Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến: Thực hiện Chỉ thị số 40/2011/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua “X[r]
Trang 1Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Vì lợi ích 10 năm trồng cây vì lợi ích trăm năm trồng người" Hiện nay, Đảng và nhà nước ta đã nêu ra việc phát triển toàn diện, giáo dục toàn diện Vậy mỗi người giáo viên chủ nhiệm phải có nhận thức hết sức đúng đắn về vai trò của mình trong lớp học Đối với giáo viên chủ nhiệm thì việc chỉ đạo, điều khiển lớp, không chỉ dạy các em về kiến thức, văn hoá mà còn dạy các em về nề nếp, cách sống, cách làm người và làm chủ tương lai của đất nước
Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyên suốt 10 buổi/tuần, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong các buổi sinh hoạt, giao lưu tập thể,… và cả hoạt động học tập ở nhà của học sinh Vì vậy công việc của giáo viên chủ nhiệm rất nặng nề, rất vất vả và vô cùng phức tạp nhưng cũng đầy tự hào vì được dìu dắt một thế hệ trẻ thơ, măng non của đất nước
Ở đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học, cùng một khối lớp, chất lượng học tập của học sinh cũng tương đương nhau Nhưng đến cuối năm, chất lượng giáo dục của học sinh lớp này lại vượt trội hẳn so với các lớp khác Tất cả những điểm khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra Giáo viên chủ nhiệm nào
có tinh thần trách nhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình thì chắc chắn sẽ tìm ra
Trang 2Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Liên tục các năm qua, lớp tôi chủ nhiệm luôn duy trì sĩ số 100%, chất lượng giáo dục của học sinh luôn dẫn đầu trong khối Đó là lí do tôi
chọn để viết sáng kiến kinh nghiệm năm học này: “Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại lớp 2B6, trường Tiểu học Phan Thiết” Tôi mong được chia sẻ và nhận được những đóng góp chân
tình từ các thầy giáo, cô giáo
2 Mục đích nghiên cứu:
Tôi viết sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn:
- Ghi lại những biện pháp mình đã làm để suy ngẫm, để chọn lọc và đúc kết thành kinh nghiệm của bản thân
- Được chia sẻ với đồng nghiệp những việc đã làm và đã thành công trong công tác chủ nhiệm lớp
- Nhận được những lời góp ý, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, của Phòng Giáo dục và từ các bạn đồng nghiệp để tôi phát huy những mặt mạnh, điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn
- Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục về mọi mặt, không chỉ mang lại cho các em học sinh tri thức mà hình thành nhân cách, rèn luyện đạo đức cho các
em ngay từ ban đầu
Trang 3- 3 -
3 Đối tượng nghiên cứu:
- Sáng kiến kinh nghiệm của tôi được áp dụng với đối tượng là học sinh lớp 2B6 trường Tiểu học Phan Thiết năm học 2016 – 2017
4 Kế hoạch nghiên cứu:
Để thực hiện hiệu quả công tác chủ nhiệm, đảm bảo mục tiêu giáo dục, tôi
đã đề ra bản kế hoạch như sau:
1 Từ 15/10/2016
đến 15/11/2016
Chọn đề tài nghiên cứu, viết đề cương nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm
Bản đề cương chi tiết
2 Từ 15/11/2016
đến 15/12/2016
- Tìm đọc tài liệu liên quan đến công tác chủ nhiệm lớp, tâm lí học đại cương và luật giáo dục
- Tiến hành khảo sát, thu thập thông tin, thực trạng về tình hình lớp để thu thập, tổng hợp số liệu thực tế
- Tập tài liệu: Công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông của NXB Giáo dục, Tâm lí học đại cương, Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục
à Nội 1996
- Nắm được tình hình lớp học, những thuận lợi và khó khăn
3 Từ 15/12/2016
đến 15/03/2017
- Trao đổi với đồng nghiệp đề xuất các biện pháp, các sáng kiến
- Áp dụng thử nghiệm sáng kiến
- Tập hợp ý kiến đóng góp của đồng nghiệp
- Hoạt động cụ thể
4 Từ 15/03/2017 - Hệ thống hóa tài liệu, viết báo - Bản nháp báo cáo
Trang 4- 4 -
đến 15/4/2017 cáo sáng kiến
- Xin ý kiến đồng nghiệp phản biện, góp ý để văn bản được sáng kiến hoàn chỉnh có chất lượng tốt nhất
- Tổng hợp ý kiến đóng góp của đồng nghiệp
5 Từ 15/4/2017
đến 15/5/2017
oàn thiện báo cáo, nộp Hội đồng Sáng kiến cấp cơ sở Bản báo cáo chính thức
5 Phương pháp nghiên cứu:
Để nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra, nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Đọc tài liệu
Trang 5- 5 -
II NỘI DUNG
1 Cở sở lý luận của sáng kiến:
Giáo dục là quá trình tác động tới thế hệ trẻ về đạo đức, tư tưởng, hành vi nhằm hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, thái độ, hành vi, thói quen ứng xử đúng đắn trong xã hội Khi bàn về vai trò yếu tố giáo dục trong sự phát triển nhân cách con người, Bác ồ đã viết:
“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Theo quan niệm của Hồ Chí Minh con người ta khi mới sinh ra vốn bản chất
là tốt, nhưng do ảnh hưởng của sự giáo dục và môi trường sống cùng sự phấn đấu, rèn luyện của mỗi cá nhân mà hình thành những con người thiện, ác khác nhau Câu nói của người xưa trong Tam Tự Kinh: “Nhân chi sơ, tính bản thiện” đã từng được Người nhắc lại nhiều lần trong các bài viết, bài nói chuyện Theo Người con người sinh ra bản chất là tốt, song trong xã hội luôn có thiện và có ác nên trong bản thân mỗi con người cũng có thiện và ác Cái ác có là do ảnh hưởng của xã hội và
sự biến đổi của mỗi người Do đó, giáo dục làm một nhiệm vụ vô cùng cần thiết là rèn luyện, biến đổi dần dần tính cách con người, hướng người ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách tốt đẹp, xây dựng một xã hội với những con người có ích và
hướng thiện
Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định sự nghiệp trồng người không chỉ là sự nghiệp của toàn nhân loại nói chung mà còn của toàn Đảng, toàn dân ta nói riêng Đối với nước ta, giáo dục được xác định là “Quốc sách hàng đầu”,
là vô cùng quan trọng và cấp thiết bởi sự thành đạt của một con người, sự phát triển của một thế hệ, sự hưng thịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả của hoạt động giáo dục “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” ơn thế, trong thời đại hội nhập kinh tế, thời đại công nghệ thông tin phát triển như vũ bão hiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết Làm thế nào để những người chủ tương lai của đất nước có đủ đức lẫn tài Làm thế nào để sự nghiệp giáo dục mang lại hiệu quả tốt Đây chính là trách nhiệm chung của toàn xã hội,
Trang 6- 6 -
của tất cả những người làm công tác giáo dục, đặc biệt là của người giáo viên chủ nhiệm lớp - người trực tiếp và thường xuyên nhất tiếp xúc với các em học sinh Bởi vậy, người gần gũi nhiều nhất với các em học sinh, người luôn ở bên cạnh giải đáp mọi khó khăn thắc mắc của các em, người mà các em kính trọng và yêu quí nhất, người mà được các em xem như là cha là mẹ không ai khác đó chính là người giáo viên chủ nhiệm lớp
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến:
Thực hiện Chỉ thị số 40/2011/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2011 của
Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông, mỗi giáo
viên đều tích cực đổi mới nội dung và phương pháp dạy học sao cho phù hợp với quá trình hội nhập và phát triển của đất nước mà còn không ngừng đổi mới cách tổ chức, quản lí lớp học, nhất là bậc Tiểu học để các em đến trường với tâm trạng thoải mái, vui tươi, tạo không khí lớp học đầm ấm, nhẹ nhàng để tất cả học sinh không phải “sợ” đến trường mà các em luôn cảm nhận được “ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”
Năm học 2016 - 2017 tôi được Ban Giám iệu phân công chủ nhiệm lớp 2B6 Sau khi nhận lớp tôi thấy có một số thuận lợi và khó khăn như sau:
a Thuận lợi:
- Học sinh đi học đúng độ tuổi quy định
- Phần lớn học sinh ngoan ngoãn, lễ phép, ý thức thực hiện nề nếp tốt
- Đội ngũ cán sự lớp là những thành viên khá tích cực, ham hoạt động
- Trang thiết bị phục vụ giảng dạy đầy đủ: mỗi lớp có 1 màn hình ti vi và 2 điều hòa nhiệt độ
- Tôi cũng như tập thể lớp do tôi phụ trách luôn nhận được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của Ban lãnh đạo nhà trường cũng như sự góp ý chân thành của các đồng nghiệp có kinh nghiệm trong Hội đồng sư phạm nhà trường
Trang 7- Học sinh lớp 2 còn nhỏ, các em vừa chuyển từ lớp 1 nên ý thức tự giác và
ý thức kỉ luật của chưa cao
- Do một số em còn rụt rè, thiếu tự tin khi đến lớp
- Một số ít học sinh chưa chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập khi đến lớp
3 Các sáng kiến đã được sử dụng để giải quyết vấn đề:
Như chúng ta đã biết điều quan trọng nhất đối với giáo viên chủ nhiệm là phải có tâm với học sinh, từ đó mới tìm ra cách giáo dục các em có hiệu quả Giáo viên chủ nhiệm cần đảm bảo quyền lợi chính đáng, thưởng phạt phân minh, kịp thời, công bằng đối với tất cả học sinh không được phép phân biệt đối xử với học sinh Không có công thức nào chung nhất cho công tác chủ nhiệm, nhưng trước tiên cần phải có cái tâm, lòng nhiệt tình và phương pháp hợp lý thì sẽ đem lại thành công Phải thực sự yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình và tận tâm với công việc Phải gần gũi yêu thương tôn trọng học sinh Mỗi giáo viên thực sự là một tấm gương sáng cho học sinh noi theo thể hiện qua tư tưởng, tác phong ngôn ngữ, cách làm việc và ứng xử hàng ngày Để đạt được hiệu quả cao trong công tác chủ nhiệm tôi đưa ra
các biện pháp sau đây
a Biện pháp 1: Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra những phương pháp
giáo dục phù hợp
- Ngay từ đầu năm học, tôi được Ban giám hiệu phân công chủ lớp lớp 2B6, tôi đã trực tiếp gặp giáo viên chủ nhiệm lớp cũ để nắm bắt tình hình học tập và rèn luyện đạo đức của từng học sinh Khảo sát đối tượng học sinh thông qua hồ sơ học
bạ
Trang 8- 8 -
Qua khảo sát, tôi thu được kết quả về chất lượng giáo dục của lớp 1A6 trong năm học 2015 – 2016 như sau:
TSHS Môn học và các hoạt động giáo dục Năng lực Phẩm chất
- Sau khi tìm hiểu về tình hình học tập và rèn luyện của học sinh Ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tác điều tra thông tin cá nhân học sinh
thông qua phiếu sau đây Tôi phát cho mỗi học sinh một phiếu điều tra và yêu cầu
cha (mẹ) học sinh điền đầy đủ thông tin trong phiếu:
ĐIỀU TRA THÔNG TIN CÁ NHÂN HỌC SINH
1 Họ và tên:………Nam (Nữ)…… Dân tộc:………
2 Sinh ngày….tháng….năm… Nơi sinh………
3 Chỗ ở hiện nay:
4 Hộ khẩu thường trú:
5 Tình trạng sức khỏe:
6 Có năng khiếu:
7 Họ tên bố:
8 Nghề nghiệp: Số điện thoại
9 Họ và tên mẹ:
10 Nghề nghiệp: Số điện thoại
11 Gia đình có mấy con:
Là con thứ mấy:
12 Gia đình có hoàn cảnh đặc biệt:
Trang 9* Đối với những học sinh nghèo, học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn thì luôn kết hợp với nhà trường, hội cha mẹ học sinh, các ban ngành đoàn thể khác tạo mọi điều kiện giúp đỡ các em về mọi mặt như: tinh thần cũng như vật chất
* Đối với những em học sinh nhận thức khá giỏi, trong quá trình giảng dạy, tôi luôn kết hợp ra các câu hỏi, bài tập nâng cao hơn, khó hơn nhất là Toán và Tiếng Việt làm cho các em không nhàm chán và hứng thú học tập Qua đó phát hiện những nhân tài về chương trình nâng cao, tư vấn với phụ huynh mua thêm sách tham khảo giải các bài tập khó cho các em
* Đối với học sinh nhận thức chậm:
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những môn nào Có thể là ở gia đình các em đó không có thời gian học tập vì phải làm nhiều việc hoặc
em đó có lỗ hỏng về kiến thức nên cảm thấy chán nản
- Tôi lập kế hoạch giúp đỡ học sinh bằng những việc cụ thể như sau:
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu vào thời gian ngoài giờ lên lớp
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em
+ Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong qua trình lên lớp
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém tiến bộ
+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng như sự tiến
bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em
Trang 10Đôi bạn cùng tiến Hoàng Minh và Tú Linh
b Biện pháp 2: Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp
Như chúng ta đã biết xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý giỏi là việc rất quan trọng người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải có kế hoạch thực hiện
ơn nữa, để đội ngũ cán bộ lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện nề nếp học tập của các bạn là công việc cần thiết và có ích
- Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban Cán sự lớp là một công việc rất quan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi nhận lớp mới Tôi tổ chức cho lớp bầu ra Ban Cán sự mới trong tiết hoạt động tập thể của tuần 1 Tiến trình bầu chọn Ban Cán sự lớp được diễn ra như sau:
Trang 11+ Tổ chức bỏ phiếu qua hình thức giơ tay để bầu chọn Ban Cán sự lớp
Ban cán sự lớp: Lớp trưởng (đứng giữa) và 2 lớp phó
- Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể
cho từng em như sau:
* Nhiệm vụ của lớp trưởng:
+ Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp
+ Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp hàng tập thể dục
+ Điểm danh và ghi sĩ số của lớp vào góc trên (bên trái bảng) ngay sau khi xếp hàng vào lớp
Trang 12+ Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết chuyên biệt
+ Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học
* Nhiệm vụ của lớp phó lao động:
+ Theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật
+ Phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp
- Ban cán sự lớp làm đúng các nhiệm vụ của mình Ngoài ra, lớp trưởng và 2 lớp phó phải đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau trong công việc chung Cuối mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp ngày thứ sáu, lớp trưởng, lớp phó báo cáo các mặt hoạt động của lớp Căn cứ vào báo cáo của từng em, tôi nắm được khả năng quản lí lớp của từng em
- Cuối mỗi tháng, tôi tổ chức họp tổng kết các mặt làm được và chưa làm được của lớp, động viên khen ngợi những việc các em đã làm tốt, đồng thời chỉ rõ những thiếu sót và hướng dẫn các em cách khắc phục Tôi tổ chức cho tập thể lớp bầu lại lớp trưởng vào cuối mỗi tháng để nhiều học sinh có cơ hội được phấn đấu
và thể hiện bản thân
c Biện pháp 3: Xây dựng và thực hiện nề nếp lớp
- Trong học tập, việc rèn nề nếp tốt là cực kì quan trọng, nó góp một phần lớn quyết định kết quả học tập của học sinh Chính vì thế ngay từ đầu năm học tôi cho cả lớp học nội quy của nhà trường và quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường, xây dựng nội quy lớp học như sau:
* Về thực hiện nền nếp:
1 Đi học đúng giờ, nghe hiệu lệnh trống xếp hàng tập thể dục Nghỉ học
phải xin phép giáo viên chủ nhiệm
Trang 13- 13 -
2 Duy trì nếp chào hỏi, lễ phép với cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường
và khách đến trường
3 Không mang tiền, đồ chơi, trang sức đến trường
4 Lớp học phải sạch sẽ trong suốt buổi học, bàn ghế phải ngay ngắn, vứt rác đúng nơi quy định
5 Không đùa nghịch, chạy nhảy đá bóng trong lớp, trên hành lang và trên
cầu thang
6 Mặc đồng phục theo đúng quy định của nhà trường Những ngày không mặc đồng phục thì trang phục phải gọn gàng, sạch sẽ
7 Không tự tiện sử dụng đồ của người khác
8 Giờ ngủ xếp dép gọn gàng trước cửa lớp
9 Giờ ăn: ngồi ăn đúng quy định, ăn hết suất, không nói chuyện khi ăn
10 Tham gia đầy đủ các hoạt động do trường, lớp tổ chức
11 Chấp hành tốt luật lệ an toàn giao thông khi tham gia giao thông
* Về học tập:
1 Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, sách vở trước khi đến lớp
2 Có ý thức tự giác, trung thực trong học tập
3 Giữ trật tự trong giờ học, sinh hoạt tập thể
4 Làm bài đầy đủ theo đúng yêu cầu thầy cô giáo
* Về lao động, vệ sinh:
1 Giữ vệ sinh chung, vứt rác đúng nơi quy định
2 Rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh
3 Xếp gọn ngăn bàn, nhặt rác trước khi ra về
- Mỗi tổ có một quyển sổ theo dõi học tập và các mặt hoạt động của từng tổ viên trong tổ Cuối tuần các tổ trưởng tổng hợp báo cáo cho lớp trưởng, lớp trưởng tổng hợp báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm vào tiết sinh hoạt cuối tuần Lớp trưởng nhận xét tình hình học tập trong tuần rồi đến giáo viên nhận xét chung tình hình học tập của lớp: về ưu điểm và tồn tại Sau đó nhận xét đánh giá tình hình học tập cùng với nề nếp, tác phong, vệ sinh của từng em để các em tự rút kinh nghiệm và
