Dạng 2: Xác định số tế bào sinh ra qua quá trình nguyên phân, số nhiễm sắc ở thế hệ cuối cùng, số lần nguyên phân, bộ nhiễm sắc thể, số nhiễm sắc thể môi trường cần cung cấp, số thoi vô[r]
Trang 1A Bài tập:
I Bài tập tính toán:
1.Nhiễm sắc thể và nguyên phân
Dạng 1: Xác định số nhiễm sắc thể, số cromatit, số tâm động trong một tế bào qua mỗi kì nguyên phân Bài: Một loài bắp cải bộ NST 2n= 18 Hợp tử của loài trải qua nguyên phân Hãy cho biết có bao nhiêu NST, cromatit, tâm động có trong tế bào qua mỗi quá trình nguyên phân
Bài: Một hợp tử ở người 2n= 46
1 Hợp tử đó đang trong quá trình phân bào nào? Nguyên phân
2 Hãy cho biết số NST, cromatit, tâm động có trong hợp tử trong quá trình phân bào đang diễn ra
Bài: Ở gà, bộ nhiễm sắc thể 2n = 78 Một tế bào xôma của gà đang tiến hành nguyên phân Tính số nhiễm sắc thể kép, số crômatit, số tâm động có trong tế bào ở kì đầu và kì sau của quá trình nguyên phân này Biết rằng quá trình nguyên phân diễn ra bình thường ( Trích đề thi hsg tỉnh Quảng Ninh 2016)
Bài:
1/ Quan sát quá trình nguyên phân của một tế bào, người ta đếm được 24 NST kép, xếp thành một hàng ở mặt phẳng xích đạo Cho biết bộ NST lưỡng bội của loài và tế bào đang ở kì nào của nguyên phân?
2/ Quan sát một tế bào của loài khác đang xảy ra nguyên phân người ta đếm được ở đầu 2 cực của tế bào có
32 NST đơn Xác định bộ NST lưỡng bội của loài và tế bào đang ở kì nào của nguyên phân?
Bài: Cà độc dược có bộ NST 2n= 24 Qúa trình nguyên phân từ một tế bào lá lưỡng bội của cà độc dược diễn ra liên tiếp 3 đợt và đếm được 192 NST có trong tất cả các tế bào được tạo ra Nếu các tế bào được tạo
ra đang ở:
1 Kì giữa thì có bao nhiêu cromatit và tâm động?
2 Kì sau thì có bao nhiêu NST và đang ở trạng thái gì? Bao nhiêu cromatit và tâm động?
Dạng 2: Xác định số tế bào sinh ra qua quá trình nguyên phân, số nhiễm sắc ở thế hệ cuối cùng, số lần nguyên phân, bộ nhiễm sắc thể, số nhiễm sắc thể môi trường cần cung cấp, số thoi vô sắc xuất hiện hay bị phá hủy:
Bài: Ở lúa nước, bộ NST 2n= 24
1/Xét một tế bào của loài trải qua nguyên phân liên tiếp 9 đợt Tính:
a Số tế bào được tạo ra
b Số NST đơn chứa trong các tế bào con:
c Môi trường cần phải cung cấp bao nhiêu NST đơn cho quá trình
d Có bao nhiêu thoi phân bào bị phá hủy qua cả quá trình trên
2/ 12,5% số tế bào con nói trên đều tiếp tục nguyên phân liên tiếp 2 lần Cho biết:
a Từ nhóm tế bào trên đã hình thành bao nhiêu tế bào con
b Số NST đơn môi trường cung cấp cho cả quá trình
Trang 2c Số thoi phân bào xuất hiện từ nhóm tế bào đó
Bài: Có 1 hợp tử ở một loài tiến hành nguyên phân 4 lần đã tạo ra tổng số các tế bào con chứa tất cả 1280 NST Hãy xác định:
- Số NST 2n của loài trên
- Số NST môi trường cung cấp cho hợp tử nguyên phân:
Bài: Có 15 tế bào của người tiến hành nguyên phân 4 lần Hãy xác định:
a Số tế bào con được tạo ra
b Số nhiễm sắc thể có trong các tế bào con được tạo ra
c Số nhiễm sắc thể môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân
Biết rằng, ở người 2n= 46 NST
Bài: Có 5 tế bào của một loài nguyên phân liên tiếp 2 lần đã cần môi trường cung cấp nguyên liệu tương đương 300 NST Hãy xác định bộ nhiễm sắc thể 2n của cơ thể
Bài: Có 3 tế bào của ruồi giấm tiến hành nguyên phân một số lần như nhau đã cần môi trường cung cấp nguyên liệu tương đương 744 NST Hãy xác định số lần nguyên phân Biết rằng bộ nhiễm sắc lưỡng bội của loài là 2n=8
Bài:
1/ Xét 6 tế bào cùng loài đều thực hiện nguyên phân số lần bằng nhau đã hình thành 192 tế bào con Xác định số đợt nguyên phân của mỗi tế bào
2/ Nếu quá trình nguyên phân cần được mỗi trường cung cấp nguyên liệu tương đương 2232 NST đơn thì bộ NST lưỡng bội của loài là bao nhiêu?
Bài: Ở lúa nước, bộ NST 2n=24, quan sát một nhóm tế bào đang nguyên phân, người ta đếm được tổng số NST tập trung trên mặt phẳng xích đạo và các NST đơn đang phân li về 2 cực tế bào là 864 Số NST kép nhiều hơn NST đơn là 96
a Hãy cho biết nhóm tế bào trên đang ở kì nào của nguyên phân
b Hãy xác định số tế bào ở mỗi kì
c Xác định số lượng tế bào con do các tế bào đó kết thúc nguyên phân lần 1
Bài: Ở gà, 2n= 78 Quan sát các tế bào sinh dưỡng đang phân bào, người ta đếm được tổng số nhiễm sắc thể kép trên mặt phẳng xích đạo và số nhiễm sắc thể đơn đang phân li về các cực tế bào là 6630 Trong đó, số
Trang 3nhiễm sắc thể đơn nhiều hơn số nhiễm sắc thể kép là 1170 Xác định các tế bào đang nguyên phân ở kì nào
Số lượng tế bào ở mỗi kì là bao nhiêu? (trích đề thi tuyển sinh vào chuyên hạ long năm 2011- 2012)
Bài: Có ba hợp tử A, B,C Hợp tử A nguyên phân liên tiếp 3 lần, môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu tạo nên 84 NST Hợp tử B nguyên phân liên tiếp 4 lần tạo ra các tế bào con chứa tổng số 256 NST Hợp tử C nguyên phân liên tiếp 2 lần, ở kì giữa của lần nguyên phân đầu tiên trong hợp tử chứa 40 cromatit
a Hãy cho biết 3 hợp tử trên cùng loài hay khác loài
b Tính tổng số tế bào con được tạo thành sau các lần nguyên phân của 3 hợp tử trên
c Tổng số NST môi trường nội bào cung cấp cho 3 hợp tử A, B, C nguyên phân là bao nhiêu?
Bài: Có 3 tế bào A,B,C tiến hành nguyên phân, trong đó tế bào A nguyên phân liên tiếp 2 lần, tế bào B nguyên phân liên tiếp 5 lần, tế bào C nguyên phân một số lần Tổng số tế bào con được tạo ra từ quá trình nguyên phân của 3 tế bào trên là bình phương của 1 số nguyên dương Xác định số lần nguyên phân của tế bào C
Bài: Có 10 hợp tử của cùng loài nguyên phân một số lần bằng nhau và có sử dụng của môi trường nội bào nguyên liệu tương đương 2480 NST đơn Trong các tế bào con được tạo thành, số NST được cấu tạo hoàn toàn từ nguyên liệu môi trường là 2400
a Xác định bộ NST của loài
Dạng: Bài tập tổng hợp:
Bài: Ở ruồi giấm, bộ nhiễm sắc thể (NST) 2n = 8 Có bốn tế bào mầm (2n) nguyên phân liên tiếp với số đợt bằng nhau để tạo ra các tinh nguyên bào Các tinh nguyên bào đều phát triển thành các tinh bào bậc 1 và giảm phân bình thường tạo ra các tế bào con Các tế bào con đều phát triển thành tinh trùng, trong các tinh trùng mang NST giới tính X có tổng số 1024 NST đơn
1 Hãy xác định số lần nguyên phân của tế bào mầm ban đầu
2 Nếu 6,25% số tinh trùng mang NST Y và 3,125% tinh trùng mang NST X tham gia thụ tinh với các trứng thì sẽ tạo được bao nhiêu con đực, con cái?
Biết mỗi tinh trùng chỉ thụ tinh với một trứng để tạo một hợp tử, sự phát triển của hợp tử bình thường, tỷ lệ
nở là 100%
Bài: Một loài động vật có bộ nhiễm sắc thể 2n = 6 Một tế bào (2n) nguyên phân một số lần liên tiếp tạo ra các tế bào con Tổng số nhiễm sắc thể đơn trong các tế bào con là 96 Các tế bào con được tạo ra đều thực hiện sự giảm phân tạo giao tử Biết rằng hiệu suất thụ tinh của các giao tử nói trên là 3,125% qua thụ tinh tạo
ra 2 hợp tử lưỡng bội 2n (do một tinh trùng kết hợp với một trứng tạo ra một hợp tử) Hãy xác định:
a) Số lần nguyên phân của tế bào ban đầu, số giao tử được sinh ra sau quá trình giảm phân của tế bào nói trên
b) Tế bào động vật đó thuộc cá thể đực hay cá thể cái?
( Trích đề thi tuyển sinh vào 10 ở Bến Tre năm 2012-2013)
Trang 4Bài: Trong một trại nuụi cỏ khi thu hoạch người ta thu được 1600 cỏ chộp Tớnh số tế bào sinh tinh và tế bào sinh trứng tham gia thụ tinh Cho biết hiệu suất thụ tinh của tinh trựng là 50% và của trứng là 20%
II Bài tập viết kớ hiệu (bộ nhiễm sắc thể/ kiểu gen) và xỏc định (số giao tử/ kiểu gen):
Dạng 1: Viết Kớ hiệu kiểu gen của cơ thể, loài hay tế bào (khụng xảy ra đột biến)
Bài: (Cõu 2 Đề thi HSG tỉnh Nghệ An 2012-2013)
Trong tế bào sinh dưỡng của một loài lưỡng bội, xột 2 cặp gen ký hiệu A, a và B, b Cỏc gen này nằm trờn nhiễm sắc thể thường Hóy viết cỏc kiểu gen cú thể cú của tế bào đú
Bài:đề thi HSG tỉnh Nghệ An 2010-2011
Giả sử trong tế bào ở một loài sinh vật có 3 cặp nhiễm sắc thể tơng đồng, cặp thứ nhất (cặp nhiễm sắc thể giới tính) chứa 1 cặp gen đồng hợp AA, cặp thứ hai chứa 2 cặp gen dị hợp (Bb và Dd), cặp thứ ba chứa 1 cặp gen dị hợp (Ee).Viết các kiểu gen có thể có trong tế bào của loài này.
B i:à Trong tế bào sinh dưỡng của một loài mang cỏc gen A, a, B, b, D, d Hóy xỏc định kiểu gen cú thể cú của tế bào sinh dưỡng bỡnh thường?
Bài: Xột 2 cặp gen alen: T, t và R, r Hóy xỏc định số kiểu gen tối đa cú thể cú trong quần thể Biết rằng cặp NST giới tớnh ở loài này là XX và XY Biết cỏc gen này khụng nằm trờn nhiễm sắc thể Y
Dạng 3: Viết kớ hiệu nhiễm sắc thể qua mỗi kỡ giảm phõn và xỏc định sụ kiểu giao tử của một tế bào, của loài:
Bài:
1/ Cho biết cỏc cặp NST tương đồng đều gồm hai NST cấu trỳc khỏc nhau Qỳa trỡnh giảm phõn khụng xảy
ra trao đổi đoạn và khụng đột biến Hóy viết kớ hiệu NST của một tế bào qua từng kỡ trong cỏc trường hợp sau:
d Xột một cặp NST tương đồng, kớ hiệu Aa
e Xột hai cặp NST tương đồng, kớ hiệu AaBb
2/ Gọi n là số cặp NST tương đồng của loài Hóy viết biểu thức tổng quỏt theo n về:
a Số cỏch sắp xếp khỏc nhau của cỏc NST kộp vào kỡ giữa 1, tớnh trờn số lớn tế bào tham gia giảm phõn
b Số kiểu giao tử của loài
c Số kiểu giao tử của một tế bào
Bài: Một tế bào sinh tinh cú 4 cặp nhiễm sắc thể tương đồng kớ hiệu AaBbDdEe giảm phõn Viết kớ hiệu nhiễm sắc thể ở kỡ đầu 1, kỡ cuối 1 của giảm phõn
Bài: Một cơ thể cú kớ hiệu bộ Nhiễm sắc thể AaBbDd viết kớ hiệu của bộ nhiễm sắc thể đú qua từng kỡ của giảm phõn
Bài: Ở ruồi giấm 2n= 8
A, Khi giảm phõn bỡnh thường khụng cú trao đổi đoạn nhiễm sắc thể thỡ tạo ra được bao nhiờu loại giao tử
Trang 5B, Khi giảm phân có hiện tượng trao đổi đoạn trên 1 cặp nhiễm sắc thể tương đồng tại 1 điểm thì tạo ra số loại giao tử là bao nhiêu
Bài: Cá thể F1 có 2 cặp gen dị hợp (Aa và Bb) nằm trên NST thường Hãy viết các loại giao tử và tỉ lệ mỗi loại giao tử khi F1 giảm phân bình thường (Đề thi tuyển sinh vaò chuyên THPT trường đại học sư phạm Hà nội năm 2009 )