k:hac nhau cfing c6 th~ c6 sv k:hac nhau

0 mire d9 khai quat, h~ th6ng mon hQc Lu~t Thuang m~j Vi~t Nam g6m cac nh6m kiSn thuc ca ban sau:

- Phap lu~t vS cac lo~i hinh doanh nghi~p va cac chu th~ kinh doanh khac (bao g6m ca phap lu~t ve thanh l~p, giai th~, pha san doanh nghi~p );

1 Di~u 1 Nghi quy~t s6 03/2015/NQ-HDTP ngay 28/10/2015 cua H{)i d6ng Thfrm phan Toa an nhan dan t6i cao v~ quy trlnh lga ch<;>n, cong b6 va ap dt.mg an 1~

37

5 An I~

an, quy~t djnh da c6 hi~u Ivc phap lu~t cua Toa an vS m9t 'T\1 vi~c C\1 th~ dugc H9i d6ng Thfim phan Toa an nhan dan t6i C':l.O Iva chQn va dugc Chanh an Toa an nhan dan t6i cao cong b6 Ht an 1~

37

5 An I~

an, quy~t djnh da c6 hi~u Ivc phap lu~t cua Toa an vS m9t 'T\1 vi~c C\1 th~ dugc H9i d6ng Thfim phan Toa an nhan dan t6i C':l.O Iva chQn va dugc Chanh an Toa an nhan dan t6i cao cong b6 Ht an 1~ d~ cac Toa an nghien CUu, ap d\}ng trong xet xu l

37

Trang 38

Ben c~nh d6, phap lu~t vS c~nh tranh va ki@m soat d9c quySn,

phap lu~t vS thuong m~i h~ng hoa va thuang m~i djch V\1 qu6c t~,

phap lu~t vS sa huu tri tu~ lien quan d~n thuong m~i c6 th@ duqc

b6 sung vao h~ th6ng mon hQc Lu~t T};J.uong m~i Vi~t Nam, n~u

nhu nhfing nQi dung nay khong dUQ'C thi~t k~ thanh mon hQC

rieng Tuy nhien, thi~t k~ mon hQC chuyen sau, phu hqp v6i S\f Iva

chQn theo chuyen nganh dang la xu hu6ng ph6 bi~n trong dao t~o

theo hQc ch~ tin chi t~i cac ca sa dao t~o lu~t a Vi~t Nam

DlNH HUONG THAO LUAN

1 Trinh bay khai quat S\f hinh thanh va phat trien cua phap

lu~t thuang m~i ·

2 Phan tfch khai ni~m Lu~t Thuang m~ Vi~t Nam So sanh v6i

khai ni~m "Lu~t Kinh t~", "Lu~ Kinh doanh" va "Lu~t Thuong m~"

3 Phan tich n9i dung co ban cua Lu~t Thuong m~~ Vi~t Nam

4 Phan tich n9i dung quy ch~ thuang nhan

5 Phan tich m6i quan h~ giua Lu~ Thuong m~ va Lu~t Dan S\f

6 Phan tich m6i quan h~ giua Lu~t Thuong m~i Vi~t N am va

Lu~t Thuong m~i qu6c t~

7 Trinh bay ngubn cua Lu~t Thuong m~i Vi~t Nam

8 Trinh bay hieu bi~t cua anh!chj vS h~ th6ng mon hQc Lu~t

" Thuong m~i Vi~t Nam

38

Ben c~nh d6, phap lu~t vS c~nh tranh va ki@m soat d9c quySn, phap lu~t vS thuong m~i h~ng hoa va thuang m~i djch V\1 qu6c t~, phap lu~t vS sa huu tri tu~ lien quan d~n thuong m~i c6 th@ duqc b6 sung vao h~ th6ng mon hQc Lu~t T};J.uong m~i Vi~t Nam, n~u nhu nhfing nQi dung nay khong dUQ'C thi~t k~ thanh mon hQC rieng Tuy nhien, thi~t k~ mon hQC chuyen sau, phu hqp v6i S\f Iva chQn theo chuyen nganh dang la xu hu6ng ph6 bi~n trong dao t~o theo hQc ch~ tin chi t~i cac ca sa dao t~o lu~t a Vi~t Nam

1 Trinh bay khai quat S\f hinh thanh va phat trien cua phap lu~t thuang m~i ·

2 Phan tfch khai ni~m Lu~t Thuang m~ Vi~t Nam So sanh v6i khai ni~m "Lu~t Kinh t~", "Lu~ Kinh doanh" va "Lu~t Thuong m~"

6 Phan tich m6i quan h~ giua Lu~t Thuong m~i Vi~t N am va Lu~t Thuong m~i qu6c t~

38

6 Phan tich m6i quan h~ giua Lu~t Thuong m~i Vi~t N am va Lu~t Thuong m~i qu6c t~

38

5 Phan tich m6i quan h~ giua Lu~ Thuong m~ va Lu~t Dan S\f 6 Phan tich m6i quan h~ giua Lu~t Thuong m~i Vi~t N am va Lu~t Thuong m~i qu6c t~

38

Trang 39

Chuong2 THUONG NilAN VA HANH VI THUONG M~I

1 Khai ni~m ho~t dC}ng kinh doanh va hanh vi thtrong m~i

a) Khai nifm ho{lt ilpng kinh doanh

Theo Tir di~n ti~ng Vi~t, "kinh doanh" dugc hi~u la t6 chuc

san xu At, huon ban sao cho sinh lgi 1 Nhu v~y, a nghia ph6 thong

kinh doanh khong chi la huon ban rna bao gAm ca san xuAt Han

nua, khong phai tAt ca cac ho~t d9ng san xu At, huon ban d~u I a

kinh doanh rna chi c6 nhfrng ho~t d<}ng san xuAt, huon ban nao c6

sinh lgi m6i dugc coi la kinh doanh

Chuyen sang n8n kinh t~ thi truemg, cac quan h~ kinh t~ c6

nhfrng S\f thay dbi v8 chAt, do d6, tinh chAt cua cac ho~t d<}ng

kinh doanh cling thay dbi theo Di8u d6 doi hoi phai xac djnh l~i

khai ni~m kinh doanh cho phu hgp v6i cac thu<}c tinh v6n c6 cua

n6 Trong nhung nam 90 cua th~ ki tru6c, m<}t s6 van b)an lu~t

nhu Lu~ Cong ti, Lu~t Doanh nghi~p tu nhan nam 1990, Lu~t Doanh

nghi~p nam 1999 va m6i nhAt la Lu~t Doanh nghi~p nam 2014 da

c6 nhfrng quy djnh ghi nh~n khru ni~m kinh doanh

Theo quy djnh cua cac van ban phap lu~t d6 thl "kinh doanh"

1 Vi~n Ngon ngfr, Tit tlidn tiing Vi¢t, Nxb Khoa hQc xa h()i, Ha N()i, 1994

39

Theo Tir di~n ti~ng Vi~t, "kinh doanh" dugc hi~u la t6 chuc san xu At, huon ban sao cho sinh lgi 1 Nhu v~y, a nghia ph6 thong kinh doanh khong chi la huon ban rna bao gAm ca san xuAt Han

nua, khong phai tAt ca cac ho~t d9ng san xu At, huon ban d~u I a kinh doanh rna chi c6 nhfrng ho~t d<}ng san xuAt, huon ban nao c6

Chuyen sang n8n kinh t~ thi truemg, cac quan h~ kinh t~ c6 nhfrng S\f thay dbi v8 chAt, do d6, tinh chAt cua cac ho~t d<}ng kinh doanh cling thay dbi theo Di8u d6 doi hoi phai xac djnh l~i khai ni~m kinh doanh cho phu hgp v6i cac thu<}c tinh v6n c6 cua n6 Trong nhung nam 90 cua th~ ki tru6c, m<}t s6 van b)an lu~t nhu Lu~ Cong ti, Lu~t Doanh nghi~p tu nhan nam 1990, Lu~t Doanh nghi~p nam 1999 va m6i nhAt la Lu~t Doanh nghi~p nam 2014 da c6 nhfrng quy djnh ghi nh~n khru ni~m kinh doanh

39

Trang 40

la Vi~c thgc hi~n lien t\}C m()t, m()t sfJ ho~C tdt ca cac cong do~n

cua qua trlnh ctAu tu, tu san xuAt dSn tieu thv san phAm ho~c cung

tmg djch vv tren thi truang nh~m mvc dfch sinh lqi 1

Nhu v~y, khac voi cac hanh vi dan S\1' thuAn tuy khac (cling

trao d6i, cling cung tmg dich V\1), mvc tieu chfnh cua kinh doanh

la t~o ra lgi nhu~n DfJi vm cac doanh nghi~p, lqi nhu~n dugc t~o

ra khi s6 ti~n thu dugc trong kinh doanh ( doanh thu) Ion han s6

ti~n phai chi phf (chi phf kinh doanh), ti~n ban ra tru ti~n chi phf

b~ng lQ'i nhu~n Bdt cu ho~t d()ng nao, cho du v~ m~t hlnh thuc

gifJng kinh doanh nhung m\}C treu CUa ho~t d()ng do khong phai la

t~o ra lgi nhu~n d~u khong phai la kinh doanh

Phap lu~t quy djnh, hanh vi kinh doanh c6 mvc dfch sinh lgi

(kiSm lai) nhung lai hay 16 l~i khong thanh vdn d~ cho vi~c xac

djnh hanh vi kinh doanh Nhi~u truang hgp san xudt, buon ban

bj 16 nhung vdn la kinh doanh Duoi giac d() phap If, khi xac

djnh hanh vi kinh doanh, chung ta quan tam dSn vi~c c6 ·hay

khong c6 mvc tieu t~o ra lgi nhu~n, chu khong quan tam dSn

vi~c thvc hi~n mvc tieu d6 nhu thS nao C6 the kSt lu~n khai

quat r~ng lgi nhu~n la dfch cu6i cung cua cac nha kinh doanh;

bdt cu ho~t d()ng nao nh~m mvc dfch kiSm lai tren thi truang

cling la ho~t d()ng kinh doanh

b) Khai ni?m hanh vi thU'ung m(li

Thuang m~i la ho~t d()ng ra dai sam trong ljch su xa h()i loai

ngum, tren CO SO S\1' phan cong lao d()ng xa h()i, no da tf>n t~i va

phat trien qua nhi~u hlnh thai kinh tS xa h()i khac nhau sv ra dm

va phat trien cua thuang m~i g~n li~n voi n~n san xudt hang hoa

1 Khm\n 16 Bi~u 4 Lu~t Doanh nghi~p nam 2014

40

la Vi~c thgc hi~n lien t\}C m()t, m()t sfJ ho~C tdt ca cac cong do~n cua qua trlnh ctAu tu, tu san xuAt dSn tieu thv san phAm ho~c cung tmg djch vv tren thi truang nh~m mvc dfch sinh lqi 1

Nhu v~y, khac voi cac hanh vi dan S\1' thuAn tuy khac (cling trao d6i, cling cung tmg dich V\1), mvc tieu chfnh cua kinh doanh

ra khi s6 ti~n thu dugc trong kinh doanh ( doanh thu) Ion han s6 ti~n phai chi phf (chi phf kinh doanh), ti~n ban ra tru ti~n chi phf b~ng lQ'i nhu~n Bdt cu ho~t d()ng nao, cho du v~ m~t hlnh thuc gifJng kinh doanh nhung m\}C treu CUa ho~t d()ng do khong phai la t~o ra lgi nhu~n d~u khong phai la kinh doanh

Phap lu~t quy djnh, hanh vi kinh doanh c6 mvc dfch sinh lgi (kiSm lai) nhung lai hay 16 l~i khong thanh vdn d~ cho vi~c xac djnh hanh vi kinh doanh Nhi~u truang hgp san xudt, buon ban

bj 16 nhung vdn la kinh doanh Duoi giac d() phap If, khi xac djnh hanh vi kinh doanh, chung ta quan tam dSn vi~c c6 ·hay khong c6 mvc tieu t~o ra lgi nhu~n, chu khong quan tam dSn vi~c thvc hi~n mvc tieu d6 nhu thS nao C6 the kSt lu~n khai quat r~ng lgi nhu~n la dfch cu6i cung cua cac nha kinh doanh;

bdt cu ho~t d()ng nao nh~m mvc dfch kiSm lai tren thi truang cling la ho~t d()ng kinh doanh

ngum, tren CO SO S\1' phan cong lao d()ng xa h()i, no da tf>n t~i va phat trien qua nhi~u hlnh thai kinh tS xa h()i khac nhau sv ra dm

40

bj 16 nhung vdn la kinh doanh Duoi giac d() phap If, khi xac djnh hanh vi kinh doanh, chung ta quan tam dSn vi~c c6 ·hay khong c6 mvc tieu t~o ra lgi nhu~n, chu khong quan tam dSn vi~c thvc hi~n mvc tieu d6 nhu thS nao C6 the kSt lu~n khai quat r~ng lgi nhu~n la dfch cu6i cung cua cac nha kinh doanh;

bdt cu ho~t d()ng nao nh~m mvc dfch kiSm lai tren thi truang cling la ho~t d()ng kinh doanh

40

bj 16 nhung vdn la kinh doanh Duoi giac d() phap If, khi xac djnh hanh vi kinh doanh, chung ta quan tam dSn vi~c c6 ·hay khong c6 mvc tieu t~o ra lgi nhu~n, chu khong quan tam dSn vi~c thvc hi~n mvc tieu d6 nhu thS nao C6 the kSt lu~n khai quat r~ng lgi nhu~n la dfch cu6i cung cua cac nha kinh doanh; bdt cu ho~t d()ng nao nh~m mvc dfch kiSm lai tren thi truang cling la ho~t d()ng kinh doanh

40

Định dạng
Số trang	500
Dung lượng	36,64 MB