Trong quá trình giảng dạy bộ môn Toán, tôi đã vận dụng phương pháp dạy cá thể hóa vào các tuyến kiến thức, cụ thể như sau: *** Đối với các bài dạy lập số, đọc, viết và so sánh các số: Vớ[r]
Trang 1PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
Đối với môn Toán, môn học có vị trí nền tảng, là cái gốc, là điểm xuất phát của cả một bộ môn khoa học Môn Toán mở đường cho các em đi vào thế giới kỳ diệu của toán học Chính vì môn toán có tầm quan trọng đặc biệt như vậy, nên đòi hỏi mỗi giáo viên chúng ta cần phải biết lựa chọn và vận dụng phương pháp dạy học linh hoạt, phù hợp, sao cho các em được học tập một cách hiệu quả nhất, phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo của các em, nhằm giúp các em phát triển và hoàn thiện nhân cách của mình Hiện nay chủ trương đổi mới phương pháp dạy học đề ra theo quan điểm “Dạy học lấy học sinh làm trung tâm”, nhưng không phải chỉ “lấy học sinh làm trung tâm” mà phải “dạy cá thể cho từng học sinh” Dạy học cá thể là dạy cho từng học sinh học Dù trong lớp học có nhiều học sinh, nhưng người giáo viên luôn quan tâm đến từng học sinh một, có những biện pháp phù hợp tác động đến từng học sinh trong quá trình dạy học Thực tế dạy học ở nhà trường hiện nay cho thấy số học sinh lười, chán học khá đông, tỉ lệ học yếu kém của học sinh tương đối nhiều; tình trạng học khó nhớ, mau quên trong học sinh có tính phổ biến Để giải quyết vấn đề này, chúng ta cần kích thích được yếu tố riêng của từng cá thể Nếu giáo viên quan tâm chu đáo đến từng học sinh sẽ giải quyết được mọi vấn đề khó khăn của học sinh trong quá trình học tập Chính vì thế, có thể khẳng định rằng: “Dạy học cá thể hóa chính là điều kiện và giải pháp hữu hiệu nhất trong việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh, nâng cao hiệu quả của việc chống lưu ban, bỏ học”
Trang 2PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Ngay từ đầu năm họcchúng tôi bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tâm lý, hoàn cảnh, điều kiện và khả năng học tập của từng học sinh thông qua công tác chủ nhiệm, trực tiếp trao đổi với phụ huynh học sinh thông qua phiên họp phụ huynh học sinh đầu năm và quan sát thái độ, năng lực học tập của từng học sinh trên lớp, Qua đó, tôi tiến hành phân chia học sinh theo nhóm đối tượng và đặt tên
cụ thể cho nhóm đối tượng Ở mỗi nhóm, đều cử trực tiếp nhóm trưởng và đếm
số thứ tự cụ thể cho từng thành viên của nhóm, để giáo viên dễ dàng trong việc phân chia nhiệm vụ hoạt động hoặc khi cần nhắc lại kiến thức cần củng cố cho từng nhóm đối tượng học sinh, thì giáo viên chỉ cần gọi nhóm trưởng nhắc lại, tiếp theo các thành viên mang số 1,2,3, trong nhóm cũng sẽ lần lượt nhắc lại theo hình thức nối tiếp, giáo viên đỡ phải mất thời gian cho việc gọi tên học sinh
Trong quá trình giảng dạy bộ môn Toán, tôi đã vận dụng phương pháp dạy cá thể hóa vào các tuyến kiến thức, cụ thể như sau:
*** Đối với các bài dạy lập số, đọc, viết và so sánh các số:
Với các kiến thức ban đầu này, thì thật sự quá dễ dàng đối với các em học sinh nên tôi không đặt yêu cầu phải dạy cho đối tượng này về cách lập số thông qua việc đếm hoặc thêm, bớt số lượng mẫu vật cụ thể, như đối với đối tượng học sinh trung bình, yếu và học sinh khó khăn trong học tập Tôi tập trung nhiều vào việc giúp học sinh cách tìm số liền trước, số liền sau của số đã cho và số ở giữa
2 số cho trước; cách viết thứ tự dãy số từ các số đã cho Đồng thời, giúp các em
có kỹ năng nhận biết và sử dụng thành thạo các dấu: >, <, = để thực hiện các phép tính so sánh, nhận biết các dạng bài tập và qui tắc so sánh
- Để so sánh một số với một số, học sinh cần nắm chắc: Số đứng liền trước bao giờ cũng bé hơn số liền sau 1 đơn vị Số liền sau bao giờ cũng lớn hơn
số liền trước 1 đơn vị
- Muốn so sánh một số với một phép tính; một phép tính với một số; một phép tính với một phép tính, ta phải tính kết quả phép tính trước, rồi mới so sánh theo thứ tự từ trái sang phải
Trang 3Đối với đối tượng học sinh yếu, học sinh khó khăn và học sinh chậm phát triển trí tuệ thì yêu cầu dạy đếm, nhận dạng, đọc, viết và so sánh các số thì thật
sự không dễ dàng
Để dạy cho các em về các phép tính so sánh, bên cạnh việc hướng dẫn so sánh trên các số lượng mẫu vật cụ thể, tôi áp dụng biểu đồ hình cột để giúp các em quan sát và so sánh các số đến phạm vi 10 rất hiệu quả, cụ thể qua biểu đồ, học sinh có thể nêu ngay kết quả so sánh
Dạy các phép tính cộng, trừ, nhân, chia trong bảng:
Đối với đối tượng học sinh trung bình, học sinh yếu, học sinh khó khăn trong học tập tôi hướng dẫn cách hình thành các phép tính cộng, trừ, nhân, chia thông qua việc thêm, bớt số lượng mẫu vật cụ thể
Đối với đối tượng học sinh khá, giỏi ,các em có thể viết được các phép tính cộng, trừ từ các số và dấu cho trước
Đồng thời, các em cũng có thể dựa vào mối quan hệ giữa phép cộng
và phép trừ phép nhân, chia để hình
Sau khi các nhóm đã hoàn thành yêu cầu của giáo viên, tôi tổ chức cho các em chia sẽ và đối chiếu kết quả với nhau trong nhóm, tổ học tập Sau cùng, tôi giúp các em kiểm chứng kết quả, thông qua thao tác bớt số lượng mẫu vật cụ thể trên bảng lớp hoặc trình chiếu thao tác bằng phương tiện sử dụng công nghệ thông tin
Tóm lại: Trong cùng nội dung một bài dạy, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh tham gia nhiều hoạt động học tập khác nhau, phù hợp với năng lực từng đối tượng học sinh, nhưng kết quả sau cùng vẫn nhằm vào mục tiêu cung cấp kiến thức cơ bản và rèn luyện kỹ năng thực hành cho các em Thông qua việc định hướng và tổ chức cho các em thao tác trên đồ dùng học tập hoặc có thể dựa vào các kiến thức đã học để phát triển, mở rộng, nâng cao, Qua đó các em tự chiếm lĩnh kiến thức mới, sẽ giúp các em hưng phấn, tự tin chủ động và phát huy tính tích cực trong học tập
Trang 4Trong thực tế, không có phương pháp, hình thức dạy học nào tối ưu hay vạn năng, mà nó đòi hỏi người giáo viên phải biết căn cứ vào điều kiện cơ sở vật chất, các trang thiết bị hiện có, căn cứ vào đối tượng học sinh trên lớp, căn cứ vào nội dung, mục tiêu bài dạy, để lựa chọn và vận dụng linh hoạt các phương pháp, hình thức dạy học phù hợp, nhằm mang lại hiệu quả cao trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và chất lượng học tập của học sinh Chính vì thế, trong quá trình giảng dạy tôi luôn tìm hiểu, tập hợp, ghi chép lại những sai sót của học sinh qua các bài tập trên lớp, bài kiểm tra định kỳ Sau đó, tôi mạnh dạn đem ra trao đổi với các đồng nghiệp trong sinh hoạt tổ, khối Đồng thời, bản thân tôi cũng không ngừng học tập, tìm hiểu qua các tài liệu chuyên môn nghiệp vụ và nhất là qua các buổi hội thảo chuyên đề do phòng giáo dục và nhà trường tổ chức Với phương châm: “Mưa dầm, thấm lâu”, “Tích tiểu thành đại”, tôi mạnh dạn áp dụng một số kinh nghiệm của đồng nghiệp và các yêu cầu, các văn bản chỉ đạo chuyên môn của nhà trường, của phòng Giáo dục và Đào tạo vào thực tế giảng dạy của mình Đồng thời, tiếp tục tìm hiểu thêm những tồn tại, thiếu sót của học sinh và của giáo viên qua mỗi tiết dạy, để kịp thời tìm cách khắc phục, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả giảng dạy Đến nay, bản thân tôi đã điều chỉnh, khắc phục dần được những sai sót của học sinh và những hạn chế của giáo viên trong các tiết dạy, mang lại sự thành công và hiệu quả cao
về chất lượng học tập bộ môn toán của học sinh
* Về phía phụ huynh: Giữ mối quan hệ mật thiết với phụ huynh là điều hết sức quan trọng trong công tác chủ nhiệm, tôi không đợi đến các kì họp phụ huynh mới trao đổi về tình hình học tập của học sinh Mà mỗi khi có dịp gặp mặt nhau như những lúc phụ huynh đưa đón con, chúng tôi cùng trao đổi cách hướng dẫn con em học ở nhà, cách xem bài vở của con theo bản năng, vốn hiểu biết của phụ huynh Làm như thế giáo viên sẽ được sự tin yêu ở phụ huynh và
họ sẵn sàng hỗ trợ cho giáo viên trong hoạt động học tập của học sinh cũng như cung cấp thông tin về trẻ ở gia đình
Trang 53 PHẦN THỨ BA: KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG THỰC TIỄN
a Kết quả:
Căn cứ vào bài khảo sát thực tế đầu năm, bài kiểm tra Toán thời điểm gần cuối học kì I ( Bài khảo sát đầu năm và bài kiểm tra gần cuối HKI được sự nhất trí của tổ chuyên môn)
Năm học
2015 – 2016
thành
Nhìn bảng kết quả kiểm chứng, có thể nhận thấy rằng: Chất lượng học tập
bộ môn Toán của học sinh đạt kết tiến bộ
b Ứng dụng thực tiễn
Qua 3 năm, vận dụng phương pháp dạy cá thể hóa vào bộ môn Toán, bản thân tôi đã có sự điều chỉnh, cải tiến, đổi mới về phương pháp, hình thức giảng dạy, bước đầu đã đạt được kết quả khả quan Qua thực tế giảng dạy, tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm như sau:
Để thực hiện tốt việc dạy cá thể hóa vào bộ môn Toán lớp một, mỗi giáo viên phải nắm vững nội dung chương trình, cấu trúc sách giáo khoa, để xác định được trong mỗi tiết học phải dạy cho học sinh cái gì ? dạy như thế nào? để giúp các em hiểu và biết cách làm bài chắc chắn nhất, hiệu quả nhất
Giáo viên phải nắm chắc tình hình học sinh về tâm lý, hoàn cảnh và khả năng tiếp thu, thực hành bài học của từng học sinh, để phát huy tốt năng lực của từng học sinh
Giáo viên phải luôn trân trọng những ý kiến phát biểu, đề xuất của học sinh Đối với những ý kiến trình bày chưa đúng, thiếu chính xác Giáo viên không nên phủ nhận hay bác bỏ ngay, mà phải động viên các em cố gắng thêm ở những lần sau Luôn tạo cho các em có được cơ hội sửa sai ngay chính bài làm của mình và sửa sai cho bạn Điều đó giúp các em đánh giá đúng khả năng học
Trang 6tập của chính mình và của bạn và giúp cho các em tự tin, mạnh dạn hơn, phát huy được tính tích cực ở bản thân các em Đồng thời giáo viên cần phải khen thưởng kịp thời để động viên tinh thần học tập của các em
Dạy toán cho học sinh lớp Một, giáo viên không thể nóng vội, mà phải hết sức bình tĩnh, nhẹ nhàng, tỉ mỉ, nhưng cũng phải cứng rắn, cương quyết để hình thành cho các em một phương pháp làm việc độc lập, phương pháp tư duy khoa học, sáng tạo và logic, rèn cho các em tính cẩn thận, tự tin, chịu khó học tập Giáo viên phải biết lựa chọn, vận dụng các phương pháp giảng dạy phù hợp, linh hoạt, nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập
Không nên tự bằng lòng với những gì mà mình đã đạt được, mà phải ra sức học tập và không ngừng học tập, tìm hiểu về mọi mặt, để tích lũy, bổ sung thêm vốn kiến thức, kinh nghiệm giảng dạy ngày càng phong phú và hoàn thiện hơn
*** Trải qua quá trình học tập, tìm hiểu, nghiên cứu, vận dụng và lao động sáng tạo của người giáo viên, nếu chúng ta biết quan tâm chu đáo, đúng mức và phát huy tốt năng lực học tập của từng đối tượng học sinh, thì sẽ giúp chúng ta giải quyết được mọi vấn đề khó khăn của học sinh trong quá trình học tập Qua đó, hiệu quả giảng dạy của giáo viên và chất lượng học tập của học sinh ngày càng được nâng cao Chính vì thế, chúng ta có thể mạnh dạn khẳng định được rằng: “Vận dụng phương pháp cá thể hóa vào môn Toán lớp Một" nói riêng và các môn học khác nói chung, chính là điều kiện và giải pháp hữu hiệu nhất trong việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh Đồng thời, góp phần nâng cao hiệu quả của việc chống lưu ban, bỏ học”
Toàn bộ nội dung nêu trên, là những điều hết sức tâm huyết mà bản thân tôi đã thực hiện và bước đầu thu được những kết quả rất khả quan trong 2 năm học vừa qua Tuy nhiên, nó vẫn còn mang tính chất chủ quan, chưa hoàn thiện, rất mong được sự đóng góp, chia sẻ thêm kinh nghiệm từ các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp Để bản thân tôi có điều kiện học tập và bổ sung thêm kinh nghiệm vào thực tế giảng dạy ngày càng hoàn thiện hơn
Trang 7Phan Tiến, ngày 20 tháng 12 năm 2015
Người viết
Ngô Thị Chi Uyên
Trang 8PHẦN MỤC LỤC
1 Phần thứ nhất: Đặt vấn đề Trang 1
2 Phần thứ hai: Giải quyết vấn đề Trang 2 - 9
3 Phần thứ ba: Kết quả và ứng dụng thực tiễn Trang 10 -12
6 Phần nhận xét đánh giá của HĐKH: Trang 14
Trang 9PHẦN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI CỦA HĐKH TRƯỜNG TH PHAN TIẾN
PHẦN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI CỦA HĐKH PHÒNG GD&ĐT BẮC BÌNH