của Đảng, Nhà nước, đối ngoại quốc phòng, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, tăng cường tình đoàn kết, mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong khu vực và trên thế giới… Tuy nhiên, so với
Trang 1HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LÊ THỊ THÖY
QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ PHÕNG, CHỐNG
“DIỄN BIẾN HÕA BÌNH” TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
(Khảo sát báo nhandan.com.vn, qdnd.vn, hanoimoi.com.vn
từ tháng 01/2019 đến tháng 3/2020)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
HÀ NỘI - 2020
Trang 2HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
LÊ THỊ THÖY
QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ PHÕNG, CHỐNG
“DIỄN BIẾN HÕA BÌNH” TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
(Khảo sát báo nhandan.com.vn, qdnd.vn, hanoimoi.com.vn
từ tháng 01/2019 đến tháng 3/2020)
Chuyên ngành: Quản lý PT -TH &BMĐT
Mã số: 8 32 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS Đinh Thị Xuân Hòa
HÀ NỘI - 2020
Trang 3Luận văn đã được sữa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ
Hà Nội, ngày…… tháng…… năm 2020
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
PGS.TS Lưu Văn An
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình do tôi tự nghiên cứu, các số liệu trong luận văn có cơ sở rõ ràng và trung thực Phần tài liệu tham khảo được dẫn nguồn đầy đủ và chính xác Các kết luận của luận văn chưa từng được công bố trong các công trình nghiên cứu khác
Hà Nội, tháng năm 2020
Tác giả luận văn
Lê Thị Thúy
Trang 5LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình triển khai thực hiện nghiên cứu đề tài: “Quản lý thông
tin về phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay”, tác giả luận văn luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận
tình và sát sao của TS Đinh Thị Xuân Hòa, Phó trưởng Khoa Phát Truyền hình, các giảng viên của Học viện Báo chí & Tuyên truyền cùng các anh chị em trong khóa học Với điều kiện hạn chế về thời gian, cũng như khả năng, kinh nghiệm nghiên cứu chưa nhiều, chắc chắn luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp của Hội đồng, của các thầy cô giáo để luận văn hoàn thiện hơn
thanh-Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 7 năm 2020
Tác giả luận văn
Lê Thị Thúy
Trang 6DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CNXH : Chủ nghĩa xã hội DBHB : Diễn biến hòa bình NXB : Nhà xuất bản
PL : Phụ lục
Trang 7MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ PHÕNG, CHỐNG “DIỄN BIẾN HÕA BÌNH” TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ 14
1.1 Một số khái niệm cơ bản 14
1.2 Cơ sở chính trị - pháp lý của quản lý thông tin về phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử 21
1.3 Chủ thể, nội dung và phương thức quản lý thông tin phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử 27
1.4 Yêu cầu trong quản lý thông tin về phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử 33
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ PHÕNG, CHỐNG “DIỄN BIẾN HÕA BÌNH” TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 37
2.1 Sơ lược về ba tờ báo mạng điện tử khảo sát 37
2.2 Khảo sát quản lý thông tin về phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay 42
2.3 Đánh giá chung 64
Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ PHÒNG, CHỐNG “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH” TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI 76
3.1 Một số giải pháp 76
3.2 Khuyến nghị 85
KẾT LUẬN 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO 94
TÓM TẮT LUẬN VĂN 116
Trang 8DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng 2.1 Thống kê tin, bài tuyên truyền về các chủ trương, chính sách,
pháp luật mới của Đảng và Nhà nước; các thành tựu phát triển kinh tế, xã hội của Đất nước; kết quả đạt được trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và công tác phòng, chống tham nhũng của Đảng
và Nhà nước trên ba Báo thực hiện khảo sát từ tháng 3/2020 49 Bảng 2.2 Thống kê tin, bài tuyên truyền về các chủ trương, chính sách mới của
01/2019-Đảng và Nhà nước, của địa phương; các thành tựu phát triển kinh tế, xã hội của Đất nước; kết quả đạt được trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và công tác phòng, chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước trên báo: nhandan.com.vn, qdnd.vn, hanoimoi.com.vn 58Biểu đồ 2.1 Mức độ đề tài phản ánh thông tin tuyên truyền về chính sách,
pháp luật mới của Đảng, Nhà nước; các thành tựu phát triển kinh
tế, xã hội của Đất nước; kết quả đạt được trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng và Nhà nước trên ba tờ báo thực hiện khảo sát từ tháng 01/2019-3/2020……….….…49Biểu đồ 2.2 Mức độ đề tài đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên
các Báo khảo sát từ tháng 01/2019-3/2020 50Biểu đồ 2.3 Mức độ đề tài tuyên truyền về vấn đề chủ quyền đất nước,
chủ quyền biển đảo, biên giới lãnh thổ trên các Báo khảo sát từ tháng 01/2019-3/2020 55Biểu đồ 2.4 Mức độ đề tài tuyên truyền về gương người tốt, việc tốt; các
phong trào thi đua yêu nước, học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh trên các Báo khảo sát từ tháng 01/2019-3/2020 56
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thời gian qua, các thế lực thù địch, phản động chống phá cách mạng đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; tăng cường các hoạt động lợi dụng đường lối đối ngoại mở cửa của Đảng, Nhà nước ta để tiến hành các hoạt động phá hoại ta từ bên trong Chúng thường dùng luận điệu “phản biện xã hội”, đấu tranh vì “dân chủ”,
“nhân quyền”, xây dựng “xã hội dân sự”, bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ… để tuyên truyền xuyên tạc đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; kích động tư tưởng, thái độ thù địch
Môi trường mà các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đã, đang tập trung là sử dụng internet, không gian mạng, chủ yếu là mạng xã hội Facebook để chống phá Đảng, Nhà nước ta, thông qua đó truyền tải thông tin sai trái nhằm phê phán, đả kích, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh; xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; xuyên tạc tình hình dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo; truyền bá tư tưởng văn hóa ngoại lai, lối sống thực dụng ; đưa tin sai lệch về tình hình nội bộ của Việt Nam, bịa đặt việc có sự chia rẽ, mâu thuẫn trong giới lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, gây nhiễu loạn thông tin, làm sai lệch về chính trị xã hội, mục đích gây mâu thuẫn nội bộ, làm suy giảm niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp;… Qua
đó, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ và kích động xã hội
từ bỏ Đảng Cộng sản, từ bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; thúc đẩy lối sống thực dụng, tư tưởng văn hóa ngoại lai vào đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân (nhất là thế hệ trẻ) làm phai nhạt lý tưởng cách mạng, đạo đức xã hội…
Trang 10Hậu quả của hoạt động DBHB của các thế lực thù địch là đã có một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân hoang mang, dao động về tư tưởng chính trị, hoài nghi về sự lãnh đạo của Đảng, tính khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, hoài nghi con đường đi lên CNXH của Việt Nam; đề cao, sùng bái, chạy theo văn hóa, lối sống tư sản; từ bỏ các giá trị văn hóa, đạo đức truyền thống, các giá trị văn hóa, đạo đức XHCN; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận nền văn hóa cách mạng; đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc;
đề cao chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng…
Đấu tranh làm thất bại âm mưu DBHB của các thế lực phản động, thù địch là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và cả hệ thống chính trị Trong đó, báo chí là lực lượng xung kích trong việc vạch trần bản chất, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch; định hướng dư luận; đưa tiếng nói, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên, đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa, nơi biên giới, hải đảo
Báo mạng điện tử với đặc điểm cập nhật thông tin nhanh chóng, trong những năm qua, đã kịp thời, chủ động đấu tranh phản bác những âm mưu, thủ đoạn nhằm thực hiện DBHB của các thế lực thù địch Một số tờ báo mạng điện
tử đã tích cực nâng cao chất lượng các chuyên mục về phòng, chống DBHB, phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” với nhiều bài viết sắc sảo, tính chiến đấu cao, có cơ sở lý luận và thực tiễn thuyết phục, được dư luận đồng tình ủng hộ Điều đó góp phần đấu tranh, ngăn chặn, hạn chế sự tác động của quan điểm sai trái, thông tin xấu, độc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, làm cho toàn quân, toàn dân phấn khởi, tin tưởng, đóng góp trí tuệ, công sức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chiến lược của Đảng; nâng cao dân trí, bảo vệ và phát huy bản sắc, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, báo mạng điện tử thực hiện tốt công tác thông tin tuyên truyền đường lối đối ngoại
Trang 11của Đảng, Nhà nước, đối ngoại quốc phòng, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, tăng cường tình đoàn kết, mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong khu vực và trên thế giới… Tuy nhiên, so với yêu cầu đề ra của công tác đấu tranh phòng, chống DBHB, bảo vệ nền tảng, tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay, thông tin đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên báo mạng điện tử còn hạn chế Qua khảo sát cho thấy, vẫn còn không ít bài viết đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái trên báo mạng điện tử chưa sát với thực tiễn, đối tượng nên hiệu quả tuyên truyền, giáo dục chưa cao Số lượng các bài viết về phòng, chống DBHB; phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thuộc các lĩnh vực văn học - nghệ thuật chưa nhiều So với báo in, báo mạng điện tử chưa có nhiều bài viết chuyên sâu, các chuyên đề phân tích, bàn sâu về những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, làm thất bại âm mưu DBHB của các thế lực thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; bên cạnh đó do việc phải cập nhật nhanh đặc biệt là những vụ việc nóng, phức tạp được dư luận quan tâm nên vẫn còn tình trạng độ chính xác, thuyết phục của một số tin, bài chưa cao…
Những hạn chế nêu trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân lớn nằm ở khâu quản lý (quản lý nội dung, quản lý nhân sự…) Vậy, làm thế nào để hoạt động quản lý thông tin về phòng, chống diễn biến hòa bình trên báo mạng điện tử hiện nay thực sự khoa học, hiệu quả? Làm sao để khai thác, tận dụng hiệu quả tiềm năng của đội ngũ nhân lực? Cần quản lý thế nào
để tranh thủ những thời cơ, điều kiện để thông tin trên báo mạng điện tử về phòng, chống diễn biến hòa bình hiệu quả? Tác giả luận văn xin chọn vấn
đề “Quản lý thông tin về phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên báo mạng
điện tử ở Việt Nam hiện nay” (Khảo sát báo nhandan.com.vn, qdnd.vn, hanoimoi.com.vn từ tháng 01/2019 đến tháng 3/2020) làm đề tài tốt nghiệp
khóa học thạc sĩ Báo chí học với mong muốn quá trình nghiên cứu sẽ giúp
giải đáp những câu hỏi nêu ra ở trên
Trang 122 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Diễn biến hòa bình là một vấn đề phức tạp, nguy hiểm nếu không có những phương cách phòng chống phù hợp hậu quả sẽ ảnh hưởng đến an ninh chính trị, xã hội của một quốc gia Chính vì quan trọng như vậy nên có khá nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này Xin khái quát một số công trình
đó như sau:
2.1 Nhóm tài liệu nghiên cứu về “diễn biến hòa bình” và phòng chống “diễn biến hòa bình” nói chung
Phòng, chống diễn biến hòa bình ở Việt Nam - Những vấn đề lý luận
và thực tiễn, do tác giả Lê Minh Vụ và Nguyễn Tiến Quốc đồng chủ biên
(2009), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
Cuốn sách tập hợp các bài viết, nghiên cứu DBHB trên nhiều phương diện khác nhau nhằm giúp bạn đọc có bức tranh toàn cảnh về DBHB, bao gồm: Công tác tư tưởng, lý luận với việc đấu tranh làm thất bại âm mưu DBHB trong tình hình mới của tác giả Lê Minh Vụ; Cuộc đấu tranh phòng, chống “phi chính trị hóa” quân đội ta trong tình hình mới của tác giả Nguyễn Hữu Thắng; Cảnh giác trước luận điệu sai trái chống phá Đảng Cộng sản Việt Nam của tác giả Nguyễn Quang Phác; Vấn đề lợi dụng chiêu bài “dân chủ” và “nhân quyền” của các thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam hiện nay của tác giả Nguyễn Văn Thế Các tác giả nhấn mạnh, DBHB
là một trong những chiến lược cơ bản phản cách mạng của các thế lực thù địch, có phạm vi toàn cầu được hình thành từ những năm cuối thập kỷ 40, đầu thập kỷ 50 và hoàn chỉnh ở thập kỷ 80 của thế kỷ XX nhằm chống phá các nước XHCN, phong trào độc lập dân tộc và phong trào cách mạng tiến
bộ trên thế giới Qua đó, chỉ rõ các âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch nhằm xóa bỏ độc lập dân tộc và CNXH; để đạt được âm mưu đó chúng dùng mọi phương thức, thủ đoạn chống phá nhất là trên lĩnh vực tư tưởng Trên cơ sở vạch rõ những âm mưu, thủ đoạn thực hiện DBHB của các thế
Trang 13lực thù địch, tác giả đưa ra một số giải pháp cụ thể để đấu tranh phòng, chống chiến lược DBHB; chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”
Phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực chính trị và vấn đề bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay, do tác giả Nguyễn Bá Dương
chủ biên (2010), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội
Cuốn sách cho ta thấy bức tranh toàn cảnh về cuộc đấu tranh tư tưởng,
lý luận và sự cần thiết bảo vệ nền tảng tư tưởng lý luận của Đảng ta trong bối cảnh phức tạp hiện nay Cuốn sách cũng chỉ rõ bản chất và cách thức phòng, chống DBHB; phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong giai đoạn hiện nay
Một số vấn đề về “diễn biến hòa bình” và chống“diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa do tác giả Nguyễn Mạnh Hưởng chủ biên
(2012), Nxb Chính trị quốc gia - sự thật, Hà Nội
Cuốn sách khẳng định sự lãnh đạo của Đảng ta với hệ thống chính trị là tất yếu, đồng thời vạch trần tính chất thù địch sai trái của kẻ địch trong các học thuyết về tư tưởng của chúng Tác giả vận dụng những luận điểm tư tưởng của Đảng trong đấu tranh chống những luận điểm sai trái thù địch chống phá cách mạng nước ta giai đoạn hiện nay và đề cập đến những hiện tượng về “tự diễn biến” trong nội bộ ta, đưa ra những giải pháp để chống DBHB trên lĩnh vực tư tưởng
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo chống “Diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng trong giai đoạn hiện nay của Trần Quốc Dương (2016)
Luận án tiến sĩ Khoa học chính trị, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
Nội dung luận án, tác giả đã làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo chống DBHB trên lĩnh vực tư tưởng giai đoạn hiện nay Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng công tác lãnh đạo của Đảng chống DBHB trên lĩnh vực tư tưởng từ năm 1995 đến nay; phương
Trang 14hướng lãnh đạo của Đảng trong chống DBHB trên lĩnh vực tư tưởng, tác giả đưa ra những giải pháp chủ yếu tăng cường sự lãnh đạo chống DBHB trên lĩnh vực tư tưởng đến năm 2025 Luận án là một công trình nghiên cứu được thực hiện một cách công phu Thực hiện luận án, tác giả đã tập trung nghiên cứu nhiều tài liệu quan trọng liên quan đến công tác chỉ đạo, định hướng về công tác phòng, chống, đấu tranh làm thất bại âm mưu DBHB của các thế lực thù địch qua các văn kiện, chỉ thị của Đảng
Phê phán các quan điểm sai trái, xuyên tạc cuộc đấu tranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”
về chính trị trong Đảng của Hội đồng Lý luận Trung ương (2017), Nxb Chính
trị quốc gia - sự thật, Hà Nội
Cuốn sách tập hợp các bài viết của nhiều tác giả Tập trung vạch trần
âm mưu, thủ đoạn, phương thức thực hiện DBHB của các thế lực thù địch trên các lĩnh vực: chính trị, quân sự, văn hóa, tư tưởng; các thủ đoạn núp danh “dân chủ”, “nhân quyền” chống phá cách mạng Việt Nam của các thế lực thù địch…
Chiến lược “diễn biến hòa bình” nhận diện và đấu tranh, tập 9 của
Báo Quân đội nhân dân (2019), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội
Cuối sách là tập hợp những bài viết của các tác giả được đăng tải trên
các số báo hàng ngày của báo Quân đội nhân dân như: 1 Không thể xuyên
tạc, phủ nhận con đường XHCN của dân tộc ta của tác giả Phan Thanh; 2 Cảnh giác với những phương thức, thủ đoạn xuyên tạc tư tưởng Hồ Chí Minh
của tác giả Đức Quỳnh; 3 Không để các thế lực thù địch tạo “khoảng trống”
về tư tưởng, văn hóa của PGS TS Nguyễn Vinh Thắng; 4 Sự thật sẽ xua tan bóng tối bịa đặt của tác giả Song Nguyễn…
Các bài viết tập trung phân tích, làm rõ những âm mưu, thủ đoạn thực hiện DBHB của các thế lực thù địch, phản động tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân nâng cao cảnh giác trước những âm mưu, thủ đoạn DBHB
Trang 15của các thế lực thù địch; đấu tranh phản bác với những quan điểm sai trái bằng những chứng cứ, luận cứ lý luận và thực tiễn thuyết phục đồng thời đề xuất những giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phản bác làm thất bại âm mưu, thủ đoạn DBHB đối với nước ta
2.2 Nhóm tài liệu về phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên các loại hình báo chí
Tăng cường quản lý Nhà nước đối với báo Đảng hiện nay của Nguyễn Thị
Minh Phương (2010) Luận văn Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Luận văn đã đi sâu nghiên cứu cách thức và nội dung quản lý Nhà nước với riêng đối tượng báo Đảng Luận văn đã làm rõ sự cần thiết quản lý nhà nước đối với báo chí nói chung và báo Đảng hiện nay Nêu ra thực trạng hoạt động của các báo Đảng và thực trạng quản lý nhà nước với các cơ quan báo chí này; những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của những mặt còn tồn tại và những vấn đề đang đặt ra việc quản lý nhà nước đối với các đơn vị báo chí này Trên cơ sở đó luận văn đưa ra những đề xuất, kiến nghị các giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước đối với báo Đảng trong giai đoạn hiện nay
Vấn đề "diễn biến hòa bình" trên báo Quân đội nhân dân hiện nay của
Đào Thị Thạnh (2012) Luận văn thạc sĩ Báo chí học, Đại học Khoa học xã hội
và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội)
Luận văn khảo sát, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn, những kinh nghiệm
và sáng kiến khi thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền phòng, chống DBHB trên báo Quân đội nhân dân Đề xuất, phân tích một số giải pháp khả thi và kiến nghị cơ bản như: Quán triệt đường lối, Nghị quyết của Đảng, Đảng ủy Quân
sự Trung ương; xác định rõ vấn đề, những nội dung cần tập trung đấu tranh; xây dựng báo Quân đội nhân dân thành cơ quan báo chí mạnh của cả nước; đổi mới hình thức, cách thức đấu tranh chống DBHB; nâng cao chất lượng đội ngũ các cây viết của báo; sử dụng nhiều thể loại, loại hình báo chí; mở rộng
Trang 16phạm vi ảnh hưởng của báo Quân đội nhân dân ở trong và ngoài nước; một số
cơ chế, chính sách hỗ trợ công tác đấu tranh phản bác chiến lược DBHB để nâng cao hiệu quả từng thể loại, tác phẩm cho nhiệm vụ phòng, chống DBHB trên Báo Quân đội nhân dân Đây là luận văn có tính ứng dụng thực tiễn cao
Bài Tính chuyên nghiệp của báo chí trong đấu tranh chống“diễn biến
hòa bình” của PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Tạp chí Người làm báo điện tử,
tác phẩm đạt giải B Giải Báo chí Quốc gia 2014
Bài viết đã chỉ rõ vai trò của báo chí truyền thông hiện đại trong công tác đấu tranh phòng, chống DBHB; cảnh báo độc giả về những thông tin thiếu thiện chí của các hãng thông tấn nước ngoài (BBC tiếng Việt, RFA tiếng Việt…) đối với Việt Nam Kêu gọi sự vào cuộc kịp thời và tỉnh táo của các cơ quan báo chí - truyền thông trong công tác đấu tranh, phản bác làm thất bại
âm mưu, thủ đoạn DBHB của các thế lực thù địch Trên cơ sở đó, tác giả đặt
ra một số yêu cầu đối với cơ quan báo chí cũng như cơ quan quản lý nhằm giúp cho công tác thông tin, tuyên truyền trên báo chí thực hiện tốt vai trò của mình trong công tác đấu tranh phòng, chống DBHB, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Tác phẩm Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới của
nhóm tác giả: Trần Lưu - Quốc Khánh, báo Sài Gòn Giải Phóng, đạt giải xuất sắc Giải báo chí toàn quốc 2019 với chủ đề bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Tác phẩm gồm hai bài viết Bài 1: Cuộc đấu tranh gian khó và lâu dài, bài 2: Thực tiễn đất nước là chân lý cao nhất, đăng trên báo Sài Gòn giải
phóng ngày 23/9/2019 và 24/9/2019 Trong bài 1, nhóm tác giả đã vạch rõ những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch thực hiện DBHB đối với nước ta Khẳng định: “Suốt gần 90 năm qua, sự hiện diện của các thế lực thù địch, cũng như luận điệu xuyên tạc, sai trái chống phá Đảng luôn tồn tại, tiếp diễn” và “cuộc đấu tranh chống DBHB của Đảng và nhân dân là cuộc đấu tranh gian khó và lâu dài” Ở bài 2, nhóm tác giả đã chỉ ra những kết quả đã
Trang 17đạt được cũng như những hạn chế trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo công cuộc đổi mới đất nước của Đảng Cộng sản Việt Nam Tiếp tục khẳng định vị trí và vai trò lãnh đạo của Đảng trong những giai đoạn tiếp theo
Quản lý nhà nước về báo chí điện tử ở Việt Nam hiện nay của Nguyễn
Minh Thắng (2019) Luận án tiến sĩ Luật học, Học viện Khoa học xã hội
Luận án đã làm rõ những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với báo chí điện tử; đánh giá thực trang công tác quản lý nhà nước về báo chí điện tử ở nước ta; đưa ra định hướng và giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước về quản lý báo chí điện tử ở Việt Nam Luận văn được thực hiện trong năm 2019,
số liệu tác giả khảo sát còn mới, sát với thực tiễn hiện nay
Bài Nâng cao cảnh giác và kiên quyết đấu tranh làm thất bại âm mưu,
hoạt động “diễn biến hòa bình” và thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của các thế lực thù địch của PGS.TS Nguyễn Bá Dương (18/02/2020), Tạp chí
Cộng sản điện tử Bài viết đã vạch trần bản chất của những âm mưu, thủ đoạn chống phá Đảng, Nhà nước ta của các thế lực thù địch trong giai đoạn hiện nay Khẳng định những âm mưu, thủ đoạn thực hiện DBHB của các thế lực thù địch hiện nay hết sức tinh vi, đặc biệt chúng lợi dụng môi trường Internet, mạng xã hội để chống phá ta ở mọi lĩnh vực Hậu quả đã có một bộ phận cán bộ, đảng viên, trí thức Việt Nam bị “phân tâm, phân hóa” từ đó, nghi ngờ đường lối,
chính sách của Đảng, Nhà nước ta Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra 6 giải pháp
cần thực hiện để ngăn chặn, đấu tranh có hiệu quả với âm mưu DBHB trong
thời gian tới
Nhìn chung, các công trình khoa học đã công bố tập trung nghiên cứu nhằm làm rõ âm mưu, thủ đoạn, phương thức chống phá của các thế lực thù địch; đưa ra những giải pháp nhằm đấu tranh, phản bác làm thất bại âm mưu DBHB của các thế lực thù địch Một số đề tài, tác phẩm đề cập đến vai trò của
báo chí đối với phòng, chống DBHB, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; công tác
quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí nói chung, báo mạng điện tử nói
Trang 18riêng… Tuy nhiên chưa có ai trực tiếp bàn về quản lý thông tin phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
Do vậy, đề tài luận văn của tác giả có tính mới mẻ và không trùng lặp Đây sẽ là nguồn tài liệu tham khảo quý báu giúp tác giả hoàn thành luận văn
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận liên quan đến quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử, luận văn tập trung khảo sát thực trạng việc quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay thông qua khảo sát ba tờ báo mạng điện tử:
nhandan.com.vn, qdnd.vn, hanoimoi.com.vn; chỉ ra những thành công, hạn
chế và nguyên nhân của hạn chế trong công tác quản lý; từ đó đề xuất giải pháp hợp lý nhằm tăng cường công tác quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử nói chung và ở 3 tờ báo mạng điện tử khảo sát
nói riêng trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện được mục đích trên, luận văn đặt ra ba nhiệm vụ cơ bản cần phải thực hiện như sau:
- Thứ nhất, hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý
thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử như: khái niệm; cơ
sở chính trị - pháp lý của quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử; các yếu tố của quản lý thông tin phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử (chủ thể, nội dung và phương thức quản lý…); yêu cầu trong quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử
- Thứ hai, khảo sát, phân tích thực trạng, chỉ ra thành công, hạn chế và
nguyên nhân hạn chế trong quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên ba
tờ báo mạng điện tử: nhandan.com.vn, qdnd.vn, hanoimoi.com.vn
Trang 19- Thứ ba, đề xuất một số giải pháp hợp lý nhằm tăng cường công tác quản
lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện
nay nói chung, ba tờ báo mạng điện tử: nhandan.com.vn, qdnd.vn,
hanoimoi.com.vn nói riêng
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là: Quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn khảo sát 3 tờ báo điện tử: nhandan.com.vn, qdnd.vn,
hanoimoi.com.vn Thời gian khảo sát từ tháng 01/2019 đến tháng 03/2020
Lý do chọn 3 cơ quan báo chí này để khảo sát vì đây là 3 cơ quan báo chí tiêu biểu của Đảng và lực lượng vũ trang thông tin, tuyên truyền về phòng, chống DBHB, đấu tranh, phản bác với quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Luận văn tập trung nghiên cứu trong thời gian từ tháng 01/2019 đến tháng 03/2020
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Quá trình nghiên cứu, luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, các quan điểm, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan đến phòng, chống DBHB, các lý thuyết về báo chí, báo mạng điện tử và quản lý báo chí
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu cụ thể được vận dụng khi thực hiện luận văn là:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Trang 20Dùng trong quá trình khảo cứu, hệ thống hóa các vấn đề lý luận, cơ sở phương pháp luận và các công trình đi trước để tìm kiếm, thừa kế các thông tin, kiến thức và kinh nghiệm nghiên cứu liên quan đến vấn đề của luận văn
- Phương pháp quan sát, khảo sát thực tiễn:
Tác giả tiến hành tập hợp tư liệu trên cơ sở quan sát, khảo sát thực tiễn
về quá trình quản lý thông tin phòng, chống DBHB trên các Báo được chọn khảo sát Quá trình này giúp cho tác giả có cơ sở đánh giá khách quan những mặt đặt được và chưa đặt được của công tác quản lý thông tin phòng, chống DBHB trên các Báo khảo sát
- Phương pháp phân tích nội dung
Được dùng để phân tích nội dung các văn bản về quản lý thông tin phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay và các tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu
- Phương pháp phỏng vấn sâu
Thực hiện phỏng vấn một số lãnh đạo, chuyên viên cơ quan quản lý báo chí; lãnh đạo, cơ quan báo chí nói chung và các cơ quan khảo sát nói riêng Phương pháp này được thực hiện với mục đích thu thập thêm những quan điểm, ý kiến đánh giá của những người trong cuộc và những người liên quan đến vấn đề nghiên cứu, đó là những gợi ý, là cơ sở để đưa ra những kết luận khách quan, thuyết phục từ các góc nhìn khác nhau
Ngoài ra, tác giả sử dụng các phương pháp khác như logic và lịch sử, phân tích và tổng hợp, hệ thống, thống kê
6 Đóng góp mới về khoa học của luận văn
- Xây dựng khung lý thuyết về quản lý thông tin về phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử
- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý thông tin về phòng, chống
“diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử ở Việt Nam trong thời gian tới
Trang 217 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của vấn đề nghiên cứu
7.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn là một công trình nghiên cứu vận dụng lý luận báo chí học
để giải quyết một vấn đề của thực tiễn Kết quả của đề tài này sẽ góp phần
bổ sung cho lý luận báo chí học liên quan đến vấn đề quản lý báo chí
7.2 Ý nghĩa thực tiễn
Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, luận văn đánh giá ưu điểm, hạn chế của vấn đề quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay, từ đó đưa ra những giải pháp có tính khả thi nhằm tăng cường công tác quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay, giải pháp cụ thể đối với ba tờ báo mạng điện
tử: nhandan.com.vn, qdnd.vn, hanoimoi.com.vn trong thời gian tới Kết quả
nghiên cứu là những gợi mở để các cơ quan báo mạng nói chung và ba tờ báo khảo sát nói riêng tham khảo
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn được kết cấu làm 3 chương, 9 tiết
Trang 22Chương 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ THÔNG TIN VỀ PHÕNG, CHỐNG
“DIỄN BIẾN HÕA BÌNH” TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ
1.1 Một số khái niệm cơ bản
- “Diễn biến hòa bình”
Theo Từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học - Hoàng Phê chủ
biên:“Diễn biến là diễn ra sự biến đổi (tình hình biến đổi Tư tưởng có nhiều
diễn biến phức tạp)” [40] Hòa bình là“sự yên ổn, êm thấm” [32 tr.377]
Ghép nối từ “diễn biến” và “hòa bình” thành “diễn biến hòa bình” với nghĩa dần dần làm biến đổi sự ổn định, êm ấm
Nói đến diễn biến hòa bình (DBHB) là nói đến một chiến lược phi quân
sự của Mỹ nhằm chuyển hóa chế độ ở các nước XHCN trong đó có Việt Nam
Theo Từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam:“DBHB là chiến lược cơ
bản nhằm lật đổ chế độ chính trị của các nước tiến bộ, trước hết là các nước
xã hội chủ nghĩa từ bên trong, chủ yếu bằng các biện pháp phi quân sự do chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động đứng đầu là Mỹ tiến hành” [48]
Khái niệm này đưa ra dưới góc nhìn mục đích và phương pháp hành động của một tổ chức nào đó
Cuốn “Phê phán các quan điểm sai trái, xuyên tạc cuộc đấu tranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về chính trị trong Đảng” của Hội đồng lý luận Trung ương đưa ra khái
niệm: “DBHB là một thủ đoạn phi quân sự, chú trọng chiến tranh tâm lý, đặc
biệt nhấn mạnh sức mạnh của tư tưởng - ý thức hệ, trong đó chủ yếu là “mặt trận tư tưởng - văn hóa của đối phương Xâm nhập tư tưởng - văn hóa, trên thực tế là mở một cuộc tấn công ý thức hệ vào nước Việt Nam XHCN Chúng gọi là “tiến công vào lòng người” để làm suy sụp tinh thần chiến đấu của đối phương; làm tan giã đối phương về nội tâm, tinh thần và tư tưởng; gây hỗn
Trang 23loạn về tư tưởng, gây tâm lý sợ hãi; kích động tâm trạng bất mãn, thù hằn đối với CNXH và Chủ nghĩa Cộng sản; truyền bá mô hình chính trị, mô hình kinh
tế, quan niệm giá trị và lối sống của chủ nghĩa tư bản, khuyến khích đa nguyên hóa và thị trường hóa nền kinh tế” [29.tr.481] Khái niệm này trình
bày khá rõ nội hàm của thuật ngữ
Từ những phân tích, cùng với nghiên cứu tham khảo các khái niệm về
DBHB của các công trình nghiên cứu trước đó, theo tác giả:“DBHB là chiến
lược phản cách mạng của các thế lực thù địch, sử dụng tổng thể các phương thức phi vũ trang để thẩm thấu, công phá trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, tư tưởng, kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại, an ninh… nhằm làm suy yếu, chuyển hóa từ bên trong, tiến tới làm sụp đổ các nước XHCN và nền độc lập dân tộc của các quốc gia với thủ đoạn“chiến thắng không cần chiến tranh”
Như vậy, chiến lược DBHB có mục tiêu đầy tham vọng là thủ tiêu hoàn toàn chế độ CNXH trên phạm vi thế giới Để thực hiện mục tiêu, các thế lực thù địch đã sử dụng mọi biện pháp và thủ đoạn, chủ động tiến công Hiện nay,
có nhiều khái niệm DBHB của các nhà nghiên cứu, các tác giả ở trong và ngoài nước Tuy cách tiếp cận, trình bày, diễn đạt có khác nhau, song các khái niệm đều thống nhất cho rằng DBHB là một phương thức chống CNXH của các thế lực thù địch bằng các biện pháp chủ yếu là phi quân sự
- Phòng, chống
Theo Từ điển tiếng Việt “phòng là lo liệu trước để ngăn ngừa hoặc đối
phó với những điều không xảy ra; chống là hoạt động ngược lại, gây trở lực cho hành động của ai hoặc tác động của cái gì, dùng sức mạnh vật chất hay tinh thần để chống lại hay diệt trừ” [39]
Như vậy phòng, chống là hành động chủ động của chủ thể nhằm phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại hành động của đối phương
Trang 24- Phòng, chống “diễn biến hòa bình"
Qua nghiên cứu và khảo sát thực tiễn tác giả luận văn xin đưa ra quan niệm của mình về phòng, chống DBHB để tiện cho quá trình nghiên cứu tiếp
sau: Phòng, chống DBHB là sử dụng các biện pháp, phương thức, cách thức
để ngăn ngừa, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn thực hiện DBHB của các thế lực thù địch đối với nước ta
Thực hiện DBHB, các thế lực thù địch dùng mọi cách thức, thủ đoạn để chống phá chúng ta Để hạn chế tác động đến vô hiệu hoá các hành động, thủ đoạn đó, chúng ta cũng phải dùng mọi phương thức, biện pháp chống lại các cách thức, thủ đoạn đó Mặt khác, chúng ta phải luôn cảnh giác, đề phòng trước âm mưu DBHB của các thế lực thù địch đối với chúng ta
Trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu để làm rõ những âm mưu, phương thức, thủ đoạn thực hiện DBHB của các thế lực thù địch, theo tác giả có 05 nội dung cơ bản phải phòng, chống DBHB của các thế lực thù địch đối với nước ta: (1) Phòng, chống việc chúng tuyên truyền xuyên tạc học thuyết Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, về lý luận CNXH; (2) phòng, chống việc chúng tập hợp lực lượng phản động trong nước cấu kết với nước ngoài, tập hợp bọn bất mãn, cơ hội hình
thành lực lượng đối lập để chống phá cách mạng; (3) phòng, chống các thủ đoạn hòng chia rẽ đoàn kết trong nội bộ Đảng, hệ thống chính trị chính quyền, trong nhân dân và giữa dân với Đảng, Đảng với chính quyền; (4) phòng, chống việc chúng lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc để
chia rẽ khối đoàn kết dân tộc; (5) phòng, chống lại việc chúng dùng các
phương tiện tuyên truyền, chi phối đầu tư, hợp tác đồng thời kết hợp chúng
làm chuyển hoá, suy thoái về chính trị, tư tưởng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân
- Thông tin (Information), được hiểu như các thông báo nhằm mang lại
một sự hiểu biết nào đó cho đối tượng nhận tin
Trang 25Theo từ điển tiếng Việt (2004) của Viện ngôn ngữ học, thông tin là
“truyền tin cho nhau để biết” [52]
Tiếp cận dưới góc độ báo chí, công trình nghiên cứu Cơ sở lý luận báo
chí (2012), tác giả Nguyễn Văn Dững cho rằng: “Thông tin là cách thức diễn đạt nội dung các thông điệp được truyền tải từ người này qua người khác thông qua các phương tiện truyền tin” [14 tr.171]
Thứ hai, đó là những thông tin tuyên truyền, đấu tranh phản bác với những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, chống phá Đảng và Nhà nước Việt Nam; tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức của người dân về những âm mưu, thủ đoạn thực hiện DBHB của các thế lực thù địch
Thứ ba, đó là những thông tin tuyên truyền về vấn đề chủ quyền đất nước, chủ quyền biển đảo, biên giới lãnh thổ, đặc biệt thể hiện quan điểm, lập trường của Đảng và Nhà nước Việt Nam về chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng sa
và Trường Sa của Việt Nam và các vấn đề chủ quyền biên giới lãnh thổ
Trang 26Thứ tư, đó là những thông tuyên truyền về các gương người tốt, việc tốt; các phong trào thi đua yêu nước, học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Việc tuyên truyền sâu rộng các nhân tố tích cực trong xã hội góp phần làm lu mờ những biểu hiện tiêu cực trong xã hội, khơi dậy truyền thống yêu nước, tự hào dân tộc của con người Việt Nam, nâng cao tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái - truyền thống tốt đẹp, lâu đời của dân tộc Việt Nam qua đó gián tiếp đấu tranh, phản bác với những thông tin xuyên tạc, lợi dụng những tiêu cực, hạn chế trong xã hội để kích động, gây bất ổn trong xã hội
- Quản lý
Theo Từ điển tiếng Việt, quản lý là “trông nom, coi giữ” hay “trông coi
và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định Tổ chức và điều kiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [51] Như vậy quản lý là chức năng vốn có
của một tổ chức, hoạt động của các cá nhân, các bộ phận trong tổ chức có sự điều kiển từ trung tâm theo những yêu cầu nhất định
Theo quan điểm của C Mác thì “Quản lý là một chức năng đặc biệt
nảy sinh từ bản chất xã hội của quá trình lao động” [35.tr.29] Theo quan
điểm này, Quản lý là một yếu tố khách quan của mọi quá trình lao động, bất
kể dưới hình thái xã hội nào, quản lý cần thiết đối với mọi lĩnh vực hoạt động trong xã hội, là một yếu tố quan trọng và quyết định đến sự phát triển của mỗi
tổ chức, mỗi quốc gia
Quản lý là đối tượng của nhiều ngành khoa học Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau có nhiều cách giải thích khác nhau về quản lý Cho đến nay, chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý
Theo tác giả D Torrington cuốn Tiếp xúc mặt đối mặt trong quản lý:“Quản
lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý nên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu trong điều kiện biến động của môi trường” [10]
Trang 27Theo giáo trình quản lý học, Trường Đại học Kinh tế quốc dân: “Quản
lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát các nguồn lực và hoạt động của hệ thống xã hội nhằm đạt được mục đích của hệ thống với hiệu lực và hiệu quả cao một cách bền vững trong điều kiện môi trường luôn biến động” [49 tr.38]
Từ những định nghĩa đề cập ở trên, có thể thấy, hoạt động quản lý là một quá trình thực hiện một chuỗi các hoạt động khác nhau và phải trả lời được các câu hỏi: Ai quản lý? (Chủ thể quản lý) Quản lý ai? Quản lý cái gì? (Khách thể/Đối tượng quản lý); Quản lý như thế nào? (Phương thức quản lý); Quản lý bằng cái gì? (Công cụ quản lý); Quản lý để làm gì? (Mục tiêu quản lý)
Quá trình quản lý được thực hiện thông qua hai đối tượng nhất định: chủ thể quản lý (đưa ra quyết định quản lý) và đối tượng quản lý (chịu sự tác động những quyết định của chủ thể quản lý)
Trong luận văn tác giả sử dụng khái niệm: Quản lý là sự tác động có tổ
chức, có định hướng, có mục đích và có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, để đạt được mục tiêu đã đề ra
Quản lý là một quá trình gồm nhiều hoạt động: lên kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo các thành viên huy động mọi nguồn lực (nhân lực, trí lực, kỹ thuật, tài chính)
và kiểm tra để cùng nhau đạt được mục tiêu đã đề ra một cách hiệu quả nhất
- Quản lý thông tin về phòng, chống“diễn biến hòa bình”
Từ khái niệm về quản lý và thông tin về phòng, chống DBHB có thể
hiểu: Quản lý thông tin về phòng, chống DBHB là sự tác động có tổ chức, có
định hướng, có mục đích và có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng sản xuất thông tin phòng, chống DBHB, nhằm đạt được hiệu quả cao nhất trong truyền thông
Trang 28- Báo mạng điện tử
Theo Từ điển tiếng Việt, báo điện tử là “các loại hình báo và tạp chí
nói chung, trong đó các thông tin được truyền tải qua mạng in-tơ-net”
Báo mạng điện tử là loại hình báo chí đa phương tiện được phát hành trên mạnh internet Đây là loại hình báo chí mới nhưng tích hợp trong đó những ưu điểm vượt trội so với các loại hình báo chí truyền thống
Theo báo cáo của Ban Tuyên giáo Trung ương, đến ngày 30/11/2019,
cả nước có 850 cơ quan báo chí, trong đó 179 Báo (Trung ương: 83, địa phương: 96), 116 Báo có hoạt động báo điện tử; 648 Tạp chí (Trung ương:
543, địa phương: 105), trong đó 52 Tạp chí có hoạt động tạp chí điện tử 23
Cơ quan báo chí điện tử độc lập (16 Báo điện tử và 7 Tạp chí điện tử) Cả nước có 72 cơ quan có giấy phép hoạt động Phát thanh truyền hình với 2 đài quốc gia, 64 đài địa phương, 5 kênh truyền hình với tổng số 87 kênh phát thanh và 193 kênh truyền hình Cả nước có trên 41.000 người đang công tác tại các cơ quan báo chí (cả 4 loại hình), trong đó có 20.407 trường hợp đã được cấp thẻ nhà báo
Tuy ra đời sau các loại hình báo chí khác, báo mạng điện tử ở nước ta đã nhanh chóng phát triển về số lượng, chất lượng (năm 2015, cả nước có 105 cơ quan báo, tạp chí điện tử; năm 2019 có 116 cơ quan báo, tạp chí điện tử) Theo Đề án quy hoạch báo chí đến năm 2025, hệ thống báo điện tử sẽ được sắp xếp gắn với việc đổi mới công nghệ, quản lý nhằm phát huy tối đa lợi thế
về bao phủ thông tin, khả năng tương tác, tìm kiếm thông tin và xâu chuỗi sự
Trang 29kiện, phù hợp với xu hướng hội tụ công nghệ đa phương tiện, trở thành công
cụ hữu hiệu định hướng thông tin mạng
- Quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử
Từ phân tích các thuật ngữ, khái niệm trên có thể khái quát: Quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử là hoạt động tác động có mục đích, có tổ chức của cơ quan quản lý nhà nước đối với hoạt động cung cấp thông tin của cơ quan báo chí và của lãnh đạo cơ quan báo chí đó tác động vào đội ngũ sản xuất thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử nhằm đạt được mục tiêu cụ thể
Quản lý thông tin đóng vai trò hết sức quan trọng Hoạt động quản lý của cơ quan nhà nước giúp điều chỉnh việc chấp hành pháp luật của các cơ quan báo chí Trong cơ quan báo chí, quản lý giúp sắp xếp, vận hành bộ máy một cách khoa học, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực nhằm đạt được mục tiêu và kế hoạch đề ra đặc biệt là kế hoạch truyền thông
Để thực hiện được mục tiêu quản lý đòi hỏi cơ quan quản lý phải sử dụng công cụ quản lý, phương thức, cách thực quản lý phù hợp
1.2 Cơ sở chính trị - pháp lý của quản lý thông tin về phòng, chống
“diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử
Do vậy, trong các văn kiện Đại hội thời kỳ đổi mới, Đảng đều nhấn mạnh nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống DBHB, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng, quan điểm, đường lối của Đảng: Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII đã xác định DBHB của các thế lực thù địch là một trong
Trang 30bốn nguy cơ Đại hội VIII của Đảng đã đề ra nhiệm vụ “phê phán và bác bỏ những quan điểm sai trái, thù địch”, “uốn nắn những nhận thức lệch lạc, những quan điểm mơ hồ, những biểu hiện dao động về tư tưởng, suy giảm niềm tin vào CNXH và sự lãnh đạo của Đảng” Đại hội IX của Đảng khẳng định phải “đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch”; Đại hội X của Đảng đã yêu cầu “chủ động và kiên quyết phê phán những quan điểm sai trái, bác bỏ những luận điệu phản động, góp phần làm thất bại mọi mưu toan “Diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch”; Đại hội XI của Đảng tiếp tục khẳng định “kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động DBHB của các thế lực thù địch Chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta; khắc phục sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên”
Đại hội XII chỉ rõ: “Đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái
về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; ngăn chặn, đẩy lùi những biểu hiện
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” Tăng cường đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động DBHB của các thế lực thù địch; chủ động ngăn chặn, phản bác các thông tin, quan điểm xuyên tạc, sai trái, thù địch” [11]
Trước yêu cầu, đòi hỏi của nhiệm vụ phòng, chống DBHB, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều Nghị quyết, Chỉ thị về tăng cường công tác
tư tưởng, lý luận nhằm tạo cơ sở để đấu tranh, phản bác các thông tin xuyên tạc, sai trái, thù địch trong tình hình mới
Gần đây nhất, ngày 22/10/2018, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết
số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị, về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới Nghị quyết 35 nhấn mạnh: “Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là
Trang 31nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, trong đó lực lượng tuyên giáo các cấp là nòng cốt; là công việc tự giác, thường xuyên của cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đoàn thể chính trị - xã hội các cấp; của từng địa phương, cơ quan, đơn vị, của từng cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu”
Nội dung cơ bản xuyên suốt trong các nghị quyết của Đảng về nhiệm
vụ chống DBHB trên lĩnh vực tư tưởng đó là: Phòng, chống DBHB của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chế độ XHCN là một nhiệm vụ quan trọng của công tác tư tưởng, lý luận hiện nay và là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của cấp uỷ, tổ chức đảng các cấp Trong đó, Đảng xác định trách nhiệm của các
cơ quan tư tưởng, văn hoá, truyền thông, báo chí cách mạng là một trong những cơ quan hàng đầu trong hệ thống Đảng, hệ thống chính trị để bảo vệ những giá trị khoa học của lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng lấy đó làm cơ sở
để đấu tranh phê phán những quan điểm lệch lạc, vạch trần sự man trá, nguỵ biện, xuyên tạc của các thế lực thù địch đối với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Báo chí còn là kênh thông tin quan trọng góp phần đắc lực vào việc điều chỉnh nhận thức và hành vi trong cán bộ, đảng viên, nhân dân và trong toàn xã hội, khơi dậy lòng yêu nước, yêu Đảng, yêu
Tổ quốc và bảo vệ Tổ quốc Do đó, thông tin và quản lý thông tin về phòng chống DBHB có vai trò quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả của công tác thông tin tuyên truyền, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch đối với nước ta trong giai đoạn hiện nay
1.2.2 Cơ sở pháp lý
Ở Việt Nam, “báo chí là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội,
Trang 32tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân” [7] Báo chí hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật; phải đảm bảo các chức năng: Thông tin - giao tiếp; tư tưởng; quản lý; giám sát và phản biện xã hội… Do vậy, việc quản lý thông tin phòng, chống DBHB trên báo chí nói chung, trên báo mạng điện tử nói riêng phải tuân thủ theo Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước như:
- Luật báo chí 2016: Đây là một trong những cơ sở pháp lý quan trọng quy định nội dung, phương thức quản lý báo chí nói chung, thông tin phòng, chống diễn biến hòa bình nói riêng
Trước hết Luật báo chí quy định cơ quan quản lý nhà nước về báo chí gồm: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về báo chí Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước
về báo chí Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện quản lý nhà nước về báo chí Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm
vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm quản lý nhà nước về báo chí tại địa phương
Bên cạnh đó, Luật báo chí cũng quy định chặt chẽ về các hành vi bị nghiêm cấm như: “1 Đăng, phát thông tin chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có nội dung: Xuyên tạc, phỉ báng, phủ nhận chính quyền nhân dân; bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân; gây chiến tranh tâm lý
2 Đăng, phát thông tin có nội dung: Gây chia rẽ giữa các tầng lớp nhân dân, giữa Nhân dân với chính quyền nhân dân, với lực lượng vũ trang nhân dân, với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; gây hằn thù, kỳ thị, chia rẽ, ly khai dân tộc, xâm phạm quyền bình đẳng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam; gây chia rẽ người theo tôn giáo với người không theo tôn giáo, giữa người theo các tôn giáo khác nhau, chia rẽ các tín đồ tôn giáo với chính quyền
Trang 33nhân dân, với tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; xúc phạm niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo; phá hoại việc thực hiện chính sách đoàn kết quốc tế
3 Đăng, phát thông tin có nội dung kích động chiến tranh nhằm chống lại độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
4 Xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc….” [42]
Như vậy, Luật Báo chí đã quy định rất rõ về phân cấp quản lý báo chí là
cơ sở để quy định thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan quản lý về báo chí nói chung, quản lý thông tin phòng, chống DBHB nói riêng Ngoài ra, còn quy định những hành vi bị cấm, là cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý thông tin báo chí của cơ quan nhà nước, cơ quan chủ quản báo chí và của cơ quan báo chí đối với cán bộ làm công tác thông tin, báo chí trong cơ quan báo chí nói chung đối với hoạt động quản lý thông tin phòng, chống DBHB nói riêng
- Luật sở hữu trí tuệ:
Tác phẩm báo chí được ví như những đứa con tinh thần của người làm báo, là thành quả lao động sáng tạo của họ, do đó cần được pháp luật bảo hộ
Để bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí tuệ nói chung, quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm báo chí nói riêng, Nhà nước Việt Nam đã ban hành Luật Sở hữu trí tuệ
Luật sở hữu trí tuệ (Điều 3) quy định đối tượng quyền sở hữu trí tuệ đối với đối tượng quyền tác giả bao gồm: tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; đối tượng quyền liên quan đến quyền tác giả bao gồm cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá Đối tượng quyền sở hữu công nghiệp bao gồm sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, bí mật kinh doanh, nhãn hiệu, tên thương mại và chỉ dẫn địa lý
Luật sở hữu trí tuệ (Điều 8) cũng quy định chính sách của Nhà nước về
sở hữu trí tuệ: 1 Công nhận và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức, cá
Trang 34nhân trên cơ sở bảo đảm hài hoà lợi ích của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ với lợi ích công cộng; không bảo hộ các đối tượng sở hữu trí tuệ trái với đạo đức
xã hội, trật tự công cộng, có hại cho quốc phòng, an ninh 2 Khuyến khích, thúc đẩy hoạt động sáng tạo, khai thác tài sản trí tuệ nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân 3 Hỗ trợ tài chính cho việc nhận chuyển giao, khai thác quyền sở hữu trí tuệ phục
vụ lợi ích công cộng; khuyến khích tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tài trợ cho hoạt động sáng tạo và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ
- Đối với hoạt động quản lý thông tin báo chí phải kể đến vai trò của Hiến pháp Đây là văn bản pháp lý cao nhất để các chủ thể thực hiện chức năng quản lý báo chí
Điều 25 Hiến pháp 2013 quy định “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin” Ngoài ra, Điều 3 Hiếp pháp cũng quy định “Nhà nước bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân” [8]
Ngoài ra còn có các Luật: Luật An toàn thông tin mạng, Luật An ninh mạng…
Ngoài Hiến pháp, Luật còn có các văn bản dưới Luật như: Nghị định, Thông tư hướng dẫn thực hiện hoạt động quản lý thông tin, báo chí của Chính phủ, Bộ Thông tin và Truyền thông như: Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày
15 tháng 7 năm 2013 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng; Nghị định số 159/2013/NĐ-CP ngày 12 tháng
11 năm 2013 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí, xuất bản; Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện; Nghị định
số 09/2017/NĐ-CP ngày 09 tháng 02 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành
Trang 35chính nhà nước; Nghị định số 27/2018/NĐ-CP ngày 01/3/2018 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng…
Như vậy, hiện nay, chúng ta đã có những văn bản luật, dưới luật quy định, hướng dẫn rất cụ thể đối với hoạt động báo chí cũng như công tác quản
lý về báo chí Đây là những công cụ để cơ quan quản lý thực hiện chức năng quản lý nhà nước về báo chí, các cơ quan báo chí thực thi quyền và trách nhiệm của mình trong hoạt động báo chí
1.3 Chủ thể, nội dung và phương thức quản lý thông tin phòng, chống “diễn biến hòa bình” trên báo mạng điện tử
1.3.1 Chủ thể quản lý
- Ở cấp vĩ mô, chủ thể quản lý là các cơ quan quản lý nhà nước Theo
quy định tại Luật Báo chí 2016, cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí bao gồm: Chính phủ, Bộ Thông tin và Truyền thông, các Bộ, cơ quan ngang bộ (Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Giáo dục và Đào tạo….) trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông thực hiện quản lý nhà nước về báo chí
Bộ Thông tin và Truyền thông (cụ thể là Cục Báo chí, Cục Xuất bản, Cục Phát thanh - Truyền hình và Thông tin điện tử…) là cơ quan chuyên môn của Chính phủ, giúp Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về báo chí, xuất bản, phát thanh - truyền hình và thông tin điện tử…
Theo cổng thông tin điện tử của Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Thông và Truyền thông có trách nhiệm “hướng dẫn, chỉ đạo, tổ chức thực hiện quản lý báo chí và thông tin báo chí, thực hiện việc đo kiểm và công bố
số liệu liên quan đến hoạt động báo chí theo quy định của pháp luật, thực hiện lưu chiểu điện tử báo nói, hướng dẫn việc hoạt động của báo chí và nhà báo trong cả nước; Quản lý nội dung, chất lượng và giá dịch vụ phát thanh, truyền hình theo quy định của pháp luật” [52]
Trang 36Đó là hoạt động quản lý ở cấp Trung ương Cấp địa phương về cơ bản cũng chia thành những cấp độ như vậy nhưng ở mức độ tỉnh, thành phố Cụ thể như sau:
UBND các tỉnh, thành phố thông qua cơ quan chuyên môn Sở thông tin
và Truyền thông thực hiện chức năng quản lý nhà nước về báo chí
Các sở, ban ngành trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông thực hiện quản lý nhà nước về báo chí
- Ở cấp vi mô: Ở cấp vi mô, chủ thể quản lý trực tiếp về báo chí là lãnh
đạo cơ quan báo chí; lãnh đạo phòng, ban của cơ quan báo chí; phóng viên, biên tập viên… cơ quan báo chí
Thủ trưởng cơ quan, đơn vị sản xuất thông tin phòng, chống DBHB có trách nhiệm và quyền hạn thực hiện quản lý về nội dung và hình thức thông tin phòng, chống DBHB đảm bảo tuân thủ theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuân thủ tôn chỉ, mục đích của tờ báo Thủ trưởng cơ quan báo chí đưa ra đường hướng chỉ đạo trong vấn đề quản lý thông tin về phòng, chống DBHB sao cho có hiệu quả
Lãnh đạo các phòng, ban chịu trách nhiệm toàn diện trước Tổng biên tập và mặt pháp luật về chất lượng nội dung các tin, bài phòng, chống DBHB thuộc lĩnh vực mình quản lý
Phóng viên, biên tập viên… quản lý nội dung, hình thức thông tin, đảm bảo, chịu trách nhiệm về tính trung thực của thông tin
1.3.2 Nội dung quản lý
Đối với cơ quan nhà nước, quản lý nội dung thông tin báo chí nói chung, quản lý thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử nói riêng nhằm đảm bảo việc chấp hành các quy định pháp luật về hoạt động cung cấp thông tin báo chí, đảm bảo tôn chỉ, mục đích của tờ báo; đảm bảo thực hiện đúng các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
Trang 37Trong cơ quan báo chí, quản lý để sắp xếp, tổ chức sản xuất tin, bài về phòng, chống DBHB một cách khoa học; tận dụng, phát huy tối đa các nguồn lực về con người, tài chính, kỹ thuật trong hoạt động báo chí
Về cơ bản gồm các nội dung sau:
Thứ nhất, quản lý việc lập kế hoạch, xác định mục tiêu thông tin
Lập kế hoạch là khâu đầu tiên và quan trọng nhất khởi đầu cho sự thành
công của công tác thông tin, tuyên truyền vì nó gắn liền với việc lựa chọn
mục tiêu và chương trình hành động trong tương lai của công tác thông tin,
tuyên truyền Lập kế hoạch là một quá trình bắt đầu từ việc thiết lập các mục
tiêu, quyết định chiến lược, kế hoạch chi tiết để đạt được các mục tiêu đã định
ra Lập kế hoạch cho phép thiết lập các quyết định khả thi và các kế hoạch dự trù nhằm thích ứng với mọi sự thay đổi của môi trường để đạt được mục tiêu
Với vấn đề phòng, chống DBHB việc lập kế hoạch lại càng quan trọng bởi thủ đoạn thực hiện DBHB của các thế lực thù địch hiện nay ngày càng phức tạp, tinh vi, việc lập kế hoạch giúp cho việc truyền thông về vấn này đúng trọng tâm, trọng điểm, đúng đối tượng mang lại hiệu quả cao
Thứ hai, quản lý quy trình sản xuất thông tin
Quản lý quy trình sản xuất thông tin nhằm đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các khâu khi thực hiện sản xuất tin, bài Điều này nhằm tạo nên các sản phẩm báo chí có chất lượng tốt và đặc biệt là tạo sự kiểm soát chặt chẽ, tránh sai sót có thể xảy ra Trường hợp có sai sót thì dễ tìm ra nguyên nhân và có
Trang 38cách khắc phục kịp thời Cùng với thực hiện tốt việc quản lý quy trình sản xuất tin, bài thì cách thức tổ chức thực hiện các nội dung trong quy trình đó cần phải được quan tâm đặc biệt
Như đã phân tích ở trên, DBHB là một vấn đề nan giải, phức tạp, có tác động đến nhiều mặt của đời sống chính trị, xã hội, bởi vậy việc quản lý để có được những thông tin về phòng, chống DBHB trên báo mạng điện tử đúng, trúng, hiệu quả rất quan trọng Để làm được điều này cần quản lý chặt chẽ quy trình sản xuất - quản lý từng bước trong quy trình để có thông tin nhanh chóng, kịp thời, có tính “chiến đấu” mạnh mẽ
Thứ ba, quản lý nội dung và hình thức thông tin
Quản lý nội dung các tin, bài phòng chống DBHB gồm rất nhiều nội
dung, song cần tập trung quản lý để bảo đảm nội dung các tin, bài đáp ứng các vấn đề cơ bản như: tuân thủ các quy định pháp luật về hoạt động báo chí, bám sát tôn chỉ, mục đích của tờ báo; nội dung thông tin phải phù hợp với đường lối, quan điểm của Đảng, Nhà nước Việt Nam; tuyên truyền đấu tranh
có hiệu quả làm thất bại âm mưu, thủ đoạn DBHB của các thế lực thù địch
Những vấn đề liên quan đến DBHB rất tinh vi, đa dạng nhưng để quản lý thông tin phòng, chống DBHB tốt, cần quan tâm đến những nhóm nội dung
cơ bản mà các đối tượng thủ địch hay “nhòm ngó”, lợi dụng sau: (1) thông tin
về các chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước, các thành tựu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, kết quả đạt được trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và công tác phòng, chống tham nhũng ; (2) thông tin về những thủ đoạn trong DBHB, đấu tranh phản bác với những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, chống phá Nhà nước Việt Nam; (3) thông tin tuyên truyền về vấn đề chủ quyền đất nước, chủ quyền biển đảo, biên giới lãnh thổ, đặc biệt thể hiện quan điểm, lập trường của Đảng và Nhà nước Việt Nam về chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng sa và Trường Sa của Việt Nam và các vấn đề chủ quyền biên giới lãnh thổ; (4) thông tin tuyên truyền về
Trang 39các gương người tốt, việc tốt; các phong trào thi đua yêu nước, học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Việc tuyên truyền sâu rộng các nhân tố tích cực trong xã hội góp phần làm lu mờ những biểu hiện tiêu cực trong xã hội, khơi dậy truyền thống yêu nước, tự hào dân tộc của con người Việt Nam, nâng cao tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái - truyền thống tốt đẹp, lâu đời của dân tộc Việt Nam qua đó gián tiếp đấu tranh, phản bác với những thông tin xuyên tạc, lợi dụng những tiêu cực, hạn chế trong xã hội để kích động, gây bất ổn trong xã hội…
Bên cạnh việc quản lý sát sao nội dung, việc quản lý hình thức thông tin nhằm đảm bảo các tin, bài có kết cấu phù hợp, phong phú, sáng tạo Xây dựng được các phương thức tiếp cận dành cho đối tượng mà các bài viết hướng đến Cách thức thể hiện phải phong phú, đa dạng Ngôn ngữ thể hiện phải ngắn gọn, phù hợp với loại hình báo mạng điện tử, phù hợp thuần phong mỹ tục của dân tộc và đặc biệt là phù hợp với đối tượng mà thông tin hướng tới
Thứ tư, quản lý các nguồn lực và điều kiện sản xuất thông tin
Quản lý thông tin về phòng, chống DBHB cần phải phát huy tối đa các nguồn lực như: nhân lực, kinh phí, trang bị kỹ thuật phải được phát huy hiệu quả để mang lại những sản phẩm báo chí tốt nhất; xây dựng môi trường làm việc thân thiện, để mọi người trong cơ quan sẵn sàng cống hiến Đặc biệt là đội ngũ phóng viên sẵn sàng dấn thân để có những tác phẩm có giá trị
Về hệ thống tổ chức, nhân sự và quy định, quy chế: Tổ chức phải tinh, gọn, mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả Nhân sự phải được bố trí đúng vị trí – hay nói cách khác phải đúng người đúng việc Hệ thống quy định, quy chế phục vụ toàn diện cho công tác quản lý
1.3.3 Phương thức quản lý
Để công tác quản lý báo chí nói chung, quản lý thông tin phòng, chống DBHB đạt hiệu quả tốt, chủ thể quản lý cần sử dụng kết hợp nhiều phương pháp:
Trang 40Quản lý bằng việc lập kế hoạch tổ chức: Trước khi tổ chức sản xuất tin,
bài, lãnh đạo phụ trách sản xuất và đội ngũ trực tiếp sản xuất tin, bài sẽ lập kế hoạch tổ chức cụ thể Trong đó, các bước để thực hiện kế hoạch được vạch ra,
cụ thể bằng các mục tiêu rõ ràng Hoạt động quản lý dựa trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện, kết quả đạt được mục tiêu đề ra
Quản lý bằng chế độ thông tin báo cáo được cho là hiệu quả khi các
đối tượng quản lý chủ động thực hiện Hoạt động quản lý được thực hiện trên
cơ sở đánh giá các kết quả nhiệm vụ thông qua báo cáo
Quản lý bằng việc thanh kiểm tra: đối với cơ quan quản lý nhà nước
hoạt động thanh kiểm tra nhằm phát hiện, chấn chỉnh các sai phạm, buộc đối tượng quản lý (các cơ quan báo chí) tuân thủ các quy định pháp luật về hoạt động báo chí, đảm bảo thực hiện đúng tôn chỉ mục đích của tờ báo Đối với
cơ quan báo chí công tác kiểm tra giám sát được thực hiện nghiêm túc, thường xuyên giúp tăng hiệu quả, hiệu xuất làm việc, tránh được những sai sót không cần thiết
Quản lý bằng khen thưởng, kỹ luật nhằm khuyến khích, phát huy những
yếu tố tích cực, chấn chỉnh, loại bỏ những yếu tố tiêu cực trong cơ quan báo chí
Cùng với đó các cơ quan báo chí quản lý thông tin về DBHB bằng các văn bản pháp luật, các quy chế, quy định trong cơ quan… để quản lý bộ máy, quản lý hoạt động sản xuất thông tin của đơn vị
Muốn quản lý tốt ngoài phương thức quản lý phải có công cụ quản lý Công cụ của các cơ quan quản lý nhà nước về báo chí là các văn bản quy phạm pháp luật như: Luật báo chí, các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành Luật… Các cơ quan quản lý nhà nước về báo chí sử dụng các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực báo chí để soi chiếu xem xét việc thông tin về phòng, chống DBHB có đúng định hướng, đúng chủ trương không?
Xác định vai trò quan trọng của công tác thông tin báo chí trong phòng, chống DBHB, cùng như đối với sự nghiệp phát triển báo chí, Nhà nước ta đã