Tổ chức và hoạt động của tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn quận hai bà trưng, thành phố hà nội hiện nay

Góp phần đánh giá đúng thực trạng tình hình xây dựng và vai trò của tổ chức đảng trong các loại hình doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước thuộc thành phố, giúp các cấp ủy đảng phát huy ưu

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

- -

LƯƠNG QUANG THÀNH

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC ĐẢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC

TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan những nội dung được trình bày trong luận văn là kết quả nghiên cứu của chính bản thân tôi Các số liệu và trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng

và chính xác Các kết quả nghiên cứu luận văn không trùng với bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Lương Quang Thành

MỞ ĐẦU 1

Chương 1:TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC ĐẢNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC – MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 7

1.1 Tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước - khái niệm, vị trí, vai trò 23

1.2 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về tổ chức, hoạt động và vai trò của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước 7

Chương 2 :TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC ĐẢNG TRONG DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG, HÀ NỘI – THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 37

2.1 Thực trạng về các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng 37

2.2 Thực trạng hoạt động của các tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội 41

2.3 Những vấn đề đặt ra 57

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC TỔ CHỨC ĐẢNG TRONG DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯƠC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI BÀ TRƯNG, HÀ NỘI 62

3.1 Phương hướng tiếp tục hoàn thiện tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội 62

3.2 Một số nhóm giải pháp cơ bản 65

KẾT LUẬN 76

TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đến nay đã gần

30 năm, đạt được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử, đất nước đã có nhiều thay đổi sâu sắc và toàn diện trên nhiều lĩnh vực: Kinh tế tăng trưởng khá, đời sống nhân dân được nâng cao, chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng,

an ninh được giữ vững, vị thế nước ta trên trường quốc tế ngày càng cao…

Đạt được những thành tựu to lớn đó là nhờ có sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng ta với đường lối, chính sách đúng đắn, phù hợp tình hình, cũng như sự

nỗ lực cố gắng phấn đấu không ngừng nghỉ, sự tập trung sức lực và trí tuệ toàn dân tộc Trong đó có sự đóng góp to lớn của các loại hình doanh nghiệp, của các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước Sự nghiệp đẩy mạnh công nghiêp hóa, hiện đại hóa và toàn cầu hóa đang tạo ra nhiều thời cơ nhưng cũng nhiều khó khăn, thách thức cho toàn Đảng và toàn dân tộc; trong công tác lãnh đạo, điều hành, tổ chức hoạt động của các tổ chức đảng trong doanh nghiệp Để có thể hoàn thành được nhiệm vụ, vượt qua mọi khó khăn, thách thức và đạt thành tựu to lớn hơn thì đòi hỏi các tổ chức đảng phải đổi mới tổ chức và hoạt động của mình, đặc biệt là các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp

Những năm qua các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã có nhiều đóng góp trong phát triển kinh tế, giải quyết việc làm nhưng cũng bộc lộ không ít yếu kém, khuyết điểm, kể cả vi phạm pháp luật như: chủ sử dụng lao động trốn lậu thuế, vi phạm hợp đồng lao động; không đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cho người lao động, vi phạm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động, tranh chấp lao động, đình công, bãi công, vi phạm bảo vệ môi trường

Mặt khác, công tác xây dựng Đảng, các đoàn thể nhân dân trong các loại hình doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước còn nhiều hạn chế Một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa phát huy được vai trò của mình, việc lãnh đạo, chỉ đạo chưa thường xuyên, chưa chặt chẽ và thiếu đồng bộ; số lượng tổ chức đảng, các đoàn thể nhân dân và số lượng đảng viên, đoàn viên, hội viên trong các doanh nghiệp này còn thấp Nhìn chung vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các cấp ủy đảng trong doanh nghiệp này còn mờ nhạt; nội dung hoạt động còn còn đơn điệu, phương thức lãnh đạo còn lúng túng, chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng, các đoàn thể nhân dân trong tình hình mới

Góp phần đánh giá đúng thực trạng tình hình xây dựng và vai trò của

tổ chức đảng trong các loại hình doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước thuộc thành phố, giúp các cấp ủy đảng phát huy ưu điểm, khắc phục yếu kém, khuyết điểm, từ đó đề ra những giải pháp tích cực để xây dựng, củng

cố, phát triển và tăng cường vai trò của tổ chức đảng trong các loại hình

doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, học viên chọn đề tài: “ Tổ chức và

hoạt động của tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội hiện nay” làm đề

tài luận văn thạc sỹ của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong thời gian qua vấn đề tổ chức và hoạt động của các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp luôn được quan tâm nghiên cứu, có thể kể tới một số công trình nghiên cứu như sau:

- Tiếp tục xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, Tạp

chí Xây dựng Đảng, số 07 năm 2010, của tác giả Trần Lưu Hải Nội dung bài viết đã phân tích rõ các loại hình tổ chức cơ sở đảng, thống kê số lượng các tổ chức cơ sở đảng, phân tích rõ những ưu điểm và hạn chế trong việc xây dựng

tổ chức cơ sở đảng trong thời gian quan Bài viết cũng đã chỉ ra một số quan điểm lớn trong công tác xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, nhất là trong các doanh nghiệp và nhấn mạnh một số nội dung cần phải tiến hành để xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh

- Đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng trong doanh

nghiệp nhà nước, NXB Chính trị quốc gia, năm 2003, của các tác giả Dương

Xuân Ngọc và Trịnh Đức Hồng Tác phẩm phân tích rõ bản chất, vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp cũng như chỉ ra những thành tựu hạn chế về sự lãnh đạo và tổ chức, hoạt động của Đảng trong các doanh nghiệp, chỉ rõ phương thức lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp và đề ra các giải pháp để đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong doanh nghiệp

Ngoài những công trình trên còn có những công trình sau:

- Năm 2002 - 2003, Ban Tổ chức Thành ủy Hà Nội đã nghiên cứu Đề

tài: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức

đảng, công đoàn, đoàn thanh niên trong các công ty cổ phần hóa từ doanh nghiệp nhà nước”

- Năm 2006, Quận ủy Cầu Giấy, thành phố Hà Nội nghiên cứu Đề tài: “

Đổi mới tổ chức và phương thức lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp nhà nước giai đoạn hiện nay trên địa bàn Thành phố Hà Nội”

- Hệ thống chính trị cơ sở- đặc điểm, xu hướng và giải pháp, NXB

Chính trị quốc gia, năm 2002, của tác giả Vũ Hoàng Công

- Vị trí cầm quyền và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong

điều kiện mới, NXB Chính trị quốc gia, năm 2008, của tác giả Đỗ Hoài Nam

- Báo cáo số 55-BC/TU ngày 7/9/2009 về Tổng kết thực hiện Chỉ thị số

07-CT/TW của Bộ Chính trị “về tăng cường công tác xây dựng Đảng và đoàn thể

nhân dân trong các doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công

ty cổ phần tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài”

- Kết luận số 80KL/TW, ngày 29/7/2010 của Ban Bí thư Trung ương

Đảng “về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính

trị (khóa VIII) trong tình hình mới”

- Nâng cao vai trò và phát huy hiệu lực lãnh đạo của tổ chức đảng ở

doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn hiện nay, của TS Nguyễn Văn Sáu,

tạp chí Nghiên cứu lý luận, số 8/2009

- Nét mới trong định hướng phát triển đảng của Đảng bộ Khối Công

nghiệp Hà Nội, của TS Trịnh Đức Hồng, chí Lý luận chính trị, số 2/2012

- Thực hành dân chủ trong doanh nghiệp nhà nước – Vấn đề chính trị quan trọng ở nước ta hiện nay, của TS Đặng Đình Tân, Thông tin Chính

trị học, số 3/2011

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng vì công cuộc đổi mới, của tác giả

PGS.TS Tô Huy Rứa, NXB CTQG, 2003

Những công trình trên đã phân tích khá sâu sắc trên nhiều nội dung lý luận và thực tiễn, chỉ ra những ưu điểm và những hạn chế, bức xúc trong tổ chức, hoạt động của các tổ chức đảng, đoàn thể trong các doanh nghiệp Tuy nhiên, đến nay chưa có một công trình nghiên cứu hay đề tài khoa học nào nghiên cứu toàn diện các tổ chức chính trị - xã hội trong các doanh nghiệp nhất là vấn đề tổ chức và hoạt động của tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích

Trên cơ sở phân tích những vấn đề lý luận về tổ chức và hoạt động của các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp nói chung và tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội nói riêng, Luận văn làm rõ thực trạng tổ chức và hoạt động của các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trong Quận, đề xuất những

giải pháp nhằm kiện toàn tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ

- Làm rõ những vấn đề lý luận về tổ chức và hoạt động của các tổ chức đảng và vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước

- Làm rõ thực trạng, xác định những vấn đề đặt ra về tổ chức và hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng trong giai đoạn hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp nhằm kiện toàn tổ chức, hoạt động của tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Tập trung vào tổ chức và hoạt động của các tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Tập trung khảo sát hoạt động thực tiễn của các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng trong giai đoạn (từ 2010 đến nay)

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

- Luận văn dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng ta về tổ chức đảng, về hoạt động của các tổ chức cơ sở đảng, về doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp ngoài nhà nước, kinh tế thị trường để giải quyết các vấn đề do luận văn đặt ra

- Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, tác giả vận dụng các phương pháp chuyên ngành đặc trưng của chính trị học

như: khảo sát thực tiễn, phân tích, tổng hợp, thống kê, lô gic và lịch sử, khái quát hóa…

6 Những đóng góp về khoa học của luận văn

- Luận văn góp phần làm sáng tỏ lý luận về cơ sở đảng và tổ chức cơ sở đảng, giúp cho việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn nhằm tiếp tục hoàn thiện

tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước

- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy về vấn đề cơ sở tổ chức đảng, về hoạt động của các doanh nghiệp ngoài nhà nước

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần làm sáng tỏ những vấn đề

lý luận và làm cơ sở cho việc đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện tổ chức và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng

- Luận văn cung cấp thêm những luận cứ khoa học cho các cấp ủy địa phương những người quan tâm nghiên cứu về tổ chức và hoạt động đảng của

tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được kết cấu làm 3 chương, 8 tiết

Chương 1

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC ĐẢNG

TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC –

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1.1 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về tổ chức, hoạt động

và vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước

1.1.1 Quan niệm về tổ chức và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước

a Về xây dựng tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Theo từ điển tiếng Việt, “xây dựng” có nhiều nghĩa, trong đó có ý nghĩa làm cho hình thành một tổ chức hay một chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa theo một phương hướng nhất định [37] Xây dựng hàm nghĩa chủ yếu là làm hình thành một tổ chức, một chỉnh thể mới

Theo quan niệm của Đảng ta, ở đâu có quần chúng thì ở đó phải có sự lãnh đạo của Đảng, phải có tổ chức đảng Tổ chức đảng đề ra và lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị là một nguyên tắc trong công tác xây dựng Đảng, là lý

do tồn tại của tổ chức đảng Điều này có ý nghĩa, làm cho mọi tổ chức đảng có

đủ khả năng phát động, tổ chức và lãnh đạo quần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng; làm cho cán bộ, đảng viên thấu suốt và biết vận dụng một cách sáng tạo đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; là tổ chức bố trí sắp xếp tổ chức sao cho mọi đảng viên đều được sinh hoạt trong một tổ chức của Đảng Thông qua việc thực hiện nhiệm vụ chính trị mà tôi luyện cán bộ, đảng viên thu hút thêm lực lượng mới vào Đảng; phát hiện ưu, khuyết điểm của tổ chức đảng, rút kinh nghiệm xây dựng, củng cố tổ chức đảng

Do vậy, xây dựng tổ chức đảng ở các loại hình doanh nghiệp ngoài nhà nước không chỉ đóng góp tạo nền móng vững chắc cho Đảng, mà còn có ý nghĩa tác

động trực tiếp đến sự ổn định và phát triển của các doanh nghiệp ngoài nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Trong điều kiện hiện nay, khi mà các thành phần kinh tế hoạt động theo pháp luật đều là bộ phận hợp thành quan trọng của nền kinh tế, bình đẳng trước pháp luật, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh, các doanh nghiệp ngoài nhà nước đang tồn tại là thành quả của công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo Hiện nay, khu vực này đang phát triển với quy mô lớn, đóng góp quan trọng cho nền kinh tế, giải quyết việc làm chủ yếu cho người lao động, vai trò lãnh đạo của Đảng cần phải được tăng cường để doanh nghiệp phát triển đúng hướng

Từ cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: Xây dựng tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là các hoạt động của các cấp ủy đảng và đảng viên nhằm tuyên truyền, giáo dục, vận động, phát triển đảng viên, thành lập các

tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước

Việc xây dựng tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là hoạt động lãnh đạo của các cấp ủy với các doanh nghiệp để tập trung tuyên truyển, giáo dục, tạo nguồn, bồi dưỡng phát triển đảng viên mới, thành lập các chi bộ, đảng bộ Quần chúng được kết nạp vào Đảng phải là những người được giáo dục giác ngộ về Đảng, về giai cấp công nhân, về chủ nghĩa xã hội Do đó, phải thông qua thực tiễn đấu tranh cách mạng mà lựa chọn, xem xét, bồi dưỡng cho quần chúng cả về phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực và phương pháp công tác Khi thấy quần chúng có đủ điều kiện trở thành đảng viên, thì việc xem xét tổ chức kết nạp phải tiến hành chặt chẽ, nghiêm túc theo những yêu cầu nhất định Người được kết nạp vào Đảng phải có người giới thiệu và phải được chi bộ nhất trí kết nạp; nghị quyết phát triển Đảng của tổ chức đảng cấp dưới phải phục tùng và thực hiện thắng lợi nghị quyết của tổ chức đảng cấp trên Đây cũng là những yêu cầu, điều kiện cơ bản của quá trình xây dựng và phát triển các tổ chức đảng theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta

Chủ tịch Hồ Chí minh cho rằng, Đảng cũng ở trong xã hội, Đảng là một

cơ thể sống Trong quá trình hoạt động, Đảng phải thường xuyên phát triển đảng viên mới và đồng thời, phải kịp thời loại bỏ những đảng viên thoái hóa, biến chất Đây là một quy luật tồn tại và phát triển của Đảng, nhất là trong điều kiện Đảng cầm quyền, các thế lực phản động và cơ hội chủ nghĩa thường tìm cách chui vào Đảng để phá họai hoặc mưu cầu lợi ích Yêu cầu cao nhất của công tác phát triển Đảng là phải xem xét, lựa chọn chính xác, cẩn trọng, không được kết nạp nhầm, không được loại bỏ những quần chúng tích cực, đủ tiêu chuẩn đảng viên ở ngoài Đảng Chủ tịch Hồ Chí minh khẳng định rằng, sức mạnh của Đảng

là sức mạnh tổng hợp do nhiều yếu tố tạo nên; không chỉ phụ thuộc vào số lượng đảng viên, thành phần giai cấp của đảng viên, mà cái chính là ở chất lượng đảng viên, ở nền tảng của Đảng Vì vậy, cần nắm vững phương châm là coi trọng chất lượng trong phát triển Đảng Phát triển phải đi đôi với xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đây là hai mặt của nội dung công tác xây dựng Đảng, có quan hệ chặt chẽ với nhau và là thể hiện quan điểm, phương châm của Đảng là phát triển đảng viên phải coi trọng chất lượng hơn số lượng

Từ ngày thành lập đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm đến công tác phát triển đảng viên, Đảng ta luôn coi vấn đề xây dựng đội ngũ đảng viên và phát triển đảng viên là một trong những nhiệm vụ cơ bản, trọng tâm trong công tác xây dựng Đảng, nhằm đảm bảo cho Đảng không ngừng phát triển, xứng đáng là đội tiên phong của giai cấp công nhân đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của cả dân tộc Vai trò lãnh đạo của Đảng phụ thuộc rất lớn vào chất lượng công tác phát triển đảng viên và xây dựng đội ngũ đảng viên Phát triển đảng viên là nhân tố bảo đảm cho Đảng tồn tại và phát triển; là biện pháp cơ bản để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, góp phần nâng tầm trí tuệ của Đảng, nâng cao tính tiên phong, bản chất giai cấp công nhân, bản chất cách mạng của Đảng Quan điểm của Đảng ta và

thực tiễn công tác xây dựng Đảng đã chứng minh rằng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng không chỉ phụ thuộc vào chất lượng đội ngũ đảng viên mà còn phụ thuộc rất nhiều vào số lượng đảng viên Đội ngũ đảng viên có chất lượng cao, có số lượng lớn và cơ cấu phù hợp là góp phần củng cố và xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh Phát triển đảng viên góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, tăng số lượng và điều chỉnh cơ cấu, thành phần đội ngũ đảng viên

Công nhân trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là một bộ phận của giai cấp công nhân Việt Nam Cùng với sự phát triển nhanh chóng và vai trò ngày càng tăng của các doanh nghiệp ngoài nhà nước, lực lượng công nhân trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước đang phát triển nhanh về số lượng và chất lượng, có vai trò quan trọng trong công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Với tư cách Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, Đảng ta đặc biệt quan tâm với việc phát triển đảng viên trong công nhân và xây dựng tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước Có kết nạp được đảng viên mới ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước thì mới hình thành được các chi bộ đảng, ở đó mới có tổ chức đảng

b Về tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Trong mỗi giai đoạn phát triển của cách mạng, vai trò lãnh đạo của Đảng phải được tăng cường, phát triển thì mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ mới, mang tính khách quan và cũng là nhiệm vụ thường xuyên của Đảng Hiện nay, Đảng ta chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Kinh tế thị trường là nền kinh tế khách quan do trình độ phát triển của lực lượng sản xuất quy định, trong đó toàn bộ quá trình sản xuất đến phân phối, trao đổi và tiêu dùng đều được thực hiện thông qua thị trường

Kinh tế thị trường, cơ chế thị trường chứa đựng cả hai mặt tích cực và tiêu cực Mặt tích cực, với quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, cơ chế trị trường tạo động lực rất quan trọng để mỗi người, mỗi doanh nghiệp, mỗi đơn vị sản xuất kinh doanh phải nâng cao năng lực, hiệu quả sản xuất Chính điều này đã tạo động lực to lớn cho các doanh nghiệp phát triển Kinh tế thị trường giải phóng và thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất, gắn với nền sản xuất trong mỗi quốc gia cũng như trên bình diện quốc tế Nó tạo nhu cầu, tạo sự hướng dẫn, điều tiết sản xuất, kiểm nghiệm tính phù hợp của sản xuất đối với tiêu dùng, thúc đẩy quá trình phân công lao động xã hội, làm cho nền kinh tế của mỗi nước vừa phát triển theo hướng đa dạng hóa vừa theo hướng chuyên môn hóa, phát huy lợi thế để nâng cao hiệu quả

Tuy nhiên, mặt trái của kinh tế thị trường là: nếu không có sự điều tiết vĩ

mô của Nhà nước thì sẽ dẫn đến sản xuất không cân đối, khủng hoảng (thừa, thiếu); cơ chế cạnh tranh dẫn đến sự phá sản của các doanh nghiệp, đưa lại những hậu quả thất nghiệp, sản xuất đình đốn, làm sâu sắc thêm sự phân hóa giàu nghèo, xuống cấp về đạo đức, lối sống nảy sinh các tệ nạn xã hội

Với mục tiêu, bản chất của Đảng và Nhà nước ta, kinh tế thị trường được coi là công cụ, phương tiện để đi lên chủ nghĩa xã hội Phát triển kinh tế thị trường không đơn thuần là một quá trình kinh tế mà bao giờ cũng gắn liến với những thay đổi lớn, căn bản về mặt xã hội Tính thống nhất giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội là một nguyên tắc, nói lên bản chất của chế độ nước ta Chính vì vậy, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là một yêu cầu cấp thiết, đảm bảo cho các doanh nghiệp phát triển bền vững

Từ cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là toàn bộ các hoạt động của các cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên nhằm làm cho tổ chức đảng trong các doanh

nghiệp ngoài nhà nước trong sạch, vững mạnh, tiếp tục được kiện toàn, nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, thực hiện tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ được quy định tại Điều lệ Đảng và các quy định của Đảng về chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức cơ sở đảng và hướng dẫn của các cấp ủy đảng Đồng thời đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn

Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các loại hình doanh nghiệp ngoài nhà nước là làm cho tổ chức đảng không ngừng lớn mạnh cả về quy mô và chất lượng hoạt động; không chỉ tạo nền móng vững chắc cho Đảng, mà còn có

ý nghĩa tác động trực tiếp đến sự ổn định và phát triển của các doanh nghiệp trong khu vực kinh tế ngoài nhà nước trong nền kinh tế thị trường hiện nay Thường xuyên kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động của cấp ủy đảng, sắp xếp tổ chức bộ máy phù hợp với từng loại hình và quy mô của từng loại hình doanh nghiệp, làm cho mọi tổ chức đảng có đủ khả năng phát động, tổ chức và lãnh đạo nhân dân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng; làm cho cán

bộ, đảng viên thấu suốt và biết vận dụng một cách sáng tạo đường lối, chính sách của Đảng; là tạo điều kiện cho các tổ chức đảng, mọi cán bộ, đảng viên dẫn đầu làm gương lôi cuốn quần chúng phấn đấu thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng; thông qua việc thực hiện nhiệm vụ chính trị mà tôi luyện cán bộ, đảng viên, phát hiện ưu khuyết của tổ chức đảng, rút kinh nghiệm xem xét cán bộ, đảng viên, chỉnh đốn lực lượng, thu hút thêm lực lượng mới vào Đảng

Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước chính là đề ra chủ trương, nhiệm vụ và biện pháp xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh Thực hiện đúng nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng, nhất

là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; thực hiện đúng nền nếp sinh hoạt đảng Đảng viên đăng ký chương trình công tác, học tập với chi bộ, chi

ủy hướng dẫn kiểm tra và tạo điều kiện cho đảng viên thực hiện chương trình đã đăng ký Cấp ủy, chi bộ quản lý và phân công nhiệm vụ cho đảng viên, phát triển đảng viên mới

1.1.2 Nội dung, phương thức xây dựng tổ chức và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước

a Nội dung xây dựng tổ chức và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Về xây dựng tổ chức đảng:

Xây dựng tổ chức của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, nơi chưa có tổ chức đảng là xây dựng nguyên tắc tổ chức, mối quan hệ giữa với lãnh đạo doanh nghiệp, với các tổ chức chính trị - xã hội để phát triển đảng viên, thành lập các chi bộ đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước, lãnh đạo đảng viên và quần chúng thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị theo quy định của Điều lệ Đảng, các Quy định của Đảng và quy chế, quy định, điều lệ của từng doanh nghiệp

Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó, trước hết các cấp ủy đảng ở cơ sở phải quản triết sâu sắc các quy định của Đảng về chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng trong các loại hình doanh nghiệp; làm tốt công tác tư tưởng để chủ doanh nghiệp hiểu rõ sự cần thiết phải có tổ chức đảng, từ đó có cam kết, ủng hộ về các bước, quy trình thành lập chi bộ đảng trong doanh nghiệp

Về quy trình thành lập chi bộ: Theo quy định của Điều lệ Đảng, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp có đủ 3 đảng viên chính thức thì cấp ủy đảng quyết định thành lập chi bộ (chi bộ cơ sở hoặc chi bộ trực thuộc cơ sở) Ở các doanh nghiệp khu có đủ 3 đảng viên chính thức thì đảng ủy cơ sở ra quyết định thành lập chi bộ đảng Chi bộ xây dựng quy chế hoạt động theo các quy định của Đảng

về chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức cơ sở đảng và hướng dẫn của Trung ương Đẩy mạnh việc xây dựng, củng cố tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong điều kiện mới Nâng cao chất lượng lãnh đạo của cấp ủy đảng các cấp, nắm vững và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, của cấp trên vào

điều kiện cụ thể ở cơ sở để đề ra chủ trương, giải pháp và tổ chức thực hiện có kết quả chủ trương, giải pháp đó Thực hiện tốt công tác tư tưởng, công tác tổ chức, công tác kiểm tra, lãnh đạo đoàn thể quần chúng nhằm tạo nên một sức mạnh tổng hợp, thể hiện tính chiến đấu cao để xử lý tốt các mâu thuẫn, vượt qua mọi khó khăn để thúc đẩy và hoàn thành có hiệu quả nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của đơn vị, làm tốt vai trò, chức năng là nền tảng của Đảng và là hạt nhân chính trị tại cơ sở

Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng:

Trong mỗi giai đoạn cách mạng, sự lãnh đạo của Đảng phải được tăng cường để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới Tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước cần chủ động, có kế hoạch cụ thể để đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng hoạt động; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là phát huy những mặt mạnh, khắc phục những mặt hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh

Thứ nhất, cần quan tâm kiện toàn bộ máy cấp ủy đủ về số lượng, đảm bảo

chất lượng Để xây dựng đội ngũ cấp ủy viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước có năng lực, phẩm chất đạo đức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, cấp ủy các cấp cần quan tâm tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp

vụ cho các đồng chí cấp ủy viên, trước hết là đồng chí bí thư chi bộ, đảng bộ Rà soát, bổ sung, lãnh đạo tổ chức thực hiện quy chế làm việc của cấp ủy Trên cơ

sở điều lệ và các quy định, quy chế của cấp ủy, của doanh nghiệp, cần xem xét

sự tham gia của cấp ủy với hội đồng quản trị, giám đốc doanh nghiệp trên các mặt: xây dựng chiến lược đầu tư, phát triển; hiệu quả lãnh đạo sản xuất kinh doanh; bảo toàn và phát triển vốn doanh nghiệp và của Nhà nước; thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các cổ đông

và người lao động Cần đánh giá khách quan các hoạt động đó có đúng đường

lối của Đảng, Nhà nước hay không, có vi phạm pháp luật hay không, nhất là các hoạt động sản xuất kinh doanh Đánh giá việc thực hiện quy chế làm việc của cấp ủy, sự phối hợp của cấp ủy với hội đồng quản trị, giám đốc doanh nghiệp trong việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, các quy chế, quy định của doanh nghiệp, xây dựng doanh nghiệp an toàn, chủ động trong sản xuất kinh doanh, nộp ngân sách cho Nhà nước Đồng thời cần chú ý đến việc lãnh đạo của cấp ủy đối với việc học tập, nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ, đảng viên và người lao động Xây dựng cấp ủy và đội ngũ cán bộ đoàn thể có đủ phẩm chất, năng lực, gương mẫu, hoạt động có hiệu quả, được đảng viên và quần chúng tín nhiệm

Thứ hai, cấp ủy đảng, tổ chức đảng trong các doanh nghiệp đề ra chủ

trương, biện pháp xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng Đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, tổ chức cho đảng viên học tập và thảo luận, xây dựng chương trình hành động nghị quyết đại hội đảng các cấp, tổ chức quán triệt nghị quyết; nâng cao chất lượng các hoạt động của cấp ủy về công tác tư tưởng, đổi mới các nội dung, hình thức giáo dục phải đa dạng, phong phú, thông qua các hội thi tìm hiểu, các hoạt động cổ động, tuyên truyền để giáo dục cán bộ, đảng viên, người lao động Cần đánh giá xem xét chất lượng hoạt động của cấp ủy về công tác tư tưởng bao gồm các nội dung, hình thức, phương pháp, biện pháp tuyên truyền, giáo dục cán bộ, đảng viên, người lao động; sự phối hợp giữa cấp ủy, tổ chức đảng với hội đồng quản tri, giám đốc doanh nghiệp trong công tác tư tưởng, việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cổ đông, người lao động trong doanh nghiệp

và sự phối hợp của cấp ủy với hội đồng quản trị, giám đốc doanh nghiệp để giải quyết, xem xét giải quyết những vấn đề nổi lên về tư tưởng trong từng doanh nghiệp Từ đó đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao nhận thức, việc chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệ, quy

chế, quy định của doanh nghiệp; ý thức trách nhiệm, sự giác ngộ của người lao động đối với Đảng, tinh thần làm chủ, đoàn kết, hợp tác, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau của các thành viên trong doanh nghiệp, tính chủ động, sáng tạo của các thành viên trong doanh nghiệp Lãnh đạo cán bộ, đảng viên, quần chúng rèn luyện

ý thức tổ chức, kỷ luật, tác phong công nghiệp; phát huy tính chủ động, sáng tạo trong lao động Kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các thành viên trong doanh nghiệp để phối hợp với hội động quản trị, giám đốc để giải quyết

Thứ ba, nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng các đoàn thể chính trị-xã

hội trong doanh nghiệp vững mạnh, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ và điều

lệ của mỗi đoàn thể; tạo điều kiện để người lao động tham gia các đoàn thể quần chúng và thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao Lãnh đạo ban chấp hành công đoàn phối hợp với hội đồng quản trị, giám đốc thực hiện tốt các nghị quyết của đại hội cổ đông, hội đồng quản trị, hội nghị người lao động, điều lệ và các quy chế, quy định, thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người lao động, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh giữa người lao động và người sử dụng lao động theo pháp luật

Thứ tư, tiếp tục đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt chi bộ, cấp ủy

đảng cần tiếp tục phổ biến, quán triệt các nghị quyết, hướng dẫn, nhất là Chỉ thị

số 10 của Ban Bí thư và Hướng dẫn số 05 của Ban Tổ chức Trung ương về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ Trên cơ sở đó, thống nhất nhận thức, đề cao trách nhiệm của cấp ủy, bí thư chi bộ và cán bộ, đảng viên trong việc chấp hành Điều lệ Đảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, để các kỳ sinh hoạt chi bộ thực sự trở thành diễn đàn thiết thực và dân chủ đảng viên Bên cạnh sinh hoạt định kỳ, cần có những buổi sinh hoạt chuyên đề, qua đó giúp đảng viên nâng cao

ý thức trách nhiệm, tự giác chấp hành các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và thực hiện tốt nhiệm vụ đảng viên Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và hướng dẫn việc thực hiện; coi trọng công tác sơ kết,

tổng kết, rút kinh nghiệm để không ngừng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ;

có biện pháp chỉ đạo để phổ biến và nhân rộng kinh nghiệm của những nơi làm tốt, kịp thời uốn nắn những sai sót lệch lạc trong sinh hoạt và thực hiện nhiệm vụ chính trị của chi bộ

Thứ năm, nâng cao chất lượng đảng viên, thực hiện đúng nguyên tắc tập

trung dân chủ, tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng, lãnh đạo việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Giữ gìn sự đoàn kết thống nhất nội bộ, đấu tranh khắc phục những biểu hiện tiêu cực trái với đạo đức, tư cách người đảng viên; xây dựng kế hoạch, biện pháp quản lý đảng viên; thực hiện việc giới thiệu đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với đảng ủy, chi ủy cơ sở và gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú Kịp thời biểu dương, khen thưởng những đảng viên có thành tích xuất sắc, xử lý nghiêm những đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước Đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên; kiểm tra, giám sát tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Điều lệ, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước và Quy định của Đảng về những điều đảng viên không được làm

b Phương thức xây dựng tổ chức đảng và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Về phương thức xây dựng tổ chức đảng:

Phương thức chủ yếu xây dựng tổ chức đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước là tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy các cấp, phát huy trách nhiệm của các đoàn thể nhân dân ở các doanh nghiệp, tập trung phát triển đảng viên, thành lập chi bộ đảng, tổ chức các hoạt động theo quy định của Điều lệ Đảng

Để công tác phát triển đảng viên ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước đi vào chiều sâu, đi dúng định hướng, quan điểm, chủ trương của Đảng, cấp ủy các cấp cần thống nhất cao về nhận thức, cách làm như sau:

Một là, phát triển đảng viên là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng

Công tác này phải được tiến hành tích cực, thận trọng, coi trọng chất lượng hơn

số lượng, phát triển Đảng đi đôi với củng cố, chỉnh đốn Đảng

Về phương châm, phương hướng kết nạp: coi trọng chất lượng, chống khuynh hướng chạy theo số lượng đơn thuần, đảm bảo nguyên tắc chặt chẽ, đồng thời không định kiến hẹp hòi Phải lấy tiêu chuẩn đảng viên làm cơ sở phải

có sự lãnh đạo chặt chẽ về kế hoạch, biện pháp cụ thể; cảnh giác đề phòng những phần tử cơ hội và phản động chui vào hàng ngũ của Đảng

Nghị quyết Đại hội X của Đảng đã chỉ rõ: “Cần chú trọng và tăng cường công tác phát triển Đảng, sớm khắc phục tình trạng một số cơ sở, địa bàn chưa

có đảng viên, tổ chức đảng Việc kết nạp đảng viên phải coi trọng chất lượng, đặc biệt tiêu chuẩn giác ngộ lý tưởng của Đảng, đạo đức lối sống, năng lực hoàn thành nhiệm vụ; trọng tâm phát triển hướng vào thế hệ trẻ, công nhân, nông dân, trí thức, quân nhân, con em các gia đình có công với cách mạng Coi trọng giáo dục, rèn luyện đảng viên dự bị, đảng viên trẻ”[7, tr 351]

Mặc dù trong điều kiện hiện nay, số lượng các doanh nghiệp ngoài nhà nước chưa có tổ chức đảng, đảng viên còn nhiều, nhưng Đảng ta rất coi trọng chất lượng đảng viên Bởi vì chất lượng đảng viên quyết định chất lượng chi bộ, chất lượng chi bộ quyết định chất lượng tổ chức cơ sở đảng, chất lượng lãnh đạo của tổ chức đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng chỉ rõ phương hướng công tác phát triển đảng viên hiện nay là: “Đổi mới, tăng cường công tác quản lý, phát triển đảng viên, bảo đảm chất lượng đảng viên theo yêu cầu của Điều lệ Đảng Xây dựng các tiêu chí, yêu cầu cụ thể về tư tưởng chính trị, trình độ năng lực, phẩm chất đạo đức, lối sống của đảng viên đáp ứng yêu cầu giai đoạn cách mạng mới” [8, tr 260]

Hai là, trên cơ sở tiêu chuẩn đảng viên, phải coi trọng kết nạp đảng viên

từ công nhân; đồng thời, có phương hướng lựa chọn, bồi dưỡng, thí điểm kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng

Đảng ta luôn kiên trì quan điểm phát triển đảng viên trong giai cấp công nhân, nâng tỷ lệ thành phần giai cấp công nhân trong Đảng Điều đó phù hợp với

yêu cầu tăng cường vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời cũng phù hợp với sự phát triển của giai cấp công nhân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Cấp ủy, chính quyền các cấp cần phải khảo sát, đánh giá, phân loại các doanh nghiệp Trước mắt, tập trung phát triển đảng viên mới ở các doanh nghiệp có đông lao động, có việc làm

và thu nhập ổn định Để kết nạp được đảng viên mới cần phải nâng cao vai trò của các cấp ủy đảng, chính quyền, đặc biệt là cấp ủy cơ sở nơi doanh nghiệp có trụ sở đóng trên địa bàn; các đảng viên đang công tác làm việc trong các doanh nghiệp; đồng thời phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể nhân dân, đặc biệt là

tổ chức công đoàn và đoàn thanh niên

Thông qua các hoạt động trong sản xuất kinh doanh, trong các phong trào thi đua do tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên và các tổ chức quần chúng trong doanh nghiệp phát động để phát hiện nguồn Tổ chức công đoàn và đoàn thanh niên có trách nhiệm bồi dưỡng, giáo dục đoàn viên thanh niên, đoàn viên công đoàn ưu tú để giới thiệu với tổ chức đảng xem xét kết nạp Đối tượng kết nạp vào Đảng là những quần chúng ưu tú trong công nhân, nhất là công nhân trực tiếp sản xuất, cần coi trọng việc thí điểm kết nạp chủ doanh nghệp tư nhân vào Đảng, đây là một chủ trương mới của Đảng ra được nêu trong Đại hội XI

Ba là, xác định đúng tiêu chuẩn đảng viên, điều kiện kết nạp đảng viên và

cụ thể hóa cho phù hợp với từng loại đối tượng trong từng giai đoạn

Nội dung cơ bản của tiêu chuẩn đảng viên, điều kiện kết nạp đảng viên là

do bản chất giai cấp công nhân, nhiệm vụ chính trị của Đảng và được ghi trong Điều lệ Đảng Tiêu chuẩn đảng viên và điều kiện kết nạp tuy biểu hiện khác nhau trong mỗi giai đoạn cách mạng, nhưng bản chất của nó thì không có gì thay đổi Về tiêu chuẩn kết nạp đảng viên, người vào Đảng phải là quần chúng ưu tú,

có đủ tiêu chuẩn đảng viên, quy định tại khoản 1, điều 1 của Điều lệ Đảng:

“Đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, suốt đời phấn

đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân; chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước; có lao động, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; có đạo đức và lối sống lành mạnh; gắn bó mật thiết với nhân dân; phục tùng tổ chức, kỷ luật của Đảng, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng” [8, tr7]

Bốn là, thực hiện nghiêm chỉnh quy trình phát triển đảng viên

Đây là quá trình lựa chọn, xem xét đưa quần chúng vào ưu tú đứng vào hàng ngũ của Đảng Vì vậy, cần được tiến hành theo một trình tự thực sự khoa học Từ phát hiện nguồn, bồi dưỡng, thẩm tra, xác minh lý lịch, tổ chức kết nạp, đến công nhận đảng viên chính thức phải được thực hiện nghiem túc Thực hiện tốt quá trình này, đòi hỏi mỗi tổ chức đảng phải kết hợp chặt chẽ giữa công tác phát triển đảng viên với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, thực hiện nhiệm vụ chính trị của doanh nghiệp, địa phương và phát huy sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành tham gia phát triển đảng viên

Như vậy, phương thức xây dựng vai trò lãnh đạo của Đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước chưa có tổ chức đảng là toàn bộ hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của các tổ chức đảng, cấp ủy và toàn thể đảng viên đối với hệ thống chính trị tập trung vào việc phát hiện, tuyên truyền, vận động, bồi dưỡng và kết nạp quần chúng ưu tú là những công nhân, người lao động, cán bộ, chủ doanh nghiệp đang công tác và làm việc ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước; tự nguyện, tự giác rèn luyện, phấn đấu để đứng vào hàng ngũ của Đảng theo quy định của Điều lệ Đảng và cấp ủy cấp trên

Về phương thức tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng:

Tập trung sức lãnh đạo, chỉ đạo các đảng bộ, chi bộ đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng hoạt động, xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh; gắn với kiện toàn tổ chức

bộ máy, cấp ủy, chất lượng đội ngũ đảng viên, chất lượng cấp ủy viên tham gia

hội đồng quản trị, giám đốc doanh nghiệp, chất lượng thực hiện nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng

Một là, căn cứ vào loại hình của từng doanh nghiệp, cấp ủy cần hoàn thiện

việc xây dựng quy chế hoạt động, nắm vững và thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của các loại hình tổ chức cơ sở đảng theo quy định của Trung ương Các tổ chức đảng ở các doanh nghiệp cần xây dựng, rà soát, bổ sung quy chế làm việc của cấp ủy Quy chế phải được xây dựng khoa học, chặt chẽ quy định mối quan hệ, lề lối làm việc với giám đốc, hội đồng quản trị, chủ doanh nghiệp tạo sự đồng thuận trong doanh nghiệp Hội đồng quản trị, giám đốc có trách nhiệm bảo đảm và tạo điều kiện để đảng bộ, chi bộ thực hiện quy chế Cấp ủy chủ động phối hợp với hội đồng quản trị, giám đốc xây dựng và lãnh đạo thực hiện các quy định, quy chế phối hợp, trong đó xác định rõ mối quan hệ công tác, bảo đảm vai trò lãnh đạo chính trị của tổ chức đảng, chức năng tập hợp, vận động, giáo dục quần chúng của các đoàn thể quần chúng, chức năng quản lý của hội đồng quản trị và chủ động, sáng tạo trong chỉ đạo, điều hành sản xuất, kinh doanh của giám đốc

Việc rà soát, bổ sung quy chế làm việc của cấp ủy cần phải được tiến hành thường xuyên, khoa học Muốn vậy, cấp ủy dự thảo quy chế và những phần dự kiến sửa đổi, bổ sung gửi cho các thành viên nghiên cứu trước, sau đó tổ chức hội thảo, mời đại diện cấp ủy cấp trên, hội đồng quản trị, giám đốc, chủ doanh nghiệp thảo luận kỹ đi đến thống nhất, ban hành chính thức Tuy nhiên, do trình

độ và khả năng của cán bộ ở từng doanh nghiệp có khác nhau nên phần chuẩn bị

dự thảo quy chế chất lượng cũng khác nhau Để chất lượng quy chế làm việc đạt yêu cầu và phù hợp với từng loại doanh nghiệp cần có sự hướng dẫn, giúp đỡ của cấp ủy cấp trên trực tiếp

Hai là, tiếp tục chỉ đạo các đảng bộ, chi bộ trong các doanh nghiệp ngoài

nhà nước sắp xếp mô hình tổ chức cho phù hợp Kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng ban chấp hành, bí thư cấp ủy Tăng cường mở các lớp bồi dưỡng, tập

huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước Nội dung tập huấn phải cụ thể thiết thực, được cập nhật thường xuyên, các nội dung được soạn riêng cho phù hợp đối tượng Trước mắt cần tập trung nâng cao trình độ cho các đồng chí bí thư cấp ủy, sau là các đông chí cấp ủy viên

và lãnh đạo các tổ chức đoàn thể trong doanh nghiệp Cấp ủy chủ động tham gia

ý kiến với hội đồng quản trị, giam đốc về chủ trương sắp xếp, tổ chức bộ máy quản lý công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, đề bạt, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, chế độ, chính sách cán bộ Chủ động giới thiệu những cán

bộ, đảng viên có phẩm chất năng lực, đủ điều kiện, tiêu chuẩn để đưa vào quy hoạch, tham gia bộ máy lãnh đạo, quản lý

Ba là, về xây dựng tổ chức đảng, cấp ủy đảng các doanh nghiệp đề ra chủ

trương, biện pháp xây dựng đảng bộ trong sạch, vững mạnh Thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng, lãnh đạo việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Giữ gìn sự đoàn kết thống nhất nội bộ, đấu tranh khắc phục những biểu hiện tiêu cực trái với đạo đức, tư cách của người đảng viên, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của Đảng Cấp ủy phân công nhiệm vụ cụ thể cho đảng viên; xây dựng kế hoạch, biện pháp quản lý đảng viên; thực hiện việc giới thiệu đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên

hệ với đảng ủy, chi ủy cơ sở và gương mẫy thực hiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú Kịp thời biểu dương, khen thưởng những đảng viên có thành tích xuất sắc, xử lý nghiêm những đảng viên vi phạm Điều lệ Đảng, pháp luật của Nhà nước

Năm là, xây dựng cấp ủy có đủ phẩm chất, năng lực, gương mẫu, hoạt

động có hiệu quả, tiêu biểu cho đảng bộ, chi bộ; được đảng viên và quần chúng tín nhiệm Bí thư cấp ủy nên là thành viên hội đồng quản trị, giám đốc, phó giám đốc Chất lượng đảng ủy, chi ủy phụ thuộc vào chất lượng của những cấp ủy viên, vào cơ cấu hợp lý, vào nhiệm vụ của từng doanh nghiệp Để lựa chọn được đảng ủy, chi ủy có chất lượng, vấn đề quan trọng là phải đảm bảo quyền dân chủ thực sự của đảng viên để họ lựa chọn và bẩu vào cấp ủy những đồng chí tiêu

biểu có đủ phẩm chất chính trị, kiến thức, năng lực tổ chức thực tiễn, có đạo đức, lối sống lành mạnh, được đảng viên và quần chúng tín nhiệm

Cùng với việc lựa chọn tập thể đảng ủy, chi ủy, vấn đề quan trọng là lựa chọn được bí thư đảng ủy, bí thư chi bộ Bí thư cấp ủy ngoài những tiêu chuẩn như những cấp ủy viên khác, phải là người tiêu biểu nhất của đảng bộ, chi bộ, có kiến thức tương đối toàn diện, am hiểu tổ chức đảng và doanh nghiệp Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác đảng trong các doanh nghiệp, có chế độ thỏa đáng cho đội ngũ cán bộ làm công tác đảng kiêm nhiệm ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Sáu là, đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên; kiểm tra, giam sát tổ chức

đảng và đảng viên trong việc chấp hành điều lệ, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của Đảng về những điều đảng viên không được làm

1.2 Tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước - khái niệm, vị trí, vai trò

1.2.1 Khái niệm doanh nghiệp, doanh nghiệp ngoài nhà nước

Các doanh nghiệp ngoài nhà nước có vai trò quan trọng trong nền kinh

tế Những năm gần đây, hoạt động của doanh nghiệp ngoài nhà nước đã có bước phát triển, góp phần giải phóng và phát triển sức sản xuất, huy động và phát huy nội lực vào phát triển kinh tế - xã hội, góp phần quyết định vào phục hồi và tăng trưởng kinh tế, tăng kim ngạch xuất, nhập khẩu, tăng thu ngân sách và tham gia giải quyết có hiệu quả các vấn đề xã hội như: tạo việc làm, xóa đói, giảm nghèo… Để đạt được kết quả ấy có phần đóng góp không nhỏ của tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước

- Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế được thành lập để thực hiện các

hoạt động sản xuất kinh doanh, thực hiện các chức năng sản xuất, mua bán hàng hóa hoặc dịch vụ, nhằm thỏa mãn nhu cầu con người và xã hội Đồng thời thông qua hoạt động hữu ích đó mà doanh nghiệp thu được lợi nhuận Theo Điều 4 của

Luật Doanh nghiệp do Quốc hội khóa XI, Kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng

11 năm 2005 thì có thể hiểu: Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài khoản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh

Khoản 22 Điều 4, Luật Doanh nghiệp quy định: “Doanh nghiệp nhà nước

là doanh nghiệp trong đó Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ” Như vây, doanh nghiệp ngoài nhà nước là: những doanh nghiệp nhà nước sở hữu dưới 50% vốn điều lệ và những doanh nghiệp không có vốn sở hữu nhà nước

1.2.2 Phân loại các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Theo hình thức sở hữu tài sản, Việt Nam chia thành hai loại hình doanh nghiệp sau: Doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp ngoài nhà nước

Các doanh nghiệp ngoài nhà nước bao gồm:

Doanh nghiệp tư nhân

Theo Điều 141 của Luật Doanh nghiệp do Quốc hội khóa XI, Kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005 thì doanh nghiệp tư nhân: là doanh nghiệp

do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của doanh nghiệp Doanh nghiệp tư nhân không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân Doanh nghiệp tư nhân có những đặc điểm sau:

Doanh nghiệp tư nhân là một đơn vị kinh doanh do một người bỏ vốn ra

và tự làm chủ: chủ doanh nghiệp và chủ sở hữu là một, đồng thời họ là người trực tiếp quản lý doanh nghiệp Chủ doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm vô hạn về các khoản nợ trong kinh doanh của doanh nghiệp

Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp không bị ràng buộc của pháp luật quy định về vốn góp tối thiểu để thành lập doanh nghiệp và về nhân sự (số lượng thành viên và mối quan hệ)

Khái niệm doanh nghiệp tư nhân được vận dụng cách gọi trong một số văn bản của Đảng như: Quy định số 16-QĐ/TW/1996; Quy định số 100-QĐ/TW/2004; Quy định số 15-QĐ/TW/1996 Đó là cách gọi chung của ba loại doanh nghiệp ngoài nhà nước thuộc thành phần kinh tế tư nhân gồm: Công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần và doanh nghiệp tư nhân (theo Luật Doanh nghiệp)

Công ty cổ phần

Theo Điều 77 của Luật Doanh nghiệp do Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29/11/2005 thì: Công ty cổ phần là doanh nghiệp trong đó có những đặc điểm chung sau đây:

Một là, vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần

Công ty cổ phần phải có cổ phần phổ thông Người sở hữu cổ phần phổ thông là cổ đông phổ thông Công ty cổ phần có thể có cổ phần ưu đãi, gọi là cổ đông ưu đãi

Hai là, cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là ba

và không hạn chế tối đa

Ba là, công ty cổ phần có quyền phát hành chứng khoán các loại để huy

động vốn, theo quy định của pháp luật về chứng khoán

Bốn là, công ty cổ phần có tư cách pháp nhân và là doanh nghiệp chịu

trách nhiệm hữu hạn, cổ đông của công ty chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ

và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác trừ trường hợp quy định tại khoản 3, Điều 81 và khoản 5, Điều 84 của Luật Doanh nghiệp

Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH)

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

Theo Điều 63 của Luật Doanh nghiệp, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là doanh nghiệp do một tổ chức hoặc một cá nhân làm chủ sở hữu

(gọi chung là chủ sở hữu công ty) Công ty TNHH một thành viên là doanh nghiệp và có những đặc điểm chung sau đây:

Thứ nhất, chủ sở hữu công ty phải là một tổ chức hoặc cá nhân và có thể

là: Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang, các pháp nhân của các tổ chức chính trị,

tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, các loại doanh nghiệp, các tổ chức khác theo quy định của pháp luật

Thứ hai, chủ sở hữu công ty có quyền chuyển nhượng toàn bộ hoặc một

phần vốn điểu lệ cho tổ chức hoặc cá nhân khác theo quy định về chuyển đổi doanh nghiệp

Thứ ba, công ty không được phát hành cổ phần

Thứ tư, công ty có tư cách pháp nhân và chủ sở hữu công ty chịu trách

nhiệm hữu hạn đối với kết quả kinh doanh của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty

Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên

Theo Điều 38 của Luật Doanh nghiệp, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên là doanh nghiệp, trong đó : Thành viên có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng thành viên có thể là tổ chức, cá nhân; số thành viên không vượt quá năm mươi thành viên của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn cam kết góp vào doanh nghiệp Thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn cam kết góp vào doanh nghiệp Phần vốn góp của thành viên chỉ được chuyển nhượng theo quy định tại các điều 43,44,45 của Luật Doanh nghiệp Công ty trách nhiệm hữu hạn có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh Công ty này không được phát hành cổ phiếu

Công ty TNHH có từ 2 thành viên trở lên, có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, hình thức sở hữu của công ty là thuộc hình thức sở hữu chung

của các thành viên công ty

Thứ hai, thành viên của công ty có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng thành

viên mỗi công ty không ít hơn hai và không vượt quá năm mươi

Thứ ba, công ty không được quyền phát hành cổ phiếu

Thứ tư, công ty là doanh nghiệp có tư cách pháp nhân và chịu trách nhiệm

hữu hạn về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp

Công ty hợp danh

Công ty hợp doanh là sự liên kết một cách tự nguyện, được thiết lập để kinh doanh và nhằm mục tiêu lợi nhuận Tuy nhiên, sự liên kết này không nhất thiết đòi hỏi có thỏa thuận bằng văn bản Các hoạt động kinh doanh được tổ chức dưới dạng hợp danh thường là cửa hàng dịch vụ bán lẻ hoặc hoạt động mang tính nghề nghiệp như luật sư, kế toán, khám chữa bệnh Công ty hợp danh không phải là đối tượng chịu thuế mà các thành viên sẽ phải nộp thuế thu nhập theo luật thuế thu nhập

Những yếu tố để xác định loại hình doanh nghiệp này có phải là hợp danh hay không là: sự liên kết của 2 hay nhiều người, kinh doanh nhằm mục tiêu lợi nhuận, đồng thời sở hữu (cùng chia sẻ rủi ro, cùng chia sẻ lợi nhuận và việc quản lý)

Công ty hợp danh có các loại sau:

- Công ty hợp danh phổ thông

- Công ty hợp danh trách nhiệm hữu hạn

- Công ty hợp danh hữu hạn

Công ty hợp danh là doanh nghiệp có những đặc điểm chung sau đây:

Thứ nhất, phải có ít nhất hai thành viên hợp danh; ngoài các thành viên

hợp danh còn có thành viên góp vốn

Thứ hai, thành viên hợp danh phải là cá nhân có trình độ chuyên môn và

uy tín nghề nghiệp và phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty (trách nhiệm vô hạn )

Thứ ba, thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của

công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty

Thứ tư, công ty hợp danh có tư cách pháp nhân

Thứ năm, công ty hợp danh không được phát hành bất kỳ loại chứng

khoán nào

Như vậy, công ty hợp danh có hai loại: Công ty hợp danh mà tất cả các thành viên đều là thành viên hợp danh và công ty hợp danh có cả thành viên hợp danh và thành viên góp vốn

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Khoản 6 Điều 3 của Luật Đầu tư định nghĩa: Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là doanh nghiệp do nhà đầu tư nước ngoài thành lập để thực hiện hoạt động đầu tư tại Việt Nam hoặc là doanh nghiệp Việt Nam do nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần, sáp nhập, mua lại Pháp luật hiện hành quy định tổ chức kinh tế 100% vốn của nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế liên doanh giữa các nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo các loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh theo quy định của Luật Doanh nghiệp

Bên cạnh các quy định của pháp luật áp dụng chung, phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên và để thuận lợi cho công tác quản lý đầu

tư, pháp luật về doanh nghiệp và về đầu tư áp dụng riêng đối với đầu tư nước ngoài về lĩnh vực đầu tư có điều kiện, về quy định trong việc thành lập công ty

cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, về thủ tục đầu tư, về đầu mục hồ sơ dự án đầu tư

và về địa điểm thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh

Luật Đầu tư năm 2005 khẳng định nguyên tắc bình đẳng, đảm bảo quyền chủ động, tự quyết định của nhà đầu tư trong hoạt động đầu tư và từng bước thống nhất điều kiện đầu tư, kinh doanh áp dụng chung đối với doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Bên cạnh đó, để phù hợp với lộ trình đã cam kết trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và phù hợp đặc thù của nhà đầu tư nước ngoài, Luật Đầu tư quy định một số nội

dung áp dụng riêng đối với dự án có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam khác biệt so với dự án đầu tư trong nước, cụ thể về 6 quy định sau: Về lĩnh vực đầu tư

có điều kiện; Về thẩm quyền chấp thuận cấp giấy chứng nhận đầu tư; Quy định

áp dụng riêng cho nhà đầu tư nước ngoài trong việc thành lập tổ chức kinh tế; Về thủ tục đầu tư; Về đầu mục hồ sơ dự án đầu tư; Về địa điểm thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh

Doanh nghiệp liên doanh

Doanh nghiệp liên doanh là doanh nghiệp do hai bên hoặc nhiều bên hợp tác thành lập tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng liên doanh hoặc hiệp định

ký giữa Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và chính phủ nước ngoài, hoặc là doanh nghiệp do doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam, hoặc do doanh nghiệp liên doanh hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài trên cơ sở hợp đồng liên doanh Doanh nghiệp liên doanh được thành lập theo hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn Mỗi bên liên doanh chịu trách nhiệm trong phạm vi phần vốn cam kết góp vào vốn pháp định của doanh nghiệp Doanh nghiệp liên doanh có tư cách pháp nhân theo pháp luật Việt Nam, được thành lập và hoạt động kể từ ngày được cấp giấy phép đầu tư

Đặc điểm nổi bật của doanh nghiệp liên doanh là có sự phối hợp cùng góp vốn đầu tư sản xuất kinh doanh của các nhà đầu tư nước ngoài và các nhà đầu tư Việt Nam Tỷ lệ góp vốn của mỗi bên sẽ quyết định tới mức độ tham gia quản lý doanh nghiệp, tỷ lệ lợi nhuận được hưởng cũng như rủi ro mỗi bên tham gia liên doanh phải gánh chịu

Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài

Đây là doanh nghiệp thuộc sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài do nhà đầu tư nước ngoài thành lập tại Việt Nam tự quản lý và tự chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài được thành

lập theo hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn, có tư cách pháp nhân theo pháp luật Việt Nam, được thành lập và hoạt động kể từ ngày được cấp giấy phép đầu tư

Vốn pháp định của doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài ít nhất phải bằng 30% vốn đầu tư Đối với các dự án xây dựng công trình kết cấu hạ tầng, dự án đầu tư vào địa bàn khuyến khích đầu tư, dự án trồng rừng, dự án có quy mô lớn,

tỷ lệ này có thể thấp hơn nhưng không dưới 20% vốn đầu tư và phải được cơ

quan cấp giấy phép đầu tư chấp nhận

Doanh nghiệp thành lập theo Luật Hợp tác xã

Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân (gọi chung là xã viên) có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp vốn, góp sức thành lập, để phát huy sức mạnh tập thể của từng xã viên tham gia hợp tác

xã, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh

và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Hợp tác xã là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt, có tư cách pháp nhân,

tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích luỹ và các nguồn vốn khác của hợp tác xã theo quy định của pháp luật

1.2.3 Tổ chức đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước hiện nay bao gồm các chi bộ, đảng bộ trong các công ty cổ phẩn nhà nước có dưới 50% vốn điều lệ, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, 100% vốn đầu tư nước ngoài, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần tư nhân, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân thuộc mọi thành phần kinh tế

Như vậy, tổ chức đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước chính là chi bộ hoặc đảng bộ trong từng doanh nghiệp Căn cứ vào quy mô của từng doanh nghiệp mà cấp ủy cấp trên quyết định là chi bộ trực thuộc đảng ủy

cơ sở hay tổ chức cơ sở đảng (chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) Các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước ở Hà Nội là một loại hình trong hệ thống tổ chức đảng Cùng với các loại hình khác, các tổ chức đảng

ở đây tạo nên sức mạnh cho Đảng, đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong các loại hình kinh tế, xây dựng và phát triển các doanh nghiệp

- Vị trí, vai trò của tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước có vai trò, nhiệm vụ chấp hành nghiêm túc theo quy định của Điều lệ Đảng và quy định của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp: Quy định số 288-QĐ/TW ngày 08/02/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa X về Chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, cho bộ cơ sở trong công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, trong đó Nhà nước sở hữu từ 50% vốn điều lệ trở xuống (gọi chung là công ty); Quy định số 99-QĐ/TW ngày 04/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX quy định chức năng, nhiệm

vụ của tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp có vốn Nhà nước liên doanh với nước ngoài; Quy định số 141-QĐ/TW ngày 16/5/2005 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX về chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong các doanh nghiệp có 100% vốn nước ngoài; Quy định số 100-QĐ/TW ngày 04/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX về chức năng, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng trong doanh nghiệp tư nhân

Các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước là hạt nhân chính trị, lãnh đạo cán bộ, đảng viên, quần chúng và tuyên truyền, vận động các thành viên trong doanh nghiệp thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệ và các quy chế, quy định của doanh nghiệp; tham gia xây dựng và lãnh đạo doanh nghiệp phát triển bền vững, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, hoàn thành nghĩa vụ đối với Nhà nước, bảo đảm lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, các cổ

đông và người lao động, góp phần phát triển nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa và xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh; xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh

Các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước có những nhiệm

vụ sau:

Một là, chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà

nước; đề ra chủ trương, nhiệm vụ chính trị của đảng bộ, chi bộ và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả

Hai là, xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư

tưởng và tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ; nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ luật và tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng; thường xuyên giáo dục, rèn luyện và quản lý cán bộ, đảng viên, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, tính chiến đấu, trình độ kiến thức, năng lực công tác; làm tốt công tác phát triển đảng viên; lãnh đạo xây dựng các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh; chấp hành đúng pháp luật và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

Ba là, liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần

và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng hợp pháp của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước

Bốn là, kiểm tra, giám sát việc thực hiện, bảo đảm các nghị quyết, chỉ thị

của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm tra giám sát tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Điều lệ Đảng Đảng ủy

cơ sở nếu được cấp ủy cấp trên trực tiếp ủy quyền thì được quyết định kết nạp và khai trừ đảng viên Đối với chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, chi bộ lãnh đạo đảng viên thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị; giáo dục, quản lý và phân công công tác cho đảng viên; làm công tác dân vận và công tác phát triển đảng

viên; kiểm tra, giám sát thi hành kỷ luật đảng viên; thu, nộp đảng phí Chi bộ, chi

ủy họp thường lệ mỗi tháng một lần

Năm là, lãnh đạo đảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh,

an ninh, quốc phòng, các thỏa ước lao động đã ký với chủ doanh nghiệp; về công tác tư tưởng; công tác tổ chức, cán bộ; lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội tham gia xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh

- Đặc điểm của các tổ chức đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước

Các tổ chức đảng ở các doanh nghiệp ngoài nhà nước ở Hà Nội có những đặc điểm chủ yếu sau đây, chi phối tới việc xây dựng và củng cố các tổ chức đảng trong doanh nghiệp:

Thứ nhất, các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước ở Hà

Nội, trước đây phần lớn là tổ chức đảng trong các doanh nghiệp nhà nước, sau khi cổ phần hóa chuyển đổi thành công ty cổ phần, Nhà nước tham gia vốn điều

lệ dưới 50%; tổ chức đảng trước đây lãnh đạo toàn diện, nay chuyển sang doanh nghiệp có nhiều chủ sở hữu, có các cơ quan lãnh đạo khác nhau quản lý, tổ chức đảng hoạt động theo các quy định của Ban Bí thư Trung ương Đảng, về chức năng, nhiệm vụ của từng loại hình tổ chức cơ sở đảng trong các công ty cổ phần, Nhà nước chiếm dưới 50% vốn Điều lệ của doanh nghiệp, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Như vậy, ở đây đã diễn ra sự thay đổi trong mối quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất Trong những mối quan hệ cơ bản của bản thân quan hệ sản xuất, thì quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất quyết định mục đích sản xuất, hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh, phương thức quản lý, phương thức phân phối sản phẩm Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất trở thành quan hệ bản chất của quan hệ sản xuất, luôn chi phối và thống nhất với cơ chế quản lý và quan hệ phân phối kết quả sản xuất Đồng thời cơ chế quản lý và phân phối sản phẩm là biểu hiện trực tiếp, cụ thể của quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất Ba mặt của quan hệ sản xuất tạo

thành một hệ thống cấu trúc đồng bộ tương hợp Bởi vậy, sau khi cổ phần hóa các doanh nghiệp, chuyển đổi hình thức và nội dung sở hữu về tư liệu sản xuất của các doanh nghiệp, phải có sự lãnh đạo để gắn kết chặt chẽ ba mặt cơ bản của quan hệ sản xuất mới tạo ra được động lực mạnh mẽ để thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp Đây chính là đặc điểm lớn nhất liên quan trực tiếp và chi phối mạnh mẽ đến việc xây dựng và củng cố tổ chức đảng

Thứ hai, các tổ chức đảng ở trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước rất đa

dạng về mô hình hoạt động, bao gồm các loại hình tổ chức cơ sở đảng trực thuộc tỉnh ủy; trực thuộc huyện, thị, thành ủy; trực thuộc đảng ủy xã, phường, thị trấn Các tổ chức đảng này trong các loại hình doanh nghiệp rất đa dạng về tổ chức và hoạt động như: Công ty cổ phần có vốn nhà nước, công ty cổ phần không có vốn nhà nước, công ty trách nhiệm hữu hạn dưới 50% vốn nhà nước, công ty trách nhiệm hữu hạn tư nhân, công ty hợp danh và các loại doanh nghiệp tư nhân khác Các doanh nghiệp thường đăng ký đa lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh để tăng cơ hội tìm kiếm việc làm hoặc để chủ động trong các khâu sản xuất kinh doanh của công ty mẹ Các công ty cổ phần chủ yếu được chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước trước đây nên đều có tổ chức đảng, các đoàn thể; phần lớn các doanh nghiệp này đều giữ vững và phát huy được uy tín, thương hiệu; nhiều doanh nghiệp đã đổi mới, thoát ly cách tổ chức, quản lý, điều hành của doanh nghiệp nhà nước trước đó để sản xuất kinh doanh có hiệu quả cao hơn Một số doanh nghiệp ngoài nhà nước mới thành lập, đã mạnh dạn đầu tư, ứng dụng có hiệu quả thành tựu khoa học, công nghệ vào sản xuất và quản lý, thu hút được nhiều lao động; tích cực trong hoạt động xã hội, nhân đạo từ thiện Chính từ sự đa dạng, đa mô hình nêu trên cũng chi phối việc lãnh đạo của các tổ chức đảng cấp trên

Thứ ba, đội ngũ đảng viên trong các tổ chức đảng phân bố rất đa dạng,

trên nhiều lĩnh vực có tính đặc thù trong từng loại hình doanh nghiệp; trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị cũng rất chênh lệch

Đối với các doanh nghiệp thuộc các công ty cổ phần từ doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa, phần lớn đảng viên hoạt động ở văn phòng, các bộ phận chức năng của doanh nghiệp và trong hội đồng quản trị, ban giám đốc doanh nghiệp Đảng viên ở bộ phận này đa số có trình độ chuyên môn cao, chủ yếu là trình độ đại học và trên đại học Đảng viên ở các bộ phận sản xuất chiếm tỷ lệ rất thấp Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị, học vấn nhìn chung còn thấp chủ yếu là lực lượng lao động đơn thuần, rất ít đảng viên trực tiếp sản xuất có trình độ đại học

Đối với các doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, đảng viên chủ yếu ở khu vực sản xuất Trình độ học vấn cũng như chuyên môn, nghiệp vụ rất hạn chế

Thứ tư, đại đa số đội ngũ cán bộ quản lý trong các doanh nghiệp có tổ

chức đảng đều có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, năng động, sáng tạo có nhiều kinh nghiệm trong quản lý, từng trải trên thương trường; có nhận thức cao, có thái độ và trách nhiệm với tổ chức đảng, đoàn thể trong doanh nghiệp, tôn trọng và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội hoạt động

Đối với các doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa, phần lớn đội ngũ cán

bộ đã được sàng lọc, được kiểm nghiệm trong thực tế nên chất lượng đã được nâng lên rõ rệt Phần đông cán bộ này đều là những đảng viên giữ vai trò chủ chốt trong doanh nghiệp: chủ tịch hội đồng quản trị, giám đốc hoặc phó giám đốc; đồng thời cũng giữ vai trò là lãnh đạo trong các tổ chức đảng, bí thư hoặc phó bí thư, cấp ủy viên chi bộ hoặc đảng bộ cơ sở

Đối với các doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn đã có tổ chức đảng, phần lớn đây là những doanh nghiệp phát đạt, sản xuất kinh doanh có hiệu quả, qua thực tiễn các chủ doanh nghiệp nhận thức được vai trò của tổ chức đảng, đoàn thể nên ủng hộ và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức này hoạt

động Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ làm công tác đảng chủ yếu là kiêm nhiệm nên trình độ, nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng còn rất hạn chế

Thứ năm, tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước nhìn

chung hoạt động trong điều kiện còn gặp nhiều khó khăn

Thứ sáu, các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước chưa rõ

mô hình tổ chức

Việc xác định tổ chức đảng trực thuộc cấp ủy huyện, thị xã, thành phố còn chưa đồng bộ, thiếu tính thống nhất

Chương 2

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC ĐẢNG TRONG DOANH NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI

BÀ TRƯNG, HÀ NỘI – THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 2.1 Thực trạng về các tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng

2.1.1 Một số nét khát quát về Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

22 phường: Nguyễn Du, Lê Đại Hành, Bùi Thị Xuân, Phố Huế, Ngô Thì Nhậm, Phạm Đình Hổ, Đồng Nhân, Đống Mác, Bạch Đằng, Thanh Lương, Thanh Nhàn, Cầu Dền, Bách Khoa, Quỳnh Lôi, Bạch Mai, Quỳnh Mai, Vĩnh Tuy, Minh Khai, Trương Định, Đồng Tâm, Giáp Bát, Tương Mai

Ngày 2/6/1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số HĐBT, thành lập phường Mai Động thuộc Quận Hai Bà Trưng trên cơ sở điều chỉnh diện tích và nhân khẩu của thôn Mai Động và xóm Mơ Táo của xã Hoàng Văn Thụ thuộc huyện Thanh Trì Sau khi điều chỉnh, Quận Hai Bà Trưng có 23 phường

173-Ngày 14/3/1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số HĐBT, thành lập thêm phường Tân Mai trên cơ sở tách từ phường Giáp Bát Sau khi điều chỉnh, Quận Hai Bà Trưng có 24 phường