Hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên fanpage “vov1 thời sự” của đài tiếng nói việt nam (khảo sát chương trình “chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “chat với người nổi tiếng”, từ tháng 7 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN CHU HỒNG NHUNG HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH TRỰC TIẾP TRÊN FANPAGE

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

CHU HỒNG NHUNG

HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG CHƯƠNG TRÌNH

PHÁT THANH TRỰC TIẾP TRÊN FANPAGE

“VOV1-THỜI SỰ” CỦA ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM

(Khảo sát chương trình “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”,

“Chat với người nổi tiếng”, từ tháng 7 - 12/2019)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

HÀ NỘI - 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

CHU HỒNG NHUNG

HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG CHƯƠNG TRÌNH

PHÁT THANH TRỰC TIẾP TRÊN FANPAGE

“VOV1-THỜI SỰ” CỦA ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM

(Khảo sát chương trình “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”,

“Chat với người nổi tiếng”, từ tháng 7 - 12/2019)

Chuyên ngành : Phát thanh – Truyền hình

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS PHẠM THỊ THANH TỊNH

HÀ NỘI – 2020

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn cao học

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS,TS NGUYỄN THỊ TRƯỜNG GIANG

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” của Đài Tiếng nói Việt Nam (Khảo sát chương trình “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”,

“Chat với người nổi tiếng”, từ tháng 7 - 12/2019)” là công trình nghiên cứu

của riêng tôi Luận văn được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của PGS, TS Phạm Thị Thanh Tịnh Các số liệu, thống kê, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực Các thông tin tham khảo đều được trích dẫn nguồn đầy đủ Kết luận trong luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình

nghiên cứu nào

Tác giả luận văn

Chu Hồng Nhung

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các phòng ban, các giảng viên của Học viện Báo chí & Tuyên truyền

Xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo của Khoa Phát thanh – Truyền hình, Học viện Báo chí & Tuyên truyền đã tận tình dạy bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập

Xin chân thành cảm ơn PGS, TS Phạm Thị Thanh Tịnh đã tâm huyết

và tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các nhà báo, phóng viên, kỹ thuật viên của Hệ Thời sự - Chính trị - Tổng hợp VOV1, Đài Tiếng Nói Việt Nam và công chúng Hà Nội đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo nhiều điều kiện thuận lợi để tôi thu thập được những số liệu, ý kiến và thực hiện đề tài

Những thông tin thu thập được và những ý kiến góp ý của các thầy cô giáo, các anh chị phóng viên, nhà báo, công chúng là những tư liệu vô cùng thiết thực và quý giá, là cơ sở quan trọng để tôi có thể hoàn thành được luận văn này

Tác giả luận văn

Chu Hồng Nhung

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

ĐTNVN: Đài Tiếng Nói Việt Nam HVBCTT: Học viện Báo chí & Tuyên truyền MXH: Mạng xã hội

PTTH: Phát thanh - Truyền hình CTPT: Chương trình phát thanh PTTT: Phát thanh trực tiếp HĐTT: Hoạt động tương tác

DANH MỤC ẢNH

Ảnh 1.1: Phóng viên VTC Live Stream tại Cuộc họp khẩn về sự việc liên

quan đến COVID-19 tại Hà Nội phát trực tiếp trên Fanpage “VTC

Now 21

Ảnh 1.2: Thống đốc Tiểu bang New York Andrew Cuomo và Thị trưởng

Thành phố New York Bill de Blasio cung cấp thông tin về tình hình

chống đại dịch COVID-19 của Tiểu bang New York (Mỹ) 29

Ảnh 1.3: Phóng viên Anna Coren của CNN phỏng vấn người dân ở bên ngoài

một ngôi nhà ở Moruya, Australia, trên bờ biển phía nam New South

Wales 29

Ảnh 1.4: Phóng viên đài truyền hình EuroNews Live Stream trên Fanpage

“Euronews en français” về cuộc giải cứu nạn nhân sau trận động đất ở

thành phố Durres, Albania ngày 26/11/2019 30

Ảnh 1.5: Live Stream Chuyên gia giải đáp thắc mắc về “Tiêm chủng phòng

bệnh cho người lớn & Vắc xin mới phòng bệnh Bạch hầu, Uốn ván,

Ho gà” trên Fanpage “Trung tâm tin tức VTV24” ngày 10/3/2020 31

Ảnh 1.6: Live Stream “Phỏng vấn trực tuyến xử phạt tài xế vi phạm nồng độ

cồn” trên Fanpage “VnExpress.vn” ngày 7/1/2020 31

Ảnh 1.7: Live Stream “Tường thuật trực tiếp Lễ bế mạc Sea Games 30” trên

Fanpage “VOV2 Cuộc sống muôn màu” ngày 11/12/2019 32

Ảnh 2.1: Khách mời tương tác nguội trong “Chat với người nổi tiếng” sau khi

kết thúc Live Stream 55

Ảnh 2.2: Công ty thảo dược tương tác nguội trong “Chuyên gia của bạn” sau

khi kết thúc Live Stream số 25/7/2019 55

Ảnh 2.3: Thông tin bài đăng trên Live Stream chương trình “Chuyên gia của

bạn” số 23/11/2019 59

Ảnh 2.4: Live Stream “360 độ sức khỏe” số 22/12/2019 hiển thị chia 2 màn hình 60

Ảnh 2.5: Các Live Stream đã phát được lưu trong mục “Video” của Fanpage

“VOV1 – Thời sự” 60

Ảnh 2.6: Khách mời tương tác nguội trong “360 độ sức khỏe” sau khi kết thúc

Live Stream 65

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Thống kê số lượng tương tác cao nhất, thấp nhất, trung bình trong

“Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng”

6 tháng cuối năm 2019 56 Bảng 2.2: Mức độ trả lời bình luận và tin nhắn trên Fanpage “VOV1 – Thời

sự” của 3 chương trình sau khi Live Stream kết thúc theo khảo sát công chúng 66 Bảng 2.3: Công chúng Hà Nội trả lời việc “Chuyên gia của bạn” và “360 độ sức khỏe

”tiếp tục tương tác sau khi kết thúc Live Stream bằng cách nào 66 Bảng 2.4: Lịch phát sóng “Chuyên gia của bạn” Live Stream trên Fanpage

“VOV1 – Thời sự” 6 tháng cuối năm 2019 75 Bảng 2.5: Lịch phát sóng “360 độ sức khỏe” Live Stream trên Fanpage

“VOV1 – Thời sự” 6 tháng cuối năm 2019 76 Bảng 2.6: Lịch phát sóng “Chat với người nổi tiếng” Live Stream trên

Fanpage “VOV1 – Thời sự” 6 tháng cuối năm 2019 76

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Số lượng tương tác của công chúng được khảo sát trong 3

chương trình “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng” Live Stream trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” 64 Biểu đồ 2.2 Mức độ hài lòng của công chúng khi tương tác với các chương

trình được khảo sát Live Stream trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” 68 Biểu đồ 2.3: Mức độ trả lời bình luận và tin nhắn trên Fanpage “VOV1 – Thời sự”

của “Chat với người nổi tiếng” theo khảo sát công chúng Hà Nội 72 Biểu đồ 2.4: Lý do công chúng Hà Nội nghe, xem Live Stream mà không

tương tác 78

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH TRỰC TIẾP TRÊN FACEBOOK 14

1.1 Một số khái niệm liên quan đề tài 14

1.2 Vai trò của hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên Fanpage Facebook 24

1.3 Hoạt động Live Stream trên Facebook của các cơ quan báo chí trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay 28

1.4 Các yêu cầu về hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên Facebook 32

Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH TRỰC TIẾP TRÊN FANPAGE “VOV1 – THỜI SỰ” 41

2.1 Giới thiệu Fanpage “VOV1 – Thời sự” và chương trình “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng” 41

2.2 Kết quả khảo sát hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” từ 7/2019 đến 12/2019 44

2.3 Đánh giá thành công và hạn chế của hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” 61

Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH TRỰC TIẾP TRÊN FANPAGE “VOV1 - THỜI SỰ” 80

3.1 Những vấn đề đặt ra 80

3.2 Một số giải pháp 84

KẾT LUẬN 98

TÀI LIỆU THAM KHẢO 101

PHỤ LỤC 106

TÓM TẮT LUẬN VĂN 151

MỞ ĐẦU

1 Lý do nghiên cứu đề tài

Hiện nay, MXH Facebook là một hiện tượng với cách thức chuyển tải thông tin cực nhanh, cực rộng và phạm vi tương tác đa chiều không phân biệt thời gian và không gian Tính đến quý 3 năm 2019, Facebook có khoảng 2,449 tỷ người truy cập hàng tháng trên toàn thế giới và khoảng 45,3 triệu người dùng ở Việt Nam [56] Chính bởi những tiện ích ưu việt của Facebook

mà công chúng ưa thích tiếp cận với những thông tin từ MXH này Facebook đang tác động mạnh mẽ tới toàn xã hội, trong đó có báo chí

MXH và báo chí có mối quan hệ tác động qua lại hai chiều với nhau MXH tác động báo chí bằng cách: MXH cung cấp thông tin, đề tài rộng rãi, sát thực cho báo chí MXH là một kênh giúp thông tin báo chí được quảng bá rộng rãi, là một kênh tương tác giữa báo chí với độc giả MXH là một kênh phản biện với thông tin báo chí MXH tác động đến cách thức tác nghiệp của nhà báo, làm thay đổi quy trình làm báo truyền thống Báo chí tác động MXH bởi: Báo chí là nguồn tư liệu, đề tài cho thông tin trên MXH Báo chí tiếp nhận, kiểm chứng và “chính thống hóa” thông tin trên MXH Báo chí ngăn chặn và giảm thiểu tác hại của thông tin sai lệch nảy sinh trên MXH Báo chí định hướng thông tin trên MXH

Nhu cầu tự thân của báo chí trong cuộc “tranh giành” công chúng với các phương tiện truyền thông đại chúng khác, đặc biệt là MXH đang là vấn đề sống còn của thời đại 4.0 Và việc làm thế nào để phát huy mối quan hệ giữa báo chí và MXH để góp phần định hướng thông tin trong xã hội hiện nay đã, đang làm “đau đầu” những nhà quản lý và chính bản thân các nhà báo Rất nhiều cơ quan báo in, báo mạng điện tử, truyền hình, phát thanh đã tiếp cận bằng cách lập Fanpage trên Facebook để công chúng vừa cập nhật được tin tức từ báo chí chính thống trên MXH

Nắm bắt được những điều này, Fanpage “VOV1 – Thời sự” của Hệ Thời sự - Chính Trị - Tổng hợp VOV1, ĐTNVN đã thực hiện Live Stream trên MXH Facebook các chương trình PTTT Phương thức này bắt đầu được

thực hiện vào 9h sáng 8/8/2017 với chương trình “Góc nhìn” Đây là một phương thức mới, đem lại hiệu quả vì thu hút được thêm một lượng công chúng Họ vừa có thể lướt Facebook, vừa xem Live Stream phát thanh, vừa tương tác với chương trình Đặc biệt, HĐTT trong chương trình được đẩy mạnh Ngoài những hình thức cũ như: gửi thư tới tòa soạn, gọi điện thoại vào đường dây nóng (hotline), công chúng có thể tương tác theo nhiều hình thức mới Đó là công chúng gửi tin nhắn, bình luận những ý kiến, yêu cầu, thắc mắc ngay khi đang xem chương trình trực tiếp và biên tập viên sẽ đọc lên để các khách mời, chuyên gia trả lời CTPT thực hiện phương thức Live Stream này phát sóng đồng thời với chương trình PTTT trên sóng analog truyền thống Tuy nhiên giữa chúng có điểm khác biệt lớn Ở các CTPT Live Stream trên Fanpage, công chúng có nhiều cơ hội được tương tác hơn, tương tác bằng nhiều hình thức hơn – trong đó có hình thức tương tác mà ở phát thanh truyền thống không có, đó là tương tác qua Fanpage Facebook Mà tương tác là một trong những đặc tính của báo chí hiện đại, mang lại rất nhiều lợi ích cho cả những người làm báo, cơ quan báo chí và công chúng Cơ quan báo chí khai thác tương tác tốt sẽ tạo được những chương trình đặc sắc, thu hút được nhiều công chúng và cải thiện được nội dung hình thức chương trình thông qua các đóng góp của công chúng Còn với công chúng, phương thức Live Stream sẽ

mở ra một kênh mới, tạo cho công chúng nhiều cơ hội được thể hiện bản thân hơn Đây là một phương thức mới, mang lại những nhược điểm nhất định Do thực hiện trên nền tảng của MXH Facebook, sử dụng sóng wifi hoặc 3G nên các chương trình Live Stream có thể gặp phải những sự cố về đường truyền mạng Việc sản xuất chương trình cũng có thể gặp một số khó khăn, thực hiện chưa tốt do đây là phương thức khá mới mẻ với những người làm phát thanh Lịch phát sóng các Live Stream chưa đều đặn và HĐTT với công chúng trong một số chương trình còn ít, chưa giải đáp hết thấc mắc của công chúng Thêm nữa, truyền thông về Fanpage “VOV1 – Thời sự”, các CTPT được Live Stream cũng chưa tốt, chưa nhiều nền chưa nhận được nhiều sự ủng hộ từ công chúng như phát thanh truyền thống Những thành công và hạn chế này cần được nghiên cứu kĩ để đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu

quả HĐTT trong các chương trình Live Stream, để chương trình ngày càng thu hút được nhiều công chúng hơn

Chính vì những lý do trên, tác giả lựa chọn nghiên cứu: Hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên Fanpage “VOV1 -Thời sự” của Đài Tiếng nói Việt Nam (Khảo sát chương trình “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng”, từ tháng 7-12/2019)

làm đề tài luận văn tốt nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

HĐTT trong chương trình PTTT đã được các nhà nghiên cứu, các phóng viên, biên tập viên báo chí quan tâm từ lâu Có khá nhiều chuyên đề, công trình nghiên cứu, sách, báo, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ liên quan vấn đề này

2.1 Các công trình nghiên cứu về báo phát thanh, phát thanh trực tiếp, phát thanh tương tác

2.1.1 Các công trình nghiên cứu về báo phát thanh

- Học viện Báo chí & Tuyên truyền - Đài Tiếng nói Việt Nam (2002), Báo Phát thanh, NXB Văn hóa - Thông tin, Hà Nội

Cuốn sách gồm 20 chương trình bày về các vấn đề về sự hình thành, phát triển; chức năng xã hội, đặc trưng, công chúng, phương pháp viết cho báo phát thanh; ngôn ngữ; kỹ thuật trình bày, âm nhạc; kỹ năng viết báo phát thanh

- Xmirnốp V.V, Đào Tấn Anh (2004), Các thể loại báo chí phát thanh, NXB Thông tấn, Hà Nội

Cuốn sách đi từ khái quát và đi sâu phân tích từng thể loại trong hệ thống các thể loại báo chí phát thanh, dưới các loại hình: Thông tin, phân tích, tài liệu - nghệ thuật với lối viết súc tích kèm theo những minh họa sống động Cuốn sách là công trình nghiên cứu có giá trị trong việc phân định thể loại, cách diễn đạt thông tin trên báo phát thanh, nhấn mạnh đến tâm lý giao tiếp của người đứng trước micro và đặc biệt là yếu tố sáng tạo của nhà báo

- Nguyễn Đức Dũng (2003), Lý luận báo phát thanh, NXB Văn hóa

Thông tin, Hà Nội

Nội dung cuốn sách gồm 2 phần Phần 1 gồm 6 chương, trình bày vai

trò của báo phát thanh trong hệ thống các loại hình thông tin đại chúng; đặc trưng báo phát thanh; viết cho phát thanh; kỹ năng nhà báo phát thanh; CTPT

và PTTT Phần 2 gồm 9 chương, trình bày các thể loại phát thanh như: tin, tường thuật, bình luận, phóng sự, ghi nhanh, phỏng vấn, tọa đàm, phản ánh

- Phạm Thị Thanh Tịnh (2004), Công chúng báo phát thanh hiện nay,

Luận văn thạc sĩ Báo chí học, HVBCTT, Hà Nội

Luận văn tìm hiểu những đặc điểm cơ bản nhất về công chúng của báo phát thanh ở Hà Nội Những thông tin mới về công chúng thính giả sẽ giúp cho hệ thống phát thanh nói chung và ĐTNVN nói riêng có cơ sở khoa học để không ngừng cải tiến nội dung, nâng cao chất lượng CTPT, đáp ứng ngày càng tốt hơn các nhu cầu thông tin, văn hóa tinh thần của nhân dân

- TS Đinh Thị Thu Hằng (2013), Báo phát thanh: Lý thuyết và kỹ năng

cơ bản, NXB Chính trị Hành chính, Hà Nội

Cuốn sách giới thiệu quá trình hình thành và phát triển của báo phát thanh; đặc trưng, công chúng và phương tiện hoạt động, viết và biên tập cho báo phát thanh; các thể loại của báo phát thanh và tổ chức sản xuất CTPT

2.1.2 Các công trình nghiên cứu về phát thanh trực tiếp

- Nguyễn Đức Dũng, Vũ Văn Hiền (2007), Phát thanh trực tiếp, NXB

Lý luận chính trị, Hà Nội

Trên cơ sở kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, các tác giả đã đánh giá một cách toàn diện về tình hình PTTT ở Việt Nam, từ đó rút ra những kết luận khoa học để định hướng thực tiễn và đáp ứng được những yêu cầu bức xúc của công tác nghiên cứu, giảng dạy, bồi dưỡng về phương thức sản xuất các chương trình PTTT ở nước ta

- Nguyễn Thị Thu (2014), Vấn đề sử dụng chất liệu đa phương tiện cho phát thanh trên mạng Internet ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ,

HVBCTT, Hà Nội

Trên cơ sở nghiên cứu, khảo sát các tác phẩm phát thanh có tính đa phương tiện trên các website www.radiovietnam.vn, www.tuoitre,vn, và www.tinngan.vn, tác giả chỉ raưu nhược điểm về việc sử dụng chất liệu đa phương tiện của phát thanh ở Việt Nam, phân biệt các tác phẩm phát thanh có

sử dụng chất liệu đa phương tiện với phát thanh truyền thống và báo mạng điện tử Từ đó, tác giả đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả tác động của các tác phẩm phát thanh có sử dụng chất liệu đa phương tiện ở Việt Nam

- Nguyễn Thị Ánh Ngọc (2017), Chất lượng chương trình phát thanh trực tiếp của Đài Phát thanh – Truyền hình Hà Nam hiện nay, Luận văn thạc

sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Luận văn đã chỉ ra thực trạng chất lượng chương trình PTTT của Đài PTTH Hà Nam dựa trên hệ thống lý luận về PTTT, chất lượng CTPT và tiêu chí đánh giá chất lượng chương trình PTTT để đề xuất ra những kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chương trình PTTT trên Đài PTTH Hà Nam

- Nguyễn Đức Anh (2018), Tổ chức sản xuất và quản lý chương trình phát thanh trực tiếp “Radio Quảng Ninh – Giờ cao điểm” của Đài Phát thanh – Truyền hình Quảng Ninh (Khảo sát từ tháng 1/2018 đến tháng 6/2018), Luận văn thạc sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Dựa trên cơ sở nghiên cứu hệ thống hóa lý luận về tổ chức và quản lý sản xuất chương trình PTTT, tác giả đã khảo sát thực trạng và nêu ra những thành công, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong quy trình tổ chức và quản lý sản xuất của chương trình “Radio Quảng Ninh – Giờ cao điểm” Từ đó, luận văn đã nêu ra những giải pháp để nâng cao hiệu quả trong việc tổ chức và quản lý sản xuất của chương trình “Radio Quảng Ninh – Giờ cao điểm”

2.1.3 Các công trình nghiên cứu về phát thanh tương tác

- Lê Thị Ngọc Thanh Hoa (2013), Tính tương tác trong các chương trình phát thanh Xone FM, Âm nhạc bạn và tôi, Luận văn thạc sĩ, HVBCTT,

Hà Nội

Trên cơ sở nghiên cứu hệ thống hóa lý luận về tương tác trên sóng phát thanh, khảo sát hiện trạng tính tương tác trên sóng phát thanh nói chung và trong các chương trình Xone FM, Âm nhạc với bạn và tôi, luận văn đánh giá những ưu điểm, hạn chế của tương tác trong các CTPT này, đề ra những khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả tương tác trong các chương trình được khảo sát nói riêng và trên sóng phát thanh hiện nay nói chung

- Nguyễn Thị Thu Huyền (2013), Tính tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp của Đài Phát thanh – Truyền hình Hà Nội (Khảo sát chương trình “60 phút bạn và tôi” và “Gặp thầy thuốc nổi tiếng” từ 6/2012 đến 6/2013), Luận văn thạc sĩ, Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

Tác giả phân tích một số chương trình PTTT nổi bật có yếu tố tương tác của Đài PTTH Hà Nội Từ đó khái quát về tính tương tác trong những chương trình này và nhấn mạnh về hiệu quả của CTPT khi có sự tương tác Tác giả cũng chỉ ra số lượng công chúng quan tâm và biết tới những chương trình này chưa nhiều nên mức độ tương tác còn hạn chế Do vậy, chúng chưa mang tính đại diện thực sự cho phát thanh tương tác ở Việt Nam nói chung

- Mai Kiều Tuyết (2014), Tính tương tác trên kênh VOV Giao thông quốc gia (Khảo sát 6 tháng cuối năm 2013), Luận văn thạc sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Trên cơ sở phân tích, đánh giá những ưu điểm và nhược điểm của tính tương tác trên Kênh VOV Giao thông, luận văn gợi mở những giải pháp để góp phần làm cho tính tương tác của Kênh ngày càng phát triển hoàn thiện hơn Đồng thời, thông qua nghiên cứu này, luận văn góp phần hệ thống hóa

và làm sâu thêm lý thuyết về tương tác gắn với sự vận động phát triển của phát thanh tương tác đang diễn ra ở các Đài, Kênh phát thanh và các CTPT

- Lê Vũ Tùng (2016), Đổi mới phương thức tương tác với thính giả trong chương trình “Giờ cao điểm” của Đài Phát thanh – Truyền hình Quảng Ninh (Khảo sát chương trình “Giờ cao điểm” từ 6/2015 đến 6/2016), Luận

văn thạc sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Trên cơ sở khảo sát, phân tích thực trạng phương thức tương tác với thính giả trong CTPT “Giờ cao điểm”, luận văn đề xuất, một số giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả phương thức tương tác với thính giả trong chương trình “Giờ cao điểm” của Đài PTTH Quảng Ninh

- Đặng Hoàng Lâm (2017), Tương tác giữa chương trình Truyền hình của Đài Truyền hình Việt Nam với công chúng qua mạng xã hội (Khảo sát chương trình “Bữa trưa vui vẻ”, Chuyển động 24H” và “Cà phê sáng” từ tháng 7/2016 đến tháng 6/2017), Luận văn thạc sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Đề tài đã phân tích các khái niệm liên quan, nêu lên phương thức và mục tiêu và điều kiện tương tác giữa chương trình truyền hình và công chúng qua MXH để làm cơ sở khảo sát thực trạng, thành công, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả tương tác giữa chương trình truyền hình và công chúng qua MXH

- Tăng Thị Hải Hà (2019), Quản lý hoạt động tương tác trong các chương trình phát thanh trực tiếp trên Kênh VOV Giao thông - Đài Tiếng nói Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Trên cơ sở hệ thống lý luận về khái niệm, vai trò, các yếu tố tham gia

và yêu cầu đối với quản lý HĐTT trong chương trình PTTT, tác giả luận văn

đã tiến hành khảo sát thực trạng quản lý HĐTT và đề xuất các nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý HĐTT trong chương trình PTTT trên Kênh VOV Giao Thông

2.2.Các công trình nghiên cứu về báo chí với mạng xã hội

- TS Đỗ Chí Nghĩa, TS Đinh Thị Thu Hằng (2014), Báo chí và Mạng

xã hội, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội

Cuốn sách gồm 4 chương đi sâu phân tích mối quan hệ giữa báo chí và MXH trong điều kiện cụ thể ở Việt Nam hiện nay Các tác giả đã đề xuất một

số giải pháp cụ thể và hữu hiệu để nhận diện và xác lập mối quan hệ hài hòa, đúng đắn giữa báo chí và MXH, hạn chế những sai sót, tận dụng tính năng

của MXH trong hoạt động báo chí là vấn đề cấp thiết đặt ra hiện nay

- Nguyễn Anh Hiển (2017), Truyền hình Việt Nam với vấn đề quản lý Fanpage hiện nay (Khảo sát các trang Fanpage: Trung tâm tin tức VTV24 của Đài Truyền hình Việt Nam; VTC1 – Tin tức của Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC; VNEWS – Truyền hình Thông tấn của Trung tâm Truyền hình Thông tấn

từ tháng 06/2016 đến tháng 07/2017), Luận văn thạc sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Dựa vào lý luận và vấn đề quản lý Fanpage truyền hình, luận văn đã khảo sát và đánh giá hoạt động quản lý các trang Fanpage của 3 đài truyền hình VTV, VTC, Thông tấn xã Việt Nam để nêu ra những giải pháp nâng cao chất lượng quản lý Fanpage của truyền hình Việt Nam hiện nay

- Vũ Văn Giang (2017), Khai thác thông tin từ mạng xã hội cho bài điều tra trên Báo Pháp luật xã hội, Tuổi trẻ, Lao động (Khảo sát trên mạng xã hội Facebook, Zalo, từ năm 2014-2015), Luận văn thạc sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Trên cơ sở hệ thống hóa các khái niệm và xây dựng khung lý thuyết cho vấn đề nghiên cứu, tác giả đã khảo sát thực trạng khai thác thông tin từ MXH trên báo Pháp luật xã hội, Tuổi trẻ, Lao động và đề xuất giải pháp khai thác thông tin từ MXH cho bài điều tra

- Lê Nguyễn Phương Thảo (2018), Ảnh hưởng của Facebook đến việc tiếp nhận thông tin báo chí của sinh viên Đại học Huế hiện nay, Luận văn

- Mai Bích Châm (2018), Ảnh hưởng của mạng xã hội tới quy trình sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử hiện nay (Khảo sát Dantri.com.vn, VnExpress,net, Tienphong.vn năm 2016), Luận văn thạc sĩ, HVBCTT, Hà Nội

Từ việc nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đề đài, tác giả

đã nêu ra thực trạng ảnh hưởng của MXH tới quy trình sáng tạo tác phẩm báo chí của Dantri.com.vn, VnExpress.net, Tienphong.vn và đề xuất giải pháp đổi

mới, nâng cao hiệu quả sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử dưới ảnh hưởng của MXH

Các công trình trên cơ bản đã hệ thống hóa những vấn đề cơ sở lý luận

và thực tiễn Các khái niệm, đặc điểm, yêu cầu, về báo phát thanh, PTTT, phát thanh tương tác đã được phân tích rất khoa học trong các cuốn sách chuyên khảo Thành công, hạn chế và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của HĐTT trong các chương trình PTTT cũng đã được nghiên cứu trong một số luận văn Tuy nhiên, chưa có luận văn nào nghiên cứu về HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage của MXH Facebook

Vì thế, tác giả sẽ kế thừa thành quả nghiên cứu đã đạt được của những công trình nghiên cứu trước về mặt lý luận để làm cơ sở và định hướng cho

việc nghiên cứu đề tài luận văn: Hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” của ĐTNVN Trong quá

trình nghiên cứu, luận văn này không có sự trùng lặp với các công trình đã công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Thông qua việc khảo sát, phân tích, đánh giá HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage “VOV1 – Thời sự”: “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng” về cả những mặt thành công và hạn chế, tác giả đề xuất những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả HĐTT trong các chương trình PTTT

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn nhằm giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu sau:

- Khái quát khái niệm và đặc điểm về báo phát thanh, CTPT, PTTT, MXH Facebook, chương trình PTTT trên Facebook và HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage Facebook Tiếp đó, tác giả chỉ ra vai trò và yêu cầu của HĐTT trong chương trình PTTT trên MXH Facebook

- Khảo sát, phân tích và đánh giá hiệu quả của HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage “VOV1 - Thời sự”, cụ thể trong các chương trình:

“Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng”

- Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage “VOV1 – Thời sự”

của ĐTNVN

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là: HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage “VOV1 - Thời sự” của ĐTNVN

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của luận văn là: thực hiện khảo sát các chương trình: “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng” trong 6 tháng cuối năm 2019 (từ tháng 7/2019 đến tháng 12/2019)

Fanpage “VOV1 - Thời sự” của ĐTNVN phát Live Stream khá nhiều chương trình: “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Diễn đàn kinh tế”,

“Ươm mầm khởi nghiệp”, “Chat với người nổi tiếng” Tuy nhiên do đây là phương thức mới nên tần suất phát sóng các chương trình đa phần không đủ

để có thể khảo sát, có chương trình phát Live Stream 1 số/tháng hoặc có số không phát hoặc chưa lên sóng nhiều trong thời gian khảo sát Chỉ có 3 chương trình “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng” là đủ điều kiện (phát Live Stream trung bình 1 số/tuần) và phát liên tục trong thời gian 6 tháng khảo sát Thêm nữa 3 chương trình trên là những chương trình về sức khỏe, giải trí, khi phát Live đã nhận được nhiều lượt xem, tương tác từ công chúng nên được tác giả lựa chọn để khảo sát trong 6 tháng cuối năm 2019

5 Cơ sở ý uận và phương pháp nghiên cứu

1 ơ s u n

- Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng, Nhà nước về vai trò, chức năng, nhiệm vụ và các nguyên tắc hoạt động của báo chí Việt Nam

- Các cơ sở lý luận về lý thuyết truyền thông, lý thuyết báo chí học, báo phát thanh và HĐTT trong chương trình PTTT

2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: nghiên cứu các công trình, luận văn, sách, báo về truyền thông, báo chí, báo phát thanh, PTTT, phát thanh tương tác, báo chí và MXH để thiết lập cơ sở lý luận về HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage của MXH Facebook

- Phương pháp phân tích nội dung văn bản được sử dụng để phân tích, đánh giá những thành công và hạn chế của HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage “VOV1 – Thời sự”, từ đó tác giả đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả của HĐTT trong chương trình

- Phương pháp quan sát thực tế:

+ Quan sát quá trình sản xuất các CTPT được Live Stream trên Fanpage “VOV1 - Thời sự”: nhằm nắm được hoạt động xây dựng chủ đề, kịch bản, Live Stream, tương tác với công chúng của chương trình PTTT trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” đang được thực hiện như thế nào Từ đó, tác giả có cơ sở thực tiễn để nghiên cứu luận văn hiệu quả hơn

+ Quan sát số lượng công chúng xem và tương tác trên Live Stream

+ Lấy ý kiến lãnh đạo của Hệ VOV1, ĐTNVNđể thấy được những chỉ đạo trong việc quản lý, hướng đi tiếp theo cho HĐTT trong chương trình PTTT trên trên Fanpage “VOV1 – Thời sự”

- Điều tra xã hội học: khảo sát, tổng hợp, phân tích các ý kiến và số liệu từ quần chúng để có được nhận định chính xác.Điều tra xã hội học để tìm hiểu nhu cầu của công chúng với chương trình như: công chúng tương tác với chương trình thế nào; chương trình có hấp dẫn không;tương tác với chương trình có mang lại lợi ích gì cho công chúng không; công chúng có thuận lợi và

khó khăn gì khi tương tác với chương trình, Từ đó tác giả có thể đánh giá được hiệu quả và cũng tìm ra những giải pháp nâng cao hiệu quả HĐTT trong

chương trình Tác giả phát ra 300 phiếu, thu về 294 phiếu, trong đó:

+ Khảo sát người dân thành phố Hà Nội bằng phiếu khảo sát in ra giấy, điều tra ngẫu nhiên tại 3 quận/huyện: quận Tây Hồ, quận Hoàn Kiếm, huyện

Hoài Đức

+ Khảo sát những người trực tiếp xem và bình luận trên video Live Stream của 3 chương trình: “Chuyên gia của bạn”, “360 độ sức khỏe”, “Chat với người nổi tiếng” bằng cách chuyển các câu hỏi (giống câu hỏi của điều tra

xã hội học) lên phần mềm Google Biểu mẫu và gửi cho họ qua tin nhắn Facebook cá nhân

- Ngoài ra luận văn còn sử dụng một số phương pháp khác như: phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh để nhận xét, đánh giá ưu nhược điểm của các HĐTT trong các chương trình

6 Ý nghĩa ý uận và thực tiễn của uận văn

dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật trong cơ quan báo chí có hiệu quả không chỉ là vấn đề của riêng báo chí nước ta mà còn là của báo chí thế giới

7 Đóng góp mới của đề tài

PTTT trên MXH Facebook là một phương thức mới nên hiện tại, chưa

có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này Kế thừa kết quả từ những công trình nghiên cứu về PTTT, phát thanh tương tác đã có, kết hợp với những nghiên cứu của bản thân tác giả, đánh giá của những người trực tiếp thực hiện cũng như công chúng tác giả mong muốn đưa ra được cái nhìn tổng quát về HĐTT trong các chương trình PTTT trên MXH Facebook, cụ thể như sau:

- Nghiên cứu hệ thống khái niệm liên quan đến HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage Facebook, chỉ ra vai trò và yêu cầu của HĐTT theo phương thức này

- Căn cứ vào yêu cầu của HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage Facebook, tác giả tiến hành khảo sát thực trạng HĐTT của các chương trình trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” và thực hiện khảo sát công chúng, phỏng vấn nhà đài để đánh giá được thành công, hạn chế khi thực hiện tương tác theo phương thức mới này

- Dựa vào hệ thống lý thuyết và thực tiễn đã nghiên cứu, tác giả đề xuất giải pháp khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu quả HĐTT khi thực hiện PTTT trên Fanpage Facebook, góp phần vào việc phát triển báo phát thanh ngày càng hiện đại

8 Bố cục của uận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung chính của luận văn tập trung ở 3 chương, 9 tiết

Chương 1: Những vấn đề lý luận về HĐTT trong chương trình PTTT

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TƯƠNG TÁC TRONG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH TRỰC TIẾP TRÊN FACEBOOK

1.1 Một số khái niệm liên quan đề tài

1.1.1 Báo phát thanh và chương trình phát thanh

1.1.1.1 Báo phát thanh

- Khái niệm về báo phát thanh

Trong cuốn Báo Phát thanh của Học viện Báo chí & Tuyên truyền -

Đài Tiếng nói Việt Nam (2002), NXB Văn hóa - Thông tin, Hà Nội có đưa ra

khái niệm: “Báo phát thanh được hiểu như một kênh truyền thông, một loại hình báo chí điện tử hiện đại mà đặc trưng cơ bản của nó là dùng thế giới âm thanh phong phú sinh động (lời nói, tiếng động, âm nhạc) để chuyển tải thông điệp nhờ sử dụng kỹ thuật sóng điện từ và hệ thống truyền thanh, tác động vào thính giác (vào tai) của công chúng Nhờ sử dụng lời nói, tiếng động và

âm nhạc tác động vào tai người nghe cho nên báo phát thanh có những ưu thế đặc biệt và những hạn chế cố hữu.” [5, tr 51]

PGS, TS Nguyễn Đức Dũng trong cuốn Lý luận báo phát thanh (2002), NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội cho rằng: “Là sản phẩm của giai đoạn khởi nguyên nền kỹ thuật điện tử, phát thanh đã từng là loại hình báo chí độc tôn trong thời gian dài Sự sinh động kỳ diệu của âm nhạc, tiếng động, lời nói được truyền tải qua làn sóng radio đã được thính giả đón nhận nồng nhiệt trong suốt gần một thế kỷ qua.” [8, tr 8]

Trong cuốn Báo phát thanh: Lý thuyết và kỹ năng cơ bản, PGS, TS Đinh Thị Thu Hằng định nghĩa: “Báo phát thanh là một loại hình báo chí sử dụng kỹ thuật sóng điện từ và hệ thống truyền thanh, truyền đi ngôn ngữ âm thanh, trực tiếp tác động vào thính giác của đối tượng tiếp nhận.” [22, tr.32]

Trong luận văn này, tác giả xin được thống nhất nghiên cứu theo định nghĩa của PGS, TS Đinh Thị Thu Hằng

- Đặc điểm của báo phát thanh là: Thông tin nhanh, Sử dụng âm thanh tổng hợp, Tiếp nhận theo thời gian tuyến tính và Sống động, thân mật

- Phát thanh hiện đại

Công nghệ số đã mở ra một cuộc cách mạng cho phát thanh Phát thanh truyền thống với kỹ thuật sóng điện từ analog đã không còn chiếm độc quyền

về phương thức phát sóng của phát thanh nữa Phát thanh ngày nay phát trên Interenet, ứng dụng của điện thoại (apps), MXH song song với sóng điện từ Công chúng hiện đại không chỉ nghe mà còn “nhìn” thấy phát thanh và được hưởng thụ nhiều tính năng tuyệt vời khi tiếp nhận thông tin từ phát thanh Họ

có thể lựa chọn, nghe đi nghe lại các CTPT yêu thích Điều này đã phần nào

“phá vỡ rào cản” của quy luật thời gian tuyến tính của báo phát thanh

+ Đặc điểm của phát thanh hiện đại

Bên cạnh việc giữ được những đặc điểm của phát thanh truyền thống, phát thanh hiện đại cũng có sự thay đổi để phù hợp với đời sống hiện đại:

Thứ nhất, thông tin thời sự chất lượng: là thông tin được chuyển tải tới công chúng phải nhanh chóng và chính xác Thông tin chân thực và khách quan khi tiếp cận từng sự kiện, vấn đề Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, công chúng ưa thích việc cập nhật tin tức trên các báo điện tử, MXH nên thông tin trên báo phát thanh không chỉ phải nhanh nhất mà còn phải có tính định hướng cao

Thứ hai là âm thanh có chất lượng cao Âm thanh có chất lượng cao là

sự kết hợp giữa nội dung thông tin và công nghệ phát thanh hiện đại Thông tin tốt về mặt nội dung là chưa đủ vì thính giả tiếp nhận phát thanh bằng tai thông qua các phương tiện kết nối tín hiệu truyền dẫn sóng phát thanh Nếu đường truyền này gặp sự cố thì thính giả không thể nào tiếp nhận được nội dung mà nhà đài truyền tải

Thứ ba là kết hợp giữa chức năng thông tin và chức năng giải trí Âm nhạc là phương tiện giao lưu với bạn bè, với các nền văn hoá trên thế giới nên

âm nhạc trong phát thanh đáp ứng nhu cầu giải trí và nâng cao văn hoá của công chúng Âm nhạc xen kẽ giữa các chương trình thời sự, chuyên đề sẽ giúp cho công chúng có một thời gian thư giãn hợp lý, đủ để tiếp nhận những thông tin nóng hổi và đầy ắp sự kiện diễn ra trong cuộc sống hàng ngày Đặc biệt khi tiếp cận phát thanh trên Facebook, sự kết hợp giữa chức năng thông

tin và âm nhạc càng được làm nổi bật bởi có thêm sự hỗ trợ của hình ảnh và việc tương tác liên tục giữa nhà đài, khách mời và công chúng Công chúng tiếp cận phát thanh hiện đại lúc này vừa nghe được vừa nhìn được, giao lưu nhiều hơn, dễ dàng hơn với nhiều người cùng chung sở thích với mình

Thứ tư là sử dụng yếu tố đa phương tiện trên nhiều nền tảng một cách đồng thời Phát thanh hiện đại không chỉ có âm thanh mà còn có chữ viết, hình ảnh phát trên mạng Internet (www.vov.vn, www.radio.vn , các ứng dụng điện thoại di động (VOV Tiếng nói Việt Nam, VOV Việt Nam, VOV Media, VOV Bacsi24 ) và các MXH (Facebook, Youtube ) Những yếu tố này giúp phát thanh theo kịp xu hướng của thời đại và thu hút được lượng công chúng mới

Thứ năm là xây dựng những CTPT mở Đó làsử dụng ngôn ngữ đối thoại với cách diễn đạt và trình bày thông điệp mới Trong đó, thính giả có thể tham gia trực tiếp đồng hành cùng chương trình theo nhiều cách: gọi điện thoại chia sẻ, viết thư, bình luận và nhắn tin trên MXH tạo nên những cuộc trò chuyện sống động, hấp dẫn Tính đa chiều và tương tác trong các CTPT này được đẩy lên cao nhất, mang lại ngày càng nhiều công chúng cho phát thanh hiện đại

Thứ sáu là thính giả chủ động lựa chọn Với việc nghe phát thanh trên internet, ứng dụng điện thoại, MXH, thính giả có thể quyết định nội dung nghe, số lần nghe, thời điểm nghe và vị trí nghe

1.1.1.2 Chương trình phát thanh

- Khái niệm về CTPT

CTPT: “là sự liên kết, sắp xếp hợp lý tin, bài, băng tư liệu âm nhạc trong một thời lượng nhất định được mở đầu bằng nhạc hiệu, kết thúc với lời chào tạm biệt nhằm đáp ứng yêu cầu của cơ quan báo phát thanh, đồng thời mang lại hiệu quả cao nhất đối với người nghe.” [5, tr.216]

“Chương trình phát thanh là một chỉnh thể trong đó các thành phần tin bài, âm nhạc, lời dẫn… được bố trí, sắp xếp một cách hợp lý trong một khoảng thời gian xác định nhằm đáp ứng nhiệm vụ của cơ quan truyền thông và mang lại hiệu quả cao nhất đối với người nghe.” [22, tr.153]

Từ những quan điểm trên, có thể thấy: CTPT là một chỉnh thể trong đó

các thành phần tin, bài, lời dẫn, ý kiến phát biểu, băng, đĩa tư liệu dưới dạng lời nói, tiếng động, âm nhạc được sắp xếp, tổ chức hợp lý trong một khoảng thời gian xác định nhằm thực hiện mục tiêu của cơ quan truyền thông và đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng của người nghe

- CTPT có những đặc điểm như sau: Thời lượng có tính ổn định và thời điểm phát xác định, Hướng đến một nhóm đối tượng nhất định, Phạm vi nội dung xác định, Có cấu trúc tương đối ổn định và Thường gắn với một nhạc hiệu và một phong cách thể hiện

1.1.2 Phát thanh trực tiếp và hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp

1.1.2.1 Phát thanh trực tiếp

- Khái niệm về PTTT

“Phát thanh trực tiếp có thể được hiểu là công nghệ sản xuất chương trình phát thanh được thực hiện đồng thời với quá trình phát sóng nhằm chuyển đến cho người nghe nhưng thông tin đồng thời với sự kiện đang xảy ra và có thể thu hút người nghe tham gia vào quá trình sản xuất chương trình.” [5, tr 380]

“Phát thanh trực tiếp theo cách hiểu chung nhất là phương thức sản xuất chương trình mang đến thông tin đồng hành với sự kiện, sự việc đang diễn ra và thính giả có thể tham gia chương trình.” [22, tr 159]

Từ những định nghĩa trên, có thể thấy PTTT là: phương thức sản xuất CTPT mang tới thông tin đồng hành cùng sự kiện, sự việc đang diễn ra và thính giả có thể tham gia vào quá trình sản xuất chương trình

- Đặc điểm của PTTT là: Chương trình mở với sự tham gia của thính giả, Thông tin nhanh sinh động linh hoạt, Phong cách sản xuất chương trình theo nhóm, Ưu tiên sử dụng đối thoại và văn nói, Sử dụng các phương tiện kỹ

thuật hiện đại

1.1.2.2 Hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp

TS Nguyễn Văn Dững cho rằng: “Tương tác xã hội có những đặc thù riêng Mỗi cá nhân hay nhóm, trong quá trình tương tác vừa là chủ thể vừa là khách thể, đều chịu ảnh hưởng chi phối của chuẩn mực giá trị xã hội, tâm lý xã hội

và môi trường văn hóa với những tương đồng và khác biệt Trong quá trình tương tác, vừa tạo nên diện mạo, chân dung mỗi cá nhân, nhóm tham gia với những tương đồng, khác biệt, hợp tác và chia sẻ, vừa giúp mỗi cá nhân và nhóm tham gia giao tiếp tự điều chỉnh nhận thức, thái độ và hành vi của mình.” [12, tr 162]

Theo đó tương tác có thể hiểu là tác động qua lại với nhau, thể hiện quan hệ hai chiều giữa các sự vật và hiện tượng Tương tác bao gồm nhiều loại: tương tác vật lý, tương tác hóa học, tương tác xã hội Trong đó, tương tác xã hội là quá trình tác động qua lại giữa các cá nhân, nhóm xã hội với tư cách là chủ thể - khách thể trong xã hội Và tương tác báo chí nằm trong tương tác xã hội

- HĐTT trong chương trình PTTT là quá trình trao đổi, chia sẻ thông tin giữa các thành viên tham gia vào CTPT đang phát sóng trực tiếp

1.1.3 Live Stream trên mạng xã hội Facebook

1.1.3.1 Facebook

Facebook là một dịch vụ MXH trực tuyến miễn phí Cái tên Facebook xuất phát từ tên của cuốn sách cho học sinh được phát vào đầu năm học tại một số trường đại học tại Mỹ để giúp học sinh làm quen với nhau.Facebook được sáng lập vào tháng 2/2004 bởi Mark Zuckerberg và các bạn đại học Harvard của ông Facebook cho phép người dùng có thể truy cập trên các thiết bị có kết nối Internet như máy tính bàn, máy tính xách tay, điện thoại thông minh Khi đăng ký một tài khoản Facebook, người dùng có thể tạo một hồ sơ tùy chỉnh về thông tin bản thân và chia sẻ các văn bản, ảnh, video với bất kỳ người dùng nào là “bạn bè Facebook” của họ

Kể từ khi ra đời, Facebook chỉ là một mạng dành cho sinh viên các trường đại học, thì đến quý 3 năm 2019, số người truy cập Facebook hàng tháng đã lên tới 2,449 tỷ người [56] Với các tiện ích của MXH Facebook, người dùng có thể dễ dàng liên lạc, trao đổi thông tin qua nhiều tính năng: cập

nhật trạng thái cá nhân, đăng tải hình ảnh, video, bày tỏ cảm xúc (thích, yêu thích, buồn, phẫn nộ) với các bài đăng và chia sẻ các bài đăng đó, nhắn tin trò truyện với bạn bè trên Facebook, tham gia các trang, hội, nhóm Nhờ vậy, Facebook mang lại rất nhiều lợi ích cho người sử dụng Đó là: người dùng Facebook có thể dễ dàng kết nối, giao lưu với bạn bè, người thân trên toàn thế giới và cập nhật thông tin nhanh chóng Facebook là một công cụ giải trí hữu ích Facebook cũng là nơi kinh doanh, mua bán lí tưởng và là một phương tiện giáo dục, bồi dưỡng đời sống tình cảm của con người

Facebook đem đến rất nhiều lợi ích khác nữa nhưng qua thời gian dài sử dụng MXH này, có thể nhận ra một số tác động tiêu cực từ Facebook khi con người sử dụng nó sai mục đích Sử dụng Facebook quá nhiều làm giảm tương tác giữa người với người Một số người dùng Facebook để tăng sự chú ý của mọi người Thêm nữa, Facebook có thể “giết chết” sự sáng tạo khi sử dụng trong thời gian quá dài mà không có sự nghỉ ngơi Thông tin trên Facebook quá nhiều khiến người dùng thật - giả lẫn lộn và chứa đựng không ít cạm bẫy mà người đăng nhập dễ trở thành con mồi Trên MXH Facebook có vô số liên kết độc hại, tin rác hay phần mềm lừa đảo, mà nếu kích chuột vào có thể khách hàng phải chịu thiệt hại Vì vậy người dùng cần tỉnh táo khi sử dụng Facebook, khai thác tốt những lợi ích mà nó đem lại và thận trọng để không gây ra ảnh hưởng xấu đến bản thân và cộng đồng

1.1.3.2 Fanpage

Fanpage (còn gọi là Page Facebook) là một trang được tạo ra để đại diện cho một tổ chức, cá nhân trên MXH Facebook Đây là nơi kết nối tất cả các người dùng có chung một mối quan tâm đối với điều gì đó về nhu cầu, sở thích hoặc khu vực địa lý

Mục đích sử dụng giữa Fanpage với Facebook cá nhân có sự khác biệt Facebook cá nhân là nơi để một người chia sẻ quan điểm bản thân tới bạn bè

và cộng đồng xã hội và mang tính cá nhân hơn Còn Fanpage là nơi đểmột người hoặc một nhóm người có thể chia sẻ nhiều thông tin đến cộng đồng, công chúng hơn, mang tính đại chúng hơn Fanpage được phát triển nhiều tính năng thêm nhằm hỗ trợ các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp phát triển thương

hiệu của mình một cách mạnh mẽ hơn

1.1.3.3 Live Stream

Stream hay còn gọi là truyền thông Stream (tiếng Anh: streaming media) là một hoạt động mà các định dạng truyền thông đa phương tiện được nhận và giới thiệu đến người sử dụng trong khi đang được vận chuyển bởi một nhà cung cấp Thuật ngữ "Stream" được sử dụng lần đầu tiên vào đầu những năm 1990 làm một công cụ giúp cho video theo yêu cầu trên các mạng

IP được thực hiện tốt hơn

Có thể hiểu Stream là một công nghệ được sử dụng để cung cấp nội dung cho máy tính, điện thoại di động theo luồng, với sự hỗ trợ của Internet Đối với một người dùng thông thường, dữ liệu được truyền phát phổ biến nhất

là âm thanh và video, cho phép người nhận xem (video) hoặc nghe (audio) gần như ngay lập tức Nhưng trên thực tế, có rất nhiều loại dữ liệu khác có thể truyền phát bằng công nghệ này

Khái niệm Live Stream ra đời nhờ vào ứng dụng công nghệ Streaming,

và ngày càng phổ biến trên mạng Internet Live Stream là quá trình phát video trực tiếp trong thời gian thực đến công chúng trên Internet, đòi hỏi phải có một thiết bị truyền thông xác định (như máy quay video, hệ thống trao đổi âm thanh, phần mềm chụp màn hình ), một bộ mã hóa để số hóa nội dung, một nhà xuất bản truyền thông và một mạng lưới phân phối nội dung để phân phối

và cung cấp nội dung Ngày nay, ngay cả một thiết bị đơn giản như điện thoại

di động cũng có thể thực hiện thu và phát video để Live Stream trực tiếp

Để phát trực tiếp, cần có những công cụ:

- Thiết bị kết nối Internet: máy tính có webcam, điện thoại di động

- Nền tảng để phát sóng: là nơi khán giả nhìn thấy video trực tiếp của bạn, đó là nơi có rất nhiều người dùng hoặc khách hàng mục tiêu, trực tiếp mang lại lượt view cho bạn như: Facebook, Youtube, Twitch…

- Phần mềm Live Stream: Riêng đối với những ngườichuyên Live Stream trò chơi điện tử, cần sử dụng thêm một số phần mềm, ứng dụng hỗ trợ

1.1.3.4 Live stream trên Facebook

Với số lượng người dùng khổng lồ lên tới 2,449 tỷ người dùng hoạt

động hàng tháng vào quý 3 năm 2019, tăng 7,8% so với năm 2018 [56] nên Facebook trở thành nền tảng phát sóng chính, thực hiện Live Stream dễ dàng nhất Live Stream trên Facebook ra đời từ năm 2016, là một trong những tính năng được tích hợp sẵn do Facebook phát triển nhằm phục vụ người dùng, có thể Live Stream bằng Facebook cá nhân hoặc Fanpage

Ảnh 1.1: Phóng viên VTC Live Stream tại Cuộc họp khẩn về sự việc liên quan đến COVID-19 tại Hà Nội phát trực tiếp trên Fanpage “VTC Now

Với tính năng này, người dùng có thể thoải mái ghi lại hình ảnh, phát trực tiếp các video đi kèm âm thanh đến bạn bè, người thân và tất cả người dùng Facbook khác Có thể phát trực tiếp từ tài khoản cá nhân, Fanpage, thậm chí chia sẻ video Live Stream lên trang Facebook cá nhân hoặc chia sẻ vào các hội, nhóm (Group) để tăng lượng xem video (còn gọi là tăng view)

Chương trình phát thanh trực tiếp trên MXH Facebook là Chương trình PTTT trên sóng phát thanh nhưng được ghi hình để phát Live Stream trên nền tảng Facebook, giúp phát huy được những ưu thế về HĐTT, công chúng và khắc phục hạn chế không có hình ảnh của phát thanh truyền thống

HĐTT trong chương trình PTTT trên Fanpage Facebook là: sự tác động qua lại giữa những người thực hiện CTPT với nhau, với khách mời, với công chúng thông qua giao lưu, trao đổi, phản hồi liên tục, trực tiếp và được truyền lập tức tới công chúng, mang tới thông tin đồng hành cùng sự kiện, sự việc đang diễn ra Công chúng chủ động đồng hành cùng chương trình bằng cách gọi điện thoại đến đường dây nóng (hotline), gửi tin nhắn đến Fanpage phát chương trình trực tiếp, thể hiện cảm xúc, chia sẻ (share) đến hội nhóm, trên

trang Facebook cá nhân, bình luận (comment) những ý kiến, thắc mắc

Khác với các chương trình PTTT thông thường, khi Live Stream trên Fanpage Facebook, tương tác qua MXH đã trở thành tương tác trực tiếp bới tính năng của Live Stream Vì thế, HĐTT ở chương trình PTTT theo phương thức Live Stream trên Fanpage Facebook gồm 3 tương tác trực tiếp: tương tác tại phòng thu, tương tác qua điện thoại và tương tác qua Fanpage Facebook và

2 tương tác gián tiếp: tương tác qua thư, tương tác qua email gửi đến trước hoặc sau thời điểm chương trình diễn ra

- Những tính năng người sử dụng Facebook có được khi thực hiện Live Stream

Để sử dụng tính năng Live Stream, cần xem xét thiết bị đang sử dụng Live Stream trên Facebook là gì Nếu muốn Live Stream từ PC (máy tính), người dùng cần sử dụng phần mềm hỗ trợ Ví dụ Open Broadcaster Software (OBS) Còn đối với điện thoại di động, người dùng không cần sử dụng phần mềm bên thứ 3 bởi Facebook đã tích hợp sẵn tính năng phát trực tiếp

Những tính năng chính khi Live Stream mà người sử dụng có được là: Khi Live Stream, có thể thêm mô tả, chèn biểu tượng cảm xúc, chọn những bộ lọc màu mình thích để chia sẻ đến mọi người xung quanh Các video Live trực tiếp trên Facebook có thể kéo dài với thời lượng lên đến 4 tiếng Trong quá trình phát video, có thể thay đổi khung hình giữa camera trước và sau của thiết bị Có thể sử dụng mạng wifi hoặc 4G để đảm bảo chất lượng những hình ảnh được truyền trên Facebook, Youtube Độ lệch thời gian của các video Live sẽ là 3 giây vì đó là khoảng thời gian Facebook cần để chuẩn bị truyền tải những hình ảnh trực tiếp đến người dùng Các thông báo về video mà người dùng đang phát sẽ được gửi đến bạn bè trong khoảng 1 phút Với các video Live, vào từng thời điểm người dùng có thể biết được có bao nhiêu người đang xem video trực tiếp và đọc bình luận của người dùng rồi ghim bình luận bất kì lên đầu Bình luận được lọc ở 3 dạng hiển thị: phù hợp nhất, mới nhất, trong thời gian thực và Live Stream sẽ phân biệt những bình luận trong thời gian thực đang phát Live Stream (chấm đỏ ở đằng trước) hay những bình luận sau khi video đã kết thúc (chấm xám ở đằng trước) Ngoài ra, khi xem Live

Stream, người xem có thể bật thông báo khi phát các Live Stream tiếp theo hiển thị ở phần bình luận Người phát Live Stream sẽ biết được mức độ theo dõi Fanpage của những người bình luận trong Live Stream thông qua hiển thị huy hiệu, dòng chữ nhỏ trên tên Facebook cá nhân tham gia bình luận: fan cứng, người theo dõi mốc quan trọng, người chia sẻ

Sở hữu nhiều tính năng nên Live Stream cũng mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt là với báo chí:

Thứ nhất, tăng khả năng tương tác với người xem Live Stream hiện tại

là cách tăng tương tác vớingười xem hiệu quả nhất trên Facebook Facebook hiện tại cũng đang khuyến khích người dùng thực hiện nhiều hơn các video Stream Cụ thể, Facebook sẽ hiển thị thông báo video trực tiếp đến người đang theo dõi trang, đồng thời ưu tiên hiển thị hơn cho những video này Nếu đầu tư nội dung thu hút, kịch bản hay cho các video này, có thể thu hút hàng ngàn lượt xem cho những video Live

Thứ hai, cơ quan báo chí có thể nắm bắt tốt tâm lý người xem Người xem Live Stream có thể thể hiện cảm xúc, chia sẻ, bình luận trên các video Mọi thể hiện và bình luận của người xem đều mang tính công khai Đối với những cơ quan báo chí truyền thông, việc công chúng trực tiếp xem Live và thực hiện các tương tác, bình luận có thể giúp nắm bắt được nhu cầu và nguyện vọng của công chúng để cải thiện nội dung báo chí tốt hơn

Thứ ba, những người làm báo chí truyền thông có thể chủ động hơn Với việc thực hiện các video Live Stream, những người làm báo có thể làm chủ khung giờ phát sóng, không còn bị gò bó và chủ động khi tiếp cận công chúng Live Stream giống với báo phát thanh ở điểm rất thích hợp trong việc có thể ngay lập tức thông tin cho người dân biết trong trường hợp khẩn cấp: thiên tai, tai nạn, sự kiện có tính bất ngờ

Từ những tính năng vượt trội của phương thức Live Stream trên Facebook, những người làm truyền thông, đặc biệt là các nhà báo, cơ quan báo chí đã thực hiện phát các chương trình trực tiếp qua Live Stream trên Fanpage của cơ quan báo chí Phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử là các loại hình báo chí triển khai phương thức Live Stream rất hiệu quả Đó là những CTPT,

truyền hình trực tiếp về mọi lĩnh vực mà công chúng quan tâm, các sự kiện, vấn

đề thời sự các buổi giao lưu với khách mời Nhờ vào những tính năng vượt trội khi xem Live Stream trên Facebook mà HĐTT giữa những phóng viên, nhà báo, giữa cơ quan báo chí với công chúng được dễ dàng, nhanh chóng hơn và phù hợp với nhịp sống hiện đại

1.2 Vai trò của hoạt động tương tác trong chương trình phát thanh trực tiếp trên Fanpage Facebook

1.2.1 Tạo sự hấp dẫn cho chương trình phát thanh

Bản chất của phát thanh tương tác là sự trao đổi thông tin qua lại một cách liên tục về một sự kiện, vấn đề Chính sự trao đổi liên tục đó đã tạo ra những thông tin có tính đa chiều, khách quan từ cả phía nhà đài lẫn thính giả, tạo nên sự hấp dẫn cho CTPT

Tương tác là một trong những tính năng nổi bật của trên MXH Facebook Khi thực hiện PTTT trên Facebook, các HĐTT càng gia tăng về cả

số lượng lẫn chất lượng Ngoài những tương tác giữa người dẫn và khách mời, thính giả thông qua trao đổi trong phòng thu, thư, điện thoại, khi Live Stream trên Facebook, những người xem cũng có thể thực hiện thao tácthể hiện cảm xúc thích hoặc không thích, chia sẻ chương trình trên trang cá nhân, hội nhóm; bình luận để thể hiện quan điểm, nêu yêu cầu, thắc mắc, nguyện vọng với người dẫn và khách mời Tương tác càng nhiều thì chất lượng thông tin trong chương trình sẽ càng được nâng cao, càng tạo ra sự hấp dẫn người xem, người nghe

1.2.2 Tăng ượng công chúng mới

Một trong những đặc điểm của phát thanh là độ phủ sóng rộng, trải khắp mọi miền Tổ quốc Mọi người dân trên đất nước Việt Nam có thể nghe CTPT trên sóng analog hoặc hiện đại hơn là trên mạng Internet và ứng dụng của điện thoại Có thể thấy khi thực hiện phát thanh trên mạng Internet và các ứng dụng của điện thoại, trên phương tiện công cộng và ô tô riêng đã làm tăng lượng công chúng, trẻ tuổi hơn, có hiểu biết hơn và có kinh tế hơn

MXH Facebook do nhóm sinh viên Mỹ sáng lập và đã phát triển rộng khắp toàn cầu, giúp kết nối mọi người lại với nhau dù ở bất kì khoảng cách

địa lý nào Người trên 16 tuổi có thể đăng ký tài khoản Facebook và thụ hưởng những tính năng vượt trội từ MXH này Những bài viết, hình ảnh, video, đường link trên Facebook đều được người dùng chia sẻ dễ dàng Như vậy khi một người cảm thấy những thông tin trong chương trình PTTT trên Facebook hay và hữu ích, họ sẽ sẵn sàng chia sẻ nó thông qua trang cá nhân của mình với bạn bè trên Facebook Hoặc họ có thể nhắc tên ai đó mà họ thấy

có liên quan đến vấn đề được nói tới trong chương trình Khi chia sẻ lên những hội, nhóm (group) hoặc để trạng thái của mình ở chế độ công khai thì càng có nhiều người biết đến chương trình hơn, thậm chí những người ở những quốc gia khác cũng có thể tiếp cận được những chương trình được Live Stream trên Facebook Nếu những video này có sức thu hút lớn, có lượng người xem và tương tác cao sẽ được Facebook đề xuất trên mục Watch (nằm ở thanh công cụ phía cuối màn hình hiển thị của Facebook)

Dù là công chúng “thường xuyên” hay “bất chợt” thì những tương tác như vậyđã làm tăng lượng công chúng mới cho các CTPT

1.2.3 Là một thước đo để nhà đài đánh giá sự quan tâm của công chúng với chương trình phát thanh

Khi thực hiện tương tác với các video CTPT cũng là lúc người dùng trực tiếp thể hiện quan điểm của mình với những thông tin của sự kiện, vấn đề trong chương trình Trên Facebook, nút thể hiện cảm xúc bao gồm: thích, yêu thích, haha, buồn, phẫn nộ được vẽ bằng các biểu tượng khuôn mặt có cảm xúc tương ứng, người dùng dễ dàng lựa chọn và có thể thay đổi cảm xúc liên tục khi đang thực hiện Live Stream Phần nào hay, hấp dẫn sẽ nhận được những biểu tượng thích, yêu thích mà những người dùng Facebook quen gọi là “thả like, thả tim” Phần nào làm người xem thích thú, có tính giải trí cao thường nhận được biểu tượng haha Phần khơi gợi được cảm xúc của người xem hoặc có tính chất buồn thì người xem sẽ thả biểu tượng buồn Phần có nội dung không tốt, làm người xem khó chịu thì lập tức có thể nhận được biểu tượng phẫn nộ Vì thế, trong lúc Live Stream, những người thực hiện chương trình có thể nhìn thấy sự thể hiện cảm xúc của công chúng để tiếp tục triển khai nội dung phù hợp, thu hút nhiều công chúng hơn, nhất là với các chương trình mở

Khi muốn thể hiện được quan điểm rõ ràng hơn, sâu sắc hơn, công chúng

có thể gõ vào phần bình luận Các bình luận này được cập nhật liên tục để những người thực hiện live có thể đọc được trong khi phát trực tiếp và khi kết thúc phát trực tiếp Những ý kiến bình luận có thể là quan điểm cá nhân, thắc mắc với nội dung chủ đề của từng chương trình hoặc những đóng góp, đánh giá, khen ngợi, phàn nàn về nội dung, chủ đề, khách mời, người dẫn Những ý kiến này nếu được người thực hiện chương trình chú ý thường xuyên thì có thể giải đáp được những điều chưa rõ của công chúng và xây dựng chương trình tốt hơn, phù hợp với nhau cầu của đông đảo công chúng hơn

Mỗi bình luận trên video Live Stream đều hiển thị độ theo dõi đối với Fanpage ở trên tên Facebook cá nhân: fan cứng+1, fan cứng +2, người theo dõi thâm niên, người theo dõi thông tin, người chia sẻ Nhìn vào những hiển thị này, những người thực hiện chương trình cũng có thể đo đếm được lượng người quan tâm đến chương trình và Fanpage của mình Càng nhiều fan cứng hoặc người theo dõi thâm niên bình luận càng chứng tỏ công chúng rất quan tâm đến các thông tin trên Fanpage

Ngoài ra, các Live Stream còn có thể chia sẻ tùy thích và hiển thị số lượng người đã xem Đây là điểm nổi bật của các video Live Stream Thông thường, khi phát sóng theo đường truyền analog, nhà đài muốn đo đếm số lượng người nghe, xem chương trình của mình thì phải sử dụng một công cụ chuyên nghiệp Nhưng khi thực hiện các video Live Stream thì sẽ hiển thị

số lượng người xem khi đang phát trực tiếp và tổng số người xem khi chương trình đã kết thúc Cách này vừa thuận tiện, tiết kiệm chi phí vừa có thể giúp nhà đài dựa vào số lượng người xem để xây dựng những chủ đề phù hợp với thị hiếu công chúng hoặc cải thiện, thay đổi nội dung ngay khi thực hiện live với các chương trình mở để thu hút người xem

1.2.4 Khẳng định vị trí của báo phát thanh trong hệ thống các phương tiện truyền thông đại chúng

Báo chí và MXH có mỗi quan hệ tác động qua lại lẫn nhau, thường xuyên, liên tục đến từng phút từng giây một Báo chí và MXH cùng là nguồn

đề tài, nguồn tư liệu cho nhau Báo chí sử dụng và thẩm định nguồn thông tin

trên MXH và MXH chia sẻ, quảng bá, thẩm định các tác phẩm báo chí được đăng tải Trong quá trình chia sẻ và bàn luận thông tin trên MXH, báo chí theo dõi để nắm bắt được dư luận xã hội để góp phần định hướng công chúng, điều chỉnh thông tin cho đúng đắn, phù hợp

Bên cạnh việc tương tác, cùng phát triển, giữa báo chí và MXH cũng cạnh tranh lẫn nhau nhằm thu hút công chúng của mình Đó là sự cạnh tranh

về tính thời sự, tính công khai, tính đa chiều, tính tương tác Loại hình đi đầu trong việc tương tác giữa báo chí với công chúng là báo mạng điện tử cũng đang bị MXH cạnh tranh gay gắt Hiện nay, nhiều phóng viên, nhà báo cũng

là thành viên của MXH Họ có thể nắm bắt được thông tin từ dư luận, đặc biệt

là khi các tin tức giả đang “lộng hành” trên MXH khiến người dân hoang mang, bôi nhọ, đe dọa đến nhiều cá nhân, tổ chức Vì thế nhiều cơ quan báo chí đã tận dụng MXH như một công cụ phục vụ đắc lực, biến nó thành một kênh truyền thông riêng của tờ báo, kênh, đài phát thanh, truyền hình Sự liên kết ấy đã tạo ra không gian tương tác đa chiều trên MXH, là cầu nối để báo chí thông tin đến người dân được nhanh chóng, tiện lợi, hiệu quả hơn Báo phát thanh trong thời buổi cạnh tranh gay gắt với MXH và các loại hình báo chí khác cũng đã nắm bắt cơ hội để vươn mình, khẳng định vị thế quan trọng của mình trong tổng thể các phương tiện truyền thông đại chúng Phát thanh hiện đại không chỉ là phát thanh trên đài radio, trên các phương tiện công cộng, mà còn là phát thanh đa nền tảng trên các thiết bị máy tính, di động và phát thanh đa phương tiện, tích hợp cả chữ, hình ảnh, video bên cạnh những lợi thế mạnh mẽ của âm thanh Những người làm phát thanh cũng luôn tìm tòi, sáng tạo để theo kịp sự phát triển của xã hội, tâm lý tiếp nhận của công chúng Hầu hết các đài phát thanh từ trung ương đến địa phương đều sở hữu một Fanpage riêng trên Facebook với thông tin được cập nhật liên tục Một số hệ, kênh lớn còn lập Fanpage riêng của kênh: “VOV1 – Thời sự”,

“VOV2 Cuộc sống muôn màu”, “VOV Giao thông” Họ cũng lập các kênh trên Youtube để công chúng có nhiều sự lựa chọn

Nắm bắt được xu hướng thích xem Live Stream của công chúng, với tính năng phát trực tiếp, nhanh chóng, kịp thời, ngay lập tức và cho phép

tương tác không giới hạn, các CTPT mở được phát trực tiếp theo phương thức Live Stream được ứng dụng đầu tiên trên Fanpage “VOV1 – Thời sự” của Hệ VOV1 ĐTNVN Đến nay các Live Stream khá thành công khi thu hút đông đảo công chúng tham gia và tương tác Tiếp tục sau đó các Fanpage khác của ĐTNVN cũng thực hiện Live Stream một số chương trình

Bằng việc ứng dụng thành công thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại, công chúng đã có thể “nhìn thấy” phát thanh khi xem các Live Stream Phòng thu phát thanh truyền thống được trang bị thành trường quay nhỏ với máy quay, phông nền Người dẫn và khách mời ngồi trước backdrop được key font hiển thị tên kênh VOV1 LIVE, tên và chủ đề chương trình Thanh bar dưới cùng màn hình hiển thị địa chỉ kênh, tần số phát sóng, Website, Fanpage; chủ đề chương trình; khách mời; số điện thoại đường dây nóng

Công chúng xem và thuận lợi tương tác với chương trình đem lại dòng thông tin đa chiều xuyên suốt Nhờ có sự hỗ trợ của khoa học kỹ thuật hiện đại mà những chương trình PTTT được Live Stream một cách dễ dàng, chỉ cần những người làm chương trình và người xem có nguồn phát wifi ổn định

1.3 Hoạt động Live Stream trên Facebook của các cơ quan báo chí trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay

1.3.1 Thế giới

Một số cơ quan báo chí nổi tiếng trên thế giới cũng áp dụng phương thức Live Stream trên Fanpage Facebook để đăng tải những thông tin nóng hổi nhất

Reuters là một trong những hãng thông tấn lớn nhất thế giới có trụ sở tại Anh Fanpage cùng tên “Reuters” của hãng thông tấn này thường xuyên Live Stream những sự kiện quan trọng, nổi bật về tình hình thời sự thế giới Đại dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp và gây ra thiệt hại lớn về cả mạng người, kinh tế, y tế, chất lượng cuộc sống trên toàn thế giới Fanpage Reuter thường xuyên cập nhật tình hình đại dịch bằng cách đăng tải thông tin hình ảnh, video và Live Stream các cuộc họp lớn của WHO – Tổ chức y tế thế giới, tình hình chống dịch của các nước trên thế giới thu hút được rất nhiều lượt thích, bình luận, chia sẻ và xem của công chúng

Ảnh 1.2: Thống đốc Tiểu bang New York Andrew Cuomo và Thị trưởng Thành phố New York Bill de Blasio cung cấp thông tin về tình hình chống đại dịch

COVID-19 của Tiểu bang New York (Mỹ)

Đài truyền hình lớn của Mỹ CNN cũng thường xuyên phát Live Stream trên Fanpage “CNN Internatrional” thu hút tới cả triệu lượt xem ở mỗi video

Ảnh 1.3: Phóng viên Anna Coren của CNN phỏng vấn người dân ở bên ngoài một ngôi nhà ở Moruya, Australia, trên bờ biển phía nam New South Wales

Cuối năm 2019 ở Úc xảy ra nhiều vụ cháy rừng lớn, gây nhiều thiệt hại

về hệ sinh thái, mạng người, nhà cửa và nền kinh tế Đến đầu tháng 1/2020, các cụ cháy rừng vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại Cụ thể đến ngày 3/1/2020 đã

có 18 người chết trên toàn nước Úc và hơn 900 ngôi nhà bị phá hủy chỉ riêng

ở bang New South Wale (theo CNN) Vì thế CNN đã thực hiện Live Stream trên Fanpage “CNN International” đưa tin về một đám cháy đang xảy ra ngay

tại Moruya, Australia, trên bờ biển phía nam New South Wales Live Stream thu hút được 942000 lượt xem và nhiều lượt tương tác

Đài truyền hình EuroNews của Pháp thường xuyên thực hiện Live Stream trên Fanpage “Euronews en français” Ngày 26/11/2019, đài đã Live Stream đưa tin về cuộc giải cứu nạn nhân khỏi các tòa nhà sụp đổ sau trận động đất mạnh 6,4

độ xảy ra ở thành phố Durres, Albania vào đầu giờ sáng ngày hôm đó Live Stream thu hút rất nhiều lượt xem và tương tác của công chúng

Ảnh 1.4: Phóng viên đài truyền hình EuroNews Live Stream trên Fanpage

“Euronews en français” về cuộc giải cứu nạn nhân sau trận động đất ở thành phố

Durres, Albania ngày 26/11/2019

1.3.2 Việt Nam

Tại Việt Nam, phương thức phát Live Stream trên Fanpage cũng được nhiều cơ quan báo chí của các loại hình thực hiện Truyền hình có các Fanpage

“Thời sự VTV”, “Trung tâm tin tức VTV24”, “VTV8 – Tin nóng miền Trung”,

“VTC Now”, “ANTV – Truyền hình Công An Nhân Dân”, “Truyền hình Quốc hội Việt Nam”, “HANOITV.vn” báo mạng điện tử có các Fanpage “Báo điện

tử VTV”, “Báo điện tử VOV”, “Báo Nhân Dân điện tử”, “Báo Công an nhân dân”, “Báo Tiền Phong”, “VTC News”, “VnExpess.net”, phát thanh có các Fanpage “VOV1 – Thời sự”, “VOV2 Cuộc sống muôn màu”, “VOV3 Music”,

“VOV Giao thông”, “Mekong FM 90 MHz”, “VOV FM 89” phát Live Stream Các Fanpage này Live Stream rất nhiều chương trình, các buổi giao lưu,

tọa đàm, họp báo về các thông tin thời sự được đông đảo dư luận quan tâm