Cải cách hành chính nhà nước của quận 8, thành phố hồ chí minh hiện nay

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ IX tháng 4/2001 bên cạnh việc khẳng định mục tiêu xây dựng nền hành chính nhà nước dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYÊN

NGÔ VĂN ĐƯỢC

CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CỦA QUẬN 8,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Hà Nội - 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYÊN

NGÔ VĂN ĐƯỢC

CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CỦA QUẬN 8,

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY

Ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước

Mã số: 60 31 02 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Đặng Khắc Ánh

Hà Nội - 2017

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS, TS Trương Ngọc Nam

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định

Tác giả luận văn

Ngô Văn Đƣợc

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 9

1.1 Khái niệm, đặc trưng, vai trò của cải cách hành chính nhà nước 9

1.2 Nội dung cải cách hành chính nhà nước 18

1.3 Thực tiễn cải cách hành chính của một số quận tại Thành phố Hồ Chí Minh 25

1.4 Cơ sở pháp lý để tiến hành cải cách hành chính nhà nước ở Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh 32

Chương 2: CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CỦA QUẬN 8, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM 36

2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến cải cách hành chính nhà nước của Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh 36

2.2 Thực trạng công tác cải cách hành chính nhà nước của Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh 41

2.3 Nguyên nhân và một số kinh nghiệm bước đầu rút ra từ thực tiễn 63

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CỦA QUẬN 8, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THỜI GIAN TỚI 68

3.1 Tình hình, yêu cầu và phương hướng, mục tiêu thực hiện cải cách hành chính nhà nước của Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh thời gian tới 68

3.2 Các giải pháp đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước tại Quận 8 thời gian tới 73

KẾT LUẬN 86

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

PHỤ LỤC 94

TÓM TẮT LUẬN VĂN 113

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CBCC : Cán bộ công chức CBCC, VC : Cán bộ công chức, viên chức CCHC : Cải cách hành chính

TPHCM : Thành phố Hồ Chí Minh UBND : Ủy ban nhân dân

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Bộ máy hành chính nhà nước là một bộ phận không tách rời khỏi bộ máy nhà nước và hệ thống chính trị của một quốc gia, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ yếu tố chính trị, yếu tố kinh tế-xã hội, cũng như các yếu tố mang tính chất đặc trưng khác của mỗi quốc gia như truyền thống văn hóa, lịch sử hình thành và phát triển… Cải cách hành chính (CCHC) ở các nước khác nhau, mang những sắc thái riêng, được tiến hành trên những cấp độ khác nhau, ở những nội dung khác nhau Ở Việt Nam, cải cách hành chính được xác định là một bộ phận quan trọng của công cuộc đổi mới, là trọng tâm của tiến trình cải cách Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Sau 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, nước ta đã đạt nhiều thành tựu to lớn có ý nghĩa quan trọng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Đi cùng với quá trình đổi mới kinh tế-xã hội, yêu cầu cải cách nền hành chính nhà nước được đặt ra như một đòi hỏi tất yếu Trong những năm qua, quá trình CCHC nhà nước đã góp phần tích cực bảo đảm tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định chính trị, tăng cường khả năng hội nhập quốc tế và từng bước cải thiện đời sống của nhân dân Bên cạnh những mặt tích cực đã đạt được, trong thời gian qua cải cách hành chính ở nước ta vẫn còn chậm, chưa theo kịp yêu cầu đổi mới, nhất là đổi mới kinh tế Nền hành chính ở nước ta hiện nay vẫn mang nặng những dấu ấn của nền hành chính được thiết lập trong cơ chế quản lý kế hoạch tập trung bao cấp với đặc điểm: bộ máy hành chính nhà nước vẫn cồng kềnh, nhiều tầng nấc; hoạt động kém hiệu lực, hiệu quả; đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) còn nhiều bất cập

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khóa VII) ngày 23/01/1995 đánh giá: Tình hình trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng, kiện toàn bộ máy nhà nước vững mạnh, trong sạch, có hiệu lực và hiệu quả, bài trừ quan liêu, tham nhũng… Đây là yêu cầu rất bức xúc và việc

tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính Mục tiêu của cải cách hành chính nhằm xây dựng một nền hành chính trong sạch, có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hoá để quản lý có hiệu lực và hiệu quả công việc của Nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, đúng hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ

IX (tháng 4/2001) bên cạnh việc khẳng định mục tiêu xây dựng nền hành chính nhà nước dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại hoá, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng và ban hành thực hiện một chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010 có tính chiến lược, dài hạn; qua thực hiện đã mang lại những kết quả to lớn, nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước Tuy nhiên, nền hành chính vẫn còn bộc lộ nhiều nhược điểm, chưa đáp ứng các yêu cầu của tiến trình đổi mới đang đi vào chiều sâu

Trên cơ sở đánh giá khách quan và nghiêm túc những thành tựu đạt được

và những bất cập còn tồn tại trong quá trình thực hiện cải cách hành chính giai đoạn 2001-2010, Chính phủ đã ban hành thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2011-2020 xác định bộ khung pháp lý cho chiến lược cải cách hành chính giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước trên 6 lĩnh vực cải cách là: cải cách thể chế; cải cách thủ tục hành chính; cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức (CBCC, VC); cải cách tài chính công và hiện đại hóa hành chính Chương trình định rõ các mục tiêu, nhiệm vụ cải cách và xác định các giải pháp thực hiện có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm thắng lợi công cuộc cải cách Chương trình tổng thể là công cụ quan trọng để Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành Trung ương và chính quyền địa phương các cấp đẩy mạnh cải cách hành chính

Quận 8 là một quận ven nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM), chạy dọc theo hai tuyến kênh lớn là kênh Tàu Hủ và kênh Đôi với hơn 45 km kênh rạch lớn nhỏ chia cắt thành từng khu vực cù lao; diện tích tự nhiên khoảng 19,18 km2 có 16 phường với dân số trên 423.000 người

Trong những năm qua, Đảng bộ và chính quyền Quận 8 tập trung chỉ đạo nhiều biện pháp nhằm tạo nhiều chuyển biến tích cực, đến nay CCHC nhà nước ở Quận 8 đã từng bước đi vào nền nếp, cơ bản giải quyết tốt các giao dịch hành chính với cá nhân và tổ chức trên địa bàn quận Tuy đã đạt được những kết quả quan trọng, nhưng nhìn chung so với yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và nhu cầu của nhân dân, doanh nghiệp thì công tác CCHC của quận vẫn còn một số tồn tại, yếu kém như: số lượng thủ tục hành chính theo Đề án

30 chưa kịp thời cập nhật điều chỉnh, bổ sung thay thế; phương thức, lề lối, quy trình làm việc của nhiều cơ quan còn thủ công chưa đáp ứng yêu cầu chuyên nghiệp, hiện đại; việc triển khai áp dụng công nghệ thông tin và hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008 còn chậm, đạt hiệu quả chưa cao Một bộ phận cán bộ công chức (CBCC) chưa đáp ứng kịp yêu cầu đổi mới, phát triển kinh tế-xã hội; còn tình trạng một số CBCC thiếu rèn luyện về phẩm chất, đạo đức, thái độ ứng xử gây trở ngại trong việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính của người dân, tổ chức; việc sử dụng thời giờ làm việc ở một số đơn vị chưa thực hiện nghiêm

Từ thực tiễn công tác CCHC nhà nước ở Quận 8 để khắc phục những yếu kém, hạn chế trên được đặt ra là vấn đề mang tính bức thiết, đồng thời chủ động đề ra các giải pháp góp phần thực hiện CCHC một cách đồng bộ trên các lĩnh vực: thể chế và thủ tục hành chính, tổ chức bộ máy, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC, cải cách tài chính công và hiện đại hóa nền hành chính

Với những lý do đó, tác giả chọn đề tài nghiên cứu “Cải cách hành

chính nhà nước của Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay” làm luận

văn thạc sĩ ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong những năm gần đây, cải cách hành chính nhà nước là một trong những là nhiệm vụ chính trị thường xuyên của các cơ quan, đơn vị; đây là nội dung cơ bản thu hút sự sự nghiên cứu của các nhà khoa học, được các nhà lãnh đạo, quản lý chú ý, người dân và xã hội quan tâm

Thứ nhất, bàn về những nội dung cơ bản trong bộ máy hành chính nhà

nước có một số công trình của các tác giả sau:

Đinh Văn Mậu và Phạm Hồng Thái, với cuốn sách “Nhập môn hành

chính nhà nước”, do Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm

1996, cuốn sách đã đề cập đến những kiến thức cơ bản mang tính nền tảng về môn hành chính nhà nước, phân tích các khái niệm nền hành chính, bộ máy nhà nước, qua đó cung cấp người đọc những kiến thức cơ bản về lĩnh vực hành chính nhà nước

Dương Quang Tung (2011), “Đẩy mạnh cải cách thể chế hành chính đáp ứng yêu cầu thời kỳ đổi mới, hội nhập”, Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước, bài viết đã chỉ ra những biện pháp cơ bản đẩy mạnh quá trình cải cách thể chế hành chính ở nước ta đáp ứng sự đòi hỏi của thời kỳ đổi mới hội nhập

Vũ Thế Lân và Trần Hồng Thanh (2007), “Cải cách thể chế hành chính nhà nước: Những kết quả đạt được và hạn chế”, tác giả đã phân tích, đánh giá quá trình thực hiện cải cách thể chế nhà nước ở Việt Nam thời gian qua Đồng thời, các tác giả đã chỉ ra những thành tựu đạt được và những hạn chế tồn tại Đinh Ngọc Vượng (2014), “Cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay”, của Viện Nhà nước và Pháp luật Việt Nam, bài viết đã phân tích quan hệ cơ bản giữa công cuộc CCHC nhà nước trong bối cảnh điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Thứ hai, bàn về nội dung, thực trạng, phương hướng, giải pháp việc thực

hiện CCHC nhà nước có một số tác giả với các công trình sau đây:

Lê Sĩ Được (2000), “Cải cách bộ máy hành chính cấp trung ương trong công cuộc đổi mới hiện nay ở nước ta”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội, bài viết đã đề cập đến thực trạng việc cải cách bộ máy hành chính ở nước

ta trong giai đoạn hiện nay, tác giả đã chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của công cuộc cải cách

Thang Văn Phúc (2001), “Cải cách hành chính nhà nước: thực trạng, nguyên nhân và giải pháp”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội, bài viết

đã phân tích thực trạng quá trình cải cách hành chính nước ta, nguyên nhân, hạn chế và trên cơ sở đó xây dựng những giải pháp cơ bản

Nguyễn Ngọc Hiển (2006), “Các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh cải cách

hành chính ở nước ta hiện nay”, đăng trên Tạp chí Quản lý nhà nước (số 121

và số 122), bài viết tập trung xây dựng các giải pháp chủ yếu nhằm góp phần

đẩy mạnh quá trình cải cách hành chính ở Việt Nam

Thứ ba, để làm rõ những nội dung đóng góp thúc đẩy quá trình cải cách

thủ tục hành chính và các nội dung liên quan, có một số công trình, bài viết: Chu Văn Khánh (2004), “Về đổi mới chính sách tiền lương cán bộ, công

chức”, đăng trên Tạp chí Quản lý nhà nước (số 101), bài viết bàn về việc đổi

mới chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức nhằm góp phần cải cách nền hành chính nhà nước

Trần Đức Hiền (2012), “Cải cách hành chính nhà nước ở huyện Đông

Hưng, tỉnh Thái Bình”, Thư viện số của Học viện Báo Chí và Tuyên truyền,

Hà Nội Đề tài bàn về thực trạng công tác CCHC ở huyện giai đoạn

2009-2011, những vấn đề bức xúc đặt ra và đề ra phương hướng, giải pháp khắc phục trong thời gian tới

Đặng Khắc Ánh (2013), “Cải cách hành chính trong bối cảnh đổi mới hệ

thống chính trị” đăng trên Tạp chí Quản lý nhà nước (số 207), tr.14-18 Bài

viết đã nêu lên vai trò quan trọng của cải cách hành chính đối với sự phát triển, những thành tựu và bất cập còn tồn tại cần khắc phục, đồng thời đề ra phương hướng triển khai cải cách hành chính ở nước ta giai đoạn tới

Tạ Ngọc Tấn (2014), “Tài liệu học tập dành cho các lớp bồi dưỡng cập

nhật kiến thức đối tượng 4”, Nhà xuất bản Lý luận chính trị Hà Nội, tài liệu

đã trang bị và hệ thống kiến thức cơ bản những vấn đề chung về cải cách hành chính, đánh giá thực trạng và tổ chức thực hiện các nội dung cải cách hành chính của Việt Nam

Phạm Thành Kiên (2016), “Một số kinh nghiệm từ cải cách hành chính ở

các quận tại Thành phố Hồ Chí Minh”, Tạp chí Lý luận chính trị, (2-2016),

bài viết đã đánh giá thực trạng CCHC nhà nước của các quận ở Thành phố Hồ Chí Minh và rút ra một số kinh nghiệm trong quá trình thực hiện

Các công trình, bài báo tạp chí ở trên là rất có giá trị về lý luận và thực tiễn cho hoạt động cải cách hành chính hiện nay Một số công trình đã luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn, những nội dung cơ bản trong bộ máy hành chính nhà nước, về nội dung, thực trạng, phương hướng và giải pháp thực hiện cải cách hành chính nhà nước, qua đó góp phần thúc đẩy quá trình cải cách thủ tục hành chính cả nước nói chung và Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng trong giai đoạn hiện nay

Nhìn chung, trong thời gian vừa qua có nhiều công trình, bài viết bàn về CCHC nhà nước, nhưng để nghiên cứu cải cách hành chính nhà nước của một quận nội thành vùng ven gắn với quá trình đô thị hóa diễn ra ngày càng nhanh như Quận 8 TPHCM thì có thể thấy, đến nay chưa có một công trình nào đi sâu

nghiên cứu có hệ thống toàn diện về “Cải cách hành chính nhà nước của

Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh hiện nay”

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

3.1 Mục đích

Đề tài làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích, đánh giá thực trạng cải cách hành chính ở Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó đề xuất phương hướng và các giải pháp để tiến trình cải cách hành chính ở Quận 8 đạt hiệu quả hơn trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ

- Phân tích làm rõ số vấn đề lý luận về cải cách hành chính nhà nước

- Phân tích, đánh giá thực trạng cải cách hành chính nhà nước ở Quận 8

- Trên cơ sở đánh giá thực trạng cải cách hành chính nhà nước của Quận

8, đề tài đề ra phương hướng và các giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hoạt động cải cách hành chính nhà nước trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động cải cách hành chính nhà nước ở Quận 8 TPHCM hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Đề tài nghiên cứu trong phạm vi ở Quận 8 TPHCM

- Về thời gian: Từ năm 2011 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của đề tài

5.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn

- Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về nhà nước và pháp luật Đặc biệt những vấn đề lý luận liên quan đến vị trí, vai trò của nền hành chính nhà nước, cải cách nền hành chính nhà nước Đề tài cũng dựa trên các vấn đề về chủ trương, chính sách về xây dựng hoàn thiện Nhà nước về cải cách nền hành chính nhà nước

- Ngoài ra, trên cơ sở thực tiễn cải cách hành chính nhà nước ở Quận 8 TPHCM thời gian qua, đề tài đánh giá, phân tích và đề ra các giải pháp trong thời gian tới

- Luận văn kế thừa kết quả nghiên cứu của những công trình khoa học có liên quan đã công bố

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng

và duy vật lịch sử;

- Ngoài ra, luận văn sử dung các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: lịch sử - lôgic, phân tích - tổng hợp, khảo sát, thống kê, so sánh, tổng kết thực tiễn, nghiên cứu tài liệu… để làm rõ mục đích và nội dung của đề tài và rút ra

các luận điểm khoa học

6 Những đóng góp về mặt khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn

- Đóng góp về mặt khoa học: Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham

khảo là đóng góp thực tế cho bộ môn Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, tài liệu tham khảo cho chương trình giảng dạy Quản lý nhà nước, Trung

cấp lý luận chính trị ở Học viện Cán bộ thành phố Hồ Chí Minh

- Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn cung cấp thêm cơ sở khoa học để Ủy ban

nhân dân Quận 8 tham khảo trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo điều hành, góp phần vào công cuộc cải cách hành chính nhà nước ở Quận 8

- Điểm mới của đề tài: Đề tài nêu lên thực trạng và những vấn đề bức xúc đang đặt ra trong quá trình thực hiện cải cách hành chính nhà nước của Quận 8 Trên cơ sở đó, đề ra các giải pháp khắc phục những vấn đề hạn chế trong thời gian tới

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm có 03 chương, 09 tiết

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

1.1 Khái niệm, đặc trưng, vai trò của cải cách hành chính nhà nước

1.1.1 Khái niệm cải cách hành chính nhà nước

Hành chính nhà nước là tổng thể các tổ chức và quy chế hoạt động của

bộ máy hành pháp, có vai trò quản lý công việc hằng ngày của nhà nước do các cơ quan có tư cách pháp nhân công quyền tiến hành thông qua những văn bản luật và văn bản dưới luật để giữ gìn trật tự, bảo vệ quyền lợi công và phục

vụ nhu cầu chính đáng của công dân

Hành chính nhà nước còn được hiểu hành chính công hay hành chính

quốc gia là một hệ thống các chức năng của nhà nước nhằm bảo đảm thực thi quyền hành pháp và hoạt động liên tục của bộ máy nhà nước, các công sở Hành chính cũng có nghĩa là toàn bộ các công sở và công chức đặt dưới quyền quản lý của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ trưởng

Như vậy, hành chính nhà nước bao gồm: Thể chế của hành chính nhà nước; tổ chức bộ máy của hành chính nhà nước; nền công vụ và công chức nhà nước; nguồn ngân sách nhà nước phục vụ cho hoạt động hành chính (tài chính công) Ngoài ra, còn hai yếu tố khác được xem là điều kiện cơ sở vật chất cơ bản đảm bảo cho nền hành chính hoạt động có hiệu lực và hiệu quả là công sở (cơ sở vật chất công) và công sản (tài sản vật chất công)

Cải cách hành chính là một trong những nội dung chủ yếu của hành

chính học, có ý nghĩa không chỉ về mặt lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao Mọi hoạt động cải cách hành chính nhà nước đều hướng tới việc nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhằm đáp ứng các yêu cầu quản lý cụ thể của mỗi quốc gia trong mỗi giai đoạn phát triển

Theo cách hiểu chung nhất, cải cách là những thay đổi lâu dài và có mục đích nhằm làm cho một hệ thống hoạt động tốt hơn Điều đó làm phân biệt cải cách với những hoạt động khác cũng chỉ sự biến đổi như sáng kiến, thay đổi, Cải cách hành chính, theo đó, được hiểu là những thay đổi có tính hệ thống và có mục đích nhằm làm cho hệ thống hành chính nhà nước hoạt động tốt hơn, thực hiện tốt hơn các chức năng, nhiệm vụ quản lý xã hội của mình [20, tr.250] Như vậy, cải cách hành chính nhằm thay đổi và làm hợp lý hóa

bộ máy hành chính, với mục đích tăng cường tính hiệu lực và hiệu quả quản

lý nhà nước Hoạt động quản lý của bộ máy hành chính nhà nước diễn ra từ khi có nhà nước và những hoạt động cải cách hành chính cũng diễn ra từ khi

Ở Việt Nam, cải cách hành chính được xác định là một bộ phận quan trọng của công cuộc đổi mới, là trọng tâm của tiến trình cải cách Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bao gồm các thay đổi có chủ đích và lâu dài nhằm cải thiện: hệ thống thể chế hành chính nhà nước; cách thức tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương tới địa phương; xây dựng và củng cố, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức vững mạnh; cải thiện cách thức sử dụng nguồn tài chính công [20, tr.250]

Cải cách hành chính, xét cho cùng, không có mục đích tự thân mà nhằm tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý của bộ máy hành chính nhà nước

trong quá trình quản lý các mặt của đời sống xã hội, trước hết là quản lý, định hướng cho sự phát triển kinh tế - xã hội

Cải cách hành chính nhà nước: Theo nghĩa rộng, là một quá trình thay

đổi cơ bản, lâu dài, liên tục bao gồm cơ cấu của quyền lực hành pháp và tất cả các hoạt động mang tính chủ động của bộ máy nhà nước, nhằm đạt được sự hợp tác giữa các bộ phận, các cá nhân vì mục tiêu chung của cộng đồng Qua

đó phối hợp các nguồn lực để tạo ra hiệu lực, hiệu quả quản lý, phục vụ nhân dân thông qua phương thức tổ chức và thực thi quyền lực Theo nghĩa này, cải cách hành chính là những thay đổi được thiết kế có chủ định nhằm cải tiến một cách cơ bản các khâu trong hoạt động quản lý của bộ máy nhà nước như: lập kế hoạch, xác định thể chế, tổ chức công tác cán bộ, công tác tài chính, chỉ huy, phối hợp, kiểm tra, thông tin và đánh giá

Theo quan điểm của Liên Hiệp quốc thì CCHC là những nỗ lực có chủ định nhằm tạo nên những thay đổi cơ bản trong hệ thống hành chính nhà nước thông qua các cải cách có hệ thống hoặc thay đổi các phương thức để cải tiến

ít nhất một trong những yếu tố cấu thành hành chính nhà nước: thể chế, cơ cấu tổ chức, nhân sự, tài chính công và tiến trình quản lý

Như vậy có thể khái quát, cải cách hành chính nhà nước là tạo ra những thay đổi trong các yếu tố cấu thành của nền hành chính nhằm là cho các cơ quan hành chính nhà nước hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân, phục vụ xã hội tốt hơn

Theo quan niệm ở nước ta, cải cách hành chính nhà nước bao gồm những thay đổi có chủ định nhằm hoàn thiện thể chế của nền hành chính, cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp, đội ngũ công chức hành chính để nâng cao hiệu lực, năng lực và hiệu quả hoạt động của hành chính công phục vụ nhân dân Cải cách hành chính được Đảng ta xác định là trọng tâm của công cuộc tiếp tục xây dựng và đổi mới chính trị để đáp ứng với yêu cầu đổi mới kinh tế [8]

1.1.2 Những đặc trưng của cải cách hành chính nhà nước Việt Nam

Theo yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng và Nhà nước ta xác định rằng, trong tiến trình cải cách nhà nước Việt Nam phải tiến hành đồng bộ: cải cách lập pháp, cải cách tư pháp và cải cách hành chính; trong đó cải cách hành chính được xác định là trọng tâm của công cuộc xây dựng và kiện toàn Nhà nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Ngoài những điểm giống cải cách hành chính ở các nước, cải cách hành chính ở Việt Nam có những đặc trưng riêng sau:

- Cải cách được tiến hành trong khuôn khổ hệ thống chính trị một đảng duy nhất cầm quyền Mặt thuận lợi từ đặc trưng này chính là ở chỗ dễ tạo sự đồng thuận trong hoạch định chính sách, biện pháp, thể chế cho cải cách

- Cải cách hành chính diễn ra cùng một lúc với khá nhiều cuộc cải cách khác, ví dụ như cải cách kinh tế, cải cách lập pháp, cải cách tư pháp, cải cách giáo dục v.v Đặc trưng này đòi hỏi phải có sự chỉ đạo thống nhất, tập trung nhằm bảo đảm mục tiêu chung của phát triển

- Cải cách hành chính được triển khai trên diện rộng, ở tất cả các cấp hành chính 6 lĩnh vực cải cách, mỗi lĩnh vực lại bao gồm một loạt các lĩnh vực thành phần cho thấy tính phức tạp, độ rộng của cải cách hành chính ở Việt Nam [4, tr.19-20]

Từ những đặc trưng này rút ra những vấn đề sau:

Thứ nhất, cải cách hành chính không thể tách rời sự lãnh đạo của Đảng

Đặc trưng tiêu biểu của hệ thống chính trị Việt Nam là hệ thống một đảng duy nhất cầm quyền Đặc trưng này chi phối nhiều vấn đề, trong đó có vấn đề cải cách hành chính CCHC muốn tiến hành được, muốn duy trì và đẩy mạnh, trước hết phải là một chủ trương trong đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam Tách rời vai trò lãnh đạo của Đảng không thể có cải cách, càng không thể có những kết quả tích cực Từ năm 1995 cho đến nay, chủ trương cải cách hành chính đã được xác định trong một loạt các nghị quyết của Đảng

tại các hội nghị Ban Chấp hành Trung ương và trong các văn kiện Đại hội VII cho đến Đại hội XI Năm 2007 đánh dấu một mốc thời gian quan trọng, chính

là vì lần đầu tiên Ban Chấp hành Trung ương Đảng có một Nghị quyết riêng

về cải cách hành chính, đó là Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khóa X Cải cách hành chính không tách rời sự lãnh đạo của Đảng vừa là bài học kinh nghiệm, vừa là đặc trưng cải cách của Việt Nam Mặt thuận lợi của vấn

đề này chính là ở chỗ sự hiện diện của các tổ chức Đảng, của các đảng viên đang giữ các chức vụ lãnh đạo trong các cơ quan, tổ chức của nhà nước từ trung ương tới cơ sở Các thành viên này có trách nhiệm triển khai nghị quyết Đảng về cải cách hành chính thông qua các hình thức thích hợp, trong đó có hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước

Thứ hai, sự chỉ đạo nhất quán của Chính phủ là một yếu tố bảo đảm cải

cách hành chính đạt kết quả Với vị trí là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất, Chính phủ đóng vai trò quan trọng trong chỉ đạo triển khai CCHC của đất nước Từ chủ trương của Đảng, Chính phủ có trách nhiệm cụ thể hoá thành các chương trình, kế hoạch CCHC, trên cơ sở đó các Bộ, ngành trung ương và chính quyền địa phương các cấp xây dựng và tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm mục tiêu chung của cải cách là xây dựng được một nền hành chính mạnh, hiệu lực, hiệu quả, vì dân phục vụ

Trước đây, Chính phủ đã ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010 và mới đây đã ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020

Công tác chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đối với công cuộc CCHC có ý nghĩa trên các phương diện: Bảo đảm rõ định hướng, mục tiêu cải cách hành chính Xác định rõ các nhiệm vụ cải cách Xác định các trọng tâm, ưu tiên cải cách theo từng thời kỳ Xác định trách nhiệm người đứng đầu các cơ quan hành chính, trước hết là Bộ trưởng và Chủ tịch UBND

cấp tỉnh trong triển khai cải cách hành chính Tổng kết từ thực tiễn cải cách để hoạch định thể chế, cơ chế mới, có tính chất áp dụng chung cả nước

Thứ ba, cải cách hành chính triển khai với nhiều nội dung, vì vậy hết sức

khó khăn và phải làm lâu dài

So với nhiều nước thì CCHC ở Việt Nam được triển khai trên nhiều lĩnh vực từ thể chế, tổ chức bộ máy, thủ tục tới con người, các cơ chế hoạt động, ứng dụng công nghệ thông tin vào hành chính Có thể nói gần như các yếu tố cấu thành cơ bản của nền hành chính quốc gia đều đòi hỏi phải cải cách, thay đổi Vấn đề này chi phối trước hết công tác xây dựng kế hoạch cải cách hành chính của các bộ, ngành và địa phương Kế hoạch phải bao quát đủ các lĩnh vực cải cách, cụ thể hóa vào phạm vi trách nhiệm của từng cơ quan Kể đến là công tác triển khai, kiểm tra việc thực hiện trong thực tiễn

Thứ tư, bảo đảm tính đồng bộ của cải cách hành chính với các cuộc cải

cách khác trong hệ thống chính trị

Việt Nam cùng một lúc tiến hành một loạt các cải cách: cải cách lập pháp, cải cách tư pháp, cải cách kinh tế, cải cách giáo dục Mỗi cuộc cải cách theo đuổi các mục tiêu, kết quả riêng, có nhiều vấn đề đan xen giữa các cuộc cải cách Chính vì vậy, tính đồng bộ giữa các cuộc cải cách này có ý nghĩa quan trọng, nó tạo ra sự thống nhất ở tầm vĩ mô như hoạch định thể chế, chính sách, pháp luật bảo đảm các cuộc cải cách tốt hơn, không gặp trở ngại Tuy nhiên, thực tiễn có lúc không diễn ra như vậy Từ góc độ cục bộ của ngành, lĩnh vực, đã có lúc các bộ chuẩn bị các dự án luật trình Quốc hội thông qua và khi ban hành mới thấy rõ sự cản trở về CCHC đang được triển khai, làm cho thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý phức tạp hơn; người dân,

tổ chức phải vất vả hơn trong giải quyết công việc của mình

Thứ năm, cải cách hành chính đòi hỏi phải có những thí điểm Trong quá

trình cải cách, nhiều vấn đề trì trệ của nền hành chính được phát hiện và các giải pháp được đề xuất để thay đổi Do vậy, hết sức cần thiết có sự thí điểm để

qua thực tiễn xem xét tính phù hợp của các giải pháp Một loạt các cơ chế có tính cải cách đang được triển khai trong quá trình cải cách đã ra đời theo cách như vậy Có thể khái quát theo sơ đồ sau:

Sơ kết

Thí điểm hẹp Thí điểm rộng

Sáng kiến cải cách Tổng kết

Thực tiễn Thể chế hoá, nhân rộng

1.1.3 Vai trò cải cách hành chính nhà nước

Hệ thống hành chính nhà nước luôn trong quá trình động, vừa bảo đảm

sự quản lý nhà nước trên các lĩnh vực xã hội, vừa tìm cách thức ứng với những thay đổi của xã hội, của nền kinh tế Đến một lúc nào đó, các yếu tố của nền hành chính nếu không có những thay đổi, cải cách sẽ trở thành lực cản, làm cho hiệu lực, hiệu quả hành chính nhà nước kém đi, đó là lúc nền hành chính cần phải được cải cách một cách tổng thể hoặc cải cách một số yếu tố đang bất cập

Nhìn tổng thể, 3 yếu tố sau đây chi phối và lý giải sự cần thiết của cải cách hành chính nhà nước đó là: sự yêu cầu của sự phát triển xã hội, đặc biệt

là yêu cầu của phát triển kinh tế; sự kém hiệu quả, hiệu lực của bản thân nền hành chính nhà nước; yêu cầu của người dân, doanh nghiệp về sự phục vụ tốt hơn, hiệu quả hơn của nền hành chính nhà nước [4, tr.10]

Vì thế, cải cách hành chính có vai trò to lớn, được Đảng, Nhà nước xác định là một trong những khâu đột phá chiến lược để đưa nước ta phát triển nhanh, bền vững Quán triệt và thực hiện nghiêm túc các chủ trương, Nghị quyết của Đảng, Chính phủ đã ban hành nhiều Nghị quyết, chương trình, kế hoạch để tổ chức triển khai thực hiện công tác cải cách hành chính từ Trung ương tới cơ sở Nhờ đó, thời gian qua, công tác cải cách hành chính đã đạt được những kết quả quan trọng làm cho bộ máy hành chính nhà nước hoạt động hoạt động hiệu lực hiệu quả hơn; góp phần thúc đẩy quá trình đổi mới kinh tế; dân chủ hoá đời sống xã hội; hội nhập quốc tế; cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, củng cố và duy trì ổn định chính trị; phòng chống tham nhũng, tiêu cực

Cho đến nay, không ai còn nghi ngờ về vai trò quan trọng của nền hành chính nhà nước đối với sự phát triển của một quốc gia Hoạt động hành chính nhà nước với tư cách là hoạt động thực thi quyền hành pháp có vai trò hiện thực hóa các quy định pháp luật trong xã hội, điều chỉnh mọi hành vi của các

cá nhân và tổ chức theo một định hướng thống nhất do nhà nước xác lập trong

hệ thống pháp luật và qua đó dẫn dắt và thúc đẩy xã hội phát triển theo đúng hướng của nhà nước Cải cách hành chính nhằm làm cho hệ thống hành chính nhà nước của một quốc gia hoạt động tốt hơn, thực hiện tốt hơn các chức năng, nhiệm vụ quản lý xã hội của mình có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm trật tự xã hội theo một định hướng thống nhất và thúc đẩy sự phát triển của xã hội trong quốc gia đó Một nền hành chính có hiệu lực, hiệu quả không chỉ đảm bảo được trật tự xã hội, tạo tiền đề cho sự phát triển và sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả các nguồn lực công, mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao niềm tin của công dân và xã hội đối với nhà nước, góp phần bảo đảm ổn định chính trị vì hầu hết các giao tiếp trực tiếp của công dân với nhà nước được thực hiện thông qua bộ máy hành chính nhà nước

Cải cách hành chính là một yêu cầu cấp thiết, khách quan được Đảng và Nhà nước ta thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Cải cách hành chính được xác định là một bộ phận quan trọng, góp phần vào công cuộc đổi mới và phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, ổn định tình hình trật tự, an toàn xã hội và nâng cao niềm tin của người dân vào Đảng và Nhà nước Cải cách hành chính làm cho thủ tục hành chính trở nên gọn nhẹ, dễ tiếp cận, dễ thực hiện và mang lại lợi ích chính đáng cho người dân, cho doanh nghiệp là đòi hỏi bức bách của thực tiễn phát triển đất nước trong thời

kỳ hội nhập Cải cách hành chính là yêu cầu cấp thiết cũng là tiền đề để xây dựng một nền hành chính công chuyên nghiệp, hiện đại, vận hành thông suốt

và hiệu quả Giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh cải cách hành chính, siết chặt

kỷ cương hành chính đều hướng tới một mục đích chung là phục vụ người dân tốt hơn và đây cũng là yêu cầu của một nền hành chính hiện đại Quá trình cải cách hành chính nhà nước, nâng cao chất lượng thực thi công vụ cho cán bộ, công chức là công việc phức tạp, khó khăn, nhiều điều chưa thành công và chắc chắn sẽ gặp những vướng mắc, nhưng đó là công việc phải làm Cải cách hành chính nhằm mục tiêu nâng cao khả năng năng cạnh tranh của nền kinh tế Cải cách hành chính không có mục đích tự thân mà hướng tới việc nâng cao khả năng hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước để giúp cho quá trình quản lý xã hội của nhà nước được tốt hơn, trước hết là quản lý nền kinh tế, định hướng cho nền kinh tế phát triển theo đúng định hướng của nhà nước Nền hành chính nhà nước phải hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động trong thực tế theo cơ chế thị trường để đảm bảo đất nước phát triển nhanh và bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đối với kinh tế, cải cách hành chính có hiệu quả cao sẽ tạo ra một bộ khung thể chế thống nhất, hoàn chỉnh ngày càng phù hợp cho nền kinh tế Do đó, nếu cải cách hành chính không tiến hành kịp thời, không đồng bộ, hiệu quả không cao thì sẽ là trở lực, kìm hãm nền kinh tế phát triển Đối với nước ta, hiện đang chuyển đổi sang một nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong

bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng khoa học, công nghệ mới, nhiệm vụ cả cách hành chính nặng nề gấp đôi và đã trở thành bức xúc đối với tiến trình phát triển và đổi mới

1.2 Nội dung cải cách hành chính nhà nước

Cải cách hành chính ở Việt Nam được tiến hành đồng bộ trên nhiều phương diện, trong đó chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2011-2020 đã xác định sáu nội dung cải cách hành chính bao gồm: cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải cách tổ chức bộ máy nhà nước, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, cải cách tài chính công và hiện đại hóa nền hành chính [5]

1.2.1 Cải cách thể chế

Cải cách thể chế được xác định là một trong những nội dung trọng tâm của CCHC nhà nước, trong khuôn khổ theo nghĩa hẹp nói thể chế là nói đến các quy định pháp luật, là văn bản pháp luật Thể chế phù hợp với thực tiễn sẽ thúc đẩy sự phát triển của xã hội, của các lĩnh vực mà thể chế điều chỉnh và ngược lại Trong giai đoạn 2011-2020 cải cách thể chế tập trung vào: Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật trên cơ sở Hiến pháp năm 1992 được sửa đổi, bổ sung năm 2013 Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, trước hết là quy trình xây dựng, ban hành luật, pháp lệnh, nghị định, quyết định, thông tư và văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, cụ thể và khả thi của các văn bản quy phạm pháp luật

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế, cơ chế, chính sách, trước hết là thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm

sự công bằng trong phân phối thành quả của đổi mới, của phát triển kinh tế -

xã hội Hoàn thiện thể chế về sở hữu, trong đó khẳng định rõ sự tồn tại khách quan, lâu dài của các hình thức sở hữu, trước hết là sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân, bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ

sở hữu khác nhau trong nền kinh tế; sửa đổi đồng bộ thể chế hiện hành về sở

hữu đất đai, phân định rõ quyền sở hữu đất và quyền sử dụng đất, bảo đảm quyền của người sử dụng đất Tiếp tục đổi mới thể chế về doanh nghiệp nhà nước, trọng tâm là xác định rõ vai trò quản lý của Nhà nước với vai trò chủ sở hữu tài sản, vốn của Nhà nước; tách chức năng chủ sở hữu tài sản, vốn của Nhà nước với chức năng quản trị kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước; hoàn thiện thể chế về tổ chức, kinh doanh vốn nhà nước Sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về xã hội hóa; khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia cung ứng dịch vụ trong môi trường cạnh tranh bình đẳng lành mạnh Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế về tổ chức và hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước; sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp Xây dựng, hoàn thiện quy định của pháp luật về mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân, trọng tâm là bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, lấy ý kiến của nhân dân trước khi quyết định các chủ trương, chính sách quan trọng và về quyền giám sát của nhân dân đối với hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước

1.2.2 Cải cách thủ tục hành chính

Chương trình cải cách hành chính xác định việc cắt giảm và nâng cao chất lượng thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, nhất

là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanh nghiệp Trong giai đoạn

2011 - 2015, thực hiện cải cách thủ tục hành chính để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh tế của đất nước phát triển nhanh, bền vững Một số lĩnh vực trọng tâm cần tập trung là: Đầu tư; đất đai; xây dựng; sở hữu nhà ở; thuế; hải quan; xuất khẩu, nhập khẩu; y tế; giáo dục; lao động; bảo hiểm; khoa học, công nghệ và một số lĩnh vực khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định theo yêu cầu cải cách trong từng giai đoạn Cải cách thủ tục hành chính giữa các cơ quan hành chính nhà nước, các ngành, các cấp và trong nội bộ từng cơ quan hành chính nhà nước Kiểm soát

chặt chẽ việc ban hành mới các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật Công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính bằng các hình thức thiết thực và thích hợp; thực hiện thống nhất cách tính chi phí mà cá nhân, tổ chức phải bỏ ra khi giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan hành chính nhà nước; duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính Đặt yêu cầu cải cách thủ tục hành chính ngay trong quá trình xây dựng thể chế, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường đối thoại giữa Nhà nước với doanh nghiệp

và nhân dân; mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của các tổ chức và chuyên gia

tư vấn độc lập trong việc xây dựng thể chế, chuẩn mực quốc gia về thủ tục hành chính; giảm mạnh các thủ tục hành chính hiện hành; công khai các chuẩn mực, các quy định hành chính để nhân dân giám sát việc thực hiện Tiếp nhận,

xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quy định hành chính để

hỗ trợ việc nâng cao chất lượng các quy định hành chính và giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp

1.2.3 Cải cách tổ chức bộ máy hành chính

Trong giai đoạn 2011-2020, cải cách tổ chức bộ máy hành chính tiến hành tổng rà soát vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và biên chế hiện có của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện, các cơ quan, tổ chức khác thuộc bộ máy hành chính nhà nước ở trung ương và địa phương (bao gồm cả các đơn vị sự nghiệp của nhà nước); trên cơ sở đó điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức, sắp xếp lại các cơ quan, đơn vị nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ trống hoặc trùng lắp

về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; chuyển giao những công việc mà cơ quan hành chính nhà nước không nên làm hoặc làm hiệu quả thấp cho các tổ chức

xã hội, tổ chức phi chính phủ đảm nhận Tổng kết, đánh giá mô hình tổ chức, chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương nhằm xác lập mô hình tổ chức phù hợp, bảo đảm phân định đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, sát thực tế, hiệu lực, hiệu quả; xây dựng mô hình chính quyền đô thị và chính

quyền nông thôn phù hợp Hoàn thiện cơ chế phân cấp, bảo đảm quản lý thống nhất về tài nguyên, khoáng sản quốc gia; quy hoạch và có định hướng phát triển; tăng cường giám sát, kiểm tra, thanh tra; đồng thời, đề cao vai trò chủ động, tinh thần trách nhiệm, nâng cao năng lực của từng cấp, từng ngành Tiếp tục đổi mới phương thức làm việc của cơ quan hành chính nhà nước; thực hiện thống nhất và nâng cao chất lượng thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông tập trung tại bộ phận tiếp nhận, trả kết quả thuộc Văn phòng Hội đồng nhân dân và UBND cấp huyện; bảo đảm sự hài lòng của cá nhân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước đạt mức trên 80% vào năm 2020 Cải cách và triển khai trên diện rộng cơ chế tự chủ,

tự chịu trách nhiệm của các đơn vị sự nghiệp dịch vụ công; chất lượng dịch

vụ công từng bước được nâng cao, nhất là trong các lĩnh vực giáo dục, y tế; bảo đảm sự hài lòng của cá nhân đối với dịch vụ do đơn vị sự nghiệp công cung cấp trong các lĩnh vực giáo dục, y tế đạt mức trên 80% vào năm 2020

1.2.4 Xây dựng và nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, viên chức

Chương trình cải cách hành chính giai đoạn 2001-2010, bên cạnh những kết quả tích cực, đội ngũ CBCC, VC vẫn bộc lộ những điểm yếu, đặc biệt là

về năng lực, trình độ và phẩm chất Nghiêm trọng hơn là đã có một bộ phận không nhỏ CBCC, VC xa xút phẩm chất, vi phạm pháp luật, tham nhũng gây tác hại cho công cuộc cải cách và sự phát triển của đất nước Cán bộ, công chức, viên chức là những người xây dựng, soạn thảo các thể chế, chính sách, quy hoạch, kế hoạch và sau đó lại là người hướng dẫn, kiểm tra việc triển khai hoặc trực tiếp triển khai Nếu trình độ, năng lực của đội ngũ này bất cập thì hậu quả sẽ khôn lường Việc tiếp tục phải cải cách, nâng cao phẩm chất và trình độ, năng lực của đội ngũ CBCC, VC cụ thể:

Đến năm 2020, đội ngũ CBCC, VC có số lượng, cơ cấu hợp lý, đủ trình

độ và năng lực thi hành công vụ, phục vụ nhân dân và phục vụ sự nghiệp phát triển của đất nước Xây dựng đội ngũ CBCC, VC có phẩm chất đạo đức tốt,

có bản lĩnh chính trị, có năng lực, có tính chuyên nghiệp cao, tận tụy phục vụ nhân dân thông qua các hình thức đào tạo, bồi dưỡng phù hợp, có hiệu quả Xây dựng, bổ sung và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về chức danh, tiêu chuẩn nghiệp vụ của CBCC, VC, kể cả cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý Trên cơ sở xác định rõ chức năng, nhiệm vụ từng cơ quan, đơn vị, xây dựng cơ cấu CBCC, VC hợp lý gắn với vị trí việc làm Hoàn thiện quy định của pháp luật về tuyển dụng, bố trí, phân công nhiệm vụ phù hợp với trình độ, năng lực, sở trường của công chức, viên chức trúng tuyển; thực hiện chế độ thi nâng ngạch theo nguyên tắc cạnh tranh; thi tuyển cạnh tranh để bổ nhiệm vào các vị trí lãnh đạo, quản lý từ cấp vụ trưởng và tương đương (ở trung ương), giám đốc sở và tương đương (ở địa phương) trở xuống Hoàn thiện quy định của pháp luật về đánh giá CBCC, VC trên cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao; thực hiện cơ chế loại bỏ, bãi miễn những người không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm kỷ luật, mất uy tín với nhân dân; quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của CBCC, VC tương ứng với trách nhiệm và có chế tài nghiêm đối với hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm kỷ luật, vi phạm đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, viên chức Đổi mới nội dung và chương trình đào tạo, bồi dưỡng CBCC, VC; thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng theo các hình thức: Hướng dẫn tập sự trong thời gian tập sự; bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch công chức, viên chức; đào tạo, bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý; bồi dưỡng bắt buộc kiến thức, kỹ năng tối thiểu trước khi bổ nhiệm và bồi dưỡng hàng năm

Tập trung nguồn lực ưu tiên cho cải cách chính sách tiền lương, chế độ bảo hiểm xã hội, ưu đãi người có công; đến năm 2020, tiền lương của CBCC,

VC được cải cách cơ bản, bảo đảm được cuộc sống của CBCC, VC và gia đình ở mức trung bình khá trong xã hội Sửa đổi, bổ sung các quy định về chế

độ phụ cấp ngoài lương theo ngạch, bậc, theo cấp bậc chuyên môn, nghiệp vụ

và điều kiện làm việc khó khăn, nguy hiểm, độc hại Đổi mới quy định của

pháp luật về khen thưởng đối với CBCC, VC trong thực thi công vụ và có chế

độ tiền thưởng hợp lý đối với CBCC, VC hoàn thành xuất sắc công vụ Nâng cao trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương hành chính và đạo đức công vụ của cán

bộ, công chức, viên chức

1.2.5 Cải cách tài chính công

Cải cách tài chính công trong phạm vi CCHC là sử dụng hợp lý nguồn tài chính công, đổi mới cơ chế, chính sách tài chính cho doanh nghiệp nhà nước, cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công Đến năm 2020, cải cách tài chính công tập trung vào: Động viên hợp lý, phân phối và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội; tiếp tục hoàn thiện chính sách và hệ thống thuế, các chính sách về thu nhập, tiền lương, tiền công; thực hiện cân đối ngân sách tích cực, bảo đảm tỷ lệ tích lũy hợp lý cho đầu tư phát triển; dành nguồn lực cho con người, nhất là cải cách chính sách tiền lương và

an sinh xã hội; phấn đấu giảm dần bội chi ngân sách

Tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách tài chính đối với doanh nghiệp nhà nước, nhất là các tập đoàn kinh tế và các tổng công ty; quản lý chặt chẽ việc vay và trả nợ nước ngoài; giữ mức nợ Chính phủ, nợ quốc gia và nợ công trong giới hạn an toàn Đổi mới căn bản cơ chế sử dụng kinh phí nhà nước và

cơ chế xây dựng, triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ theo hướng lấy mục tiêu và hiệu quả ứng dụng là tiêu chuẩn hàng đầu; chuyển các đơn vị sự nghiệp khoa học, công nghệ sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm; phát triển các doanh nghiệp khoa học, công nghệ, các quỹ đổi mới công nghệ và quỹ đầu tư mạo hiểm; xây dựng đồng bộ chính sách đào tạo, thu hút, trọng dụng, đãi ngộ xứng đáng nhân tài khoa học và công nghệ Đổi mới cơ chế phân bổ ngân sách cho cơ quan hành chính nhà nước, tiến tới xóa bỏ chế độ cấp kinh phí theo số lượng biên chế, thay thế bằng cơ chế cấp ngân sách dựa trên kết quả và chất lượng hoạt động, hướng vào kiểm soát đầu ra, chất lượng chi tiêu theo mục tiêu, nhiệm vụ của các cơ quan hành chính nhà nước

Nhà nước tăng đầu tư, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động toàn xã hội chăm lo phát triển giáo dục, đào tạo, y tế, dân số - kế hoạch hóa gia đình, thể dục, thể thao Đổi mới cơ chế hoạt động, nhất là cơ chế tài chính của các đơn vị sự nghiệp dịch vụ công; từng bước thực hiện chính sách điều chỉnh giá dịch vụ sự nghiệp công phù hợp; chú trọng đổi mới cơ chế tài chính của các

cơ sở giáo dục, đào tạo, y tế công lập theo hướng tự chủ, công khai, minh bạch Chuẩn hóa chất lượng dịch vụ giáo dục, đào tạo, y tế; nâng cao chất lượng các cơ sở giáo dục, đào tạo, khám chữa bệnh, từng bước tiếp cận với tiêu chuẩn khu vực và quốc tế Đổi mới và hoàn thiện đồng bộ các chính sách bảo hiểm y tế, khám, chữa bệnh; có lộ trình thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân

1.2.6 Hiện đại hóa hành chính

Thông qua hiện đại hóa hành chính làm cho các cơ quan hành chính từ Trung ương đến cơ sở có trụ sở làm việc đáp ứng yêu cầu, điều kiện làm việc được cải thiện theo hướng nâng cao hiệu lực, hiệu quả họat động của cơ quan hành chính, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của cơ quan hành chính Chương trình đã xác định: Hoàn thiện và đẩy mạnh hoạt động của Mạng thông tin điện tử hành chính của Chính phủ trên Internet Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước để đến năm 2020: 90% các văn bản, tài liệu chính thức trao đổi giữa các cơ quan hành chính nhà nước được thực hiện dưới dạng điện tử; cán bộ, công chức, viên chức thường xuyên sử dụng hệ thống thư điện tử trong công việc; bảo đảm dữ liệu điện tử phục vụ hầu hết các hoạt động trong các cơ quan; hầu hết các giao dịch của các cơ quan hành chính nhà nước được thực hiện trên môi trường điện tử, mọi lúc, mọi nơi, dựa trên các ứng dụng truyền thông đa phương tiện; hầu hết các dịch vụ công được cung cấp trực tuyến trên Mạng thông tin điện tử hành chính của Chính phủ ở mức

độ 3 và 4, đáp ứng nhu cầu thực tế, phục vụ người dân và doanh nghiệp mọi lúc, mọi nơi, dựa trên nhiều phương tiện khác nhau

Ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông trong quy trình xử lý công việc của từng cơ quan hành chính, giữa các cơ quan hành chính nhà nước với nhau và trong giao dịch với tổ chức, cá nhân, đặc biệt là trong hoạt động dịch

vụ hành chính công, dịch vụ công của đơn vị sự nghiệp công Công bố danh mục các dịch vụ hành chính công trên Mạng thông tin điện tử hành chính của Chính phủ trên Internet Xây dựng và sử dụng thống nhất biểu mẫu điện tử trong giao dịch giữa cơ quan hành chính nhà nước, tổ chức và cá nhân, đáp ứng yêu cầu đơn giản và cải cách thủ tục hành chính Thực hiện có hiệu quả

hệ thống quản lý chất lượng trong các cơ quan hành chính nhà nước;

Thực hiện Quyết định số 1441/QĐ-TTg ngày 06 tháng 10 năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Kế hoạch đầu tư trụ sở cấp xã, phường bảo đảm yêu cầu cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước Xây dựng trụ sở cơ quan hành chính nhà nước

ở địa phương hiện đại, tập trung ở những nơi có điều kiện

1.3 Thực tiễn cải cách hành chính của một số quận tại Thành phố

Hồ Chí Minh

Trong quá trình đổi mới, Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang triển khai mạnh mẽ việc thu hút các chương trình, dự án đầu tư lớn từ nguồn vốn trong nước và nước ngoài, khai thác và phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực nhằm xây dựng, phát triển Thành phố Trong quá trình đó, đòi hỏi các cấp uỷ, chính quyền ở Thành phố phải giải quyết nhiều vấn đề, trong đó, đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước là một vấn đề quan trọng Trong những năm qua, trên cơ

sở các Chỉ thị, Nghị quyết của Thành ủy, Chương trình cải cách hành chính nhà nước, các UBND quận đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần vào thành tựu đổi mới của Thành phố

1.3.1 Cải cách hành chính của Quận 1

Ở vị trí trung tâm của thành phố, Quận 1 là đầu mối giao lưu quan trọng

về kinh tế-xã hội, hành chính, ngoại giao, tài chính, ngân hàng, dịch vụ, du

lịch và thương mại,… Cơ cấu hành chính của quận có 10 phường mang tên địa danh, 66 khu phố, 916 tổ dân phố Quận 1 có nhiều cơ quan Trung ương, thành phố, lãnh sự quán, các đơn vị kinh tế, văn phòng đại diện của các đơn vị trong và ngoài nước trú đóng, thường xuyên có nhiều đoàn khách đến làm việc, lưu trú, tham quan du lịch và giao lưu thương mại

Trong những năm qua, lãnh đạo Quận ủy, Ủy ban nhân dân Quận 1 thường xuyên quán triệt ý nghĩa, mục tiêu của chương trình cải cách hành chính, mạnh dạn đổi mới nhận thức của cán bộ công chức, sâu sát kịp thời quan tâm chỉ đạo, tập trung triển khai thực hiện tốt công tác cải cách hành chính của Quận với kết quả nội bật như sau:

Thực hiện tốt công tác cải cách hành chính về thể chế, kết hợp chặt chẽ công tác kiểm soát thủ tục hành chính cùng với việc xây dựng các quy trình thủ tục ứng dụng ISO 9001:2008 và đã cập nhật toàn bộ các quy trình giải quyết hồ sơ hành chính theo ISO 9001:2008 lên màn hình tivi trình chiếu tại

Bộ phận Tiếp nhận và hoàn trả kết quả của quận và phường

Triển khai thực hiện Thư xin lỗi đối với hồ sơ trễ hẹn Từ năm 2011

UBND Quận 1 thực hiện hình thức “Thư xin lỗi” cho người dân, tổ chức đối với các hồ sơ trễ hẹn và duy trì thực hiện cho đến nay Trên cơ sở tích hợp với chương trình quản lý hồ sơ hành chính, UBND Quận 1 xây dựng và phát triển phần mềm quản lý Thư xin lỗi để kiểm soát hồ sơ trễ hẹn tại các phòng ban, đơn vị Đây là một giải pháp tích cực, giúp kiểm soát được số lượng hồ sơ cần thụ lý giải quyết, đánh giá tổng quan chất lượng, tiến độ thực hiện giải quyết

hồ sơ của các phòng ban chuyên môn, đặc biệt đối với các lĩnh vực được nhiều sự quan tâm của dư luận như hồ sơ nhà đất, từ khi vận hành phân mềm đến nay số hồ sơ trễ hẹn đã giảm đáng kể: năm 2011 (08 hồ sơ trễ), năm 2012 (02 hồ sơ trễ), năm 2013 (02 hồ sơ trễ), năm 2014 (01 hồ sơ trễ), năm 2015 không có trường hợp phải thực hiện Thư xin lỗi

Về cải cách nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức: quận đã tập

trung thực hiện Đề án vị trí việc làm, quan tâm phát triển đội ngũ cán bộ trẻ, tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiệu quả… Lãnh đạo Quận ủy, UBND quận và UBND 10 phường đã xây dựng đưa vào thực hiện Bộ Tài liệu phân tích công việc và đạt được một số chuyển biến tích cực trong cải thiện lề lối làm việc, bước đầu chuyên nghiệp hóa hoạt động của đội ngũ cán bộ công chức cấp phường trên cơ sở xác định rõ chức năng, nhiệm vụ ở từng vị trí công việc cụ thể

Về cải cách tổ chức bộ máy quận chú trọng thực hiện tốt cơ chế một cửa,

một cửa liên thông, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, quán triệt thực

hiện quy chế dân chủ cơ sở; thực hiện tốt các yêu cầu về tài chính công

Về hiện đại hóa nền hành chính nhà nước được quận đặc biệt chú trọng

quan tâm đẩy mạnh không ngừng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành đạt hiệu quả như:

Triển khai thực hiện việc khảo sát ý kiến người dân qua bảng điện tử Hệ thống khảo sát thực hiện đến nay đã qua 02 phiên bản với các nội dung khảo sát sự hài lòng của người dân về thái độ, năng lực của cán bộ bộ phận một cửa, và kết quả giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính Đối với kết quả khảo sát các trường hợp người dân không hài lòng đều được thông tin đến lãnh đạo các đơn vị để làm rõ nguyên nhân, qua đó kịp thời có hình thức chấn chỉnh, nhắc nhở cán bộ công chức, tạo điều kiện để cán bộ công chức tự hoàn thiện về phong cách, tinh thần, thái độ tiếp dân thân thiện hơn, giải thích dễ hiểu hơn

Hệ thống khảo sát vận hành đến nay khá ổn định với số lượng người dân tham gia khảo sát tăng qua các năm cụ thể: năm 2012 có 3.557 lượt, năm 2013 là 6.546 lượt, năm 2014 là 11.048 lượt, năm 2015 đạt 16.690 lượt

Triển khai cung cấp dịch vụ hành chính công trực tuyến và các tiện ích liên quan trong giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính cho người dân Việc thực hiện cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến tại Quận 1 ở mức độ 3

được thực hiện ở 07 thủ tục thuộc các lĩnh vực lao động, hộ tịch, kinh tế Riêng đối với nhóm thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh đã thực hiện ở mức độ 4 Đối với các dịch vụ tiện ích liên quan, quận đã triển khai thực hiện như: gửi tin nhắn mời họp, nhắn tin đăng ký xếp hàng tự động và nhắn tin thông báo trả kết quả hồ sơ; dịch vụ trả kết quả giải quyết hồ sơ hành chính qua Bưu điện; dịch vụ đóng phạt vi phạm hành chính qua Bưu điện; nhận trả hồ sơ hành chính tại nhà,…

Thực hiện hệ thống tổng đài 1900571517-người dân góp ý xây dựng chính quyền Quận 1 Hệ thống có ghi âm tự động các tin nhắn phản ánh các vấn đề liên quan đến tình hình an ninh trật tự, trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông và vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Các nội dung phản ánh sẽ được chuyển trình lãnh đạo UBND quận chỉ đạo các đơn vị liên quan kiểm tra, xử lý, báo cáo kết quả thực hiện đến lãnh đạo UBND quận và cập nhật kết quả giải quyết trên Trang tin điện tự của Quận 1 để người dân được biết Nhìn chung, công tác cải cách hành chính của Quận 1 trong thời gian qua luôn được UBND thành phố đánh giá cao là một trong những quận tiên phong đi đầu với nhiều mô hình, cách làm hay, sáng tạo và được triển khai nhân rộng ở các quận, huyện Với mục tiêu giảm phiền hà, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, Ủy ban nhân dân Quận 1 đã thực hiện một số giải pháp cải cách hành chính hiệu quả và đạt sự đồng thuận cao của xã hội

1.3.2 Cải cách hành chính của Quận 3

Thực hiện Chương trình cải cách hành chính gắn với mục tiêu xây dựng mô hình chính quyền đô thị giai đoạn 2011 – 2015, Quận quan tâm đánh giá các mặt làm được và chưa được, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm như: thực hiện chủ đề

“Đúng hẹn” và “3 biết” trong giao tiếp, giải quyết hồ sơ hành chính của tổ chức và công dân, xây dựng môi trường “Thân thiện” giữa cơ quan hành chính nhà nước

với công dân, thực hiện “Thư xin lỗi” đối với những hồ sơ hành chính trễ hẹn, phải nêu rõ nguyên nhân và hẹn ngày trả cụ thể [34]

Về công tác cải cách thể chế, nâng cao hiệu quả công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện theo trình tự thủ tục chặt chẽ

Về công tác cải cách thủ tục hành chính đã thực hiện niêm yết công khai đầy

đủ và cho đăng tải toàn bộ Bộ thủ tục hành chính của Thành phố, Quận (469 thủ tục), phường (163 thủ tục) trên Website Quận để tổ chức và công dân tham khảo tại Nơi tiếp nhận và trả hồ sơ hành chính quận, phường Chấp hành nghiêm việc niêm yết công khai địa chỉ và thực hiện tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân,

tổ chức Qua đó kịp thời chấn chỉnh thái độ phục vụ của cán bộ, công chức trong quá trình tiếp nhận, hướng dẫn và giải quyết hồ sơ để tránh gây phiền hà, nhũng nhiễu cho cá nhân và tổ chức khi đến liên hệ công việc

Về cải cách tổ chức bộ máy: Quận đã hoàn thành Đề án vị trí việc làm và cơ

cấu ngạch công chức, viên chức của 12 cơ quan và 60 đơn vị sự nghiệp công lập thuộc quận theo hướng dẫn của Sở Nội vụ và đang chờ Thành phố thẩm định Xây dựng Kế hoạch thi tuyển chức danh lãnh đạo các cơ quan chuyên môn thuộc Quận theo Quyết định số 447/QĐ-UBND ngày 23/01/2014 của Ủy ban nhân dân Thành phố về phê duyệt Đề án thi tuyển chức danh lãnh đạo, quản lý cấp phòng trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập tại Thành phố

Về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức: Từ đầu năm

2011 đến nay, Quận 3 đã tổ chức thẩm định Chương trình hành động trước khi bổ nhiệm công tác cho 29 ứng viên lãnh đạo các phòng ban, đơn vị thuộc quận, Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân 14 phường

Về đẩy mạnh cải cách tài chính công: đẩy nhanh bán các địa chỉ nhà đất thuộc

sở hữu nhà nước trên địa bàn Quận 3 theo Quyết định số 09/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách của Quận, đến nay Quận đã bán 13 căn nhà, thẩm định 09 hồ sơ công trình và quyết toán 80 hồ sơ công trình với tổng kinh phí tiết kiệm do chi phí thẩm định, thẩm tra là 1.380.730.340 đồng

Về hiện đại hóa nền hành chính: Ủy ban nhân dân Quận đã xây dựng kế

hoạch, lộ trình cung cấp dịch vụ công trực tuyến tối thiểu mức độ 3 nhằm phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn, tăng tính công khai, minh bạch trong giải quyết các thủ tục hành chính

Thực hiện khảo sát, lắp đặt và đưa vào hoạt động hệ thống camera giám sát cán bộ, công chức tại bộ phận một cửa của Quận và 14 phường Sau khi đưa vào hoạt động mô hình này đã có sự chuyển biến rõ rệt, tác phong, thái độ tiếp dân của cán bộ, công chức được nâng cao

Quận đã được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cấp Giấy chứng nhận Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008, hoàn thành tiến độ theo kế hoạch với 10/12 phòng chuyên môn thuộc Quận, gồm 217 quy trình áp dụng ISO 9001:2008 Việc triển khai, áp dụng đã giúp cán bộ, công chức của Quận nâng cao

ý thức trách nhiệm, làm việc khoa học, hiệu quả hơn

1.3.3 Cải cách hành chính của Quận 7

Quận 7 là quận mới của Thành phố Hồ Chí Minh, được thành lập năm

1997 nằm về phía Đông Nam của Thành phố, có tổng diện tích tự nhiên là 3.576 ha, dân số hơn 300 ngàn người Với sự phát triển nhanh về đô thị, tốc

độ tăng trưởng kinh tế của quận cũng khá cao trong những năm gần đây và có đóng góp cho ngân sách Thành phố nằm trong các quận đứng đầu Do đó công tác cải cách hành chính mà đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính trên địa bàn được quan tâm xây dựng để đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp và nhân dân trên địa bàn cũng như sự phát triển của quận [35]

Về cải cách thể chế: Thường xuyên rà soát kịp thời sửa đổi, bổ sung, hủy

bỏ, bãi bỏ, công bố và hệ thống hoá các văn bản quy phạm pháp luật do Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân quận ban hành nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn quận

Về cải cách thủ tục hành chính: Công khai, niêm yết đầy đủ bộ thủ tục

hành chính tại trụ sở UBND quận và UBND 10 phường, trên website và màn

hình tại bộ phận Tiếp nhận hồ sơ tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân trong việc liên hệ giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời công khai sơ đồ giải quyết hồ sơ và sơ đồ tình trạng giải quyết hồ sơ, danh mục thủ tục hành chính, thời gian giải quyết

Triển khai thực hiện mô hình một cửa, một cửa liên thông và một cửa hiện đại tại 11 đơn vị (UBND quận và UBND 10 phường), với số thủ tục hành chính giải quyết theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông 290 thủ tục Triển khai thực hiện dịch vụ trả kết quả hồ sơ qua đường bưu điện đối với 30 thủ tục thuộc 9 lĩnh vực kể từ ngày 22/11/2013

Về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước: Tiếp tục thực hiện thí

điểm mô hình Bí thư đồng thời Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận và 02 phường (Phú Thuận, Tân Quy); qua thực hiện thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân quận, phường nhằm từng bước hoàn thiện mô hình chính quyền phù hợp với đặc điểm của đô thị, góp phần nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản

lý nhà nước trên địa bàn quận Tổ chức và hoạt động của UBND quận, phường nơi thực hiện thí điểm luôn đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; đồng thời tăng thẩm quyền và trách nhiệm của tập thể UBND và Chủ tịch UBND quận, phường trong điều hành, phát triển kinh tế- xã hội ở địa phương; nâng cao tính chủ động cho UBND quận, phường trong xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội, an ninh, quốc phòng theo sự chỉ đạo, hướng dẫn của UBND cấp trên; tăng thẩm quyền và trách nhiệm của chủ tịch UBND cấp trên trong việc phê duyệt quy hoạch, kế hoạch, trong chỉ đạo, điều hành quản lý và công tác

tổ chức cán bộ; tạo thuận lợi trong công tác điều động, luân chuyển, bố trí cán

và thời hạn định kỳ chuyển đổi công tác đối với 08 nhân sự là công chức Tư pháp-Hộ tịch, Văn hóa-Xã hội, từng bước mở rộng sang các đối tượng khác

Về tình hình thực hiện cải cách tài chính công: Ủy ban nhân dân quận

thực hiện khoán biên chế và kinh phí quản lý hành chính và giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với sự nghiệp

Về hiện đại hóa nền hành chính: triển khai ứng dụng công nghệ thông

tin với 13 phần mềm trong công tác giải quyết hồ sơ hành chính liên thông Trang bị công cụ kiểm tra giám sát, tra cứu kết quả hồ sơ hành chính gồm: hệ thống camera; hệ thống kiosk và mã vạch tra cứu hồ sơ hành chính; hệ thống lấy số thứ tự xếp hàng tự động; đồng bộ dữ liệu với Hệ thống tổng đài tự động, nhắn tin tự động tra cứu kết quả giải quyết hồ sơ; cập nhật tình trạng giải quyết hồ sơ tại trang thông tin điện tử Quận 7

Ủy ban nhân dân quận đã được cấp giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng phù hợp theo TCVN ISO 9001:2000 từ năm 2009; năm 2013 đến nay UBND quận và UBND 10/10 phường đã được cấp giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng phù hợp theo TCVN ISO 9001:2008 Ủy ban nhân dân quận đầu tư xây dựng mới 02 trụ sở Ủy ban nhân dân phường Bình Thuận

và phường Tân Hưng

1.4 Cơ sở pháp lý để tiến hành cải cách hành chính nhà nước ở Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh

Để cụ thể hóa định hướng CCHC của Đảng và Nhà nước, trên cơ sở quán triệt Nghị quyết số 17/NQ-TW ngày 01/8/2007 của Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước; thông qua việc đánh giá khách quan những thành tựu đạt được và những bất cập còn tồn tại trong quá trình thực hiện CCHC giai đoạn 2001-2010, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 về Chương trình tổng thể

cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2011-2020 và các văn bản chỉ đạo của Trung ương về cải cách hành chính như: Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 13/6/2013 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 30c/NQ-CP của Chính phủ; Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 22/5/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thực hiện Chương trình tổng thể Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020; Quyết định số 19/2014/QĐ-TTg ngày 05/3/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2008 vào hoạt động của các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống hành chính nhà nước

Với mục tiêu tạo môi trường thông suốt, trong sạch, hiện đại trong điều hành của chính quyền để tận dụng các cơ hội, tạo đà phát triển toàn diện, Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng chương trình CCHC của thành phố, cụ thể: Quyết định số 25/2012/QĐ-UBND ngày 22/6/2012 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc ban hành Chương trình CCHC trên địa bàn TPHCM giai đoạn 2011-2020; Chương trình hành động số 10-CTrHĐ/TU ngày 16/3/2011 của Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh về thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ IX về Chương trình cải cách hành chính gắn với mục tiêu xây dựng mô hình chính quyền đô thị giai đoạn 2011-2015; Quyết định

số 23/2011/QĐ-UBND ngày 14/5/2011 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ IX về Chương trình CCHC gắn với mục tiêu xây dựng mô hình chính quyền đô thị giai đoạn 2011-2015; Quyết định số 3923/QĐ-UBND ngày 19/7/2013 của Ủy ban nhân dân thành phố về chỉ số đánh giá, xếp hạng công tác cải cách hành chính của các sở - ngành, Ủy ban nhân dân các quận-huyện trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh; Chỉ thị số 10/2013/CT-UBND ngày 20/6/2013 của Ủy ban nhân dân Thành phố về tăng cường quản lý cán

bộ công chức, viên chức và người quản lý tổ chức; Kế hoạch số UBND ngày 10/4/2014 của Ủy ban nhân dân Thành phố về đẩy mạnh cải

1503/KH-cách chế độ công vụ, công chức của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2014; Quyết định số 32/2010/QĐ-UBND ngày 20/5/2010 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc tổ chức làm việc sáng thứ bảy hàng tuần để tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính

Trên cơ sở đó, Quận ủy Quận 8 đã ban hành Chương trình hành động số 10-CTrHĐ/QU ngày 13/6/2011 về tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước trên địa bàn Quận 8 giai đoạn 2011-2015; Kế hoạch số 148/KH-UBND ngày 07/10/2011 của Ủy ban nhân dân Quận 8 về công tác cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2015 và các Kế hoạch thực hiện công tác CCHC trên địa bàn quận các năm (2011, 2012, 2013, 2014, 2015), chỉ đạo tổ chức triển khai và thực hiện nghiêm túc việc xây dựng Chương trình CCHC gắn với mục tiêu xây dựng

mô hình chính quyền đô thị trên địa bàn Quận 8 Tất cả những văn bản nêu trên chính là cơ sở pháp lý đảm bảo việc thực hiện cải cách hành chính của Quận 8 TPHCM đã được quy định cụ thể trong các văn bản mang tính pháp

lý, chi tiết, rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi trong việc triển khai thực hiện tốt công tác cải cách hành chính trên địa bàn Quận 8 giai đoạn 2011-2015

Tiểu kết Chương 1

Trong những năm gần đây nhất là khi nước ta bước vào hội nhập, Việt Nam đã gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO thì công tác cải cách hành chính tiếp tục là khâu trọng tâm và ưu tiên hàng đầu trong chỉ đạo của Đảng và Nhà nước Công tác cải cách hành chính đã có bước tiến rõ nét hơn

và thu được những kết quả tích cực, nhất là về xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần quan trọng vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của đất nước

Tuy nhiên so với yêu cầu và mục tiêu đề ra, nhìn chung công tác CCHC còn bộc lộ một số hạn chế, yếu kém, tiến độ cải cách còn chậm, chưa đồng

bộ Việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chưa có chuyển