Lý luận của v i lênin về chính đảng vô sản kiểu mới và ý nghĩa của nó đối với công cuộc xây dựng và chỉnh đốn đảng ở việt nam hiện nay

Lý luận về đảng cách mạng kiểu mới của giai cấp công nhân do V.I.Lênin đề ra là một trong những di sản tư tưởng có giá trị, trở thành nền tảng tư tưởng dẫn tới sự ra đời và hoạt động của

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

NGÀNH : TRIẾT HỌC

MÃ SỐ : 60 22 85 CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: ThS VŨ MINH THÀNH

HÀ NỘI - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan khóa luận này là do chính tôi thực hiện với sự hướng dẫn của Th.S Vũ Minh Thành Các tài liệu, số liệu và trích dẫn trong khóa luận là hoàn toàn chính xác, trung thực

Hà Nội, ngày 28 tháng 05 năm 2015

Tác giả khóa luận

Trần Thị Lâm

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VÀ NHỮNG ĐIỀU KIỆN, TÍNH TẤT YẾU RA ĐỜI LÝ LUẬN CỦA V.I.LÊNIN VỀ CHÍNH ĐẢNG VÔ SẢN KIỂU MỚI 6

1.1 Cơ sở lý luận chung 6

1.2 Điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội cho sự ra đời lý luận của V.I.Lênin về chính Đảng vô sản kiểu mới của giai cấp công nhân 9

1.3 Sự ra đời lý luận của V.I.Lênin về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân 11

CHƯƠNG 2: LÝ LUẬNCỦA V.I.LÊNIN VỀ CHÍNH ĐẢNG VÔ SẢN KIỂU MỚI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN 22

2.1 Về nền tảng tư tưởng của Đảng 23

2.2 Về lĩnh vực chính trị của Đảng 28

2.3 Về nguyên tắc tổ chức của Đảng 32

CHƯƠNG 3: Ý NGHĨA LÝ LUẬN CỦA V.I.LÊNIN VỀ CHÍNH ĐẢNG VÔ SẢN KIỂU MỚI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN ĐỐI VỚI CÔNG CUỘC XÂY DỰNG VÀ CHỈNH ĐỐN ĐẢNG CỘNG SẢN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 45

3.1 Sự cần thiết phải tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay .45

3.2 Những nội dung cơ bản trong công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam hiên nay 50

KẾT LUẬN 67

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 69

ra cách mạng vô sản giành chính quyền về tay giai cấp công nhân đã chín muồi song các đảng của Quốc tế II, sau khi Ph.Ăngghen mất, không đủ sức mạnh, tư cách và uy tín lãnh đạo cách mạng vô sản Nhiệm vụ cấp bách và nặng nề đặt ra lúc này là kế thừa, phát triển sáng tạo những tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về Đảng Cộng sản nhằm khẳng định các nguyên lý về xây dựng đảng kiểu mới đủ sức lãnh đạo cách mạng vô sản giành thắng lợi

Lý luận về đảng cách mạng kiểu mới của giai cấp công nhân do V.I.Lênin đề ra là một trong những di sản tư tưởng có giá trị, trở thành nền tảng tư tưởng dẫn tới sự ra đời và hoạt động của Đảng Cộng sản Liên Xô, giúp cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động Xô Viết đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội trong nhiều thập kỷ V.I.Lênin đã hoàn thành xuất sắc và trực tiếp xây dựng rèn luyện Đảng công nhân dân chủ – xã hội Nga thành một đảng thực sự của giai cấp công nhân Nga, lãnh đạo nước Nga vượt qua những thử thách quyết liệt, giành thắng lợi trong Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười vĩ đại, lập nên Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới, mở ra một thời đại mới trong lịch

sử phát triển của nhân loại Đó là thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Năm 2010, Đảng ta long trọng tổ

chức kỷ niệm và Hội thảo Quốc gia nhân 140 năm ngày sinh V.I.Lênin, là dịp

để Đảng ta tiếp tục khẳng định chủ nghĩa Mác – Lênin là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn hiện nay

Hiện nay, Việt Nam đang bước vào thời kỳ mới trong bối cảnh thế giới

có nhiều thay đổi rất nhanh chóng, phức tạp, khó lường Trong điều kiện như vậy, những nguyên tắc cơ bản về một đảng kiểu mới chân chính, cách mạng

mà V.I.Lênin đã đặt nền móng vẫn là cơ sở trong quá trình đổi mới và chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng ta vươn lên có đủ trí tuệ, bản lĩnh và năng lực, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo trong giai đoạn mới

Chính vì vậy, nghiên cứu lý luậncủa V.I.Lênin về chính Đảng vô sản kiểu mới, phân tích sự vận dụng lý luận của V.I.Lênin về Đảng kiểu mới trong công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng ở Việt Nam hiện nay là một vấn

đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc Đó là lý do tôi chọn đề tài “Lý luận

của V.I.Lênin về chính Đảng vô sản kiểu mới và ý nghĩa của nó đối với công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng ở Việt Nam hiện nay” để làm đề tài

khóa luận tốt nghiệp của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài, có nhiều công trình nghiên cứu đã đề cập đến những khía cạnh khác nhau Trước hết phải kể đến một số công trình như sau:

- PGS.TS Ngô Huy Tiếp (Chủ biên): Tư tưởng của V.I.Lênin về xây dựng Đảng, Nxb Chính trị quốc gia –Sự thật, H.2014 Cuốn sách tập trung

làm rõ và trình bày một cách có hệ thống những tư tưởng, quan điểm của V.I.Lênin về Đảng Cộng sản và xây dựng Đảng được rút ra từ các tác phẩm chủ yếu của V.I.Lênin, thể hiện qua các phương diện chủ yếu là: xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, về tổ chức; mối quan hệ giữa Đảng với quần chúng, giai cấp và dân tộc; đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội trong Đảng

- TS Phạm Tất Thắng (Chủ biên): Tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen

và V.I.Lênin về công tác tổ chức và vấn đề vận dụng của Đảng ta hiện nay,

Nxb Chính trị quốc gia – Sự thật, H.2013 Cuốn sách tập trung và làm rõ các

tư tưởng về công tác tổ chức như vai trò, nhiệm vụ, nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng, về tổ chức cơ sở và xây dựng hệ thống tổ chức, bộ máy Đảng Cộng sản thông qua các tác phẩm tiêu biểu của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin Và sự vận dụng các tư tưởng đó trong công tác tổ chức của Đảng ta hiện nay

- PGS.TS Đỗ Công Tuấn (Chủ biên): Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học, NXB.Chính trị - Hành chính, H.2012

- PGS TS Đỗ Công Tuấn (Chủ biên): Giáo trình Giới thiệu một số tác phẩm của V.I.Lênin về chủ nghĩa xã hội khoa học, NXB Chính trị - Hành

chính, H.2013

- TS.Nguyễn Thọ Khang (Chủ biên): Giáo trình Giới thiệu một số tác phẩm của C.Mác và Ph.Ăngghen về chủ nghĩa xã hội khoa học, NXB Chính

trị - Hành chính, H.2013

Tuy nhiên, vấn đề lý luận của V.I.Lênin về chính đảng vô sản kiểu mới

và ý nghĩa của nó đối với công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng ở Việt Nam hiện nay cần phải nghiên cứu thêm cả về mặt lý luận và thực tiễn Do vậy, tôi lựa chọn vấn đề này làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích

Trên cơ sở làm rõ bối cảnh, điều kiện, tiền đề cho sự ra đời tư tưởng của V.I.Lênin về chính Đảng vô sản kiểu mới, khóa luận đi vào phân tích những nội dung cơ bản của lý luận này; từ đó chỉ ra những ý nghĩa của nó cũng như phân tích sự vận dụng tư tưởng này đối với công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng ở Việt Nam hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp luận nghiên cứu

- Phương pháp luận: để nghiên cứu đề tài này tác giả dựa trên quan

điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử về chính Đảng cộng sản của giai cấp công nhân

- Phương pháp nghiên cứu chung: Trong quá trình nghiên cứu tác giả

sử dụng phương pháp: phân tích – tổng hợp, khái quát hóa để hoàn thành tốt công trình này

- Các phương pháp cụ thể: phương pháp logic – lịch sử, phương pháp

so sánh, thu thập tài liệu, lược thuật tài liệu,…

5 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

- Khóa luận chủ yếu phân tích lý luậncủa V.I.Lênin về chính Đảng vô sản kiểu mới thông qua việc nghiên cứu tư tưởng của ông trình bày trong các tác phẩm: “Làm gì?”, “Một bước tiến, hai bước lùi”, “Hai sách lược của Đảng dân chủ – xã hội trong cách mạng dân chủ”, “Bệnh ấu trĩ tả khuynh trong phong trào cộng sản”,…và một số tác phẩm tiêu biểu khác của V.I.Lênin

- Khóa luận tập trung phân tích quan niệm của V.I.Lênin thể hiện ở ba vấn đề cơ bản là: về nền tảng tư tưởng của Đảng, về lĩnh vực chính trị của Đảng và về nguyên tắc tổ chức của Đảng

- Khóa luận phân tích sự vận dụng lý luận của V.I.Lênin về chính Đảng

vô sản kiểu mới trong công cuộc xây dựng và chỉnh đốn Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay

lý luận chính Đảng vô sản kiểu mới của giai cấp công nhân

7 Kết cấu của khóa luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận gồm có 3 chương 9 tiết

Trên cơ sở kế thừa phê phán, sáng tạo những thành tựu khoa học của nhân loại, tổng kết kinh nghiệm của phong trào công nhân, Mác vá Ănghen đã từng bước xây dựng học thuyết của mình Đó là chủ nghĩa Mác Chủ nghĩa Mác là một học thuyết khoa học và cách mạng, ra đời vào những năm 40 của thế kỷ XIX Sự ra đời của nó đã đáp ứng được yêu cầu của phong trào đấu

tranh của giai cấp công nhân, vì vậy được giai cấp công nhân tiếp thu nhanh chóng, trước hết là những người ưu tú nhất trong giai cấp công nhân Những người này đã tổ chức ra chính đảng của giai cấp công nhân để lãnh đạo phong trào Chính đảng ấy là Đảng cộng sản Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân có bước phát triển nhảy vọt về chất (từ tự phát lên tự giác)

Sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân không chỉ xuất phát từ yêu cầu của phong trào công nhân, mà còn xuất phát từ yêu cầu của chính bản thân chủ nghĩa Mác Với tư cách là khoa hoc, chủ nghĩa Mác cần được kiểm nghiệm, bổ sung, hoàn thiện bằng thực tiễn hoạt động của phong trào công nhân Do đó khi Mác và Ănghen còn sống, hai ông đã hoạt động tích cực để chủ nghĩa Mác thâm nhập ngày càng sâu rộng vào phong trào công nhân

Vậy, Đảng Cộng sản là đội tiên phong của giai cấp công nhân, giai cấp

vô sản, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động Lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng Mục đích của Đảng Cộng sản là đánh bại chủ nghĩa tư bản, giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên thế giới khỏi ách áp bức bóc lột của chủ nghĩa tư bản, xây dựng một xã hội mới, tự do bình đẳng, con người không còn chịu áp bức, bất công Đó là xã hội xã hội chủ nghĩa và tiến lên chủ nghĩa cộng sản

1.1.3 Nội dung xây dựng Đảng trên chính trị, tư tưởng và tổ chức

Xây dựng Đảng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, then chốt mà Đảng luôn quan tâm chú trọng phát triển Ngay từ khi thành lập Đảng cho tới nay, chưa lúc nào Đảng sao nhãng việc đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng trên cả ba mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức Bởi có làm tốt công tác này thì Đảng mới tồn tại và phát triển được, Đảng mới có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu tốt, chống lại những âm mưu và hành động phá hoại của kẻ thù,

thực hiện thắng lợi công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay Trong công tác xây dựng Đảng nội dung của nó được thể hiện trên ba mặt:

Xây dựng Đảng về chính trị là việc bồi dưỡng nâng cao trình độ lý

luận, gắn chặt lý luận với thực tiễn cách mạng để nâng cao năng lực hoạch định đường lối cách mạng, góp phần phát triển lý luận Mác – Lênin, soi sáng con đường xã hội chủ nghĩa Điều cốt yếu là Đảng luôn lấy Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của mình Lập trường nguyên tắc của Đảng kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội để tìm ra hình thức và bước đi phù hợp, chống mọi biểu hiện chủ quan, giáo điều và mọi biểu hiện cơ hội trong Đảng dưới mọi màu sắc

Xây dựng Đảng về tư tưởng đó là quá trình đưa ý thức Xã hội chủ nghĩa

vào trong Đảng, làm cho tư tưởng đó thấm sâu vào mọi tổ chức đảng và cá nhân đảng viên của Đảng, biểu hiện thành niềm tin, lý tưởng mục đích sống, đạo đức và hoạt động của cả tổ chức đảng cũng như đảng viên ở mọi cấp, mọi ngành Xây dựng Đảng về tư tưởng còn là tăng cường công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn cách mạng, rút ra bài học kinh nghiệm, đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân

Xây dựng Đảng về tổ chức là xây dựng hệ thống tổ chức từ trên xuống

dưới theo nguyên tắc tập trung dân chủ, thường xuyên tự phê bình và phê bình, có kỷ luật tự giác và nghiêm mình, giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, Đảng luôn luôn chăm lo xây dựng đội ngũ kế cận theo hướng chú trọng bản lĩnh chính trị, đạo đức và tài năng; nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở Đảng, thường xuyên giáo dục thanh niên để tạo nguồn phát triển Đảng Để bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động Đảng kiên quyết đấu tranh chống các hiện tượng độc đoán, dân chủ hình thức, cục bộ, chia rẽ, bè phái, tiếp tục đổi mới phương thức và nâng cao năng lực lãnh đạo trong hệ thống chính trị, phát huy vai trò và hiệu lực quản lý của nhà nước Tổ chức

Đảng và đảng viên đều hoạt động trong khuôn khổ hiến pháp, pháp luật Đảng thường xuyên tiến hành công tác kiểm tra để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Tóm lại, xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức là ba mặt tổng

thể trong công tác xây dựng Đảng, chúng có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại với nhau, là cơ sở, tiền đề, cũng là hệ quả của nhau, thúc đẩy nhau vận hành, bảo đảm cho Đảng Cộng sản là đội tiền phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiền phong của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động

và của cả dân tộc

1.2 Điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội cho sự ra đời lý luận của V.I.Lênin về chính Đảng vô sản kiểu mới của giai cấp công nhân

C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đầu tiên nêu lên tư tưởng cơ bản

về Đảng Cộng sản, tư tưởng đó bắt nguồn từ sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp công nhân với tư cách là người đào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản, xây dựng một xã hội mới không có người bóc lột người – xã hội cộng sản mà giai đoạn thấp là chủ nghĩa xã hội Trên cơ sở phân tích một cách sâu sắc xã hội tư bản, hai ông đã khẳng định chủ nghĩa tư bản tất yếu bị diệt vong, được thay thế bởi chủ nghĩa cộng sản mà giai đoạn đầu của nó là chủ nghĩa xã hội Sự thay thế đó được thực hiện bằng cách mạng vô sản và cách mạng vô sản sẽ đồng thời nổ ra ở tất cả các nước tư bản hoặc ít nhất nổ ra ở Anh, Pháp, Mỹ

và Đức Lực lượng xã hội có sứ mệnh lịch sử thế giới – lật đổ chủ nghĩa tư bản, sáng lập ra xã hội mới – chỉ có thể là giai cấp vô sản Song để thực hiện đước sứ mệnh lịch sử đó, giai cấp vô sản nhất thiết phải thành lập chính đảng của mình, đó là lực lượng lãnh đạo, tổ chức giai cấp vô sản thực hiện sứ mệnh lịch sử Hai ông đã đưa ra những nguyên tắc cơ bản về tổ chức và hoạt động

của chính đảng vô sản Đặc biệt, trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản – Văn kiện có tính chất Cương lĩnh đầu tiên của phong trào cộng sản, hai

Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, giai cấp tư sản đã trở thành lực lượng phản động, cản trở sự phát triển của xã hội Tình hình quốc tế nửa cuối thế kỷ XIX chủ nghĩa

tư bản ở các nước Tây Âu phát triển tương đối ổn định, trong điều kiện cùng tồn tại hòa bình với giai cấp công nhân Phong trào công nhân ở các nước tư bản phát triển về bề rộng có xu hướng đấu tranh nghị trường trong điều kiện cùng tồn tại tương đối hòa bình với giai cấp tư sản Vào những năm cuối thế

kỷ XIX và đầu thế kỷ XX thời kỳ phát triển “hòa bình” của chủ nghĩa tư bản

đã qua, lúc này đã chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Thời kỳ chiến tranh và cách mạng đã bắt đầu, bước sang giai đoạn cách mạng vô sản đã trở thành vấn đề trực tiếp Nhiệm vụ chuẩn bị tiến hành cách mạng vô sản đã trở thành nhiệm vụ trước mắt của giai cấp công nhân Trong tình hình như vậy, chủ nghĩa đế quốc buộc phải tăng cường việc tuyên truyền những quan điểm

tư tưởng tư sản vào phong trào công nhân, chúng luôn luôn ráo riết tìm mọi cách đẩy mạng sự phát triển của chủ nghĩa cơ hội, xét lại trong các Đảng công nhân và nhằm chia rẽ phong trào cộng sản và công nhân quốc tế

Trong khi đó, những người đứng đầu của các Đảng dân chủ xã hội chủ yếu ở các nước Tây Âu ngày càng lún sâu vào chủ nghĩa cơ hội, chúng đòi xét

lại chủ nghĩa Mác, và luôn luôn tìm mọi cách để hạn chế phong trào cách mạng của giai cấp công nhân trong khuôn khổ đấu tranh đòi cải cách cục bộ, không đả động, ảnh hưởng đến nền móng của chủ nghĩa tư bản Với tình hình hoạt động của phong trào công nhân và các Đảng dân chủ xã hội như vậy, đã làm xuất hiện yêu cầu cấp thiết là phải đấu tranh kiên quyết với chủ nghĩa cơ hội bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác, tổ chức ra Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Thông qua hoạt động thực tiễn, V.I.Lênin đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đó

Toàn bộ quá trình đấu tranh chống các trào lưu cơ hội chủ nghĩa là một quá trình V.I.Lênin chuẩn bị thành lập và hoàn chỉnh một Đảng mácxít kiểu mới Trên nền tảng tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen, đồng thời trên cơ sở thực tiễn của phong trào công nhân quốc tế và phong trào công nhân Nga, V.I.Lênin đã xây dựng một học thuyết hoàn chỉnh về Đảng cách mạng của giai cấp công nhân, một Đảng kiểu mới và coi đó là tiền đề nhất thiết phải có

để giai cấp công nhân thực hiện được sứ mệnh lịch sử của mình là lực lượng lãnh đạo, thực hiện bước quá độ cách mạng đưa loài người từ chủ nghĩa tư

bản lên chủ nghĩa xã hội Như V.I.Lênin viết: “Hãy cho chúng tôi một tổ chức những nhà cách mạng, chúng tôi sẽ làm đảo lộn nước Nga”[13; 162] Đồng

thời, Người cũng nhấn mạnh, trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc và các cuộc cách mạng vô sản đang chín muồi ở nhiều nước, cần phải có một Đảng kiểu mới thực sự cách mạng thực sự cộng sản thay thế cho những Đảng kiểu cũ – các Đảng kiểu đại nghị của Châu Âu

1.3 Sự ra đời lý luận của V.I.Lênin về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân

Về mặt lý luận, C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đầu tiên đã nêu

lên những tư tưởng cơ bản về chính Đảng, đồng thời các ông cũng đưa ra những luận điểm để chứng minh sự ra đời của Đảng vô sản là một tất yếu khách quan Những tư tưởng đó bắt nguồn từ luận điểm khoa học về vai trò

lịch sử thế giới của giai cấp công nhân với tư cách là người đào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản, sáng tạo ra xã hội mới không còn người bóc lột người - xã hội cộng sản Những tư tưởng đó được rút ra từ sự phân tích một cách biện chứng những điều kiện lịch sử cụ thể của quá trình phát triển của xã hội loài người nói chung và giai cấp công nhân nói riêng Hai ông chỉ rõ giai cấp công nhân là giai cấp cách mạng nhất, tiên tiến nhất trong xã hội Nhưng giai cấp công nhân chỉ có thể thực hiện được sứ mệnh lịch sử của mình khi nó tự tổ chức ra được chính Đảng độc lập của nó

Chứng minh tính tất yếu của việc cần phải thành lập Đảng của giai cấp công nhân, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng, đó là điều kiện kiên quyết

để đảm bảo cho cách mạng thu được những thắng lợi và thực hiện được mục đích cuối cùng của nó là tiêu diệt giai cấp Hai ông cho rằng, Đảng là của giai cấp công nhân, Đảng mang bản chất giai cấp công nhân; Đảng luôn luôn đứng trên lập trường của giai cấp công nhân và mọi chủ trương chiến lược, sách lược của Đảng đều luôn luôn xuất phát từ lợi ích của giai cấp công nhân Nhưng Đảng không chỉ đại biểu cho quyền lợi của giai cấp công nhân

mà còn đại biểu cho quyền lợi của toàn thể nhân dân lao động Bởi vì giai cấp công nhân chỉ có thể tự giải phóng được mình nếu đồng thời giải phóng cho các tầng lớp nhân dân lao động khác trong xã hội thoát khỏi ách áp bức

và bóc lột

C.Mác và Ph.Ăngghen đòi hỏi Đảng - Đội tiên phong cách mạng của giai cấp - phải được vũ trang bằng lý luận tiên tiến, có trình độ giác ngộ cao; đồng thời trong thực tiễn, Đảng phải là người kiên quyết nhất và biết lôi cuốn quần chúng cùng hành động Hai ông chủ trương thành lập Đảng trên cơ sở kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân và hai ông là một trong những người đầu tiên đã được thực hiện sự kết hợp ấy Hai ông coi việc trang bị lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học cho giai cấp công nhân là yếu

tố quan trọng để nâng cao giác ngộ cho họ và việc giáo dục chủ nghĩa xã hội

tầm quốc tế Khẩu hiệu:“Vô sản tất cả các nước đoàn kết lại”[26; 586]

Trong tuyên ngôn của Đảng cộng sản đã trở thành phương châm hoạt động cho phong trào công nhân toàn thế giới Những tư tưởng trên của C.Mác và Ph.Ăngghen về chính đảng có ảnh hưởng to lớn và trực tiếp đến sự phát triển của toàn bộ phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Nó đã góp phần làm phát triển ngày càng to lớn của phong trào cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản trên toàn thế giới Từ lý luận trên cho ta thấy, sự cần thiết phải thành lập một chính Đảng độc lập của giai cấp vô sản là một tất yếu khách quan, có vai trò và nhiệm vụ vô cùng quan trọng, thể hiện trách nhiệm cụ thể của người chiến sĩ cộng sản nói riêng cũng như toàn thể tổ chức Đảng cộng sản nói chung trong việc thực hiện sứ mệnh lịch sử lớn lao của mình

Về mặt thực tiễn, C.Mác và Ph.Ăngghen đã xuất phát từ một điểm hết

sức khoa học - đó là quan điểm duy vật lịch sử để nghiên cứu, tổng kết lịch sử

xã hội loài người và phân tích cơ sở sản xuất, xã hội của chủ nghĩa tư bản, từ

đó chỉ ra vai trò, sứ mệnh của giai cấp công nhân và tính tất yếu khách quan

sự ra đời của Đảng cộng sản

Trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” (1848), C.Mác đã khẳng định: Lịch sử tất cả xã hội loài người từ khi chế độ cộng sản nguyên thủy tan rã (tức toàn bộ lịch sử thành văn) chỉ là lịch sử của các cuộc đấu tranh giai cấp, gắn liền với nó là sự thay thế của phương thức sản xuất thấp bởi phương thức sản

xuất cao hơn: “Người tự do và người nô lệ, quý tộc và bình dân, chúa đất và nông nô, thợ cả phường hội và thợ bạn, nói tóm lại những kẻ áp bức và những người bị áp bức, luôn luôn đối kháng với nhau, đã tiến hành một cuộc đấu

tranh không ngừng, lúc công khai, lúc ngấm ngầm Và mọi cuộc đấu tranh giai cấp bao giờ cũng kết thúc hoặc bằng một cuộc cải tạo cách mạng toàn bộ

xã hội, hoặc bằng sự diệt vong của cả hai giai cấp với nhau”[26; 596 – 597]

Khi nghiên cứu phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, bằng quan điểm duy vật lịch sử, C.Mác và Ph.Ăngghen phân tích những cơ sở sản xuất và xã hội của chủ nghĩa tư bản và đã sớm chỉ ra vai trò, sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân với tư cách là một giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, một lực lượng xã hội tiêu biểu trong cuộc đấu tranh với giai cấp tư sản và là một đầu tàu trong một cuộc cách mạng tất yếu sẽ xảy ra – cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa

Trong tác phẩm “Gia đình thần thánh” (1844), khi phê phán quan điểm của Bru-nô Bau-ơ và đồng bọn, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định vai trò

có ý nghĩa lịch sử toàn thế giới của giai cấp vô sản không phải do thần thánh tạo ra, không phải tự nhiên mà có, mà là do điều kiện kinh tế và sinh hoạt

dưới chế độ tư bản tạo ra cho họ Bởi vì: “Trong điều kiện sinh hoạt của họ thì mọi điều kiện sinh hoạt xã hội hiện đại đã đạt tới điểm cao nhất của tình trạng phi nhân tính; vì trong giai cấp vô sản thì con người đã mất đi chính bản thân mình, đồng thời con người không những có ý thức, trên mặt lý luận,

về sự mất mát đó mà còn có sự bức bách của sự bần cùng không tránh khỏi, không che dấu nổi và tuyệt đối không gì chống lại được”[25; 55 – 56]

Trong nhiều tác phẩm, C.Mác và Ph.Ăngghen cũng chỉ rõ, để thực hiện được vai trò, sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp vô sản muốn giải phóng mình đồng thời giải phóng toàn thể nhân dân lao động khỏi áp bức, bóc lột của chủ nghĩa tư bản, giai cấp vô sản phải đứng lên lãnh đạo quần chúng lao động tiến hành một cuộc cách mạng triệt để lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng xã hội mới tốt đẹp hơn - xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Và để thực hiện được sự nghiệp cách mạng vĩ đại này, giai cấp vô sản tất yếu phải thành lập đội tham mưu chiến đấu, đội tiền phong lãnh đạo của

mình - đó chính là Đảng cộng sản Theo tư tưởng quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, sự ra đời của Đảng cộng sản là một tất yếu cả về phương diện lý luận và phương diện thực tiễn của cuộc đấu tranh giai cấp công nhân Cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân phát triển đến một trình độ nhất định thì chính đảng của giai cấp tất yếu sẽ ra đời Trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra, trong quá trình đấu tranh

chống giai cấp tư sản, dần dần, giai cấp công nhân đã “thành lập những liên minh chống lại bọn tư sản để bảo vệ tiền công của mình Thậm chí, họ đi tới chỗ thành lập những đoàn thể thường trực để sẵn sàng đối phó, khi những cuộc xung đột bất thần xảy ra Ở một số nơi, cuộc đấu tranh của công nhân

đã trở thành những cuộc bạo động công khai”[26; 608] Sự tổ chức thành

chính đảng của giai cấp công nhân như vậy là hết sức cần thiết, tuy lúc đầu

luôn bị sự cạnh tranh giữa công nhân phá vỡ, “nhưng nó luôn luôn được tái hợp và luôn luôn mạnh mẽ hơn, vững chắc hơn, hùng mạnh hơn”[26; 609]

Và vì đó chính là cơ sở của toàn bộ lịch sử đấu tranh chính trị của giai cấp công nhân

Từ thực tiễn phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản những năm thế kỷ XIX ngày càng đòi hỏi phải có một chính đảng vô sản của giai cấp công nhân, nhất là từ bài học sau khi Công xã Pari thất bại

Như vậy, theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, sự ra đời của một

chính đảng của một giai cấp là một đòi hỏi tất yếu của cuộc đấu tranh giai cấp Sự ra đời của chính đảng vô sản của giai cấp công nhân cũng là một tất yếu như vậy Song, khác với tất cả các đảng phái khác, Đảng cộng sản ra đời còn là một tất yếu bởi vì nó là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa cộng sản khoa học với phong trào công nhân, là sản phẩm lý luận của C.Mác và Ph.Ăngghen về vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân với thực tiễn đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân Ngay khi mới được hình thành, chủ nghĩa cộng sản khoa học đã có nhu cầu thâm nhập vào phòng trao công nhân,

đồng thời phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại giai cấp tư sản, Nhà nước tư bản cũng cần có lý luận soi đường, chỉ lối Và, trong quá trình kết hợp, thâm nhập nó, chính C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đã dày công quản bá, tích cực và không ngừng hoạt động cả lý luận và thực tiễn, chuẩn bị cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của chính đảng vô sản ngay từ giữa những năm 40 của thế kỷ XIX Thực tiễn lịch sử lúc ấy cũng cho thấy rằng, mỗi bước tiến của phong trào đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân luôn có tư tưởng, lý luận của C.Mác và Ph.Ăngghen soi đường, nhiều tổ chức mang tính nghiệp đoàn, địa phương, dân tộc hay quốc tế của giai cấp công nhân đã được các ông hết sức quan tâm, tác động và cải biến thành các tổ chức mang tính cách mạng tiền thân của Đảng cộng sản Đồng thời, chính bản thân C.Mác và Ph.Ăngghen cũng luôn là những chiến sĩ tiên phong trong các cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân cùng đội tham mưu của nó như: Liên đoàn những người cộng sản; Hội Liên hiệp công nhân quốc tế (Quốc tế I) và Quốc tế II…các tổ chức này đã chứng tỏ được vai trò của mình trong đấu tranh của giai cấp công nhân, đưa cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân tiến lên một trình độ mới

Lý luận của V.I.Lênin về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân bắt nguồn từ những luận điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về vai trò của Đảng Cộng sản trong cuộc đấu tranh cho thắng lợi của chủ nghĩa xã hội Thời kỳ C.Mác và Ph.Ăngghen, do điều kiện và hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ còn hạn chế, các Đảng vô sản chưa được phát triển và trưởng thành, hai ông chưa có điều kiện nghiên cứu, xây dựng một học thuyết hoàn chỉnh về Đảng Tuy vậy, những tư tưởng cơ bản như vậy đã ảnh hưởng sâu sắc tới toàn bộ sự phát triển sau này của phong trào công nhân quốc tế và chuẩn bị điều kiện cho việc thành lập hàng loạt đảng cách mạng của giai cấp vô sản ở nhiều nước trên thế giới

Dựa vào những kết luận trong bộ Tư bản của C.Mác, V.I.Lênin đã phân

tích sâu sắc sự biến đổi đó và khẳng định, chủ nghĩa đế quốc là đêm trước của cách mạng vô sản; rằng trên thực tế đã có những “điều kiện khách quan để lật

đổ chế độ tư bản” Người còn nhận thấy, giai cấp công nhân trong thời kỳ đó

đã lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, có khả năng lật đổ chủ nghĩa tư bản xây dựng xã hội mới Nhiệm vụ giành chính quyền đã trở thành cấp thiết, trước mắt của giai cấp công nhân ở nhiều nước Châu Âu và thực tế đã chứng minh rằng giai cấp công nhân hoàn toàn có khả năng đoàn kết xung quanh mình những người bị áp bức và bóc lột để lật đổ chủ nghĩa tư bản và xây

dựng xã hội mới V.I.Lênin đã đưa ra khẩu hiệu như một lời hiệu triệu: “Vô sản toàn thế giới và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại” Điều kiện lịch sử

mới đòi hỏi chính đảng của giai cấp công nhân phải thực sự là đội tiên phong chính trị, có khả năng lãnh đạo giai cấp công nhân, nhân dân lao động đấu tranh giành thắng lợi Trong khi đó các lãnh tụ của Quốc tế II đã xét lại chủ nghĩa Mác, chuyển từ lập trường cách mạng vô sản sang phản cách mạng, thỏa hiệp và theo đuôi giai cấp tư sản, biến các Đảng dân chủ – xã hội thành các đảng cải lương Tình hình đó ảnh hưởng rất lớn đến phong trào cách mạng

ở Nga Với những tác phẩm lý luận xuất sắc V.I.Lênin đã đấu tranh quyết liệt, đánh bại những tư tưởng, quan điểm của bọn cơ hội xét lại, phát triển sáng tạo những tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về chính đảng cách mạng, xây dựng nên lý luận hoàn chỉnh về xây dựng đảng kiểu mới của giai cấp công nhân

Trong tác phẩm Làm gì ? V.I.Lênin đã đề cập và luận chứng cho một

số luận điểm cơ bản về tính quy luật của sự ra đời, củng cố và phát triển Đảng của giai cấp công nhân Tính quy luật đó được bắt nguồn từ nhu cầu thực tiễn cần phải có một lý luận cách mạng khoa học và cách mạng soi đường cho

cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai cấp tư sản:“Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng”[13; 30] Từ

đó, V.I.Lênin khẳng định sự ra đời Đảng của giai cấp vô sản là dựa trên sự kết hợp của chủ nghĩa Mác (lý luận khoa học – cách mạng) với thực tiễn phong trào công nhân – nền tảng tư tưởng cho sự hình thành ý thức dân chủ – xã hội cách mạng, cần phải được truyền bá vào phong trào công nhân Nga Điều đólại chỉ có thể thực hiện được một khi giai cấp công nhân phải được tổ chức thành chính đảng, phải có chính đảng của mình V.I.Lênin đã kế thừa quan điểm mácxít về Đảng của giai cấp công nhân và đặt nền móng cho lý luận về

Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân V.I.Lênin cho rằng: “Cao trào tự phát của quần chúng càng tăng lên và phong trào càng mở rộng thì sự cần thiết có một ý thức cao trong công tác lý luận chính trị và tổ chức của Đảng dân chủ – xã hội càng phải tăng lên vô cùng nhanh chóng hơn”[13;67]

Lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin nói chúng và lý luận V.I.Lênin nói riêng về xây dựng Đảng Cộng sản đã trải qua một quá trình hình thành và phát triển trong phong trào cách mạng của giai cấp công nhân với những thuộc tính cơ bản là cách mạng và khoa học Đòi hỏi những người cộng sản phải nắm vững những nội dung cơ bản và quán triệt, vận dụng sáng tạo trong hoạt động thực tiễn cho phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể Chính C.Mác và Ph.Ăngghen đã từng nói rằng, lý luận của các ông không phải là giáo điều mà

là kim chỉ nam cho hành động Theo quan niệm của V.I.Lênin: “Chúng ta không hề coi lý luận của Mác như là một cái gì đã xong xuôi hẳn và bất khả xâm phạm; trái lại chúng ta tin rằng lý luận đó chỉ đặt nền móng cho môn khoa học mà những người xã hội chủ nghĩa cần phải phát triển hơn nữa về mọi mặt, nếu họ không muốn trở thành lạc hậu với cuộc sống”[12; 232] Chủ

nghĩa Mác, trong đó có lý luận về Đảng Cộng sản được V.I.Lênin bảo vệ và phát triển trong điều kiện chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang thời kỳ đế quốc chủ nghĩa vào những năm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Do vậy, khi tiếp cận nghiên cứu vận dụng lý luận của Lênin về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, chính là nghiên cứu vận dụng lý luận của V.I.Lênin về chính Đảng

vô sản kiểu mới của giai cấp công nhân, chính là nghiên cứu vận dụng lý luận xây dựng Đảng Cộng sản của chủ nghĩa Mác ở trình độ phát triển cao của nó Công lao to lớn của V.I.Lênin thể hiện không chỉ ở sự kế thừa và phát triển toàn diện các nguyên lý xây dựng Đảng Cộng sản theo tư tưởng C.Mác và Ph.Ăngghen, mà còn đưa ra một cách hoàn chỉnh những nguyên tắc tổ chức của một Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Trong phạm vi hạn hẹp của khóa luận này, tác giả xin đề cập những nội dung cơ bản nhất lý luận của V.I.Lênin về xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân về nền tảng tư tưởng, về lĩnh vực chính trị và về nguyên tắc tổ chức của Đảng

Trong điều kiện Đảng cầm quyền, Đảng là lực lượng lãnh đạo hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội và là một bộ phận của hệ thống đó Khi Đảng Cộng sản cầm quyền, một trong những đặc điểm lớn nhất là nhiệm vụ chính trị của đảng đã thay đổi căn bản Từ chỗ chưa có chính quyền đến có chính quyền là một bước ngoặt căn bản của cách mạng, đó là một bước phát triển về chất của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Trước kia nhiệm vụ lật đổ chế độ xã hội cũ, đến nay là xây dựng chế độ xã hội mới – bao hàm cả nhiệm

vụ bảo vệ thành quả cách mạng đã đạt được Nếu trước đây nhiệm vụ hàng đầu của Đảng là lãnh đạo phong trào đấu tranh cách mạng giành chính quyền, đến nay nhiệm vụ hàng đầu của Đảng là lãnh đạo công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế – xã hội Theo quan điểm của V.I.Lênin việc giành chính quyền

là một thắng lợi có ý nghĩa quyết định trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng Và người đã đề cập vị trí, vai trò quan trọng đặc biệt của chính quyền Nhà nước:

Chính quyền Nhà nước là công cụ sắc bén, để thông qua đó Đảng thực hiện sự lãnh đạo của mình đối với xã hội Trong hệ thống chính trị (chuyên chính vô sản) của chủ nghĩa xã hội, Nhà nước giữ vị trí trung tâm và có vai trò cực kỳ quan trọng Sự lãnh đạo của Đảng tập trung ở Nhà nước và Nhà nước là tổ chức thể hiện sự tập trung nhất quyền lực của nhân dân để quản lý

là người lãnh đạo V.I.Lênin viết: “Chủ nghĩa Mác giáo dục công nhân, là giáo dục đội tiền phong của giai cấp vô sản, đội tiền phong này có đủ sức nắm chính quyền và dẫn dắt toàn dân tiến lên chủ nghĩa xã hội, đủ sức lãnh đạo và tổ chức một chế độ mới, đủ sức làm thầy, làm người dẫn đường, làm lãnh tụ của tất cả những người lao động và những người bị bóc lột để giúp họ

tổ chức đời sống xã hội của họ, mà không cần đến giai cấp tư sản và chống lại giai cấp tư sản”[16; 33]

Trong tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” V.I.Lênin đã đề cập nhiệm

vụ của Đảng phải lãnh đạo xây dựng và phát huy vai trò của Nhà nước chuyên chính vô sản trong xây dựng xã hội mới Người yêu cầu Đảng phải phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên Đảng là hạt nhân lãnh đạo, nhưng chuyên chính vô sản không thể được thực hiện chỉ bằng lực lượng của Đảng mà còn phải được thực hiện bằng những tổ chức chính trị

xã hội, đặc biệt, Đảng phải chăm lo đến lợi ích và quan tâm phát huy quyền làm chủ của quần chúng nhân dân lao động trên mọi lĩnh vực Trong hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội, Nhà nước là một bộ phận hợp thành rất quan trọng, Nhà nước gắn liền với Đảng với đông đảo quần chúng trên tất cả các lĩnh vực quản lý xã hội Trong đó quản lý kinh tế – xã hội là vũ khí mạnh mẽ

để thực hiện nhiệm vụ của hệ thống chính trị V.I.Lênin đã xác định rõ: “Toàn

bộ công tác của Đảng được tiến hành thông qua các Xô Viết, bao gồm những quần chúng lao động không phân biệt nghề nghiệp”[19; 39]

Với quan điểm của V.I.Lênin về vị trí, vai trò của Đảng Cộng sản, về mối quan hệ giữa Đảng Cộng sản với các tổ chức trong hệ thống chính trị, đặcbiệt đối với Nhà nước Như vậy, nếu buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng là sai lầm về nguyên tắc, là thủ tiêu sức mạnh của Nhà nước và của cả hệ thống chính trị trong chủ nghĩa xã hội, là mở đường cho những phần tử phản động phá hoại chính quyền, đưa đất nước trở lại con đường tư bản chủ nghĩa Tư tưởng đó của V.I.Lênin là cơ sở để khắc phục bệnh chuyên quyền độc đoán trong Đảng, hoặc là Đảng bao biện làm thay công việc của Nhà nước và các

tổ chức khác trong hệ thống chính trị xã hội

CHƯƠNG 2

LÝ LUẬNCỦA V.I.LÊNIN VỀ CHÍNH ĐẢNG VÔ SẢN KIỂU MỚI

CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN

Phát triển sáng tạo những luận điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về chính đảng độc lập của giai cấp công nhân, sau khi khái quát một cách khoa học và phân tích toàn bộ kinh nghiệm đã tích lũy được của phong trào công nhân Nga, với những điều kiện lịch sử mới trong thời đại đế quốc chủ nghĩa

và cách mạng vô sản V.I.Lênin đã xây dựng nên lý luận về Đảng cách mạng của giai cấp công nhân, một Đảng khác hẳn về chất so với các Đảng cơ hội chủ nghĩa trong Quốc tế II

Những lý luận của V.I.Lênin về xây dựng Đảng kiểu mới được thể hiện qua các tác phẩm tiêu biểu viết trước Cách mạng Tháng Mười năm 1917 như:

Những người bạn dân là thế nào và họ đã chống lại những người dân chủ ra sao; Làm gì ?; Hai sách lược của Đảng xã hội dân chủ trong cuộc cách mạng dân chủ; Một bước tiến, hai bước lùi; Nhà nước và cách mạng; Cách mạng

vô sản và tên phản bộ Cau-xky; Thư gửi người đồng chí và những nhiệm vụ của chúng ta; Về thái độ của Đảng công nhân đối với tôn giáo,… Tuy nhiên, với ba tác phẩm lớn được viết trong những năm đầu thế kỷ XX như: Làm gì?; Một bước tiến, hai bước lùi và Hai sách lược của Đảng dân chủ – xã hội trong cách mạng dân chủ, V.I.Lênin đã đấu tranh rất quyết liệt với bọn cơ hội

xét lại do Máctốp đứng đầu, hình thành khá hoàn chỉnh lý luận xây dựng một chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân về tư tưởng, chính trị và tổ chức Dựa trên những quan điểm của V.I.Lênin, Đảng Bônsêvích Nga đã ra đời năm

1903, Cách mạng Tháng Muời Nga giành thắng lợi năm 1917 và theo sáng kiến của V.I.Lênin năm 1919, Quốc tế III – Quốc tế Cộng sản được thành lập Trên cơ sở kế thừa, phát triển những tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen và từ thực tiễn xây dựng Đảng vô sản của giai cấp công nhân ở Nga, V.I.Lênin còn

2.1 Về nền tảng tư tưởng của Đảng

Theo C.Mác và Ph.Ăngghen, Đảng là đội tiên phong do đó, trước hết Đảng phải có lý luận tiên phong dẫn đường Nói về tầm quan trọng của lý luận Ph.Ăngghen khẳng định, cuộc đấu tranh vĩ đại của Đảng dân chủ - xã hội không phải chỉ có hai hình thức chính trị và kinh tế mà còn có ba hình thức, Ph.Ăngghen đặt cuộc đấu tranh lý luận ngay với cuộc đấu tranh chính trị và kinh tế, vấn đề lý luận ngày càng quan trọng đối với người lãnh đạo Thực tiễn cách mạng đã cho thấy bất cứ vấn đề lớn nhỏ nào nếu chưa được sáng tỏ

về mặt lý luận thì hoạt động cụ thể sẽ đi vào trong lúng túng Thậm chí có thể rơi vào bế tắc, khi đó có thể hoang mang mất phương hướng Tư tưởng này được C.Mác và Ph.Ăngghen sớm đề cập trong những tác phẩm như: Gia đình thần thánh; Hệ tư tưởng Đức; Tuyên ngôn của Đảng cộng sản; Những người cộng sản Các – hai – nơ – xten…Ngay trong tác phẩm Hệ tư tưởng Đức (1845-1846), sau khi nghiên cứu, tổng kết lịch sử tư tưởng nhân loại, C.Mác

và Ph.Ăngghen chỉ ra rằng: “trong mọi thời đại, những tư tưởng của giai cấp thống trị là những tư tưởng thống trị Điều đó có ý nghĩa là giai cấp nào là lực lượng vật chất thống trị trong xã hội thì cũng là lực lượng tinh thần thống trị trong xã hội Giai cấp nào chi phối những tư liệu sản xuất vật chất thì cũng chi phối luôn cả những tư liệu sản xuất tinh thần”[24; 66] Chân lý này

hơn hai năm sau đã được khẳng định lại trong Tuyên ngôn của Đảng cộng

cộng sản “tuyệt nhiên không dựa trên những ý niệm, những nguyên lý do một nhà cải cách thế giới nào phát minh hay phát hiện ra Những nguyên lý ấy chỉ

là biểu hiện khái quát của những quan hệ thực tại của một cuộc đấu tranh giai cấp hiện có, của một sự vận động lịch sử đang diễn ra trước mắt chúng ta”[26; 614 - 615]

Để bảo vệ hệ tư tưởng khoa học - cách mạng của Đảng Cộng sản, trong suốt quá trình xây dựng và tuyên truyền quan điểm lý luận của Đảng, C.Mác

và Ph.Ăngghen cũng luôn đấu tranh phê phán các trào lưu tư tưởng phản động như: Chủ nghĩa xã hội chân chính (Đức), Chủ nghĩa xã hội bảo thủ, chủ nghĩa

cơ hội, chủ nghĩa bè phái…Trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định: Những người phát sinh ra những hệ tư tưởng ấy thực ra đều không nhận rõ sự đối kháng giữa các giai cấp, cũng như thấy rõ tác dụng của những yếu tố phá hoại nằm ngay trong bản thân xã hội thống trị Song, những người đó lại không nhận thấy, ở phía giai cấp vô sản, một tính chủ động lịch sử nào, một cuộc vận động chính trị nào của bản thân giai cấp

vô sản cả Vì sự đối kháng giữa các giai cấp phát triển song song với công nghiệp Cho nên họ càng không thấy những điều kiện cần thiết cho sự giải phóng của giai cấp vô sản và cứ đi tìm một chủ nghĩa xã hội, những quy luật

xã hội nhằm mục đích tạo ra những điều kiện ấy Như vậy, C.Mác và

Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng: “Họ đã lấy tài ba cá nhân của họ để thay thế cho hoạt động xã hội; lấy những điều kiện tư tưởng thay cho những điều kiện lịch

sử của sự giải phóng; đem một tổ chức xã hội do bản thân họ hoàn toàn, thay thế cho sự tổ chức một cách tuần tự và tự phát giai cấp vô sản thành giai cấp Đối với họ tương lai của thế giới sẽ được giải quyết bằng cách tuyên truyền mọi hành động chính trịvà nhất là mọi hành động cách mạng; họ tìm cách đạt mục đích của họ bằng phương pháp hóa bình và thử mở một con đường đi tới kinh phúc âm xã hội mới”[26; 640 - 641] Từ sự vạch trần những quan điểm

mơ hồ của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản không tưởng như vậy,

C.Mác và Ph.Ăngghen đã kết luận: “chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản không tưởng - phê phán là theo tỷ lệ nghịch với sự phát triển của lịch sử Đấu tranh giai cấp ngày càng gay gắt và càng có hình thức xác định thì cái ý định ảo tưởng với đấu tranh giai cấp ấy, cái thái độ đối lập một cách ảo tưởng với đấu tranh giai cấp ấy, càng mất hết mọi giá trị thực tiễn, mọi căn

cứ lý luận của chúng”[26; 642] C.Mác và Ph.Ăngghen không chỉ tích cực

đấu tranh phê phán, chống lại các trào lưu tư tưởng, quan điểm phản động ngoài Đảng, trong nhiều tác phẩm mà hai ông còn thể hiện tinh thần kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại phản động, chủ nghĩa vô chính phủ và chủ nghĩa bè phái trong Đảng Trong đó, tiêu biểu là cuộc đấu tranh khai trừ Ba – cu – nin ra khỏi Quốc tế I và những người theo chủ nghĩa Látxan trong phong trào công nhân Đức

Qua nghiên cứu ta thấy, vai trò của công tác tư tưởng, lý luận của C.Mác và Ph.Ăngghen đặc biệt coi trọng không chỉ trong quá trình đấu tranh thành lập Đảng mà còn có tính quyết định cho sự tồn tại và phát triển của Đảng cộng sản, cho việc khẳng định vai trò tiền phong lãnh đạo của Đảng trong suốt cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, để xây dựng Đảng về chính trị, Đảng phải gắn lý luận với phong trào công nhân, phải đấu tranh chống lại mọi quan điểm phản động, mọi sự xuyên tạc bất kỳ từ phía nào và không ngừng phát triển lý luận Nếu không có lý luận đúng đắn, khoa học,

Đảng không thể là người lãnh đạo, là người hướng dẫn cho quần chúng trong cuộc đấu tranh giành thắng lợi cuối cùng, xây dựng xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Như vậy, việc trang bị lý luận chủ nghĩa khoa học xã hội cho giai cấp công nhân là yếu tố quan trọng để nâng cao giác ngộ cho họ và việc giáo dục chủ nghĩa xã hội khoa học cho đội ngũ đảng viên

là nội dung đặc biệt quan trọng của việc xây dựng Đảng về tư tưởng

Kế thừa những tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã khẳng định rõ cơ sở tư tưởng của Đảng là học thuyết Mác, và hiện nay chúng

ta gọi là chủ nghĩa Mác – Lênin và đó chính là cơ sở tư tưởng để thành lập Đảng, để đoàn kết những người cộng sản, là cơ sở để xác định cương lĩnh, đường lối chiến lược, sách lược của Đảng

Khi nhận xét về bản chất của chủ nghĩa Mác, V.I.Lênin đã viết: “Sau khi nghiên cứu quy luật phát triển của xã hội loài người, Mác hiểu rằng chủ nghĩa tư bản phát triển tất nhiên sẽ đưa đến chủ nghĩa cộng sản – đây là điều căn bản – khi chứng minh chân lý đó, Mác chỉ dựa trên việc nghiên cứu xã hội tư bản đó một cách chính xác nhất, tỉ mỉ nhất, sâu sắc nhất, nhờ việc nắm vững đầy đủ tất cả những cái mà khoa học trước đây đã cung cấp”[19; 361]

V.I.Lênin đã chỉ rõ vai trò lý luận đối với Đảng tiên phong của giai cấp công nhân và chứng minh cơ sở cho những tư tưởng của chủ nghĩa Mác Người cho rằng nhiệm vụ hàng đầu và quan trọng nhất của Đảng Cộng sản là gắn phong trào công nhân với lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học Theo

V.I.Lênin: “Chỉ có Đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới

có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong”[13; 30] Và đã khẳng định

không thể có một Đảng xã hội chủ nghĩa vững mạnh, nếu không có lý luận cách mạng, để đoàn kết tất cả những người xã hội chủ nghĩa lại, để họ rút ra

từ trong lý luận đó tất cả những điều của họ và đem áp dụng lý luận đó vào những phương pháp đấu tranh và phương sách hành động của họ V.I.Lênin

đã từng nhấn mạnh, lý luận cách mạng chính là cơ sở để nâng cao trình độ

cho quần chúng, làm cho phong trào đấu tranh của họ từ tự phát thành tự giác

Có lý luận cách mạng là có cơ sở cho Đảng của giai cấp công nhân chống chủ nghĩa cơ hội xét lại, chống lại hệ tư tưởng tư sản Từ đó, V.I.Lênin đòi hỏi Đảng Cộng sản phải luôn luôn kiên định với chủ nghĩa Mác Các Đảng công nhân phải tiếp tục phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác một cách toàn diện, đồng thời phải biết vận dụng những nguyên lý chung vào điều kiện cụ thể của nước mình để định ra cương lĩnh đường lối, sách lược đúng đắn, phân định rõ ranh giới về mặt lý luận và tư tưởng, giữa Đảng với chủ nghĩa cơ hội

V.I.Lênin đã nêu rõ: “Trước khi thống nhất và muốn thông nhất, trước hết, phải phân rõ ranh giới một cách rõ ràng và kiên quyết”[12; 453] Đồng thời, V.I.Lênin đề cao vị trí, vai trò của công tác tổ chức, Người viết: “Sức mạnh của giai cấp công nhân đó là tổ chức, không có công tác tổ chức giai cấp công nhân sẽ không có cái gì hết Được tổ chức lại, nó sẽ là tất cả”[23; 12 – 13] Tính tổ chức là sự thống nhất hành động thực tiễn, nhưng tính tổ chức

không có tư tưởng là điều vô nghĩa, tuy vậy nếu chỉ riêng có sự thống nhất về

tư tưởng thì chưa đủ bảo đảm cho giai cấp công nhân chiến thắng mà cần thiết phải củng cố sự thống nhất tư tưởng bằng vật chất của tổ chức Điều đó theo V.I.Lênin không có một tổ chức vàng những người lãnh đạo để bảo đảm cho sự liên tục công tác, thì không thể có được một phong trào cách mạng vững chắc

Theo V.I.Lênin, một Đảng chân chính phải là một Đảng trung thành với chủ nghĩa Mác, kiên quyết đấu tranh chống mọi thứ chủ nghĩa cơ hội hòng xét lại, xuyên tạc chủ nghĩa Mác Đồng thời, phải coi chủ nghĩa Mác không phải là giáo điều mà là kim chỉ nam cho hành động, phải biết phát triển chủ nghĩa Mác một cách sáng tạo, phát triển nó về mọi mặt Và nhiệm vụ của những người cộng sản, theo V.I.Lênin, là phải học tập ngày càng nhiều hơn, tất cả các vấn đề lý luận, phải tự giải thoát ngày càng nhiều hơn, khỏi ảnh hưởng của những câu cổ truyền về thế giới quan cũ, và không bao giờ được

quên rằng chủ nghĩa xã hội, từ khi trở thành một khoa học, đòi phải được coi

là một khoa học, nghĩa là phải được nghiên cứu

2.2 Về lĩnh vực chính trị của Đảng

C.Mác – Ph.Ăngghen luận chứng mục đích của Đảng là: “lật đổ giai cấp tư sản, lập nền thống trị của giai cấp vô sản, tiêu diệt xã hội cũ, tư sản, dựa trên sự đối kháng giai cấp, và xây dựng một xã hội mới không có giai cấp

và không có chế độ tư hữu”[26; 732] Nhưng để đi tới mục đích đó phải trải

qua hai giai đoạn:

Giai đoạn thứ nhất là giai đoạn giai cấp vô sản biến thành thống

trị…giành lấy dân chủ Dưới sự lãnh đạo của Đảng vô sản, giai cấp vô sản và toàn thể người lao động giành chính quyền bằng bạo lực lật đổ giai cấp tư sản

Giai đoạn thứ hai là giai đoạn Đảng lãnh đạo giai cấp vô sản và toàn

thể người lao động sử dụng chính quyền mới được thiết lập như một công cụ

có hiệu lực nhất để tiến hành cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới

Để thực hiện được nhiệm vụ chính của mình, Đảng của giai cấp vô sản phải tuyên truyền chủ nghĩa cộng sản khoa học vào phong trào công nhân, giúp giai cấp công nhân hiểu rõ sứ mệnh lịch sử của mình, thấy rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản, đểgiai cấp vô sản có thể và có thể tự mình giải phóng mình thì Đảng của giai cấp vô sản phải đào tạo ra một đội ngũ cán bộ Đội ngũ cán bộ của Đảng là người tuyên truyền tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản vào giai cấp công nhân để giai cấp công nhân thấy được bản chất bóc lột của chế độ tư bản, thấy được sứ mệnh lịch sử của mình; đồng thời thoát khỏi ảnh hưởng của các đảng tư sản Nếu Đảng của giai cấp công nhân không đào tạo

ra được đội ngũ cán bộ để làm người tuyên truyền chủ nghĩa cộng sản, thì chủ nghĩa cộng sản không thể đến được với giai cấp công nhân, khi đó, giai cấp công nhân vẫn phân tán, chưa thể trở thành giai cấp đối lập với giai cấp tư sản, cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại giai cấp tư sản chẳng

áp bức muốn thoát khỏi thì phải đứng lên giành chính quyền “Như vậy là, báo chí phải làm rõ những nguyên nhân của sự áp bức của tầng lớp quan lại, tầng lớp quý tộc và giai cấp tư sản mà những người vô sản, những người tiểu nông và tiểu tư sản thành thị phải chịu vì chính họ hình thành “nhân dân” ở Đức; phải làm sáng tỏ cái gì đã quyết định sự xuất hiện không những của ách

áp bức chính trị mà trước hết là của ách áp bức xã hội và việc áp bức đó có thể bị thủ tiêu bằng những thủ đoạn gì; phải chứng minh rằng việc những người vô sản, tiểu nông và tiểu tư sản thành thị giành chính quyền là điều kiện tiên quyết để vận dụng những thủ đoạn đó”[26; 384 - 385]

Sau khi tổ chức giai cấp vô sản thành giai cấp, nhiệm vụ của Đảng vô sản là tổ chức và lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến hành cuộc đấu tranh giai cấp Đây là nhiệm vụ quan trọng của Đảng vô sản vì giai cấp tư sản thống trị luôn tìm mọi cách duy trì quan hệ sản xuất tư nhân tư bản chủ nghĩa không còn phù hợp với lực lượng sản xuất phát triển ngày càng cao Đảng phải đề ra chiến lược, sách lược và phương pháp đấu tranh đúng đắn cho giai cấp công nhân Trong cuộc đấu tranh đó: một mặt hướng các nội dung đấu tranh vào đấu tranh chính trị, mặt khác phải sử dụng đấu tranh kinh

tế làm phương tiện và cơ sở để đấu tranh chính trị nhanh chóng giành được

thắng lợi C.Mác và Ph.Ăngghen khẳng định: “…Bất cứ cuộc đấu tranh nào cũng là một cuộc đấu tranh chính trị…”[26; 608]

Như vậy, nhiệm vụ của các Đảng vô sản là phải giáo dục tuyên truyền, thuyết phục, giúp những người vô sản thấy rõ sứ mệnh lịch sử của mình, đồng thời tập trung họ thành giai cấp vô sản và tổ chức có mục đích, lãnh đạo họ đấu tranh giành chính quyền Sau khi lãnh đạo giai cấp vô sản giành lấy chính quyền, Đảng phải tiếp tục lãnh đạo giai cấp vô sản nắm lấy chính chính quyền, và để họ tự làm chủ được vận mệnh của mình, đòi hỏi Đảng phải tiếp tục huấn luyện, giáo dục họ mới thực hiện được việc nắm lấy chính quyền một cách đúng nghĩa Các Đảng vô sản phải hướng giai cấp vô sản chuyển từ việc đấu tranh giành lấy chính quyền chuyển sang bảo vệ chính quyền và xây dựng chính quyền vững mạnh Để làm được điều này đòi hỏi các Đảng vô sản phải tiếp tục lãnh đạo chính quyền Nhà nước, thông qua Nhà nước, Đảng thực hiện sự nghiệp lãnh đạo toàn xã hội và tạo nên sự gắn bó chặt chẽ giữa Đảng với giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn xã hội

Trong quá trình lãnh đạo, các chính đảng vô sản phải lãnh đạo quá trình

tổ chức thực hiện cương lĩnh chính trị Nhưng trước tiên: Đảng phải kiên định với mục tiêu, nhiệm vụ chung của cương lĩnh – đó là tiến tới xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa Trong từng giai đoạn cách mạng, Đảng phải đề ra chương trình hành động cụ thể, với những phương pháp, hình thức, đấu tranh phù hợp Khi đề ra đường lối chủ trương cụ thể phải tính đến những nguyên tắc chung bắt buộc phải tuân thủ, phải gắn mục đích trước mắt của giai cấp với mục đích cuối cùng C.Mác và Ph.Ăngghen đã đề ra những biện pháp chung cho cách mạng nhằm có thể áp dụng ở những nước tư bản đang phát triển thời

bấy giờ Trong tác phẩm “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”, khi giai cấp vô sản chưa giành được chính quyền “giai cấp vô sản sẽ dùng sự thống trị chính trị của mình để từng bước một đoạt lấy toàn bộ tư bản trong tay giai cấp tư sản, để tập trung tất cả những công cụ sản xuất vào trong tay nhà nước, tức là trong tay giai cấp vô sản đã được tổ chức thành giai cấp thống trị, và lược mềm dẻo, linh hoạt trong đấu tranh mà những người cộng sản cần phải thấm nhuần và vận dụng

Cùng với việc xây dựng nền tảng tư tưởng, lý luận thì vấn đề về bản chất giai cấp công nhân của Đảng là một nội dung rất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân theo quan điểm của V.I.Lênin Trên cơ sở xây dựng và củng cố nền tảng tư tưởng cùng với bản chất giai cấp công nhân của Đảng, V.I.Lênin đã vạch ra một kế hoạch xây dựng Đảng có tính sáng tạo để chuẩn bị về mặt tổ chức cho việc xây dựng Đảng công nhân dân chủ – xã hội Nga V.I.Lênin đã đề cập một cách toàn diện các nguyên tắc xây dựng Đảng như: nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình trong Đảng,… nhằm tăng cường sức chiến đấu của Đảng, giúp Đảng lãnh đạo sự nghiệp cách mạng đi đến thắng lợi

Như vậy, qua nghiên cứu luận điểm của V.I.Lênin: lấy chủ nghĩa Mác

làm cơ sở tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng thể hiện sự phát triển của V.I.Lênin là người yêu cầu Đảng Cộng sản phải: Tiên phong về mặt lý luận, phải tuyên truyền lý luận chủ nghĩa Mác cho quần chúng lao động Thường xuyên tiến hành công tác tổng kết thực tiễn để bổ sung, phát triển lý luận cách mạng Kiên định chủ nghĩa Mác, nhưng không có nghĩa

là rập khuôn, giáo điều, máy móc… mà phải sáng tạo, nhưng không cực đoan Tích cực đấu tranh bảo vệ chủ nghĩa Mác, và cách bảo vệ tốt nhất chính là sự vận dụng và phát triển sáng tạo trên mọi lĩnh vực hoạt động của Đảng Cộng sản

2.3 Về nguyên tắc tổ chức của Đảng

Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng không chỉ quan trọng và ở vị trí hàng đầu mà còn phải gắn liền với xây dựng Đảng về mặt tổ chức Tổ chức cũng là một công việc rất quan trọng, mọi công việc nếu không có tổ chức thì hầu như không thể thành công Đối với Đảng của giai cấp công nhân tổ chức như thế nào là trong sạch, vững mạnh đã trở thành vấn đề quan trọng nhất và quyết định trong xây dựng Đảng

Đảng hoạt động theo nguyên tắc và hình thức nhất định, do đó C.Mác

và Ph.Ăngghen luôn luôn khẳng định vai trò to lớn, mang ý nghĩa quyết định của tổ chức Đảng Hai ông cho rằng Đảng cộng sản là đội tiên phong có tổ chức của giai cấp công nhân, toàn bộ đời sống và hoạt động của Đảng được xây dựng trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học Do vậy, Đảng cộng sản phải được tổ chức chặt chẽ và có kỷ luật bắt buộc đối với mọi đảng viên, phải có sự thống nhất chặt chẽ về mặt tư tưởng và tổ chức trong Đảng

Vì vậy, xây dựng Đảng cộng sản thành một đảng độc lập, thống nhất, có hệ thống tổ chức chặc chẽ và kỷ luật nghiêm minh là một trong những nguyên tắc hết sức quan trọng được C.Mác và Ph.Ăngghen đề cập trong nhiều tác phẩm từ cuối những năm 40 của thế kỷ XIX, ngay khi tổ chức liên đoàn những người cộng sản vừa mới ra đời.Nghiên cứu các tác phẩm của C.Mác và Ph.Ăngghen cho thấy, nội dung tư tưởng, quan điểm xây dựng Đảng về tổ chức gồm nhiều vấn đề hết sức cơ bản như: vấn đề xây dựng Điều lệ; xây dựng hệ thống tổ chức Đảng; vấn đề cán bộ; đảng viên; nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng

Và những nguyên tắc của V.I.Lênin trong việc xây dựng Đảng về tổ chức có quan hệ với nhau rất chặt chẽ, nó có ý nghĩa rất lớn, quyết định đến việc Đảng của giai cấp công nhân có hoàn thành được sứ mệnh lịch sử của mình hay không ? Có đủ sức lãnh đạo quần chúng nhân dân tiến hành cuộc đấu tranh lật đổ giai cấp tư sản, xây dựng xã hộ mới – xã hội cộng sản chủ

nghĩa hay không ? Nhưng nếu Đảng chỉ mạnh về tổ chức thôi thì chưa đủ mà Đảng của giai cấp vô sản sản phải được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận, tư tưởng của chủ nghĩa Mác, Đảng phải đại diện cho quần chúng nhân dân, là đội tiên phong lãnh đạo của giai cấp công nhân và nhân dân lao động thông qua cương lĩnh, điều lệ của mình Đó là những điều kiện cần và đủ để một Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân có thể hoàn thành xuất sắc được nhiệm

vụ của mình Sự ra đời của Đảng Công nhân dân chủ – xã hội Nga năm 1903 được tổ chức theo những nguyên tắc trong lý luận của V.I.Lênin về Đảng kiểu mới đã chứng minh sự thắng lợi của tư tưởng của V.I.Lênin trong việc xây dựng Đảng trên cơ sở của chủ nghĩa quốc tế vô sản

Với ba tác phẩm lớn được viết trong những năm đầu thế kỷ XX như: Làm gì ?; Một bước tiến, hai bước lùi và Hai sách lược của Đảng dân chủ –

xã hội trong cách mạng dân chủ, V.I.Lênin đã đấu tranh rất quyết liệt với bọn

cơ hội xét lại do Máctốp đứng đầu, hình thành khá hoàn chỉnh lý luận xây dựng một chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân về tư tưởng, chính trị

và tổ chức Dựa trên những quan điểm của V.I.Lênin, Đảng Bônsêvích Nga

đã ra đời năm 1903, Cách mạng Tháng Mười Nga giành thắng lợi năm 1917

và theo sáng kiến của V.I.Lênin năm 1919, Quốc tế III – Quốc tế Cộng sản được thành lập

Như vậy, trên cơ sở kế thừa, phát triển những tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen và từ thực tiễn xây dựng Đảng vô sản của giai cấp công nhân ở Nga, V.I.Lênin đã đề ra những nguyên tắc cơ bản về xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân như sau:

1 Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động

của Đảng Cộng sản.V.I.Lênin khẳng định: “Học thuyết của Mác là học thuyết vạn năng vì nó là học thuyết chính xác Nó là một học thuyết hoàn bị và chặt chẽ…”[22; 23] và Người khẳng định: chủ nghĩa Mác chính là nền tảng tư

tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng vô sản cách mạng

V.I.Lênin đánh giá rất cao vai trò và tầm quan trọng của lý luận cách mạng Theo Người, không có lý luận cách mạng thì sẽ không có phong trào cách mạng, và khi nó đã thâm nhập vào quần chúng thì nó sẽ trở thành sức mạnh vật chất to lớn

Vì vậy, “Trước hết và trên hết phải xem lý luận là kim chỉ nam cho hành động”[22; 58]

2 Đảng Cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có

tổ chức chặt chẽ nhất, cách mạng nhất, là hình thức tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân V.I.Lênin cũng chỉ ra vai trò tiên phong của Đảng được thể

hiện trước hết trên lĩnh vực lý luận: “Chỉ có đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò người chiến sĩ tiền phong”[18; 32] Đảng không những là đội tiền phong mà còn là đội ngũ có tổ

chức của giai cấp công nhân Đảng phải lãnh đạo cuộc đấu tranh thực tiễn của giai cấp công nhân, của toàn thể những người lao động, hướng cố gắng của họ vào một mục đích Mà điều đó chỉ có thể thực hiện được trường hợp nếu như tất cả các đảng viên trong đảng phải được tổ chức lại, đoàn kết bằng sự thống nhất ý chí, tham gia vào một trong các tổ chức của Đảng, phục tùng tất cả mọi nghị quyết của Đảng và mọi yêu cầu của kỷ luật đảng V.I.Lênin giải thích:

“nếu tôi nói rằng đảng phải là một tổng số (không phải là một tổng số đơn giản trong số học mà là một tổng hợp) các tổ chức… như thế, tôi muốn trình bày một cách tuyệt đối rõ ràng và chính xác rằng tôi muốn và tôi đòi hỏi đảng, đội tiền phong của giai cấp, phải hết sức có tổ chức, rằng đảng chỉ nên thu nhận những phần tử ít nhất cũng phải chấp nhận một tính tổ chức tối thiểu”[14; 285 – 286]

Đảng mácxít là một bộ phận của giai cấp công nhân, là đội quân tiên phong của giai cấp đó Do vậy, Đảng không thể hòa lẫn với toàn bộ giai cấp như những người Mensêvích đã làm Ai hòa lẫn đảng và giai cấp thì người đó

đã thủ tiêu đảng Đảng phải có những điều khoản lựa chọn những phần tử tiên