Giáo án bồi dưỡng học sinh giỏi ngữ văn 6 sách kết nối tri thức với cuộc sống (tháng 10)

Giáo án bồi dưỡng học sinh giỏi ngữ văn 6 sách kết nối tri thức với cuộc sống giáo án bồi dưỡng học sinh giỏi Ngữ văn 6 sách kết nối tri thức

Ngày soạn Ngày giảng Lớp Điều chỉnh ngày giảng

1/10/2021 4,6,8/10/2021

THÁNG 10 – TUẦN 1 CHỦ ĐỀ ĐỌC - HIỂU: CHỦ ĐỀ: TÌNH BẠN VIẾT: kể lại một trải nghiệm vui vẻ, hạnh phúc ( Một lần kết bạn, chuyến đi có ý nghĩa, một lần em giúp đỡ người khác…)

Thời gian thực hiện: 5 tiết

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Rèn kĩ năng làm phần đọc – hiểu theo chủ đề: Tình bạn và kĩ năng viết

bài văn kể lại một trải nghiệm vui vẻ, hạnh phúc ( Một lần kết bạn, chuyến đi có ýnghĩa, một lần em giúp đỡ người khác…)

2 Năng lực:

- Năng lực chung: Hợp tác và giao tiếp, tự chủ và tự lực

- Năng lực đặc thù:

+ Đọc – hiểu ngữ liệu ngoài SGK và kỹ năng trình bày các câu hỏi

+ Sử dụng Tiếng Việt viết đoạn văn, bài văn thể hiện những suy nghĩ bản thân về vấn

đề gợi ra từ ngữ liệu và đoạn trích

+ Tạo lập văn bản

3 Phẩm chất:

Chăm chỉ: Có ý thức học hỏi , học tập bộ môn

II TIẾN TRÌNH ÔN TẬP

I Đọc hiểu

Đọc ngữ liệu và trả lời câu hỏi:

Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:

“Gió bấc thổi ào ào qua khu rừng vắng Những cành cây khẳng khiu chốc chốc run lên bần bật Mưa phùn lất phất…Bên gốc đa, một chú Thỏ bước ra, tay cầm một tấm vải dệt bằng rong Thỏ tìm cách quấn tấm vải lên người cho đỡ rét, nhưng tấm vải bị

gió lật tung, bay đi vun vút Thỏ đuổi theo Tấm vải rơi tròng trành trên ao nước Thỏ vừa đặt chân xuống nước đã vội co lên Thỏ cố khều nhưng đưa chân không tới.

Một chú Nhím vừa đi đến Thỏ thấy Nhím liền nói:

- Tôi đánh rơi tấm vải khoác!

- Thế thì gay go đấy!Trời rét, không có áo khoác thì chịu sau được

Nhím nhặt chiếc que khều… Tấm vải dạt vào bờ, Nhím nhặt lên, giũ nước, quấn lên người Thỏ:

- Phải may thành một chiếc áo, có thế mới kín được

- Tôi đã hỏi rồi Ở đây chẳng có ai may vá gì được

Nhím ra dáng nghĩ:

- Ừ! Muốn may áo phải có kim Tôi thiếu gì kim

Nói xong, Nhím xù lông Quả nhiên vô số những chiếc kim trên mình nhím dựng lên nhọn hoắt

Nhím rút một chiếc lông nhọn, cởi tấm vải trên mình Thỏ để may [ ]

(“Trích Những chiếc áo ấm, Võ Quảng)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn.

Câu 2: Nội dung của đoạn trích trên? Ý nghĩa của đoạn trích trên là gì?

Câu 3: Từ đoạn văn trên, em rút ra cho mình những thông điệp nào?

+ Khi thấy Thỏ bị rơi chiếc áo khoác xuống nước, Nhím đã có hành động

+ lấy giúp bạn chiếc áo khoác bị rơi xuống nước, giũ nước, quấn áo lên người choThỏ;

+ nhổ một chiếc lông trên người mình làm cây kim để may áo cho bạn

- Ý nghĩa:

+ Nhím là người bạn nhân hậu, tốt bụng, luôn quan tâm và sẵn lòng giúp đỡ bạn bè.+ Tình bạn vô tư, trong sáng của Nhím và Thỏ

Câu 3 :

- Hãy quan tâm, giúp đỡ mọi người, nhất là khi họ gặp khó khăn

- Để xây dựng tình bạn cần sự chân thành, trong sáng, không toan tính

- Tình yêu thương giúp ta vượt qua mọi khó khăn, gian khổ

Câu 4 : Bài học

- Nhận thức ; qua đoạn trích em nhận thức được sâu sắc cao ngạo, tự cao, tự đại, coithường người khác là một tính xấu cần được loại bỏ

- Hành động:

+ Trong cuộc sống không được kiêu căng, tự phụ, coi thường người khác

+ Cần sống khiêm tốn, biết quan tâm giúp đỡ người khác, hòa đồng với mọi người.+ Nếu mắc lỗi phải biết nhận ra và sửa chữa những sai lầm mà mình mắc phải, phải tựtrọng, biết nghiêm khắc trước những thiếu xót của mình

Phần II: Làm văn

Câu 1

Gv hướng dẫn hs viết đoạn văn

- Đảm bảo thể thức, dung lượng yêu cầu của một đoạn văn

- Xác định đúng nội dung chủ yếu đoạn văn: Vai trò của tình bạn trong cuộc sống

* Gợi ý dàn bài:

- Mở đoạn: Dẫn dắt được vấn đề: vai trò của tình bạn trong đời sống.

- Thân đoạn:

Tình bạn có ý nghĩa rất lớn với mỗi con người

+ Tình bạn mang đến niềm vui, hạnh phúc

+ Tình bạn khiến cuộc sống trở nên phong phú, đẹp đẽ hơn

+ Tình bạn giúp ta có thêm niềm tin, nghị lực vượt qua những khó khăn, thử thách, giúp con người vươn đến thành công

+ Có bạn ta nơi để sẻ chia những yêu thương, vui buồn của cuộc

(HS biết dùng một vài dẫn chứng trong văn học hay trong thực tế để làm rõ vai trò của tình bạn)

+ Kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề, liên hệ.

Câu 2: Viết bài

- Về hình thức: bài văn cần có 3 phần rõ ràng mở bài, thân bài và kết bài

(Đảm bảo cấu trúc của một bài văn tự sự (có sử dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm)

- Về nội dung:

1 Mở bài:

- Dẫn dắt, giới thiệu câu chuyện

- Ấn tượng của em về câu chuyện đó ( nhớ mãi Không quên, day dứt mãi không thôi,mỗi lần nhớ đến vẫn thấy ân hận, …)

2 Thân bài

a.- Giới thiệu kỷ niệm về chuyến trải nghiệm

- Xảy ra trong thời gian, không gian nào?

- Nhân vật liên quan đến câu chuyện (hình dáng, tuổi tác, tính cách, cách cư xử của người đó )

b - Diễn biến của câu chuyện.

- Đỉnh điểm của câu chuyện

c.- Thái độ tình cảm của nhân vật trong câu chuyện.

3 Kết bài: Kết thúc câu chuyện và cảm xúc của người viết.

* Bài viết trên lớp

Đề: Kể về một lần em được về thăm người thân ở quê nhà.

a Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết.

- Đọc và xác định yêu cầu đề bài, lựa chọn trải nghiệm mà em có ấn tượng sâu sắc vềmột người thân (cha, mẹ, ông, bà, )

- Nhớ lại các chi tiết về trải nghiệm và cảm xúc, suy nghĩ của em qua trải nghiệm,

- Tìm các tư liệu, tranh, ảnh liên quan để minh họa cho trải nghiệm (nếu thấy cầnthiết)

b Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý

* Tìm ý

- Sự việc chính:

+ Đó là sự việc: em từ thành phố trở về quê thăm ông nội sau bao ngày xa cách

+ không gian, địa điểm diễn ra: nơi đầu làng ông ra đón, cảnh tượng quê nhà hiện lêncánh đồng, lũy tre, con đường làng, cây đa, tháp chuông nhà thờ

+ thời gian cụ thể: kì nghỉ hè, buổi chiều

+ Diễn biến của câu chuyện: Điều gì đã xảy ra? Theo thứ tự như thế nào?

(sự việc mở đầu, sự việc phát triển, sự việc kết thúc)

- Ý nghĩa: Trải nghiệm về thăm quê, thăm ông cho em nhận ra tình yêu thương,những hi sinh của ông quê hương là nơi trở về

- Cảm xúc của người kể: Cảm xúc của em khi câu chuyện diễn ra và khi kể lại: xúcđộng, hạnh phúc, sung sướng

* Lập dàn ý

- Mở bài: Giới thiệu trải nghiệm về thăm quê trong kì nghỉ hè của mình Nhân vật:

ông nội, sự việc chính là về thăm quê trong kì nghỉ hè

- Thân bài: Kể lại diễn biến của câu chuyện theo trình nhất định (tự thời gian,

không gian, các sự việc đã sắp xếp theo trình tự hợp lí chưa, làm nổi bật nhân vật, sựviệc chính)

+ Kỉ niệm diễn ra theo trình tự thời gian: lúc bắt đầu có ý tưởng về quê thăm ông, đếnlúc trên đường về, lúc gặp ông, những ngày ở trên quê, khi kì nghỉ kết thúc

+Không gian: ở thành phố ồn ào, trên đường về quê, lúc ở trên quê nơi đầu làng, bếnsông

+ Trải nghiệm thú vị nào:

+ Bài học sâu sắc cháu nhận ra: tình ông cháu, bài học về tình người, giá trị của hòabình

+ Cảm xúc nhân vật cháu: bộc lộ qua tâm trạng háo hức khi về quê, xúc động trướctình yêu và sự quan tâm của ông

- Kết bài: Nêu cảm nghĩ về hình ảnh người ông, về trải nghiệm thăm quê.

Bài văn tham khảo đọc cho HS nghe:

Kì nghỉ hè vừa rồi của bạn thế nào? Còn tôi, tôi đã có một kì nghỉ vô cùng thú vị Thú

vị vì tôi được trải nghiệm những ngày nghỉ hè ý nghĩa, bên ông nội tôi, người tôi luônyêu kính

Kì nghỉ hè bắt đầu rồi mà bố mẹ tôi vẫn đi làm, chị tôi vẫn đi học Tôi mạnh dạn xin với bố mẹ, cho tôi được về thăm quê, ở với ông, cho ông đỡ buồn mà tôi cũng bớt nhớ ông tôi Bố tôi mỉm cười trước lời đề nghị ấy, còn mẹ tôi cũng rất hài lòng vì cậu con trai đã có ý kiến riêng

Sáng hôm ấy, bố tôi gửi tôi lên chiếc xe khách quen thuộc mà mỗi lần về quê chúng tôi thường đi Tạm biệt thành phố ồn ào, tôi trở về quê với niềm vui sướng vì

sắp được gặp ông tôi, được sống những ngày yên bình ở làng quê yêu dấu Khi vừa xuống xe khách, tôi xách ba lô rảo bước trên con đường làng quen thuộc, hai bên đường là cánh đồng lúa chín vàng trải rộng mênh mang Trước mắt tôi, ngôi làng xinhxắn nấp sau bụi tre xanh mát A! Đây rồi, làng tôi, ngôi làng mà bố tôi lớn lên, và tôi cũng có biết bao kỉ niệm gắn bó với ông bà tôi và các anh chị em họ nữa Tôi vô cùng háo hức!

Từ xa, tôi đã nhận ra bóng hình thân thuộc của ông tôi Vẫn vóc dáng nhỏ bé,nhanh nhẹn, ông tôi đang đứng đó đợi tôi Cây đa đầu làng vẫn thế, tỏa bóng mát dịuhiền, vươn những cánh tay chắc nịch tỏa bóng râm đón đợi Từ xa, ông đã nhận ra tôi:

- Bin à, Bin ơi, có đúng Bin không?

- Cháu đây, cháu chào ông! Cháu rất nhớ ông!

Lúc này, tôi ôm chầm lấy ông, cảm nhận từng hơi ấm từ đôi tay gầy gầy xươngxương của ông Ngước nhìn ông tôi, tôi nhận ra ông gầy hơn, tóc ông bạc trắng nhưcước, đôi mắt ông mờ đục hơn xưa, nhưng ánh mắt vẫn hiền từ đưa nhìn tôi vô cùng

âu yếm Ông đưa nhìn tôi Ông khen tôi giỏi vì dám đi xe một mình về quê Ông cònliên tục kể về những lo lắng hồi hộp khi biết tôi về ở quê với ông

Những ngày ở trên quê vô cùng thú vị Ông cháu tôi có bao nhiêu việc để làm Từngày bà mất, ông không đi đâu xa, ông chỉ ở quê chăm sóc cho khu vườn, ngôi nhàcủa ông bà Vì thế, mỗi lần trở về, tôi đều nhận thấy dù vắng bà nhưng ngôi nhà vẫnsạch đẹp, đầy hoa trái, cảm giác như vẫn có đôi bàn tay của bà tôi

Hàng ngày, tôi cùng ông trò chuyện Tôi nghe ông kể chuyện chiến tranh, ông điđánh giặc như thế nào, bị thương ra sao Tôi nghe như nuốt lấy từng câu chuyện, vàlòng dâng lên niềm tự hào, yêu kính ông vô cùng, vì ông đã chiến đấu cho tôi đượcsống trong hòa bình Rồi tôi được cùng ông đi câu cá ngoài sông Tôi biết thế nào làkiên nhẫn, là hạnh phúc của lao động trên sông Lại còn những buổi trời mưa bất chợt,tôi cùng ông sang nhà bác Nhung chạy lúa cho bác Tôi biết cầm chổi quét lúa để cứu

cả sân lúa trước cơn mưa rào mùa hạ Từ đó, tôi hiểu thế nào là tình làng nghĩa xóm,tắt lửa tối đèn có nhau Những bữa cơm đạm bạc của hai ông cháu cứ vui như tết,những giấc ngủ ngon lành dưới cánh tay ông khi người ta cắt điện giữa trưa hè Chaoôi! Còn nhiều, còn nhiều thú vị nữa !

Kì nghỉ hè khép lại, tôi trở lại thành phố Cuộc sống nhộn nhịp, đông đúc nơi phố

xá không làm tôi vơi đi nỗi nhớ ông, nhớ quê, thèm cái cảm giác yên tĩnh khi ở bênông Tạm biệt ông, tôi mang theo biết bao kí ức đẹp đẽ, hình ảnh ông hiền từ, nhân

hậu, chắt chiu cứ hiện lên trong tâm trí Tôi càng hiểu, càng yêu mến, tự hào về ôngtôi, về hai tiếng quê hương.

Trải nghiệm của tôi đơn giản vậy đó Tuy không phải là những chuyến du lịch đắttiền đến những miền đất xa lạ Nhưng về quê, sống bên ông nội tôi, chắc chắn đó làtrải nghiệm của hạnh phúc và bình yên nhất của tôi

III HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học và nhớ lại kiến thức vừa ôn: viết đoạn văn mở bài, kết bài

- Viết 1 bài văn một trong hai đề sau; trải nghiệm chuyến đi tham quan cùng các bạn trong lớp hoặc trải nghiệm một chuyến đi du lịch cùng gia đình

- Chuẩn bị chủ đề đọc – hiểu: Tình mẫu tử

Ngày soạn Ngày giảng Lớp Điều chỉnh ngày giảng

4/10/2021 11,13,15/10/2021

HÁNG 10 – TUẦN 2 CHỦ ĐỀ ĐỌC - HIỂU: CHỦ ĐỀ: TÌNH MẪU TỬ VIẾT: Cảm nghĩ của em về nhân vật Dế Mèn trong văn bản

“Bài học đường đời đầu tiên”

Thời gian thực hiện: 5 tiết

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Rèn kĩ năng làm phần đọc – hiểu theo chủ đề: Tình mẫu tử và kĩ năng

viết bài văn cảm nghĩ về một nhân vật văn học

+ Sử dụng Tiếng Việt viết đoạn văn, bài văn thể hiện những suy nghĩ bản thân về vấn

đề gợi ra từ ngữ liệu và đoạn trích

+ Tạo lập văn bản

3 Phẩm chất:

- Chăm chỉ: Có ý thức học hỏi , học tập bộ môn

II TIẾN TRÌNH ÔN TẬP

I Đọc hiểu

Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:Đọc hiểu: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi;

…“ Thời gian chạy qua tóc mẹ

Một màu trắng đến nôn nao

Lưng mẹ cứ còng dần xuống

Cho con ngày một thêm cao

Mẹ ơi, trong lời mẹ hát

Có cả cuộc đời hiện ra

Lời ru chắp con đôi cánh

Lớn rồi con sẽ bay xa.”

(“Lời mẹ hát”- Trương Nam Hương)

Câu 1 : Xác định phương thức biểu đạt trong đoạn thơ trên

Câu 2 : Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?

Câu 3 : Câu thơ " Thời gian chạy qua tóc mẹ '' biện pháp tu từ trong câu thơ là gì?

* Gợi ý làm bài

I Phần đọc hiểu

Câu 1: Phương thức biểu đạt: Biểu cảm, miêu tả, tự sự

Câu 2: Chỉ nỗi vất vả của người mẹ

Câu 3: - BPTT: nhân hóa ( thời gian chạy)

- Tác dụng: Nhấn mạnh sự trôi qua nhanh của thời gian làm cho mẹ già đi Từ đó tácgiả bày tỏ tình yêu kính, biết ơn những hi sinh, vất vả của cuộc đời mẹ

+ Làm cho câu thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm

Câu 4: Những thông điệp qua đoạn thơ HS có thể rút ra:

- Hãy yêu thương, kính trọng, biết ơn người mẹ vì mẹ đã hi sinh cả đời cho con

- Đừng bao giờ làm cho cha mẹ phiền lòng vì họ đã hi sinh cả cuộc đời mình cho con

- Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng, bất diệt

+ Biểu hiện của tình mẫu tử

+ Vai trò, ý nghĩa của tình mẫu tử

(HS biết dùng một vài dẫn chứng trong văn học hay trong thực tế để làm rõ vai trò của tình mẫu tử)

Mở bài :

+ Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nhân vật

+ Khái quát cảm nhận của bản thân về nhân vật

Thân bài :

1/ Ý khái quát :

Vài nét về tác giả tác phẩm, hoàn cảnh sáng tác, nội dung chính của tác phẩm

2/ Phân tích nhân vật theo yêu cầu đề Có thể chia nhỏ thành các ý:

+ Cuộc đời, số phận, hoàn cảnh gia đình

+ Ý nghĩa của nhân vật trong việc thể hiện chủ đề tư tưởng tác phẩm

+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật: thành công ở mặt nào: tâm lí, số phận, tính cáchphẩm chất, tư tưởng; những thủ pháp và hình ảnh chi tiết đi gắn liền, làm nên nhânvật; ngôn ngữ nhân vật; cách kể về nhân vật…

Kết bài: Có thể đánh giá chung về nhân vật đó, khẳng định giá trị của tác phẩm

Dàn bài chi tiết

- Mượn nhân vật Dế Mèn với những cuộc phiêu lưu kì thú, nhà văn dẫn dắt thiếu nhivào một thế giới tự nhiên phong phú, đầy hấp dẫn và thông qua đó giáo dục những bàihọc quý báu về tình bạn, về đạo lí

- Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên nằm ở phần đầu truyện, kể về Dế Mèn lúc

mới lớn, tính tình kiêu căng, ngạo mạn, hành động bồng bột, xốc nổi dẫn đến hậuquả tai hại khiến cho chú ân hận mãi

2 Thân bài:

* Vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn lúc mới trưởng thành:

- Được mạ cho ra ở riêng, Dế Mèn rất thích vì được sống tự do

- Cuộc sống nhàn nhã, vui vẻ cứ thế trôi qua

- Chẳng bao lâu, chú đã trở thành một chàng Dế Mèn đẹp mã, có sức khoẻ hơn người.(Dẫn chứng)

- Dế Mèn lấy làm kiêu hãnh, tự hào về hình dáng và tư thế của mình (Dẫn chứng)

* Tật xấu của Dế Mèn:

- Cậy khoẻ nên thích bắt nạt những con vật nhỏ bé xung quanh như mấy chị Cào Càohoặc anh Gọng Vó

- Tính nết hung hăng, phách lối của Dế Mèn khiến cho hàng xóm sợ hãi và xa lánh

- Dế Mèn có thói khinh thường người khác: gọi Dế Choắt là chú mày với vẻ mỉa mai,chế giễu, coi Dế Choắt chẳng ra gì

- Khi Dế Choắt nhờ vả thì Dế Mèn không những từ chối mà còn mắng mỏ Dế Choắtkhông tiếc lời

- Dế Mèn bày trò dại dột trêu chọc chị Cốc rồi trốn vào hang sâu để cho Dế Choắt bịđòn oan, dẫn đến cái chết thảm thương

* Thái độ ân hận và bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn:

- Trước lời trăn trối của Dế Choắt, Dế Mèn tỉnh ngộ nhận ra rằng: Ở đời mà có thóihung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn cũng mang vạ vào mình

- Dế Mèn hứa trước mộ Dế Choắt là từ nay trở đi sẽ cố gắng sửa mình để thành người

tử tế

* Ý nghĩa giáo dục của đoạn văn:

- Tác giả mượn lời Dế Choắt khuyên Dế Mèn để gửi tới các bạn đọc nhỏ tuổi lời nhắcnhở không nên kiêu căng, tự mãn và phải có lòng nhân ái đối với mọi người.

Bài làm tham khảo

Nhà văn Tô Hoài là một gương mặt nhà văn nổi tiếng của nền văn học ViệtNam, ông đóng góp cho nền văn học nước nhà rất nhiều những tác phẩm hay và cógiá trị Nổi bật lên hẳn trong quá trình sáng tác của ông đó chính là tập truyện “DếMèn phưu lưu kí” Trong tác phẩm này nhà văn Tô Hoài đã mượn lời của một con Dếmèn để thể hiện được những quan niệm của mình về con người, về nhân sinh Vănbản “Bài học đầu tiên” là một trích đoạn trong tập truyện này, đây là đoạn trích nói

về cuộc sống của chú Dế Mèn sau khi ra sống tự lập, nhưng vì bản tính ngông cuồng,huênh hoang, coi trời bằng vung đã mang lại có Dế Mèn nhiều bài học đáng nhớ trongcuộc phưu lưu của mình

Trước hết Dế Mèn là một chú Dế trưởng khỏe mạnh, cường tráng “tay chân nởnang, thân hình vạm vỡ, đôi càng mẫm bóng, đôi cánh chắc khỏe” và để có được mộtthân hình và sức khỏe như vậy là nhờ chú “ăn uống điều độ và luôn luôn cố gắng rènluyện thân thể” Ở Dế Mèn có một đức tính đáng được khen ngợi, đó chính là cuộcsống tự lập Ngay khi được mẹ cho ra ở riêng thì Dế Mèn vốn vẫn rất tự tin vào bảnthân mình, tin rằng mình có thể tự mình sống tốt Chú đã đào cái hang vốn rất nôngcủa mình thành một ngôi nhà rộng rãi, có đầy đủ phòng trước, phòng sau, phòng trên,phòng dưới Đây vừa là nơi nghỉ ngơi, nhưng cũng đồng thời là nơi trú ẩn mỗi khi gặpnguy hiểm Nhưng cuộc đời vốn rất phức tạp, không hề bằng phẳng như những gì Dếmèn suy nghĩ, khi mới bước chân vào đường đời thì Dế Mèn đã có một bài học nhớđời

Vì sự tự tin thái quá lại huênh hoang về sức mạnh của bản thân mà Dế Mèn tựcho mình cái quyền bắt nạt những người yếu ớt hơn mình, mà cụ thể trong văn bản

này đó chính là Dế Choắt Dế Choắt là một chú Dế nhỏ bé, yếu đuối không đượcmạnh khỏe cường tráng như Dế Mèn nên thường xuyên bị Dế Mèn bắt nạt Khi DếChoắt đưa ra đề nghị xây hai ngôi nhà thông với nhau, thì Dế Mèn không nhữngkhông đồng ý mà còn buông lời mỉa mai, miệt thị Dế Choắt Ta có thể thấy ở đây DếMèn đã quá kiêu căng, ỷ vào sức khỏe, vóc dáng cao lớn của mình mà coi thườngngười khác, gây cho người khác những tổn thương về tinh thần Nhưng chuyện đâu códừng lại ở đấy, Dế Mèn còn luôn nghịch ngợm, chọc phá người khác và lần này, sựchọc phá của Dế Mèn không đúng người, người gánh hậu quả thay cho Dế Mènkhông phải ai khác mà chính là chú Dế Choắt đáng thương.

Không chỉ bắt nạt Dế Choắt là chú Dế yếu ớt hơn mình mà Dế Mèn còn đitrêu chị Cốc, người có sức mạnh hơn mình rất nhiều đây vừa là sự vô phép không biếttrên dưới, mà còn là sự ngông cuồng vì đề cao mình mà coi thường sức mạnh của chịCốc, chú trêu chị Cốc nhưng lại không dám đương đầu với cơn tức giận, phẫn nộ củachị Cốc mà nhát gan chui vào hang ẩn náu, và Dế Choắt đã là người nhận hình phạtthay cho Dế Mèn Chỉ vì những trò đùa lố lăng và sự vô trách nhiệm của mình mà DếChoắt đã phải đánh đổi bằng chính mạng sống của mình Và cũng qua sự việc này DếMèn mới có thể nhìn lại và kiểm điểm bản thân, hành động của Dế Mèn tuy đángtrách nhưng xét một cách công bằng thì ta có thể thấy chú không hề cố ý, đơn thuầnchỉ nghĩ đây là một trò đùa vô hại, để khi hậu quả xảy đến thì hốt hoảng, ngỡ ngàngxem cả những sự ân hận muộn màng

Cái chết của Dế Choắt đã làm cho Dế Mèn thức tỉnh, hối hận về những hànhđộng của mình Những người độc giả tuy phẫn nộ, không đồng tình với cách hành xửcủa Dế Mèn nhưng qua sự ân hận của chú thì chúng ta lại muốn thử cho Dế Mèn một

cơ hội xem chú đã sửa chữa và thay đổi cuộc đời mình như thế nào Ta có thể thấytrong những chặng đường tiếp theo của Dế Mèn thì chú đã phải trải qua rất nhiềunhững sóng gió cũng như thăng trầm của cuộc đời mình, đó là khi vô tình rơi vào taycủa một cậu bé nghịch ngợm, ham vui để trở thành một chú Dế chọi Vốn kiêu ngạonay lại trở thành thú vui tiêu khiển của kẻ khác hẳn Dế Mèn cũng có những bài họcnhất định cho mình

Bài học đường đời đầu tiên là một trong những đoạn trích hay nhất trongtác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí bởi đây là bài học cho tất cả chúng ta với rất nhiều ýnghĩa Đó chính là việc hãy biết sống một cách khiêm nhường, biết quan tâm tới mọingười xung quanh và không được tự mãn bởi bất cứ điều gì, phải luôn biết khiêm tốn,giúp đỡ người khác và khi mắc lỗi phải biết sửa chữa lỗi lầm

Thời gian thực hiện: 5 tiết

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Rèn kĩ năng làm phần đọc – hiểu theo chủ đề: Trẻ em và kĩ năng viết

bài văn cảm nghĩ về một nhân vật văn học

2 Năng lực:

- Năng lực chung: Hợp tác và giao tiếp, tự chủ và tự lực

- Năng lực đặc thù:

+ Đọc – hiểu ngữ liệu ngoài SGK và kỹ năng trình bày các câu hỏi

+ Sử dụng Tiếng Việt viết đoạn văn, bài văn thể hiện những suy nghĩ bản thân về vấn

đề gợi ra từ ngữ liệu và đoạn trích

+ Tạo lập văn bản

3 Phẩm chất:

- Chăm chỉ: Có ý thức học hỏi , học tập bộ môn

III TIẾN TRÌNH ÔN TẬP

Phần I: Đọc hiểu

“ Tôi gặp em khi đến thăm trường giáo dưỡng Đó là một em bé nhanh nhẹn, vui vẻ,

có đôi mắt to thông minh Khi được hỏi vì sao lại ở đây, em đã kể cho tôi nghe về tuổithơ của mình Khi mới sinh, cha mẹ đặt tên em là Phan Văn Thái Lúc trở thành trẻbụi đời, đồng bọn gọi em là Ba Chẽ, bởi sau một lần đánh nhau, một bàn tay của emchỉ còn ba ngón Với cái tên ấy đã nói lên cuộc sống phiêu bạt, bất hạnh của Thái.Đến nay, em mới tròn 13 tuổi, nhưng tuổi thơ của em đã đầy những bất hạnh, tủi hờn

và cả tội lỗi Năm em lên 4 tuổi, bố mẹ li hôn, cả hai đều bỏ em đi tìm hạnh phúcriêng Em được bà ngoại nuôi dưỡng Khi bà già không đủ sức làm nuôi cháu nữa, emphải rửa bát thuê kiếm sống Chứng kiến cảnh làm lụng vất vả của chú bé đang tuổicắp sách đến trường, một bà tốt bụng đã đem em về nuôi Do không được dạy bảo chuđáo, một năm sau em đã lấy cắp xe đạp của mẹ nuôi, bỏ lên Hà Nội và trở thành kẻbụi đời chuyên cướp giật ở cầu Long Biên Phải mất một thời gian các trinh sát mớibắt quả tang cậu bé đã gây bao phiền toái cho khách qua cầu Tại cơ quan Công an,Thái thú nhận: “ Mỗi ngày cháu tham gia cướp giật ở cầu Long Biên từ một đến hai

vụ Số tiền cướp được dùng để ăn uống, tối đến cháu ngủ ở gầm cầu Tôi hỏi em: “ Ởđây thế nào ?” Em hồn nhiên trả lời: “ Thích lắm chú ạ Cháu được ăn uống đầy đủ,được đi học, lại chẳng phải lo tìm chỗ ngủ mỗi khi trời mưa.”

( Phỏng theo Kim Quý – Báo Công an Nhân dân, ngày 22/12/2000 )

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của câu chuyện trên ?

Câu 2 Nêu nội dung của câu chuyện ?

Câu 3 Nguyên nhân nào khiến tuổi thơ của Thái đầy những bất hạnh, tủi hờn và cả

Câu 2: Viết bài văn trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống gia đình việc chăm sóc, lắng nghe, thấu hiểu của cha mẹ với con cái

* Gợi ý trả lời

Phần I: Đọc hiểu

Câu 1 PTBĐ: Tự sự

Câu 2 Nội dung: Tuổi thơ bất hạnh, tủi hờn của Thái và ý nghĩa về quyền và bổn

phận của trẻ em trong cuộc sống

Câu 3 Nguyên nhân:

+Ba mẹ li hôn ai lo tìm cuộc sống của người ấy Em phải ở với bà ngoại, già yếu,không đủ sức nuôi cháu

+ Thái không được đi học, không được dạy dỗ chu đáo, phải kiếm sống nuôi thân từrất sớm

Câu 4

- Thông điệp:

+ Ý nghĩa cuộc sống gia đình đối với mỗi đứa trẻ

+ Cần tạo điều kiện để các quyền của trẻ em được tôn trọng và thực hiện đầy đủ.+ Có hành động thiết thực ( yêu thương, quan tâm, bênh vực, bảo vệ, giúp đỡ, sẻ chia) với những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn, cơ nhỡ, yếu thế hơn mình,

+ Tôn trọng, đối xử thân thiện, công bằng và tạo điều kiện dể mọi trẻ em được hưởngquyền lợi đó

+Yêu thương, chăm sóc, quan tâm tới trẻ trong mọi điều kiện có thể và bằng hànhđộng thiết thực ( tuyên truyền, quyên góp, miễn giảm, cưu mang, nuôi dưỡng,…)+ Trân trọng, bảo vệ, giữ gìn mái ấm gia đình bằng việc làm thiết thực của mỗi cánhân,

+ Phản đối, lên án các hành vi xâm phạm quyền trẻ em

+ Tích cực tuyên truyền, thực hiện tốt quyển trẻ em

* Phần II Làm văn

Câu 1:

- Mở đoạn: Dẫn dắt được vấn đề: Giới thiệu về nội dung quyền trẻ em.