Trong những năm qua, người dân và các tổ chức tuân thủ, chấp hành các quy định pháp luật nói chung, pháp luật liên quan đến đảm bảo TTATXH nói riêng tương đối tốt; đồng thời các cơ quan
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
Trang 2Công trình được hoàn thành tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS Trương Hồ Hải
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Vào hồi giờ ngày tháng năm 20
Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia
và Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài luận án
Trật tự an toàn xã hội (TTATXH) là trạng thái mong muốn của bất kỳ
xã hội nào Trong những năm qua, người dân và các tổ chức tuân thủ, chấp hành các quy định pháp luật nói chung, pháp luật liên quan đến đảm bảo TTATXH nói riêng tương đối tốt; đồng thời các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã và đang thực hiện tương đối đầy đủ chức năng và thẩm quyền của mình trong đảm bảo TTATXH, qua đó góp phần vào bảm đảm TTATXH trên địa bàn các đô thị loại I ở Việt Nam nói riêng và gìn giữ TTATXH của
cả đất nước nói chung, tạo môi trường hoà bình, ổn định, trật tự an toàn cho các chủ thể trong xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH)
Trong những năm qua, người dân và các tổ chức tuân thủ, chấp hành các quy định pháp luật nói chung, pháp luật liên quan đến đảm bảo TTATXH nói riêng tương đối tốt; đồng thời các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã và đang thực hiện tương đối đầy đủ chức năng và thẩm quyền của mình trong đảm bảo TTATXH, qua đó góp phần vào bảm đảm TTATXH trên địa bàn các đô thị loại I ở Việt Nam nói riêng và gìn giữ TTATXH của
cả đất nước nói chung, tạo môi trường hoà bình, ổn định, trật tự an toàn cho các chủ thể trong xã hội, thúc đẩy phát triển KT-XH Tuy nhiên, trong quá trình đô thi hoá mạnh mẽ như hiện nay ở nước ta, nhiều vấn đề KT-XH nảy sinh ảnh hưởng đến TTATXH trên địa bàn các đô thị loại I điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện pháp luật (THPL) về bảo đảm TTATXH trên địa bàn các đô thị loại I ở Việt Nam hiện nay Những năm gần đây số
vụ và số đối tượng vi phạm pháp luật trên địa bàn các đô thị loại I có diễn biến phức tạp, một số vụ và số đối tượng vi phạm pháp luật về TTATXH trên địa bàn đô thị loại I, như Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Huế, Đà Lạt, Nha Trang, Quy Nhơn, Thái Nguyên, Vũng Tàu, Hạ Long, Biên Hòa, Mỹ Tho, Thanh Hoá, v.v có chiều hướng gia tăng trong giai đoạn 2014-2020; bên cạnh đó tỷ lệ người và tổ chức trên địa bàn các đô thị loại I ở Việt Nam không tuân thủ chấp hành các quy định pháp luật về TTATXH chiếm
tỷ lệ tương đối cao, đặc biệt là các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực ma túy, mại dâm, lô đề, cờ bạc hay thực hành mê tín dị đoan, v.v ;
Trang 4tình hình tội phạm về TTATXH vẫn còn diễn biến phức tạp, số vụ và số đối tượng vi phạm pháp luật hình sự luôn duy trì ở mức cao, những năm gần đây, mỗi năm cả nước phát hiện trung bình trên hàng chục nghìn vụ phạm tội các loại, trong đó khoảng 70% các vụ liên quan đến các vi phạm
về TTATXH, chủ yếu tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn như: Hải Phòng, Cần Thơ, v.v
Từ những lý do nêu trên nghiên cứu sinh chọn nghiên cứu luận án
“Thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam hiện nay” làm luận án tiến sĩ ngành lý luận và lịch sử
nhà nước và pháp luật Những phát hiện mới của luận án sẽ đáp ứng yêu cầu cấp thiết trên cả phương diện lý luận và thực tiễn về THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn các đô thị loại I ở Việt Nam hiện nay
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Luận án xây dựng cơ sở lý luận THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I, từ đó luận án phân tích, đánh giá thực trạng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam trong thời gian qua và
đề xuất quan điểm, phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng THPL
về đảm bảo TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở nước ta trong thời gian tới
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến cơ sở lý luận và thực tiễn THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I, từ đó xác định những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu làm rõ
- Làm rõ cơ sở lý luận về việc THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam
- Khảo sát, đánh giá thực trạng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở nước ta, từ đó rút ra những nhận xét đánh giá về kết quả đạt được; hạn chế trong việc THPL về bảo đảm TTATXH địa bàn đô thị loại I ở nước ta
- Đề xuất các quan điểm, phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam trong thời gian tới
Trang 53 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là những vấn đề lý luận và thực tiễn THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: luận án tập trung đánh giá việc THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I, bao gồm bốn hình thức: tuân thủ, chấp hành, sử dụng và áp dụng pháp luật về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I
- Về không gian: Luận án nghiên cứu vấn đề THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn của 22 đô thị loại I của Việt Nam, trong đó, luận án tập trung khảo sát thực tiễn THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn của các các đô thị điển hình sau: (1) các đô thị là thành phố trực thuộc trung ương (Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ); (2) các đô thị ở các tỉnh ở vùng Duyên hải Miền Trung và Tây Nguyên (Thanh Hoá, Huế, Vinh, Đà Lạt, Nha Trang, Quy Nhơn, Buôn Ma Thuột); (3) các đô thị ở các tỉnh Miền Bắc (Thái Nguyên, Nam Định, Việt Trì, Hạ Long); (4) các đô thị ở các tỉnh Miền Nam (Vũng Tàu, Biên Hoà, Mỹ Tho)
- Về thời gian: Luận án đánh giá thực trạng THPL về bảo đảm TTATXH tại các đô thị loại I của Việt Nam từ 2012 đến 2020 và đề xuất giải pháp đến năm 2030
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp luận
Luận án sử dụng phương pháp luận của phép duy vật biện chứng, duy vật lịch sử theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm, nguyên tắc của Đảng, Nhà nước về THPL và bảo đảm TTATXH
4.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể
4.2.1 Phương pháp lịch sử - logic
Phương pháp này được nghiên cứu sinh (NCS) sử dụng để phân tích, đánh giá thực trạng THPL về bảo đảm TTATXH ở đô thị loại I Việt Nam
Trang 6trong tiến trình phát triển KT-XH và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở nước ta trong thời gian tới
4.2.2 Phương pháp phân tích, tổng hợp
NCS sử dụng phương pháp này để làm rõ cơ sở lý luận về THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I và phân tích, đánh giá thực trạng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I Việt Nam trong thời gian để chỉ rõ những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó; từ đó đề xuất giải pháp thúc đẩy và nâng cao chất lượng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I Việt Nam trong thời gian tới
4.2.3 Phương pháp phân tích tài liệu
Luận án phân tích các tài liệu như sách, báo, tạp chí, các số liệu thống
kê, báo cáo của các cơ quan chức năng về tình hình vi phạm pháp luật; các báo cáo, đánh giá việc THPL của các cơ quan tư pháp và các cơ quan hành chính nhằm phân tích các vấn đề lý luận và thực tiễn của đề tài
4.2.4 Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia
NCS tham khảo các ý kiến của các chuyên gia trong lĩnh vực luật học, trong lĩnh vực hoạt động tư pháp như cán bộ công an, tòa án, viện kiểm sát hay cán bộ các cơ quan quản lý hành chính nhằm tìm hiểu quan điểm của
họ về hệ thống pháp luật cũng như thực tiễn thực hiện pháp luật của các cơ quan này
4.2.5 Phương pháp so sánh, thống kê
NCS sử dụng các phương pháp này để thống kê các số liệu THPL về bảo đảm TTATXH của các chủ thể trên địa bàn độ thị loại I trong thời gian qua, từ đó so sánh sự khác biệt giữa các năm, cũng như giữa các địa bàn các
đô thị loại I làm cơ sở để đánh gia kết quả đạt được, những tồn tại hạn chế trong THPL ở các địa bàn này trong thời gian qua
4.2.6 Phương pháp nghiên cứu điển hình
NCS sử dụng phương pháp này để khảo sát đánh giá việc THPL về bảo đảm TTATXH ở một số địa bàn đô thị loại I, như các thành phố trực
Trang 7thuộc trung ương và một số tỉnh trong tổng số 22 đô thị loại I ở Việt Nam hiện nay để là cơ sở khái quát thực tiễn THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn các đô thị loại I nước ta thời gian qua
4.2.7 Phương pháp dự báo khoa học
NCS sử dụng phương pháp này để dự báo tình hình THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I nước ta trong thời gian tới, đặc biệt là ý thức pháp luật của các chủ thể và tình hình vi phạm pháp luật TTATXH trên địa bàn đô thị loại I trong thời gian tới làm cơ sở đề xuất phương hướng, quan điểm, giải pháp nhằm thúc đẩy và nâng cao chất lượng THPL
về bảo đảm TTAXH trên địa bàn đô thị loại I thời gian tới ở nước ta
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài luận án
Luận án là công trình khoa học có những đóng góp quan trọng cả về mặt lý luận và thực tiễn
- Về lý luận: Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ góp phần bổ sung, hoàn thiện và làm phong phú thêm lý luận THPL về đảm bảo TTATXH trên địa bàn đô thị loại I
- Về thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần làm rõ thực tiễn THPL về đảm bảo TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam hiện nay; đồng thời những quan điểm, giải pháp được đề xuất trong luận án sẽ là những tham vấn giúp các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương ở các đô thị loại I có thể nghiên cứu, áp dụng vào thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam hiện nay Kết quả nghiên cứu của đề tài luận án có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác nghiên cứu giảng dạy và học tập trong các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức THPL về đảm bảo TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam
6 Các điểm mới của đề tài
So với các công trình nghiên cứu liên quan đến THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I, kết quả nghiên cứu của luận án có những điểm mới sau:
Trang 8- Luận án đã bổ sung hoàn thiện các vấn đề lý luận liên quan đến THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I, trong đó làm rõ nội hàm khái niệm và nội dung của THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn
đô thị loại I; và các tiêu chí đánh giá hoạt động THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I và các điều kiện để bảo đảm THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I
- Luận án đã chỉ rõ trong những năm qua, việc THPL về bảo đảm TTATXH các nhóm chủ thể khác nhau trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam thực hiện tương đối tốt, tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận người dân, doanh nghiệp, tổ chức và cán bộ, công chức chưa thực hiện tốt các quy định pháp luật, từ đó đã gây ra những vụ việc làm mất TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở nước ta
- Luận án đã luận giải và đề xuất quan điểm, phương hướng và giải pháp nhằm thúc đẩy và nâng cao chất lượng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở nước ta trong thời gian tới, đặc biệt trong đó chúng trọng đến hoàn thiên các quy định pháp luật về TTATXH và nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về TTATXH
7 Bố cục của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, các công trình đã công bố của tác giả liên quan đến luận án, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án được cấu trúc thành 4 chương, 12 tiết
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến thực hiện
pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn đô thị loại I và những vấn đề đặt ra
Chương 2: Lý luận thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã hội
trên địa bàn đô thị loại I
Chương 3: Thực trạng thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã
hội trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam
Chương 4: Quan điểm, phương hướng, giải pháp nâng cao chất
lượng thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn
đô thị loại I ở Việt Nam
Trang 9Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO ĐẢM TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN ĐÔ THỊ LOẠI I VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO ĐẢM TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN ĐÔ THỊ LOẠI I
1.1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến lý luận thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn đô thị loại I
Trong nhiều năm qua đã có nhiều công trình nghiên cứu về việc thực hiện pháp luật trên nhiều khía cạnh và giác độ khác nhau, tuy nhiên các công trình nghiên cứu cơ bản thống nhất về nội hàm và các hình thức thực hiện pháp luật Trong đó, các công trình này đều phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật theo các hình thức của việc thực hiện pháp luật như: tuân thủ, chấp hành, sử dụng và áp dụng pháp luật Tuy nhiên việc đánh giá từng loại hình thực hiện pháp luật hay việc đánh giá sự tác động qua lại của các loại hình thực hiện pháp luật cho đến nay vẫn chưa được các tác giả chú trọng phân tích, đánh giá trong từng lĩnh vực nghiên cứu ở Việt Nam
1.1.2 Các công trình nghiên cứu về thực tiễn thực hiện pháp luật
Thứ nhất, các công trình đánh giá thực trạng THPL về bảo đảm
TTATXH trên địa bàn độ thị loại I một cách tổng thể
Thứ hai, các công trình đánh giá thực trạng THPL về bảo đảm
TTATXH trên địa bàn các độ thị loại I theo bốn hình thức THPL: các công trình đề cập đến việc tuân thủ pháp luật; các công trình nghiên cứu liên quan đến chấp hành pháp luật; các công trình nghiên cứu liên quan đến việc sử
dụng pháp luật; các công trình nghiên cứu liên quan đến áp dụng pháp luật
1.1.3 Các công trình nghiên cứu đề cập đến các điều kiện đảm bảo cho việc thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn đô thị loại I
Trong những năm qua có một số công trình nghiên cứu đề cập đến các điều kiện, hay nhân tố ảnh hưởng đến việc THPL, trong đó chỉ ra rằng, có nhiều nhóm nhân tố khác nhau tác động đến các hình thức thực hiện pháp
Trang 10luật, trong đó yếu tố hệ thống pháp luật là một trong các yếu tố quan trọng
được nhắc đến trong nhiều công trình nghiên cứu
1.1.3.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã hội
Việc đánh giá mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật thường được dựa trên những tiêu chí nhất định
1.1.3.2 Các nghiên cứu đề cập đến yếu tố nguồn nhân lực thực hiện pháp luật bảo đảm trật tự an toàn xã hội
Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra sự tác động của yếu tố chất lượng nguồn nhân lực cụ thể là nguồn nhân lực của cơ quan công quyền đến chất lượng áp dụng luật Tuy nhiên để có thể kiểm chứng rõ ràng hơn về mối quan hệ này cần những nghiên cứu sâu hơn để đánh giá chất lượng của đội ngũ cán bộ của các cơ quan công quyền cũng như phải chỉ ra được sự tác động của yếu tố nhận thức, thái độ hành vi của đội ngũ cán bộ đến chất lượng việc áp dụng pháp luật khi những yếu tố tác động khác giữ nguyên, hay nói đúng hơn là cần phải kiểm chứng sự tác động này trong tương quan với sự tác động của các yếu tố khác
1.2 NHẬN XÉT CHUNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
1.2.1 Nhận xét chung
Từ những công trình nghiên cứu về vấn đề nghiên cứu, cho tác giả rút
ra những nhận định sau: Thứ nhất, chưa có công trình khoa học nào nghiên
cứu tương đối toàn diện và hệ thống vấn đề THPL về bảo đảm TTATXH ở
các địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam; Thứ hai, các công trình này không trực
tiếp đề cập các vấn đề lý luận và thực tiễn thực hiện pháp luật về bảo đảm
TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam; Thứ ba, chưa có công trình
nào nghiên cứu một cách đầy đủ và sâu sắc về thực hiện pháp luật về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam
1.2.2 Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
Thứ nhất, luận án sẽ tiếp tục làm rõ khái niệm và các hình thức của
THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I, trong đó nhấn mạnh đến việc chỉ ra các tiêu chí có thể đo lường, đánh giá các hình thức THPL này
Trang 11Thứ hai, luận án phân tích, đánh giá rõ thực trạng THPL về bảo đảm
TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam trong thời gian qua, để qua
đó chỉ rõ những kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế trong THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam và nguyên nhân của những hạn chế đó làm cơ sở để luận giải phương hướng, giải pháp nhằm cải thiện tình trạng trên trong thời gian tới
Thứ ba, luận án luận giải quan điểm, phương hướng và giải pháp
nhằm thúc đẩy và nâng cao chất lượng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam trong thời gian tới
1.3 CÂU HỎI VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
1.3.1 Câu hỏi nghiên cứu
Toàn bộ luận án tập trung trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu chính sau:
- Việc THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I là gì, có những hình thức nào và được đo lường bằng những tiêu chí nào?
- THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam đang diễn ra như thế nào?
- Việt Nam cần thực hiện những biện pháp gì để thúc đẩy và nâng cao chất lượng THPL bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam trong thời gian tới?
1.3.2 Giả thuyết nghiên cứu
Thực hiện pháp luật về bảo đảm TTATXH được thực hiện bởi các chủ thể khác nhau với những hình thức khác nhau: tuân thủ pháp luật, sử dụng pháp luật, thực thi pháp luật và áp dụng pháp luật Việc THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I ở Việt Nam theo đúng quy định của pháp luật hiện hành và đạt được những kết quả nhất định; bên cạnh đó, chất lượng THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I Việt Nam vẫn còn những tồn tại, hạn chế, vì thế tình hình vi phạm pháp luật về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị này vẫn còn diễn biến phức tạp
Trang 12Chương 2
LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO ĐẢM
TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN ĐÔ THỊ LOẠI I
2.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO ĐẢM TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN ĐÔ THỊ LOẠI I
2.1.1 Các khái niệm liên quan
2.1.1.1 Đô thị loại I
2.1.1.2 Trật tự an toàn xã hội và bảo đảm trật tự an toàn xã hội
* Trật tự an toàn xã hội
* Bảo đảm trật tự an toàn xã hội
2.1.1.3 Pháp luật bảo đảm trật tự an toàn xã hội
Pháp luật về bảo đảm TTATXH được hiểu là hệ thống các quy tắc xử
sự chung, do nhà nước có thẩm quyền ban hành theo trình tự, thủ tục luật định nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội theo ý chí nhà nước và phù hợp với lịch ích chung của xã hội bởi bộ máy nhà nước, hướng xã hội đến trạng thái ổn định, cuộc sống của mọi người được đảm bảo an toàn, không bị đe dọa hay gặp nguy hiểm, các quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân và các
cơ quan, tổ chức được ghi nhận, bảo vệ và thúc đẩy phát triển
2.1.2 Khái niệm thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn
xã hội trên địa bàn đô thị loại I
Thực hiện pháp luật về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I chính là việc các chủ thể pháp luật thực hiện hoặc không thực hiện các hoạt động có mục đích, có ý thức của mình phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành làm cho những quy định pháp luật về bảo đảm TTATXH đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật, hướng các hoạt động và quan hệ xã hội trên địa bàn đô thị loại I đến trạng thái ổn định, cuộc sống của mọi người dân được đảm bảo an toàn, không bị đe dọa hay gặp nguy hiểm, các quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trên địa bàn này được bảo vệ
Trang 132.1.3 Đặc điểm của thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn xã hội trên địa bàn đô thị loại I
Thứ nhất, THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I là hành vi hợp pháp của các chủ thể pháp luật; Thứ hai, THPL về bảo đảm
TTATXH trên địa bàn đô thị loại I được tiến hành bởi nhiều chủ thể với nhiều cách thức, hình thức khác nhau, mỗi hình thức thực hiện pháp luật có
nhóm chủ thể riêng biệt; Thứ ba, THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn
đô thị loại I vừa mang tính quyền lực nhà nước vừa mang tính cộng đồng;
Thứ tư, việc THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I có nhiều
điểm khác biệt so với thực hiện pháp luật ở khu vực nông thôn và các đô thị loại II, III, IV và V
2.1.4 Vai trò của thực hiện pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn
xã hội trên địa bàn đô thị loại I
Thứ nhất, THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I nhằm
đưa những chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước về đảm bảo
TTATXH đi vào cuộc sống; Thứ hai, THPL về bảo đảm TTATXH trên địa
bàn đô thị loại I nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội nhằm tạo ra trạng thái
xã hội ổn định, an toàn cho mọi người dân trong đó cuộc sống của các cá nhân và tổ chức trên địa bàn này được bảo vệ, quyền và lợi ích chính đáng
của công dân được đảm bảo; Thứ ba, THPL về bảo đảm TTATXH trên địa
bàn đô thị loại I nhằm thông qua quá trình THPL, các vấn đề của cá nhân và
tổ chức được giải quyết theo hướng làm hài hòa các quan hệ xã hội; bảo vệ
quyền và lợi ích chính đáng của người dân; Thứ tư, THPL về bảo đảm
TTATXH trên địa bàn đô thị loại I nhằm giúp các cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân trên địa bàn này nâng cao ý thức pháp luật, ngăn chặn và phòng ngừa hành vi vi phạm các quy định và chuẩn mực chung do nhà
nước đề ra; Thứ năm, THPL về bảo đảm TTATXH trên địa bàn đô thị loại I cũng là phương tiện để kiểm soát quyền lực nhà nước, buộc những người có
chức vụ, quyền hạn, các cơ quan chức năng phải hoạt động trong khuôn khổ của hiến pháp và pháp luật, thực hiện đúng và đủ quyền hạn và chức trách của mình