- Nguyễn Văn Hùng 2019: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động phòng cháy và chữa cháy đối với các nhà chung cư cao tầng, siêu chung cư cao tầng trên địa bàn Quận Cầu Giấy, thành
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
Trang 2HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
PHẠM VĂN TRÍ
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY ĐỐI VỚI NHÀ CHUNG CƯ CAO TẦNG CỦA CÔNG AN
QUẬN NAM TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY
Chuyên ngành: Quản lý xã hội
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS NGUYỄN VŨ TIẾN
HÀ NỘI – 2020
Trang 3Hà Nội, ngày… tháng… năm 2020
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
Trang 4Tác giả cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tác giả dưới sự hướng dẫn của PGS, TS Nguyễn Vũ Tiến Các kết quả nghiên cứu chưa từng được người khác công bố toàn bộ nội dung này bất kỳ ở đâu Các thông tin được trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc
Tác giả
Phạm Văn Trí
Trang 5Lời đầu tiên, tác giả luận văn xin chân thành biết ơn sâu sắc tới PGS, TS
Nguyễn Vũ Tiến - Nguyên phó Giám đốc - Học viện Báo chí và Tuyên
truyền, người hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tác giả thực hiện luận văn này
Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả cũng đã nhận được sự giúp
đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo và cán bộ công tác tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền nói chung và tại Khoa Nhà nước và Pháp luật - Học viện Báo chí và Tuyên truyền nói riêng
Tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan giúp đỡ trong việc thu thập thông tin, tài liệu, chia sẻ kinh nghiệm
để hoàn thành đề tài nghiên cứu
Và cuối cùng, tác giả xin cảm ơn tới gia đình, đồng nghiệp, bạn bè và tập thể lớp Cao học ngành Chính trị học, chuyên ngành Quản lý xã hội khóa K24.1 thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã ủng hộ, động viên và tạo mọi điều kiện để hoàn thành luận văn này
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 13 tháng 3 năm 2020
Tác giả
Phạm Văn Trí
Trang 6BCA Bộ công an
PCCC&CNCH Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ
Trang 7Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY CỦA CÔNG AN QUẬN ĐỐI VỚI NHÀ CHUNG CƯ
CAO TẦNG 11
1.1 Khái niệm, nguyên tắc quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng 11
1.2 Nội dung và phương pháp quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng của công an quận 20
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng 25
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY ĐỐI VỚI NHÀ CHUNG CƯ CAO TẦNG CỦA CÔNG AN QUẬN NAM TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 35
2.1 Tình hình đặc điểm có liên quan đến quản lý hoạt động phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng 35
2.2 Ưu điểm và nguyên nhân 41
2.3 Hạn chế và nguyên nhân 59
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÕNG CHÁY, CHỮA CHÁY ĐỐI VỚI NHÀ CHUNG CƯ CAO TẦNG CỦA CÔNG AN QUẬN NAM TỪ LIÊM THỜI GIAN TỚI 73
3.1 Dự báo tình hình cháy trên địa bàn quận Nam Từ Liêm và các nhà chung cư cao tầng ở quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 73
3.2 Phương hướng tăng cường quản lý hoạt động phòng cháy, chữa cháy của Công an quận đối với nhà chung cư cao tầng trên địa bàn Quận Nam Từ Liêm 75
3.3 Giải pháp tăng cường quản lý hoạt động phòng cháy, chữa cháy của Công an Quận Nam Từ Liêm đối với nhà nhà chung cư cao tầng trên địa bàn trong thời gian tới 78
KẾT LUẬN 105
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 107
PHỤ LỤC 110
TÓM TẮT LUẬN VĂN 115
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong thời gian qua, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, nền kinh tế đất nước có bước phát triển mạnh mẽ; đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện và nâng cao Nền inh tế phát triển mạnh éo theo đó là quá trình đô thị hoá diễn ra nhanh chóng, việc phát triển các dự án nhà nhà chung cư cao tầng đã và đang được triển khai mạnh mẽ ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một
số tỉnh, thành phố khác trên cả nước Hiện nay trên địa bàn cả nước có 2587 công trình nhà chung cư cao tầng Trong đó có 2409 công trình đã đưa vào hoạt động, 178 công trình đang thi công Số lượng nhà chung cư cao tầng chủ yếu tập trung tại một số thành phố lớn như: Hà Nội 847 nhà; Tp Hồ Chí Minh
642 nhà, Đà Nẵng 171 nhà,… Trong tổng số 847 nhà chung cư cao tầng trên
địa bàn Hà Nội thì quận Nam Từ Liêm có tổng số 114 cơ sở (chiếm 13,4%),
trong đó phổ biến là các nhà có chiều cao trung bình từ 10 đến 34 tầng, đây là nơi thường xuyên có mật độ người tập trung cao, đồng thời ở đây luôn tồn tại một lượng lớn các chất dễ cháy, nổ chính vì vậy trong quá trình sử dụng nhà nhà chung cư cao tầng luôn tiền ẩn nguy cơ xảy ra cháy, nổ rất cao Chính điều này đã đặt ra yêu cầu và thách thức hông nh trong công tác đảm bảo
an ninh trật tự, trong đó có việc đảm bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy Việc quản lý, sử dụng nhà chung cư cao tầng, đặc biệt là công tác PCCC còn nhiều thiếu sót, bất cập vi phạm nghiêm trọng các quy định an toàn PCCC như: Có nhiều nhà chung cư cao tầng chưa được nghiệm thu về PCCC đã đưa vào sử dụng, bố trí phòng thu rác, thùng rác trong buồng thang thoát nạn, đèn chiếu sáng sự cố hông đảm bảo, tổ chức lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ
cở chưa đảm bảo, công tác tuyên truyền, huấn luyện về phòng cháy chữa cháy, trang bị phương tiện phòng cháy chữa cháy, bảo trì, bảo dưỡng chưa
Trang 9được thực hiện thường xuyên… Mặt khác nhận thức của người dân sống tại nhà chung cư cao tầng về phòng cháy chữa cháy chưa cao, dẫn đến vi phạm quy định an toàn về phòng cháy chữa cháy: Sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt sai quy định, tình trạng người dân tự ý chèn các cửa vào cầu thang thoát nạn, bịt các đầu báo cháy, di chuyển phương tiện chữa cháy, để đồ dùng chắn lối
đi, hành lang và cầu thang thoát nạn diễn ra khá phổ biến… Đặc biệt nhiều người dân sống trong các chung cư cao tầng chưa biết cách xử lý và thoát nạn khi có cháy xảy ra Chính điều này làm tăng nguy cơ dẫn đến cháy, nổ tại nhà chung cư cao tầng gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản
Trong thời gian vừa qua xảy ra rất nhiều các vụ cháy ở các nhà chung
cư cao tầng gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, theo thống ê của Cục Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ từ 2015 - đến 2019 trên địa bàn cả nước xảy ra 58 vụ cháy, nổ, sự cố nhà chung cư cao tầng gây thiệt hại về người về tài sản, gây tâm lý hoang mang, lo ngại cho người dân sống tại nhà chung cư cao tầng, có thể ể đến một số vụ cháy điển hình như:
Vụ cháy xảy ra ngày 10/3/2010 tại nhà18 tầng JSC 34, Khuất Duy Tiến, Thanh Xuân làm 02 người chết; đặc biệt vụ cháy xảy ra ngày 11/10/2015 ở tầng hầm nhà CT4 khu đô thị Xa La, Nam Từ Liêm, Hà Nội, làm cháy hoàn toàn 200 xe máy, 01 ôtô, 45 xe đạp, hói hí độc lan từ tầng hầm lên các tầng phía trên của ba tòa nhà CT4A, CT4B, CT4C đe dọa đến sức h e, tính mạng của hàng nghìn người dân sống tại 1224 căn hộ của nhà CT4 Vụ cháy ngày 23/3/2018 tại chung cư Carina Plaza hiến 13 người chết, 28 người bị thương Những vụ cháy trên là những hồi chuông cảnh báo về việc bảo đảm
an toàn PCCC tại các nhà chung cư cao tầng hiện nay, tạo nên những ảnh hưởng xấu trong dư luận, gây tâm lý bất an cho những người dân sống tại nhà chung cư cao tầng
Do đó, công tác bảo đảm an toàn PCCC trên địa bàn quận Nam Từ
Trang 10Liêm đòi h i phải có sự quan tâm chỉ đạo sát sao của nhiều cấp, nhiều ngành, với vai trò nòng cốt của lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH- Công an quận Nam Từ Liêm Trước tình hình đó, cần có giải pháp tăng cường quản lý hoạt động về phòng cháy chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng của Công an Quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
Do vậy, việc lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động phòng
cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng của Công an quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội hiện nay” làm luận văn thạc sỹ ngành Chính trị
học, chuyên ngành Quản lý xã hội là mang tính cấp thiết trên cả phương diện
lý luận và thực tiễn
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Công tác quản lý hoạt động về PCCC là đề tài được nghiên cứu bởi nhiều tác giả với các công trình khác nhau Công tác này ngày càng thu hút sự chú ý của nhiều cấp, nhiều ngành và của toàn xã hội Đặc biệt, trong những năm gần đây, quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng tại Việt Nam ngày càng nhận được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu Qua khảo sát của tác giả, hiện tại mới chỉ có một số đề tài nghiên cứu quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng với những nội dung, hình thức, phương pháp quản lý khác nhau Trong luận văn này đề cập đến một số công trình khoa học liên quan trực tiếp đến việc nghiên cứu đề tài như sau:
2.1 Sách về quản lý PCCC, trong đó có quản lý đối với nhà chung cư cao tầng
- Nguyễn Thế Từ, Nguyễn Hữu Tấn (2006), Giáo trình Kiểm tra, thanh
tra về PCCC, NXB Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội Giáo trình này đã cung cấp
những cơ sở lý luận cơ bản về nghiệp vụ, quy trình kiểm tra, thanh tra an toàn phòng cháy chữa cháy
- Nguyễn Vũ Tiến (2010), Giáo trình Lý thuyết chung trong quản lý xã
Trang 11hội, NXB Giáo dục Việt Nam Giáo trình này cung cấp những cơ sở lý luận
cơ bản về quản lý xã hội như: đối tượng, chủ thể, khách thể, nội dung, nguyên tắc, phương pháp, công cụ quản lý xã hội
- Đào Hữu Dân, Trần Viết Chỉnh (2012), Giáo trình Quản lý hoạt động
về PCCC, NXB Giao thông vận tải, Hà Nội Nội dung giáo trình này cung cấp
những cơ sở lý luận về tổ chức quản lý hoạt động PCCC đối với các loại hình
cơ sở thuộc diện quản lý nhà nước về PCCC
- Trường Đại học PCCC (2013), Giáo trình Tổ chức công tác phòng
cháy, Hà Nội Nội dung giáo trình đề cập tới các giải pháp trong công tác đảm
bảo an toàn phòng cháy và chữa cháy đối với một số loại hình cơ sở
- Trần Quang Hiển (chủ biên) (2017), Kiểm soát đối với hoạt động
quản lý xã hội Giáo trình lưu hành nội bộ, Khoa Nhà nước và Pháp luật, Học
viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội
- Trần Quang Hiển (chủ biên) (2017), Giáo trình Quản lý hành chính
nhà nước, NXB Tư pháp, Hà Nội
2.2 Luận văn và các công trình khoa học khác về quản lý phòng cháy, chữa cháy, trong đó có quản lý đối với nhà chung cư cao tầng
Thời gian qua đã có một số công trình khoa học nghiên cứu về công tác quản lý hoạt động về PCCC như:
- TS Đào Hữu Dân (2012): Giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý hoạt động PCCC của lực lượng Cảnh sát Phòng cháy và chữa cháy trong giai đoạn hiện nay, Đề tài cấp Bộ, Hà Nội 2012; Trong đề tài này, Chủ nhiệm đề tài đã nghiên cứu những vấn đề lý luận QLNN về PCCC cũng như thực tiễn QLNN
về PCCC theo chức năng của lực lượng Cảnh sát PCCC, đồng thời đưa ra những giải pháp nâng cao hiệu lực QLNN về PCCC
- Nguyễn Tuấn Dũng (2015): Nghiên cứu hoàn thiện một số giải pháp
kỹ thuật và biện pháp quản lý về PCCC đối với nhà nhà chung cư cao tầng
Trang 12trên địa bàn thành phố Hà Nội - Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ - Trường Đại học PCCC; Trong đề tài này, tác giả đã nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật quản lý PCCC tại các nhà cao tầng
- Nguyễn Văn Hùng (2019): Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động phòng cháy và chữa cháy đối với các nhà chung cư cao tầng, siêu chung
cư cao tầng trên địa bàn Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội” - Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ - Trường Đại học PCCC; Luận văn đã đánh giá những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý hoạt động về PCCC tại chung cư cao tầng, siêu cao tầng, từ đó lập luận đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt động PCCC của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH tại chung cư cao tầng, siêu cao tầng trên địa bàn Thủ đô trong thời gian tới
- Trần Doãn Nguyện (2019): Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng phòng cháy và chữa cháy cơ sở tại các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội” - Luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ - Trường Đại học PCCC; Trong đề tài luận văn này, tác giả đã nghiên cứu dưới góc độ tổ chức và hoạt động của đội PCCC cơ sở tại các chung cư cao tầng
Nhìn chung, các công trình trên được tiếp cận dưới những góc độ nghiên cứu khác nhau về công tác Quản lý hoạt động về PCCC, trong đó có vấn đề quản lý đối với nhà chung cư cao tầng Nhiều công trình này đã có những đóng góp, những lý giải, những kiến nghị, đề xuất sâu sắc và có giá trị thực tiễn cao Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu khoa học
nào nghiên cứu sâu về công tác Quản lý hoạt động phòng cháy, chữa cháy đối
với nhà chung cư cao tầng trên địa bàn Quận Nam Từ Liêm - Thành phố Hà Nội Việc tiếp cận, nghiên cứu kết quả của các công trình khoa học có liên quan đã đề cập ở trên rất có ý nghĩa đối với việc nghiên cứu đề tài luận văn
Do đó đề tài luận văn sẽ là cơ sở khoa học góp phần nâng cao hiệu lực Quản
Trang 13lý hoạt động phòng cháy và chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng trên địa bàn Quận Nam Từ Liêm - Thành phố Hà Nội
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng công tác quản lý hoạt động phòng cháy, chữa cháy của công an Quận Nam Từ Liêm đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận, tác giả đề xuất phương hướng và các giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu lực quản lý hoạt động PCCC đối với nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện được mục tiêu trên, đề tài tập trung giải quyết các nhiệm
- Xác định phương hướng và đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý hoạt động về phòng cháy chữa cháy của Công an Quận Nam Từ Liêm đối với
nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng của Công an quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về nội dung: Đề tài luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu
Trang 14những nội dung sau: Tham mưu, đề xuất các cơ quan có thẩm quyền ban hành
và tổ chức thực hiện các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo công tác PCCC đối với nhà chung cư cao tầng (trong đó có làm rõ công tác điều tra cơ bản về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng); Thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng; Tuyên truyền, phổ biến pháp luật, kiến thức về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng; Kiểm tra an toàn về PCCC, xử lý vi phạm quy định về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng; Xây dựng và thực tập phương án chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng; Huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng; công tác phối hợp giữa các chủ thể trong quản lý nhà nước về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng
- Phạm vi về chủ thể: Nghiên cứu trách nhiệm của lực lượng Cảnh sát
PCCC và CNCH Công an quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về PCCC đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
- Phạm vi về không gian: Công tác quản lý nhà nước về PCCC của lực
lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành Phố Hà Nội
- Phạm vi về thời gian: từ năm 2015 đến tháng 6/2019
5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận, thực tiễn
- Cơ sở lý luận: Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan
điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam; chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam và quy định của Bộ Công an liên quan đến quản lý hoạt động
về PCCC nói chung và đối với nhà chung cư cao tầng nói riêng trong giai đoạn hiện nay
- Cơ sở thực tiễn: Thực tiễn quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung
cư cao tầng theo chức năng của lực lượng Cảnh sát PCCC ở quận Nam Từ Liêm,
Trang 15thành phố Hà Nội; báo cáo sơ ết, tổng kết quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng và những số liệu điều tra, khảo sát thực tế
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của triết học mác-xít Bên cạnh đó, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: Phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, tổng kết thực tiễn, tổng hợp lý luận, điều tra, khảo sát, thống ê, so sánh, đối chiếu và tọa đàm trao đổi
Phương pháp tổng hợp lý luận: Nghiên cứu lý luận các văn bản của Đảng, Nhà nước về đổi mới cơ chế quản lý và cải cách hành chính nhà nước;
cơ sở pháp lý của quản lý hoạt động về PCCC; nghiên cứu, phân tích các báo cáo tổng kết, báo cáo chuyên đề, thống kê số liệu về PCCC của Bộ Công an, của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH và của Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH
Phương pháp tổng kết thực tiễn: Nghiên cứu kết quả công tác sơ ết, tổng kết công tác PCCC nhà chung cư cao tầng của Công an Quận Nam Từ Liêm, kết hợp với nghiên cứu những kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý hoạt động về PCCC, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm tăng cường quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng
Phương pháp điều tra, khảo sát: Tiến hành điều tra, khảo sát tình hình thực hiện nhiệm vụ quản lý công tác PCCC của các đơn vị đối với nhà chung
cư cao tầng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, trên cơ sở tài liệu, số liệu thống
kê tiến hành so sánh, phân tích, tổng hợp để rút ra kết luận
Phương pháp phân tích, tổng hợp số liệu, tài liệu: Thu thập các thông tin, tài liệu số liệu về thực trạng công tác quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, từ đó nghiên cứu, phân tích, đánh giá về công tác này, rút ra những ết luận cần thiết
Phương pháp thống ê: Thu thập, tổng hợp, trình bày số liệu về quản lý
Trang 16hoạt động về PCCC tại các nhà chung cư cao tầng; các văn bản chỉ đạo của các cấp, các ngành, hồ sơ quản lý an toàn về PCCC của các nhà chung cư cao tầng… để có được hệ thống về vấn đề mà đề tài luận văn nghiên cứu
Phương pháp chuyên gia: Tổ chức trao đổi, h i ý kiến chuyên gia cũng như các cán bộ thực tiễn của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Trường Đại học PCCC… về lĩnh vực quản lý hoạt động về PCCC nhà chung cư cao tầng
Phương pháp tọa đàm: Tổ chức trao đổi, tọa đàm với cán bộ, chiến sỹ Đội Cảnh sát PCCC&CNCH, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, với UBND quận Nam Từ Liêm, UBND các phường thuộc quận Nam Từ Liêm, Đội PCCC cơ sở trong các nhà chung cư cao tầng,
6 Điểm mới về khoa học của đề tài
Luận văn là công trình hoa học đầu tiên nghiên cứu có hệ thống từ góc
độ của chính trị học quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng theo chức năng của lực lượng Cảnh sát PCCC ở quận Nam
Từ Liêm, thành phố Hà Nội hiện nay Trên cơ sở kế thừa một số công trình khoa học có liên quan, luận văn đã bổ sung một số điểm mới như sau:
- Làm sáng t một số vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động
về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội Qua đó, bổ sung, hoàn thiện hệ thống lý luận cũng như tăng cường quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng của Công an quận Nam Từ Liêm gắn với phong trào toàn dân bảo vệ
an ninh Tổ quốc, tiến tới “xã hội hóa” công tác PCCC
- Hệ thống, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, các nguyên nhân của ưu điểm, hạn chế trong quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng của Công an quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội
- Khái quát phương hướng quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng của Công an quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà
Trang 17Nội Đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng của Công an quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội trong thời gian tới
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
7.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn sẽ góp phần phát triển hệ thống lý luận quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng nói chung và quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng theo chức năng của lực lượng Cảnh sát PCCC ở quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội nói riêng; đồng thời, hoàn thiện nội dung, phương pháp đào tạo lực lượng Cảnh sát PCCC
7.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập liên quan đến quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy tại các cơ sở giáo dục nói chung, tại Trường Đại học PCCC - Bộ Công an nói riêng Bên cạnh đó, ết quả nghiên cứu có thể tham khảo trong việc hoạch định chính sách, hoàn thiện pháp luật, điều chỉnh thực tiễn công tác quản lý hoạt động về PCCC nói chung và quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng theo chức năng của lực lượng Cảnh sát PCCC ở quận Nam
Từ Liêm, thành phố Hà Nội nói riêng Ngoài ra, kết quả nghiên cứu luận văn còn có thể làm tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ cho các cán bộ Cảnh sát PCCC thành phố Hà Nội và các cán bộ, chiến sỹ Cảnh sát PCCC ở quận Nam Từ Liêm trong thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH trên địa bàn quản lý
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 03 chương, 09 tiết
Trang 18Chương 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHÁY,
CHỮA CHÁY CỦA CÔNG AN QUẬN ĐỐI VỚI
NHÀ CHUNG CƯ CAO TẦNG
1.1 Khái niệm, nguyên tắc quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng
1.1.1 Các khái niệm có liên quan
Để tiếp cận khái niệm Quản lý hoạt động phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng, cần hiểu một số khái niệm như nhà chung cư cao tầng, hoạt động phòng cháy, hoạt động chữa cháy, quản lý hoạt động về phòng cháy và chữa cháy của Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy
* Trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, việc nghiên cứu tìm ra các quy luật của quá trình phát sinh, phát triển đám cháy trong các quá trình công nghệ, trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và trong các hoạt động bình thường khác của đời sống xã hội là để tìm ra các giải pháp phòng
ngừa có hiệu quả, đó chính là hoạt động phòng cháy Phòng cháy là tổng hợp
các biện pháp, giải pháp về tổ chức, kỹ thuật nhằm loại trừ hoặc hạn chế các điều kiện và nguyên nhân gây cháy, tạo điều kiện thuận lợi cho việc cứu người, cứu tài sản, chống cháy lan khi xảy ra cháy và cho việc tổ chức dập tắt đám cháy
Việc phòng cháy tốt sẽ giúp hạn chế tới mới thấp nhất về khả năng xảy
ra cháy cũng như thiệt hại do cháy gây ra Thông qua công tác phòng cháy, không chỉ nhằm mục đích phòng ngừa, góp phần chủ động loại trừ, hạn chế những điều kiện và nguyên nhân có thể gây ra cháy, nổ mà còn tạo thuận lợi cho việc cứu người, cứu tài sản, dập tắt đám cháy, hắc phục hậu quả được nhanh chóng, thuận lợi
Trang 19Tuy nhiên, trong thực tiễn cuộc sống, những vụ cháy xuất hiện ngoài sự mong muốn của con người đã và sẽ tiếp tục tồn tại, vì nguyên nhân gây cháy
có thể do hành vi bất cẩn, do tự nhiên hoặc những nguyên nhân ngoài sự kiểm soát của con người Do vậy, việc phòng cháy phải đi đôi với chữa cháy, hoạt động chữa cháy như là một tất yếu trong các hoạt động chung của xã hội Theo quy định tại khoản 8 Điều 3 Luật PCCC (năm 2001; sửa đổi ,bổ sung
năm 2013), chữa cháy bao gồm các công việc huy động, triển khai lực lượng,
phương tiện chữa cháy, cắt điện, tổ chức thoát nạn, cứu người, cứu tài sản, chống cháy lan, dập tắt đám cháy và các hoạt động khác có liên quan đến chữa cháy [19]
Hoạt động phòng cháy, chữa cháy tuy là hai khái niệm có nội hàm khác nhau nhưng lại có quan hệ chặt chẽ với nhau, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong phương châm: tích cực, chủ động trong phòng ngừa và chuẩn bị
sẵn sàng dập tắt đám cháy hi có cháy xảy ra Có thể nói, PCCC là tổng hợp
các biện pháp, giải pháp về tổ chức, chiến thuật và kỹ thuật nhằm loại trừ hoặc hạn chế nguyên nhân, điều kiện gây cháy; tạo điều kiện thuận lợi cho việc chủ động cứu người, cứu tài, chống cháy lan và chữa cháy kịp thời, có hiệu quả khi có cháy xảy [19]
* Nhà chung cư cao tầng hiện nay có nhiều khái niệm, dựa trên các quan niệm khác nhau về quy mô xây dựng của mỗi nước và mỗi thời điểm
Theo Uỷ ban nhà chung cư cao tầng quốc tế, chiều cao của ngôi nhà là yếu tố quyết định các điều kiện thiết kế thi công cũng như lựa chọn phương tiện kỹ thuật và giải pháp thoát nạn của công trình Uỷ ban nhà chung cư cao tầng và môi trường đô thị của Mỹ coi nhà chung cư cao tầng là các công trình
có từ 10 tầng trở lên, vì đó là chiều cao giới hạn cho việc chữa cháy bằng phương tiện chữa cháy di động ở New York Ở một số nước châu Âu như Anh, Pháp, Đức, Đan Mạch, Nga… và trong hội thảo quốc tế lần thứ 4 về nhà chung
Trang 20cư cao tầng tại Hồng Kông (11/1990) có quy định nhà chung cư cao tầng là các ngôi nhà có từ 9 tầng trở lên
Ở Việt Nam, trong hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn về phòng cháy, chữa cháy hi đề cập đến khái niệm về nhà chung cư cao tầng và siêu chung cư cao tầng cũng có nhiều khác biệt: Theo tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN
194:2006 - Nhà chung cư cao tầng - Công tác khảo sát địa kỹ thuật, “Nhà
chung cư cao tầng là nhà ở và công trình công cộng có số tầng lớn hơn 9”
[10] Theo tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6160-1996 - Phòng cháy chữa cháy -
Nhà chung cư cao tầng - Yêu cầu thiết kế, “Nhà chung cư cao tầng là nhà và
các công trình công cộng có chiều cao từ 25 m đến 100 m (tương đương từ 10 tầng đến 30 tầng)” [24]
Và định nghĩa về chiều cao của nhà cũng được quy định khác nhau trong các tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng của Việt Nam Theo TCVN
6160:1996, “Chiều cao nhà chung cư cao tầng là độ cao được tính từ mặt vỉa
hè đến mép dưới máng nước Tum, bể nước, buồng thang máy, máy móc, thiết
bị hút khói bên trên mái không tính vào chiều cao hay số tầng của nhà chung
cư cao tầng Tầng hầm, tầng nửa ngầm mà mặt trần của nó cao hơn mặt vỉa
hè phía ngoài không quá 1,5 m thì không tính vào số tầng của nhà chung cư cao tầng” [24] Theo QCVN 06:2010/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia An
toàn cháy cho nhà và công trình, “Chiều cao nhà được xác định bằng khoảng
cách từ mặt đường cho xe chữa cháy tiếp cận tới mép dưới của cửa sổ mở trên tường ngoài của tầng trên cùng không kể tầng kỹ thuật trên cùng” [8]
Theo QCVN 04:2011/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà ở và công trình công cộng Phần 1 Nhà nhà; Phần 2 Siêu thị và trung tâm thương mại;
Phần 3 Nhà văn phòng, “Chiều cao nhà: Là chiều cao tính từ cốt mặt đất đặt
nhà theo quy hoạch được duyệt tới điểm cao nhất của ngôi nhà, kể cả mái tum
hoặc mái dốc” Theo Điều 1.5.10 - QCVN 03:2012/BXD - Quy chuẩn kỹ
Trang 21thuật quốc gia về nguyên tắc phân loại, phân cấp công trình dân dụng, công
nghiệp và hạ tầng kỹ thuật đô thị, “Chiều cao tính từ cao độ mặt đất đặt công
trình theo quy hoạch được duyệt tới điểm cao nhất của tòa nhà, kể cả mái tum hoặc mái dốc Đối với công trình có các cao độ mặt đất khác nhau thì chiều cao tính từ cao độ mặt đất thấp nhất theo quy hoạch được duyệt”
Nếu hông có quy định khác thì cốt mặt đất đặt công trình được hiểu là cốt hè đường phía mặt trước của nhà công trình, đối với công trình xây dựng trên nền địa hình không bằng phẳng thì cốt mặt đất được tính từ cốt của lối ra vào chính của công trình Các thiết bị kỹ thuật trên mái: cột ăng ten, cột thu sét, thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời, bể nước kim loại… hông tính vào chiều cao công trình
Như vậy, việc quy định chiều cao công trình chưa có sự thống nhất, người áp dụng và thiết kế sẽ gặp hó hăn trong quá trình vận dụng tiêu chuẩn Do chưa có sự thống nhất trong khái niệm cũng như trong cách tính chiều cao nên trong thực tiễn công tác tại thành phố Hà Nội áp dụng theo khái niệm nhà chung cư cao tầng tại TCVN 6160-1996 - Phòng cháy chữa cháy -
Nhà chung cư cao tầng - Yêu cầu thiết kế: “Nhà chung cư cao tầng là nhà và
các công trình công cộng có chiều cao từ 25 m đến 100 m (tương đương từ 10 tầng đến 30 tầng) [24]
Luật PCCC xác định các loại đối tượng quản lý hoạt động về PCCC bao gồm: các cơ sở, nhà ở, hu dân cư, phương tiện giao thông cơ giới có từ
04 chỗ ngồi trở lên và đối với rừng Tại Phụ lục II Nghị định số
79/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định hướng dẫn thi hành một số điều của Luật PCCC
và Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật PCCC quy định danh mục cơ
sở nguy hiểm về cháy, nổ, theo đó các cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ trong
đó có: “Nhà ở tập thể, nhà nhà, khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ cao từ 5 tầng
trở lên hoặc có khối tích từ 5000m 3 trở lên” “Trụ sở cơ quan hành chính nhà
Trang 22nước; viện, trung tâm nghiên cứu, trụ sở làm việc của các cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp, các tổ chức chính trị xã hội và các tổ chức khác từ 05 tầng trở lên hoặc có khối tích từ 5.000 m3 trở lên” [19] Như vậy, nhà chung
cư cao tầng là một đối tượng của công tác quản lý hoạt động về PCCC
* Quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực pháp luật của nhà nước đối với hoạt động phòng cháy và chữa cháy trong các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân của các chủ thể có thẩm quyền, nhằm hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy xảy ra và thiệt hại do cháy gây ra góp phần bảo vệ tính mạng, bảo vệ tài sản của nhà nước, của tổ chức và cá nhân, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh
và trật tự an toàn xã hội
Mục tiêu của quản lý hoạt động về PCCC là nhằm hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy xảy ra (nhất là các vụ cháy lớn) và thiệt hại do cháy gây ra; góp phần bảo vệ tính mạng, sức kh e con người, bảo vệ tài sản của Nhà nước, tổ chức và cá nhân, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh và trật tự an toàn xã hội; đưa các mặt công tác phòng cháy và chữa cháy từng bước đáp ứng với yêu cầu của sự phát triển kinh tế xã hội, phục vụ đắc lực sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Như vậy, từ các khái niệm có liên quan có thể hiểu quản lý hoạt động
về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC là tác động có
tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực của nhà nước với hoạt động PCCC tại các nhà chung cư cao tầng của lực lượng Cảnh sát PCCC có thẩm quyền, nhằm hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy xảy ra và thiệt hại do cháy gây
ra góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của các hộ gia đình, tổ chức, cá nhân, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh và TTATXH
Hiệu lực quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC là sự tuân thủ trên thực tế pháp luật về PCCC và
Trang 23các quyết định quản lý của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền Quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC là một nội dung của quản lý hoạt động về PCCC, do vậy, hiệu lực quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC cũng nằm trong khái niệm chung của hiệu lực quản lý hoạt động về PCCC Do vậy, hiệu lực quản
lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC là sự tác động của chủ thể quản lý hoạt động (Cảnh sát PCCC) đến các chung cư cao tầng thuộc diện quản lý hoạt động về PCCC bằng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực PCCC và sự tuân thủ, chấp hành pháp luật một cách nghiêm minh, duy trì trật tự, kỷ cương trong hoạt động PCCC
1.1.2 Nguyên tắc quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng
Nguyên tắc quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC được hiểu là hệ thống các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo toàn
bộ hoạt động quản lý PCCC đối với chung cư cao tầng thực hiện nghiêm túc,
có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giải quyết tốt nhiệm vụ PCCC chung cư cao tầng Quá trình quản lý
hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC phải tuân
thủ theo hai nhóm nguyên tắc cơ bản sau đây:
* Nhóm nguyên tắc chung
Thứ nhất, nguyên tắc bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng: Công tác quản lý
phòng cháy, chữa cháy đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC phải
bảo đảm đúng đường lối, chủ trương của Đảng trong lĩnh vực PCCC Trong quá trình lãnh đạo công tác quản lý hoạt động về PCCC, các cấp ủy Đảng cần phân định rõ chức năng lãnh đạo của mình với chức năng quản lý của cơ quan nhà nước, hông được biến các tổ chức Đảng thành các cơ quan hành chính,
Trang 24bao biện làm thay, nhưng cũng hông hoán trắng cho chính quyền, cho các
cơ quan chuyên môn Cơ quan nhà nước có trách nhiệm Đảng lãnh đạo bằng đường lối, chính sách, bằng công tác cán bộ và công tác tổ chức, bằng công tác vận động quần chúng và công tác giám sát, kiểm tra hoạt động quản lý trên lĩnh vực PCCC đối với chung cư cao tầng
Thứ hai, nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa: Quá trình quản lý hoạt
động về phòng cháy, chữa cháy đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát
PCCC đòi h i các chủ thể quản lý phải dựa trên hệ thống văn bản pháp luật
nhà nước về PCCC Dựa vào pháp luật, cơ quan nhà nước mới có thể tiến hành giải quyết những vụ việc phức tạp xảy ra, phát hiện và xử lí người có hành vi phạm tội, vi phạm về PCCC một cách chính xác, nghiêm minh Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong quản lý hoạt động về PCCC đòi
h i quá trình xây dựng các văn bản pháp luật về PCCC phải kịp thời, thống nhất và ổn định tương đối, đáp ứng được yêu cầu của công tác bảo đảm ANTT đặt ra Mặt khác, nguyên tắc này cũng đòi h i cần phải hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục ý thức pháp luật cho các tầng lớp nhân dân, phát hiện kịp thời và xử lí nghiêm minh các hành vi vi phạm về PCCC
- Thứ ba, nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành chức năng và theo
đơn vị hành chính lãnh thổ: Đây là một nguyên tắc rất cần thiết và mang tính
tất yếu hách quan xuất phát từ đặc điểm quản lý về phòng cháy, chữa cháy từ
mô hình tổ chức và thực tiễn hoạt động quản lý về PCCC của lực lượng Công
an Ở Trung ương, Bộ Công an thực hiện chức năng quản lý hoạt động về PCCC trên phạm vi cả nước Công an các cấp được tổ chức theo nguyên tắc song trùng trực thuộc: vừa chịu sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền cùng cấp, vừa chịu sự chỉ đạo về chuyên môn nghiệp vụ của Công an cấp trên Xuất phát từ tính chất, đặc điểm, đặc trưng về chuyên môn nghiệp vụ của công tác công an, cũng như từ nguyên tắc song trùng, nên trong quản lý
Trang 25hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC cần phải
quán triệt nguyên tắc ết hợp quản lý theo ngành ết hợp với quản lý theo lãnh thổ, trong đó quản lý theo ngành là chủ yếu
Thứ tư, nguyên tắc tập trung dân chủ: Nguyên tắc tập trung dân chủ
trong quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với chung cư cao tầng
của Cảnh sát PCCC có hai nội dung cơ bản gắn ết chặt chẽ và biện chứng
với nhau, đó là dân chủ và tập trung Dân chủ để nhằm phát huy tính sáng tạo, tính năng động, tính bình đẳng, tính công hai trong quá trình quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC Tập trung là cần thiết để duy trì ỷ cương, ỷ luật hành chính để đảm bảo tính thống nhất trong quá trình quản lý PCCC đối với chung cư cao tầng Điều này hẳng định tính thứ bậc chặt chẽ trong việc quy định quá trình quản lý PCCC đối với chung cư cao tầng, bảo đảm cấp dưới phải phục tùng cấp trên, đồng thời phải bảo đảm phát huy được tính chủ động, tự chủ của cá nhân
* Nhóm nguyên tắc xuất phát từ các nguyên tắc phòng cháy, chữa cháy được quy định trong Luật PCCC (Điều 4):
Thứ nhất, huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia hoạt động PCCC: Trong công tác PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát
PCCC phải biết huy động mọi nguồn lực (nhân lực, trí lực, vật lực, tài lực…);
phải huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước và toàn xã hội để giải quyết các yêu cầu, nhiệm vụ PCCC đối với chung cư cao tầng Nguyên tắc này thể hiện việc hoạt động PCCC đối với chung cư cao tầng là hoạt động mang tính xã hội sâu sắc,
có liên quan mật thiết đến mọi hoạt động trong đời sống xã hội, của mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và mỗi người dân Với tinh thần, tư tưởng định hướng của nguyên tắc này, trong một số điều của Luật PCCC đã thể hiện rất
rõ như: Điều 11 quy định ngày 4/10 hằng năm là Ngày toàn dân PCCC; Điều
56 quy định Nhà nước huyến hích cơ quan, tổ chức trong nước, người Việt
Trang 26Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài và tổ chức quốc tế đầu tư tài trợ cho hoạt động PCCC;
Thứ hai, trong hoạt động PCCC lấy phòng ngừa là chính; phải tích cực
và chủ động phòng ngừa, hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy xảy ra và thiệt hại do cháy: Phải luôn coi phòng ngừa cháy chung cư cao tầng là một
nguyên tắc cơ bản, quyết định hiệu quả của hoạt động PCCC đối với chung cư cao tầng Việc phòng ngừa phải thường xuyên, chủ động trong từng chung cư cao tầng, hộ gia đình và từng cá nhân sinh sống, làm việc, đi lại chung cư cao tầng, phải được lấy làm chính trong hoạt động PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC Khái niệm “phòng ngừa” ở đây được hiểu là phải chủ động đề phòng trước, hông để cho cháy xảy ra và nếu có cháy xảy ra thì cũng hông để cháy lan, cháy lớn Chủ động phòng ngừa bằng các biện pháp tổng hợp về ỹ thuật và tổ chức nhằm loại trừ hả năng phát sinh đám cháy, đồng thời nếu có xảy ra cháy, có đủ hả năng, điều iện, phương án đã được chuẩn bị từ trước để hạn chế được quy mô và thiệt hại do cháy gây ra
Thứ ba, phải chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện, phương án và các điều kiện khác để khi có cháy xảy ra thì chữa cháy kịp thời, hiệu quả:
Phải bảo đảm lực lượng và phương tiện chữa cháy luôn ở trong tình trạng sẵn sàng chữa cháy, biến thế bị động thành chủ động trong hoạt động chữa cháy đối với chung cư cao tầng Trong Luật PCCC quy định phải huy động nhanh nhất lực lượng, phương tiện để dập tắt ngay đám cháy; bằng mọi cách phải tổ chức cứu người, cứu tài sản h i bị cháy thiêu hủy, chống cháy lan và bảo đảm hiệu quả công tác chỉ huy chữa cháy Trong nguyên tắc này thể hiện hai
vế “chuẩn bị sẵn sàng” và “chữa cháy kịp thời có hiệu quả” có mối quan hệ
biện chứng Nguyên tắc này được thể hiện ở hầu hết các chương trong Luật PCCC, như: Điều 15 quy định quy hoạch dự án xây dựng mới hoặc cải tạo đô thị… phải có giải pháp thiết ế về PCCC; Điều 20 quy định phải có phương
án chữa cháy, thoát nạn, cứu người, cứu tài sản và chống cháy lan; Điều 52
Trang 27quy định phương tiện PCCC của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và các cá nhân phải được quản lý, sử dụng để bảo đảm sẵn sàng chữa cháy
Thứ tư, mọi hoạt động PCCC trước hết phải được thực hiện và giải quyết bằng lực lượng và phương tiện tại chỗ: Trong hoạt động PCCC đối với
chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC việc nào cũng cần tới con người và
phương tiện, trang thiết bị, dụng cụ, vật tư phục vụ PCCC Nội dung nguyên tắc này vừa mang tính nguyên tắc nhất thiết phải thực hiện mà còn mang tính chiến lược trong công tác PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC, sẽ đem lại thế chủ động và đáp ứng yêu cầu ịp thời trong việc xử lý
hi có cháy xảy ra Qua nghiên cứu, mọi đám cháy đều phát sinh từ những nguồn lửa, nguồn nhiệt, đám cháy lớn cũng đều phát sinh từ những đám cháy
nh Như vậy, để ngăn chặn những đám cháy phát triển, lực lượng và phương tiện chữa cháy được triển hai càng sớm bao nhiêu thì hiệu quả chữa cháy càng cao bấy nhiêu
Tóm lại, những nguyên tắc quản lý hoạt động về PCCC đối với chung
cư cao tầng của Cảnh sát PCCC nêu trên là cơ sở và định hướng cho việc xây
dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo, điều hành công tác PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC, là cơ sở để xây dựng chế độ, chính sách đối với những tập thể, cá nhân tham gia hoạt động PCCC đối với chung cư cao tầng; là cơ sở để xác định những vấn đề có tính chiến lược trong công tác PCCC đối với chung cư cao tầng, nâng cao năng lực hoạt động của lực lượng PCCC đối với chung cư cao tầng
1.2 Nội dung và phương pháp quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng của công an quận
1.2.1 Nội dung
Nội dung quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của
Cảnh sát PCCC là việc xác định các mặt hoạt động PCCC tại các chung cư
cao tầng được đặt dưới sự quản lý của Cảnh sát PCCC và các chủ thể quản lý
Trang 28hoạt động có thẩm quyền hác Vì chung cư cao tầng là cơ sở có nguy hiểm
về cháy nổ nên thuộc diện quản lý hoạt động về PCCC (Phụ lục II Nghị định 79/2014/NĐ-CP ngày 31/07/2014 của Chính phủ) và phải tuân thủ những quy định về PCCC
Theo quy định tại Điều 2 Quyết định số 25013/QĐ-X01 ngày 27/11/2019 của Cục Tổ chức cán bộ (Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Đội Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thuộc Công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh), nội dung quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng bao gồm:
- Giúp Trưởng Công an Quận tham mưu với Giám đốc Công an thành phố, Ủy ban nhân dân quận quyết định chủ trương, ế hoạch, biện pháp công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại địa bàn quận và tổ chức thực hiện các quyết định đó
- Tổ chức thực hiện công tác nắm tình hình, điều tra cơ bản đối với cơ
sở được phân cấp theo quy định Tham gia phối hợp nghiệm thu công trình xây dựng về phòng cháy và chữa cháy
- Kiểm tra, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo về phòng cháy và chữa cháy; điều tra vụ cháy
- Tổ chức tuyên truyền, phố biến pháp luật, kiến thức, huấn luyện kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; hướng dẫn xây dựng phong trào toàn dân tham gia phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
- Xây dựng kế hoạch, phương án huy động lực lượng, phương tiện tham gia xử lý các vụ cháy, nổ, cứu nạn, cứu hộ, xây dựng, phê duyệt và thực tập phương án chữa cháy, phương án cứu nạn, cứu hộ theo quy định
- Tổ chức sơ ết, tổng kết công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
Từ các cơ sở nêu trên, có thể xác định các nội dung quản lý hoạt động
Trang 29về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng của Công an quận như sau:
Một là, Công tác tham mưu, đề xuất các cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản tổ chức thực hiện và lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng cháy
và chữa cháy đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận
Hai là, công tác thẩm duyệt thiết kế, nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận
Ba là, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, kiến thức về phòng cháy và chữa cháy đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận
Bốn là, công tác kiểm tra an toàn về phòng cháy và chữa cháy, xử lý vi phạm quy định về phòng cháy và chữa cháy đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận
Năm là, công tác xây dựng và thực tập phương án chữa cháy đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận
Sáu là, công tác huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp về phòng cháy và chữa cháy đối với các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận
Bảy là, công tác phối hợp giữa các chủ thể trong quản lý nhà nước
về phòng cháy và chữa cháy đối với các các nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quận
Các nội dung trên là sự xác định trách nhiệm của nhà nước đối với lĩnh vực PCCC cũng như các vấn đề hác có liên quan đến PCCC đối với chung
cư cao tầng của Cảnh sát PCCC và các cơ quan quản lý hoạt động có thẩm quyền, là cơ sở để các cơ quan quản lý hoạt động có thẩm quyền cũng như các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân xác định những việc phải làm và trách nhiệm của mình trong hoạt động PCCC đơi với chung cư cao tầng Qua
đó, công tác PCCC tại các chung cư cao tầng được tiến hành đồng bộ, thống nhất và có hiệu quả Chương 2 của luận văn sẽ đi sâu phân tích, đánh giá các mặt công tác cơ bản của lực lượng Cảnh sát PCCC địa bàn quận Nam Từ
Trang 30Liêm, thành phố Hà Nội trong việc thực hiện nội dung quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng
1.2.2 Phương pháp quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với chung cư cao tầng
Phương pháp quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng
của Cảnh sát PCCC là cách thức tác động của lực lượng Cảnh sát PCCC lên
các đối tượng quản lý nhằm đạt được mục đích quản lý đặt ra Các phương pháp quản lý hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC có đặc trung là được thực hiện dựa trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của các chủ thể quản lý, mang tính chất quyền lực nhà nước và được thực hiện theo một trình tự nhất định
Để hoàn thành nhiệm vụ quản lý về PCCC đối với chung cư cao tầng , lực lượng Cảnh sát PCCC cần tiến hành tổng hợp nhiều phương pháp công tác vừa có tính thường xuyên, lâu dài và liên tục, phải đa dạng và thích hợp để tác động lên các đối tượng khác nhau; khi thực hiện các phương pháp phải bảo đảm tính khả thi, tính mềm dẻo phù hợp với đặc điểm từng đối tượng quản lý
và đem lại hiệu quả cao
* Phương pháp thuyết phục: Thuyết phục là làm cho đối tượng quản lý
hiểu rõ sự cần thiết và tự giác thực hiện các quy định của nhà nước về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC Phương pháp thuyết phục được thực hiện thông qua các biện pháp: Các biện pháp tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức pháp luật về PCCC; phổ biến kiến thức và hướng dẫn việc thực hiện các biện pháp về PCCC trong chung cư cao tầng đối với các
cơ quan, tổ chức, cá nhân sinh sống, làm việc, có mặt tại chung cư cao tầng Xây dựng phong trào quần chúng tự giác tham gia các hoạt động về PCCC đối với chung cư cao tầng.Các biện pháp bảo đảm quyền dân chủ của nhân dân trong công tác PCCC tại các chung cư cao tầng ; thực hiện phương châm
“dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Phối hợp với các cấp, các ngành
Trang 31trong việc tổ chức tuyên truyền, giáo dục và xây dựng các điển hình tiên tiến trong hoạt động PCCC đối với chung cư cao tầng
* Phương pháp cưỡng chế: Là sử dụng những quy định bắt buộc đơn
phương đối với đối tượng quản lý PCCC chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC, nhằm bảo đảm tính nghiêm minh trong việc tuân thủ pháp luật PCCC Những vấn đề cần chú ý trong quá trình sử dụng phương pháp cưỡng chế: Chỉ
sử dụng cưỡng chế hi thật cần thiết; phải lựa chọn hình thức và biện pháp cưỡng chế thích hợp; bảo đảm theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục mà pháp luật đã quy định Phương pháp cưỡng chế được sử dụng thông qua: Các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và xử phạt hành chính trong lĩnh vực PCCC đối với chung cư cao tầng Các hình thức xử phạt chính: cảnh cáo hoặc phạt tiền Các hình thức xử phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng giấy phép; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; buộc hôi phục tình trạng đã bị thay đổi hoặc bồi thường thiệt hại do vi phạm hành chính gây ra; đình chỉ thi công và buộc thực hiện quy định về thiết ế PCCC đối với chung cư cao tầng; Các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC đối với chung cư cao tầng; Biện pháp phòng ngừa hành chính: Tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động của cơ sở, phương tiện giao thông cơ giới, hộ gia đình và cá nhân hông bảo đảm an toàn về PCCC đối với chung
Trang 32phương tiện PCCC, trang bị, quản lý phương tiện PCCC tại các cơ sở; thực hiện ế hoạch iểm tra PCCC theo định ỳ, đột xuất hay theo chuyên đề,…
Sự tác động trong phương pháp hành chính thể hiện tính chất quyền lực nhà nước, các đối tượng quản lý buộc phải chấp hành nghiêm chỉnh
* Phương pháp kinh tế: Là các tác động gián tiếp đến hành vi của các
cá nhân hoặc tổ chức thông quan việc sử dụng những đòn bẩy inh tế tác động đến lợi ích của con người trong PCCC đối với chung cư cao tầng Sử dụng phương pháp inh tế nhằm huyến hích vật chất, phát huy quyền tự chủ trong sản xuất inh doanh, hạch toán inh tế, thưởng, phạt,… Luật PCCC năm 2001, sửa đổi, bổ sung năm 2013 xác định những vấn đề có tính nguyên tắc trong việc áp dụng phương pháp inh tế Đó là quy định về chế độ bảo hiểm bắt buộc đối với các cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ; chế độ huyến hích các hoạt động đầu tư về PCCC; áp dụng chế độ hen thưởng và bồi thường thiệt hại hi có hành vi vi phạm về PCCC…
Trong các phương pháp trên, phương pháp thuyết phục được đặt lên hàng đầu, phải làm thường xuyên, liên tục và nghiêm túc Phương pháp cưỡng chế là quan trọng; phương pháp inh tế là biện pháp cơ bản, là động lực thúc đẩy hoạt động quản lý; phương pháp hành chính là rất cần thiết nhưng phải được sử dụng một cách đúng đắn Tuy nhiên, việc sử dụng các phương pháp phải luôn chú ý đến sự tác động lẫn nhau và tính đồng bộ cũng như ưu thế của từng phương pháp để bảo đảm phát huy hiệu quả cao nhất quản lý hoạt động
về PCCC đối với chung cư cao tầng của Cảnh sát PCCC
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phòng cháy, chữa
cháy đối với nhà chung cư cao tầng
1.3.1 Các văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phòng cháy và chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng
Trong hoạt động quản lý hoạt động về PCCC, hệ thống văn bản pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực PCCC được xem như một
Trang 33bộ phận hữu cơ của hoạt động quản lý, là sợi dây liên lạc chính, quan trọng giữa cơ quan quản lý hoạt động về PCCC với các đối tượng quản lý, nó luôn
có tính pháp lý chung đòi h i các đối tượng quản lý phải thực hiện Đó là những quyết định và thông tin quản lý thành văn bản do cơ quan quản lý hoạt động ban hành theo thẩm quyền, thủ tục, trình tự, hình thức nhất định và được Nhà nước bảo đảm thi hành bằng các biện pháp khác nhau nhằm điều chỉnh quan hệ giữa cơ quan quản lý hoạt động về PCCC đối với các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực PCCC
Hiện nay, về cơ bản, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong quản
lý hoạt động về PCCC nói chung và đối với nhà chung cư cao tầng nói riêng
là tương đối đầy đủ, đây là công cụ hữu hiệu, là căn cứ, cơ sở pháp lý vững chắc để lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH thực thi nhiệm vụ, nâng cao hiệu lực quản lý hoạt động về PCCC đối với các cơ sở nói chung và đối với nhà chung cư cao tầng nói riêng Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong quản lý hoạt động về PCCC có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động quản lý của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Nếu hệ thống văn bản quản
lý thiếu hoặc không đồng bộ sẽ tạo kẽ hở, tạo sự hông đồng nhất dẫn đến gây hó hăn trong công tác quản lý và hiệu lực quản lý hoạt động về PCCC
sẽ không cao
Bên cạnh đó, đối với nhà chung cư cao tầng còn có các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về PCCC có liên quan đến công tác quản lý xây dựng và quy hoạch xây dựng, các yêu cầu đảm bảo an toàn về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng Việc xây dựng các quy định, yêu cầu, điều kiện đảm bảo an toàn về PCCC đối với các loại hình cơ sở nói chung và đối với nhà chung cư cao tầng nói riêng thành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về PCCC có ý nghĩa rất quan trọng, tạo nên sự chặt chẽ trong quản lý và sự thống nhất trong tổ chức thực hiện Nếu như các quy định, yêu cầu, điều kiện đảm bảo an toàn về
Trang 34PCCC hông được xây dựng thành các văn bản, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật để áp dụng trong cả nước thì sẽ tạo nên sự hó hăn trong công tác quản
lý cũng như trong công tác chỉ đạo thực hiện do hông có căn cứ pháp lý Do
đó, việc xây dựng có hệ thống, đồng bộ các văn bản quy phạm pháp luật, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng càng
đầy đủ, chi tiết thì hiệu quả quản lý hoạt động càng được nâng cao
1.3.2 Trách nghiệm của chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị quản lý nhà chung cư cao tầng trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy
Chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị quản lý nhà chung cư cao tầng theo quy định của pháp luật là người chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động tại nhà chung cư cao tầng trong phạm vi quản lý của mình Công tác PCCC luôn gắn liền với hoạt động của các chủ thể sinh sống, làm việc trong các nhà chung cư cao tầng do vậy yếu tố nhận thức, ý thức trách nhiệm trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn PCCC cho nhà chung cư cao tầng của chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị quản lý nhà chung cư cao tầng là hết sức cần thiết, có sự ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của nhà chung cư cao tầng Khi chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị quản lý nhà chung cư cao tầng có sự nhận thức đầy đủ, rõ ràng và triển hai nghiêm túc các quy định pháp luật về PCCC tại nhà chung cư cao tầng nơi mình đang quản lý thì rõ ràng những nguy cơ và hả năng gây cháy, nổ ở nhà chung cư cao tầng được hạn chế một cách rõ rệt; hệ thống nội quy, quy định bảo đảm an toàn về PCCC ở các khu vực trong nhà chung cư cao tầng được xây dựng; hệ thống phương tiện, thiết
bị PCCC được đầu tư đúng mức, phù hợp với tính chất cháy nổ của các khu vực; cùng với đó nhận thức, ý thức chấp hành, thực hiện các quy định bảo đảm an toàn về PCCC của các chủ thể sinh sống và làm việc tại các nhà chung cư cao tầng được nâng cao; lực lượng PCCC cơ sở được xây dựng,
Trang 35củng cố, duy trì các điều kiện hoạt động, bảo đảm khả năng xử lý kịp thời các
sự cố cháy, nổ xảy ra; thực hiện hiệu quả phương châm 4 tại chỗ (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ)…; Do vậy, công tác bảo đảm an toàn về PCCC tại các nhà chung cư cao tầng cần luôn được chủ động
Ngược lại, khi chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị quản lý nhà chung cư cao tầng không có sự nhận thức đúng đắn, rõ ràng về vai trò, trách nhiệm của mình trong công tác bảo đảm an toàn về PCCC tại các nhà chung cư cao tầng thì thiếu sự đầu tư cho hoạt động PCCC, không có sự chuẩn bị về lực lượng, phương tiện PCCC, nguy cơ hình thành các môi trường, điều kiện gây cháy,
nổ luôn tiềm ẩn, các chủ thể sinh sống trong nhà chung cư cao tầng thiếu kiến thức về các biện pháp bảo đảm an toàn về PCCC càng tạo ra các nguy cơ gây cháy, nổ tại nơi mình sinh sống và làm việc, dẫn đến việc cháy, nổ trong cơ sở
là điều tất yếu xảy ra
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quản lý hoạt động về PCCC tại các nhà chung cư cao tầng, yếu tố chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị quản lý nhà chung cư cao tầng có sự tác động lớn đến những quyết định quản lý của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH thông qua việc triển khai nhanh hay chậm, chính xác hay không chính xác các biện pháp định hướng, hướng dẫn thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn về PCCC; sự phối kết hợp, hợp tác trong công tác thanh tra, kiểm tra an toàn PCCC tại nhà chung cư cao tầng cũng như việc giải quyết các tồn tại, thiếu sót một cách phù hợp, có tính khả thi cao
Khoản 3 Điều 5 Luật PCCC chỉ rõ, người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm: Tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật, kiến thức về PCCC; xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC; thành lập, duy trì hoạt động của đội PCCC cơ sở theo quy định của pháp luật; Ban hành theo thẩm quyền nội quy, quy định và biện pháp
Trang 36về PCCC; Tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về PCCC; Bảo đảm kinh phí cho hoạt động PCCC, sử dụng inh phí PCCC đúng mục đích; trang bị và duy trì hoạt động của dụng cụ, phương tiện PCCC; chuẩn bị các điều kiện phục vụ chữa cháy; xây dựng, tổ chức thực tập phương
án chữa cháy; bảo đảm các điều kiện phục vụ công tác huấn luyện nghiệp vụ
về PCCC; tổ chức chữa cháy và khắc phục hậu quả do cháy gây ra; Thực hiện nhiệm vụ khác về PCCC theo quy định của pháp luật về PCCC Như vậy, chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị quản lý nhà chung cư cao tầng cần triển khai tổ chức thực hiện nghiêm túc trách nhiệm của mình mà pháp luật về PCCC đã quy định Có như vậy thì trong quá trình hoạt động của nhà chung cư cao tầng mới được đảm bảo an toàn về PCCC góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động về PCCC đối với nhà chung cư cao tầng
1.3.3 Trách nhiệm trong quản lý hoạt động về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà chung cư cao tầng
Theo Điều 58 Luật PCCC, chủ thể quản lý hoạt động về PCCC bao gồm: Chính phủ, Bộ Công an, các Bộ, cơ quan ngang Bộ và UBND các cấp Các chủ thể quản lý như Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ cũng có những tác động, ảnh hưởng đến hiệu lực quản lý hoạt động về PCCC đối với các nhà chung cư cao tầng thông qua việc lãnh đạo, chỉ đạo và ban hành hệ thống văn bản pháp luật mang tính chung nhất Bộ Công an mà trực tiếp là Cục Cảnh sát PCCC và CNCH là cơ quan trực tiếp thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý hoạt động về PCCC có sự ảnh hưởng lớn, giữ vai trò nòng cốt trong việc thúc đẩy, nâng cao hiệu lực quản lý hoạt động về PCCC đối với các nhà chung cư cao tầng; UBND các cấp có nhà chung cư cao tầng trên địa bàn quản lý cũng
có sự ảnh hưởng, tác động đến hoạt động PCCC của nhà chung cư cao tầng, nhằm bảo đảm hoạt động của cơ sở phù hợp với tình hình, thực tế công tác PCCC của địa phương và theo các quy định của pháp luật về PCCC hiện hành
Trang 37Với vai trò nòng cốt, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH là cơ quan chuyên trách thuộc Bộ Công an được nhà nước giao cho nhiệm vụ và quyền hạn, trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ quản lý về PCCC theo quy định của Luật PCCC; được quyền hướng dẫn, yêu cầu, kiểm tra các cơ quan, tổ chức,
hộ gia đình và cá nhân trong hoạt động PCCC Đối với lực lượng PCCC, Cảnh sát PCCC và CNCH là một thành viên nhưng có trách nhiệm hướng dẫn, huấn luyện, bồi dưỡng, kiểm tra hoạt động của các lực lượng dân phòng, lực lượng PCCC cơ sở và lực lượng PCCC chuyên ngành thực hiện nhiệm vụ PCCC Như vậy, hiệu lực quản lý hoạt động về PCCC có liên quan chặt chẽ đến năng lực tổ chức quản lý của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH
Năng lực tổ chức, quản lý của Cảnh sát PCCC và CNCH là khả năng thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn mà nhà nước đã giao cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Năng lực tổ chức quản lý phụ thuộc vào các yếu tố: Tổ chức bộ máy đủ mạnh, có sự phân công, phân cấp rành mạch; đội ngũ cán bộ có trình độ, năng lực và tổng thể các điều kiện vật chất, phương tiện kỹ thuật cần và đủ theo yêu cầu của quản lý hoạt động
Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH thực hiện chức năng quản lý hoạt động về PCCC, cụ thể là: tham mưu cho Bộ Công an và các cơ quan nhà nước
có thẩm quyền về quản lý hoạt động PCCC theo quy định của Luật PCCC; trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý hoạt động về PCCC trong phạm vi cả nước cũng như trong từng địa phương Để thực hiện chức năng này, nhà nước
đã trao cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH những quyền hạn nhất định như: Thẩm duyệt về PCCC, kiểm định chất lượng phương tiện PCCC; quyết định tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động; quyết định xử phạt vi phạm hành chính
về PCCC; kiểm tra, thanh tra, đề ra các yêu cầu, kiến nghị về PCCC,v.v…; lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH có chức năng thường trực sẵn sàng chữa cháy và thực hiện nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ hàng ngày Bên cạnh lực lượng
Trang 38làm công tác phòng ngừa cháy, nổ, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH còn
có một bộ phận rất quan trọng là lực lượng làm công tác chữa cháy, cứu nạn cứu hộ chuyên trách Về con người, ngoài số cán bộ chiến sĩ trong biên chế, nhà nước cho phép Bộ Công an hàng năm được tuyển chọn công dân phục vụ
có thời hạn bổ sung cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Về phương
tiện, nhà nước bảo đảm việc đầu tư, mua sắm các trang thiết bị hiện đại cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH để có thể tổ chức chữa cháy có hiệu quả khi có cháy xảy ra
Như vậy, dưới góc độ nhà quản lý, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH
có vai trò nòng cốt trong các hoạt động quản lý hoạt động về PCCC tại nhà chung cư cao tầng Hiệu quả quản lý hoạt động về PCCC có được duy trì và đạt hiệu quả cao khi chính chủ thể quản lý này biết phát huy hiệu quả chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình trong công tác quản lý
Công tác tổ chức quản lý các nhà chung cư cao tầng của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Việc quản lý hoạt động về PCCC đối với các nhà chung cư cao tầng của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH là công việc mang tính chuyên môn nghiệp vụ cao; được thực hiện thông qua các bộ phận công tác trong tổ chức bộ máy của đơn vị Cảnh sát PCCC và CNCH Căn cứ vào thực tế của đơn vị, thủ trưởng đơn vị Cảnh sát PCCC và CNCH phân công các bộ phận, cán bộ chuyên trách thực hiện từng nhiệm vụ theo thẩm quyền, chức năng quản lý hoạt động về PCCC Việc quản lý hoạt động về PCCC đối với các nhà chung cư cao tầng được tiến hành ngay từ giai đoạn đầu tư xây dựng, thông qua các hoạt động quản lý như: Thẩm định thiết kế về PCCC, kiểm tra công tác đảm bảo an toàn về PCCC trong quá trình thi công xây dựng, nghiệm thu an toàn về PCCC, Khi công trình, cơ sở chính thức đưa vào hoạt động công tác quản lý được giao cho các cán bộ chuyên trách làm công tác kiểm tra an toàn về PCCC trực tiếp quản lý cơ sở, cùng với đó các bộ
Trang 39phận hác được giao thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, huấn luyện nghiệp vụ PCCC, hướng dẫn lập và thực tập phương án chữa cháy, tổ chức chữa cháy tại
cơ sở nếu có cháy, nổ xảy ra
Trình độ và năng lực đội ngũ cán bộ, chiến sĩ làm công tác quản lý hoạt động về PCCC có tác động tích cực đến hiệu lực quản lý hoạt động về PCCC đối với loại hình cơ sở nói chung và đối với các nhà chung cư cao tầng nói riêng Yêu cầu chung của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát PCCC và CNCH
là cần có trình độ nghiệp vụ cơ bản, chuyên sâu trong lĩnh vực PCCC; có khả năng tiếp cận và vận dụng kiến thức khoa học kỹ thuật PCCC; có trình độ quản lý, kiến thức tin học, ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ được giao
Hệ thống cơ sở vật chất và trang bị phương tiện kỹ thuật PCCC như trụ
sở làm việc, phương tiện phục vụ cho công tác kiểm tra, tuyên truyền, chữa cháy và CNCH hàng ngày là điều kiện đảm bảo cho việc thực hiện chức năng quản lý của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Yêu cầu của việc trang
bị phương tiện là góp phần xây dựng lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại, qua đó góp phần nâng cao hiệu
quả quản lý hoạt động về PCCC
1.3.4 Các yếu tố ảnh hưởng khác
- Việc trang bị, quản lý, sử dụng các phương tiện PCCC:
Một trong bốn nguyên tắc của hoạt động PCCC được quy định tại Điều
4 của Luật PCCC đó là: “phải chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện, phương án và các điều iện hác để hi có cháy xảy ra thì chữa cháy ịp thời
có hiệu quả” Điều 40 Nghị định số 79/2014/NĐ-CP ngày 31/7/2014 của Chính phủ quy định quản lý và sử dụng phương tiện PCCC “Phương tiện PCCC phải được quản lý, bảo dưỡng, sửa chữa theo đúng quy định và bảo đảm sẵn sàng chữa cháy” Như vậy, việc trang bị phương tiện PCCC tại chỗ đầy đủ đảm bảo về số lượng cũng như chất lượng sẽ góp phần nâng cao hiệu
Trang 40quả tổ chức các hoạt động PCCC tại các nhà chung cư cao tầng Tuy nhiên, căn cứ vào tình hình thực tế của nhà chung cư cao tầng cũng như tính chất và đặc điểm nguy hiểm cháy, nổ của nhà chung cư cao tầng để trang bị các phương tiện PCCC cho phù hợp bảo đảm đủ về số lượng, chất lượng đáp ứng được yêu cầu cần thiết hi có sự cố cháy, nổ xảy ra; đồng thời, các phương tiện PCCC phải được quản lý, bố trí ở những nơi dễ thấy, dễ lấy thuận tiện cho việc thao tác, sử dụng
- Nguồn tài chính và thực hiện chế độ chính sách:
Việc bố trí inh phí đảm bảo cho việc duy trì hoạt động PCCC sẽ góp phần nâng cao chất lượng trong quản lý hoạt động về PCCC tại các cơ sở nói chung trong đó có các nhà chung cư cao tầng Tại các nhà chung cư cao tầng chủ đầu tư, ban quản trị, đơn vị quản lý nhà chung cư cao tầng hàng năm tự
bố trí inh phí để trang bị mới hoặc sửa chữa những phương tiện PCCC hư
h ng bảo đảm đủ về số lượng cũng như chất lượng đáp ứng được yêu cầu cần thiết hi có sự cố cháy, nổ xảy ra
Bên cạnh đó, chế độ chính sách đối với đội PCCC cơ sở cũng phải thực hiện đó là: đội PCCC cơ sở được trang bị quần áo, thiết bị bảo hộ cá nhân phù hợp với tính chất hoạt động; đội viên đội PCCC cơ sở hi trực tiếp tham gia chữa cháy được hưởng chế độ bồi dưỡng theo quy định
Trách nhiệm của lực lượng PCCC tại chỗ và cán bộ, nhân viên làm việc tại nhà chung cư cao tầng được thể hiện bằng việc chấp hành quy định, nội quy về PCCC tại nhà chung cư cao tầng; tìm hiểu học tập nắm vững iến thức cần thiết về PCCC, biết cách sử dụng dụng cụ, phương tiện PCCC thông dụng; quản lý tốt việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt và trong bảo quản, sử dụng chất cháy; ngăn chặn nguy cơ trực
tiếp phát sinh cháy, hành vi vi phạm quy định an toàn về PCCC