Báo chí bạc liêu với vấn đề tuyên truyền về xây dựng đảng giai đoạn hiện nay (khảo sát báo bạc liêu và đài phát thanh truyền hình bạc liêu năm 2013 2014)

Sự phản ánh tích cực và thường xuyên của Báo Bạc Liêu, Đài PT-TH Bạc Liêu về công tác xây dựng Đảng, về những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước không nhữ

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN THỊ LÂM ANH

BÁO CHÍ BẠC LIÊU VỚI VẤN ĐỀ TUYÊN TRUYỀN VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY (Khảo sát Báo Bạc Liêu và Đài Phát thanh - Truyền hình Bạc Liêu

năm 2013 - 2014)

Ngành : Báo chí học

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRƯƠNG NGỌC NAM

CẦN THƠ - 2015

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

(Ký và ghi rõ họ tên)

PGS.TS Phạm Huy Kỳ

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Lâm Anh

Công trình khoa học này được hoàn thành, tác giả xin chân thành cảm

ơn sự giúp đỡ của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị quốc gia khu vực IV, các thầy cô khoa Báo chí, khoa Phát thanh - truyền hình Học viện Báo chí và tuyên truyền Xin chân thành cảm ơn sự ủng hộ của gia đình, bạn bè và đồng nghiệp ở các cơ quan báo chí đã tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong học tập và nghiên cứu Đặc biệt em xin cảm ơn sự giúp đỡ của PGS.TS Trương Ngọc Nam trong quá trình thực hiện luận văn

Trang

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG

TRÊN BÁO CHÍ VIỆT NAM HIỆN NAY 8

1.2 Vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí 16 1.3 Đặc điểm chuyên mục và tiêu chí đánh giá hiệu quả tuyên truyền

Chương 2: TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ BẠC

LIÊU HIỆN NAY - THỰC TRẠNG, KINH NGHIỆM VÀ

2.1 Báo chí Bạc Liêu và những nhân tố tác động đến tuyên truyền về

2.2 Thực trạng tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Bạc Liêu và

Chương 3: NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TUYÊN

TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ BẠC LIÊU

3.1 Mục tiêu, phương hướng đổi mới, nâng cao chất lượng tuyên

truyền xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu hiện nay 74 3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền xây dựng Đảng trên

Trang

Biểu đồ 2.1: Đánh giá của bạn đọc, bạn xem đài về thể loại bài viết về

xây dựng Đảng trên Báo Bạc Liêu và Đài PT-TH Bạc Liêu 64

Biểu đồ 2.2: Mức độ theo dõi chuyên mục xây dựng Đảng trên Báo Bạc

Liêu và Đài PT-TH Bạc Liêu của bạn đọc, bạn xem đài 66

Biểu đồ 3.1: Tỷ lệ những thông tin bạn đọc, bạn xem đài quan tâm

trên chuyên mục xây dựng Đảng của Báo Bạc Liêu và

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày 3/2/1930 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp cách mạng giành độc lập tự do, giải phóng dân tộc của nhân dân ta: Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời Qua 85 năm xây dựng và trưởng thành, Đảng ta luôn đặt lên hàng đầu vấn đề xây dựng Đảng bởi đó là vấn đề hệ trọng và quyết định đối với sự thắng lợi của sự nghiệp cách mạng, sự bền vững của chế độ và với sinh mệnh của Đảng Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đoàn kết, sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với dân Người nhấn mạnh: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán

bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của nhân dân” Trong Di chúc, Người còn khẳng định “Đảng ta là một Đảng cầm quyền” và Người dành cả một đoạn để nói về việc rèn luyện trách nhiệm của Đảng, sự rèn luyện tu dưỡng đạo đức cách mạng của cán bộ đảng viên

Trung thành với tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng đã được tiến hành thường xuyên và liên tục từ khi Đảng ra đời đến nay Trong những năm gần đây, Đảng đã có nhiều nghị quyết, như Nghị quyết Trung ương 3 (khóa VII), Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII, Nghị quyết Trung ương 9 (khóa IX, X), Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) đã đặt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng là việc rất quan trọng, thực hiện toàn diện từ chính trị, tư tưởng và tổ chức tốt công tác cán bộ, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ đảng viên

Báo chí, một hình thức và hoạt động truyền thông đại chúng phổ biến nhất được xem là một trong những vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, chính trị Báo chí chính là công cụ tuyên truyền, vận động, tổ chức và cổ vũ các phong trào hành động cách mạng Thực hiện chức năng của mình, trong

thời gian qua các cơ quan báo chí Việt Nam đã tham gia tích cực vào việc tuyên truyền công tác xây dựng Đảng ở các cấp, các địa phương Bằng nhiều hình thức thể hiện phong phú và đa dạng, nội dung xây dựng Đảng luôn chiếm một phần quan trọng trong nội dung thông tin tuyên truyền của các cơ quan báo chí ở các loại hình khác nhau Thông qua báo chí, cán bộ, đảng viên

và nhân dân trong nước và nước ngoài có thêm nhiều thông tin nhiều chiều, xác thực và khá kịp thời về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, từ đó tạo nên

sự đồng thuận cần thiết giúp Đảng làm tốt hơn công việc của mình

Báo Bạc Liêu, Đài PT-TH Bạc Liêu là những cơ quan báo chí địa phương trực thuộc Đảng bộ và chính quyền tỉnh Bạc Liêu Là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Bạc Liêu, tiếng nói của Đảng

bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Bạc Liêu: cầu nối giữa Đảng bộ, chính quyền tỉnh Bạc Liêu với các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, Báo Bạc Liêu và Đài PT-TH Bạc Liêu có nhiệm vụ tuyên truyền các chủ trương, chính sách, các giải pháp chỉ đạo phát triển chính trị, kinh tế - xã hội của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, các cấp, các ngành trong tỉnh đến với nhân dân; cổ vũ, động viên các phong trào cách mạng của quần chúng; phản ánh đời sống, tâm tư nguyện vọng của nhân dân đến các

cơ quan quản lý Trong đó, tuyên truyền về xây dựng Đảng được xem là một trong những nội dung trọng yếu đối với mỗi cơ quan báo chí trong tỉnh Sự phản ánh tích cực và thường xuyên của Báo Bạc Liêu, Đài PT-TH Bạc Liêu về công tác xây dựng Đảng, về những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước không những giúp hệ thống chính trị trong tỉnh thêm vững mạnh, tổ chức Đảng các cấp trong sạch; đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân cùng đoàn kết, đồng lòng với Đảng mà còn là vũ khí đấu tranh có hiệu quả để phản bác các luận điệu sai trái và các thủ đoạn của các thế lực thù địch, thể hiện được tính chiến đấu trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng

Tuy nhiên, trên thực tế thông tin tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu thời gian qua chưa thật sự hấp dẫn, chưa thu hút được bạn

đọc, bạn xem đài, vì vậy cũng chưa phát huy được hiệu quả tuyên truyền cũng như chưa thật sự trở thành vũ khí sắc bén trong quá trình đấu tranh với giọng điệu xuyên tạc của thế lực thù địch đối với công tác xây dựng Đảng Đây cũng là vấn đề mà các cơ quan báo chí trong tỉnh Bạc Liêu luôn trăn trở đi tìm câu trả lời: làm thế nào để nâng cao chất lượng tuyên truyền xây dựng Đảng trong tình hình mới?

Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Báo chí Bạc Liêu với vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng giai đoạn hiện nay (khảo sát Báo Bạc Liêu, Đài PT-TH Bạc Liêu năm 2013 - 2014) để chỉ ra những ưu điểm, hạn chế

cùng những vấn đề tồn tại trong quá trình nội dung này trên báo chí Bạc Liêu (cụ thể là Báo Bạc Liêu và Đài PT-TH Bạc Liêu trong thời gian từ năm 2013 - 2014), qua đó đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền vấn

đề này, góp phần thiết thực vào việc nâng cao chất lượng tuyên truyền trên báo chí địa phương tỉnh Bạc Liêu

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đề tài

Nghiên cứu về vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí không phải là một đề tài mới Thời gian qua, ở trong nước đã có nhiều công trình nghiên cứu, bài báo khoa học, bài viết trên các báo liên quan đến các vấn

đề tuyên truyền trên báo chí như xây dựng Đảng, xây dựng nông thôn mới, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống… Ngoài ra còn có những cuộc hội thảo, bồi dưỡng nghiệp vụ của Hội Nhà báo Việt Nam xoay quanh vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng trong tình hình mới Có thể nêu tên một số tác phẩm, tài liệu, công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp đến nội dung đề tài như:

+ Nguyễn Bá Sinh (2012) “Tính hấp dẫn của báo Đảng ở nước ta hiện nay”, Luận án tiến sĩ, chuyên ngành Báo chí học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền

+ Đoàn Phương Nam (2008) “Báo Đảng các tỉnh đồng bằng Sông Cửu Long hiện nay”, Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng, Học viện báo chí và tuyên truyền

+ Hoàng Đức Chí (2009) “Thông tin thời sự trên báo Đảng các tỉnh miền núi phía Bắc”, Luận án thạc sĩ tuyền thông đại chúng, Học viện báo chí

và tuyên truyền

+ Vũ Đình Chung (2005) “Nâng cao hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên sóng Đài truyền hình Việt Nam (khảo sát VTV1 từ 1999 đến nay)”, Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh - Học việc Báo chí và tuyên truyền

+ Đỗ Mạnh Long (2012) “Tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Vĩnh Phúc (khảo sát báo Vĩnh Phúc từ tháng 3/2010 đến 6/2012)”, Luận văn thạc sĩ báo chí học, Học viện chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh - Học viện Báo chí và tuyên truyền

Những công trình nghiên cứu này đã đánh giá được thực trạng báo Đảng cả nước cũng như báo Đảng khu vực ĐBSCL, vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng trên một cơ quan báo chí cụ thể, đưa ra những giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền của báo chí nói chung và tuyên truyền về xây dựng Đảng nói riêng Tuy nhiên, những công trình này chưa đưa ra được tiêu chí đánh giá hiệu quả tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí Mặt khác,

ở phạm vi nghiên cứu là Báo Bạc Liêu và Đài PT-TH Bạc Liêu, đây là lần đầu tiên có công trình khoa học chọn hai một vấn đề tuyên truyền ở cơ quan báo chí này làm đối tượng nghiên cứu Vì vậy những nội dung liên quan đến các cơ quan báo chí này là hoàn toàn mới mẻ

Các cuộc hội thảo xoay quanh đề tài báo Đảng địa phương có liên quan đến nội dung đề tài như “Báo Đảng địa phương với việc tuyên truyền đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống” (7-2006); Hội thảo báo Đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc tại Hà Nội; Báo Đảng địa phương tuyên truyền đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống (3-2010); Hội thảo báo Đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc tại Thái Nguyên “Làm gì để nâng cao tính hấp dẫn của báo Đảng địa phương” (11-2010); “Tuyên truyền xây dựng Đảng

trong tình hình mới” (3-2014); Hội thảo báo Đảng khu vực miền Trung - Tây Nguyên tại Thừa Thiên Huế… Những hội thảo này đã tập trung làm

rõ nhiệm vụ, chức năng của các cơ quan báo chí địa phương từ góc nhìn thực tiễn, từ đó rút ra những kinh nghiệm và bài học, giải pháp để nâng cao hiệu quả tuyên truyền trên các lĩnh vực, nhất là tuyên truyền về xây dựng Đảng Các bài viết, bài nói trong các hội thảo này là nguồn tài liệu tham khảo quý giá cho tác giả trong quá trình nghiên cứu Luận văn đã có

sự kế thừa các nội dung liên quan ở những công trình nghiên cứu, bài viết, các tài liệu này

3 Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu

3.1 Câu hỏi nghiên cứu

- Những yếu tố ảnh hưởng và hiệu quả tuyên truyền về xây dựng Đảng của báo chí Bạc Liêu? Kinh nghiệm và những vấn đề đặt ra?

- Làm thế nào để nâng cao hiệu quả vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng của báo chí Bạc Liêu?

3.2 Giả thuyết nghiên cứu

Hiệu quả tuyên truyền về xây dựng Đảng của báo chí Bạc Liêu chưa cao Nội dung và hình thức tuyên truyền về xây dựng Đảng chưa đáp ứng được yêu cầu của công chúng Nguyên nhân là do quan điểm chỉ đạo về vấn

đề tuyên truyền chưa được đổi mới, trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ của phóng viên phụ trách chưa được nâng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận về công tác xây dựng Đảng và tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí; thực trạng, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra về chuyên mục tuyên truyền về xây dựng Đảng trên Báo Bạc Liêu

và Đài PT-TH Bạc Liêu để đưa ra những giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống cơ sở lý luận về báo chí tuyên truyền xây dựng Đảng

- Khảo sát, đánh giá thực trạng về nội dụng, hình thức, hiệu quả công tác tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu, làm rõ ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của chúng

- Đề xuất một số giải pháp khả thi về việc đổi mới, nâng cao chất lượng, hình thức, hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu (bao gồm Báo Bạc Liêu và Đài PT-TH Bạc Liêu)

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Khảo sát vấn đề tuyên truyền xây dựng Đảng trên Báo Bạc Liêu và Đài PT-TH Bạc Liêu từ năm 2013 đến tháng 5- 2015

6 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận, chủ trương, đường lối của Đảng, các công trình nghiên cứu về công tác xây dựng Đảng, các quan điểm của Đảng ta

về báo chí và cơ sở lý luận báo chí Tác giả cũng sử dụng tri thức của những môn lý luận khác đề khảo sát, đánh giá thực trạng vấn đề tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo Đảng, đài PT-TH địa phương

Trong quá trình thực hiện luận văn, chúng tôi sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau đây:

- Phương pháp khảo sát tài liệu: được sử dụng để tiếp cận các giáo trình, các tài liệu và các công trình nghiên cứu của những người đi trước để rút ra ra những vấn đề lý luận cần thiết

- Các phương pháp khảo sát thực tế, thống kê, phân tích, tổng hợp được

sử dụng để đánh giá một cách toàn diện vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu hiện nay

- Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi để thu nhận những ý kiến đánh giá của công chúng báo chí Bạc Liêu, lãnh đạo các cơ quan Đảng,

cơ quan báo chí và những nguời đang trực tiếp hoạt động báo chí về những thành công, hạn chế của báo chí Bạc Liêu với vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng, trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp cần thiết để góp phần nâng cao chất lượng tuyên truyền vấn đề này

7 Đóng góp về khoa học của luận văn

Nếu được thực hiện thành công, kết quả nghiên cứu của đề tài có ý

nghĩa khoa học như sau:

Những luận điểm mà luận văn đưa ra sẽ góp phần giúp những người làm báo nói chung và ở các cơ quan báo chí Bạc Liêu nói riêng nâng cao hiệu quả hoạt động nghiệp vụ trong lĩnh vực tuyên truyền về xây dựng Đảng

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương, 8 tiết, bao gồm:

- Chương 1: Cơ sở lý luận về tuyên truyền xây dựng đảng trên báo chí

Việt Nam hiện nay

- Chương 2: Tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí Bạc Liêu hiện

nay - thực trạng, kinh nghiệm và những vấn đề đặt ra

- Chương 3: Những giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền xây dựng

Đảng trên báo chí Bạc Liêu hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYÊN TRUYỀN XÂY DỰNG ĐẢNG

TRÊN BÁO CHÍ VIỆT NAM HIỆN NAY

1.1 Cơ sở lý luận về xây dựng Đảng

1.1.1 Khái niệm xây dựng Đảng

“Đảng cầm quyền” là khái niệm dùng trong khoa học chính trị, chỉ một đảng chính trị đại diện cho một giai cấp đang nắm giữ và lãnh đạo chính quyền để điều hành, quản lý đất nước nhằm thực hiện lợi ích của giai cấp mình Đối với Đảng ta, khái niệm “Đảng cầm quyền” là để chỉ vai trò của Đảng khi Đảng đã giành được chính quyền; Đảng lãnh đạo toàn xã hội bằng chính quyền, thông qua chính quyền và các đoàn thể nhân dân

Từ ngày thành lập (3/2/1930) đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, đã lãnh đạo nhân dân Việt Nam tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài, gian khổ, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách và giành được những thắng lợi vĩ đại: Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, đập tan ách thống trị của thực dân, phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (nay là Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam), Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, đưa dân tộc Việt Nam tiến vào kỷ nguyên độc lập, tự do; thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống xâm lược, mà đỉnh cao là chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, năm

1954, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc và làm tròn nghĩa vụ quốc tế; thắng lợi của công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, đưa đất nước tiếp tục quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Những thắng lợi của cách mạng Việt Nam đã giành được trong 85 năm qua đều gắn liền với quá trình xây dựng, trưởng thành và phát triển của Đảng Nhiệm vụ xây dựng Đảng luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của

Đảng qua các giai đoạn, thời kỳ phát triển Đặc biệt, từ khi thực hiện đường lối đổi mới, Đảng đã có nhiều chủ trương, nghị quyết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng Đại hội IX đề ra nhiệm vụ “Xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng” Đại hội VI của Đảng (tháng 12-1986) khẳng định “Phải xây dựng Đảng ngang tầm nhiệm vụ chính trị của một Đảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa” Đại hội IX coi trọng xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là nhiệm

vụ then chốt, là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Đảng ta, là nhân tố đảm bảo thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập khu vực và thế giới, xây dựng và bảo vệ vững chắc thành trì cách mạng

của Đảng, của Tổ quốc Tại Đại hội X, Đảng ta tiếp tục xác định:“Phải tập

trung làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tạo bước chuyển mới, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức; có đạo đức;

có phương thức lãnh đạo khoa học”

Trong tình hình mới hiện nay, công tác xây dựng Đảng vẫn còn không

ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ như Nghị quyết hội nghị lần thứ tư (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” đã chỉ rõ Trong khi đó, các thế lực thù địch không từ bỏ âm mưu và hoạt động “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy

“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, tăng cường hoạt động chống phá, chia rẽ nội

bộ Đảng và phá hoại mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân, làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng Chính vì vậy, công tác xây dựng Đảng cần tập trung khắc phục được những hạn chế, yếu kém nhằm xây dựng Đảng ta thật

sự là đảng cách mạng chân chính, ngày càng trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin trong Đảng và nhân dân, động viên toàn Đảng, toàn quân và toàn dân thực hiện thắng lợi các chủ trương, nghị quyết của Đảng

Theo ông Vũ Hiền - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng - nguyên tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam thì:

Xây dựng Đảng là công việc thường xuyên của Đảng nhằm đảm bảo cho Đảng luôn luôn mạnh mẽ về chính trị, tư tưởng và tổ chức; có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao; xứng đáng là đội quân tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Xây dựng Đảng là nhiệm vụ của toàn Đảng, của cả hệ thống chính trị và của toàn dân, trong đó Đảng phải chủ động, thường xuyên chăm lo làm tốt công tác xây dựng nội bộ Đảng trong sạch, vững mạnh [22, tr.99]

Nhà báo Thanh Phong - nguyên trưởng ban Xây dựng Đảng (báo Nhân Dân) cho rằng: Xây dựng Đảng là quá trình tìm ra và hiện thực hóa các cơ chế xây dựng và hoạt động của Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về phẩm chất, năng lực, trí tuệ và năng lực lãnh đạo, làm tròn vai trò tiên phong chính trị của giai cấp công nhân, lãnh đạo xã hội phát triển toàn diện

Tiến sĩ Ngô Đình Xây, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh có định nghĩa khác về xây dựng Đảng:

Xây dựng Đảng là khoa học và nghệ thuật về sự lãnh đạo của Đảng đối với xã hội, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội về những quy luật xây dựng nội bộ Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của Đảng Trong điều kiện có chính quyền, xây dựng Đảng là khoa học và nghệ thuật về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước và các tổ chức trong hệ thống chính trị, về những nguyên tắc và phương pháp lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế xã hội, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, khoa học, kỹ thuật, an ninh, quốc phòng và đối ngoại Đối với việc xây dựng nội bộ Đảng thì đó là nguyên lý về tư tưởng tổ chức, những nguyên tắc, tiêu chuẩn sinh hoạt Đảng và những cơ chế để thực hiện những nguyên tắc, tiêu chuẩn đó trong điều kiện Đảng lãnh đạo chính quyền [22, tr.13]

Về mặt ngôn ngữ, xây dựng được hiểu là làm nên một công trình kiến trúc hoặc tạo ra một tổ chức theo một chủ trương, một phương hướng nhất định; gây nên những yếu tố mới thông qua trí tuệ

Kết hợp những luận điểm trên có thể đưa ra khái niệm về xây dựng

Đảng: Xây dựng Đảng - đó là công việc xây dựng tổ chức và con người nhằm

làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh; không ngừng nâng cao sức chiến đấu

và năng lực lãnh đạo của Đảng, để Đảng xứng đáng là đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc

1.1.2 Nội dung chủ yếu công tác xây dựng Đảng

Phương hướng cơ bản của công tác xây dựng Đảng hiện nay được Đảng ta xác định là phát huy truyền thống vẻ vang, tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng, xây dựng Đảng thật sự vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân, bảo đảm cho Đảng làm tròn trách nhiệm là đội tiên phong lãnh đạo sự nghiệp cách mạng

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 và Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) đều khẳng định: Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, coi đây là quy luật tồn tại

và phát triển của Đảng, bảo đảm cho Đảng ta luôn luôn ngang tầm nhiệm vụ cách mạng, xứng đáng là Đảng cầm quyền Việc đổi mới, chỉnh đốn Đảng phải góp phần tăng cường bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong, nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức cách mạng trong sáng, có tầm cao trí tuệ và phương thức lãnh đạo khoa học, gắn bó mật thiết với nhân dân

Công tác xây dựng Đảng gồm 3 nội dung chủ yếu: xây dựng Đảng về chính trị; về tư tưởng và về tổ chức Ngoài ra trong công tác xây dựng Đảng

còn có hoạt động kiểm tra, giám sát, hoạt động lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội của các cấp ủy Đảng

Xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị tức là bảo đảm cho chủ trương,

đường lối của Đảng đi đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, thể hiện được bản chất cách mạng và khoa học của giai cấp công nhân; phù hợp với quy luật khách quan và thực tiễn của đất nước trong từng thời kỳ của cách mạng; phản ánh được ý chí, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân Cụ thể là:

- Kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng một cách sáng tạo và phù hợp với thực tiễn Việt Nam, luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

- Không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ của toàn Đảng và của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo chủ chốt ở các cấp; không hoang mang, dao động, hoài nghi và giảm sút lòng tin vào con đường mà Đảng, Bác Hồ đã lựa chọn trong bất cứ tình huống nào, kể cả những lúc khó khăn, phức tạp nhất của tình hình thế giới

Nội dung xây dựng Đảng về chính trị hiện nay được Đảng tập trung vào những nội dung: xây dựng đường lối, chính sách của Đảng trên các lĩnh vực nhằm đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; xây dựng bản lĩnh chính trị của Đảng và của đội ngũ cán bộ, đảng viên; xây dựng nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước

và xã hội bảo đảm khoa học, thiết thực

Xây dựng Đảng về tư tưởng chủ yếu là làm cho chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh thật sự trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng và của xã hội Nâng cao phẩm chất cách mạng của cán bộ, đảng viên, xây dựng bản lĩnh chính trị của giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác-Lênin, thông suốt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Đấu tranh chống lại mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội, chống mọi ảnh hưởng tư tưởng phi vô sản Trong điều kiện Đảng cầm quyền, coi trọng nâng cao kiến thức khoa học, kỹ thuật, năng lực tổ chức, quản lý cho cán bộ, đảng viên Trong tình hình hiện nay, xây dựng Đảng về tư tưởng đòi hỏi cần tiếp tục đổi mới

nội dung, phương thức công tác tư tưởng; nâng cao tính chiến đấu, tính thuyết phục, hiệu quả của công tác tư tưởng, tuyên truyền học tập chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Kiên quyết đấu tranh làm thất bại âm mưu “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch; chủ động phòng ngừa và đấu tranh có hiệu quả với những biểu hiện “tự diễn biến”, ”tự chuyển hoá” trong nội bộ ta Khắc phục có hiệu quả sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống

trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên

Xây dựng Đảng về tổ chức là xây dựng hệ thống, cơ cấu, bộ máy của

Đảng từ cấp ủy đến các ban, đảng đoàn, từ cấp cơ sở đến cấp Trung ương theo đúng những nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của Đảng; là xây dựng đội ngũ đảng viên, đội ngũ cán bộ bao gồm các khâu lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng, phân công công tác và sử dụng lực lượng ấy, là định rõ chức năng và các mối quan hệ giữa Đảng với Nhà nước và các tổ chức khác trong hệ thống chuyên chính vô sản

Trong quá trình bảo đảm thực hiện thắng lợi đường lối nhiệm vụ chính trị, công tác tư tưởng và công tác tổ chức luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, không thể thiếu một mặt nào, không thể xem nhẹ một mặt nào Thông qua công tác tư tưởng, đường lối của Đảng được quán triệt trong toàn Đảng, mọi người, mọi tổ chức từ trên xuống dưới thống nhất nhận thức, tự nguyện tự giác hành động theo đường lối của Đảng phải thông qua công tác tổ chức, với quy mô và nội dung rộng lớn, phức tạp, bao gồm những việc từ xây dựng và

sử dụng bộ máy, bố trí cán bộ đến kiểm tra việc thực hiện… thì nhận thức mới biến thành hành động, đường lối nhiệm vụ chính trị của Đảng mới trở thành hiện thực

1.1.3 Phương thức lãnh đạo của Đảng

Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội, chịu trách

nhiệm về những quyết định của mình trước nhân dân, dân tộc Vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đã được nhân dân thừa nhận, ủy quyền, giao phó và được khẳng định trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991), Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) và trong Hiến pháp năm 1980, 1992 và 2013 Điều 4 của Hiến pháp năm 2013 đã khẳng định địa vị pháp lý của Đảng: “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động, và của cả dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội” Trong điều kiện Đảng cầm quyền và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Đảng rất coi trọng phương thức lãnh đạo của Đảng Hiệu quả lãnh đạo không chỉ phụ thuộc vào nội dung lãnh đạo mà còn phụ thuộc vào phương thức lãnh

đạo Phương thức lãnh đạo là hệ thống những hình thức, biện pháp, cách

thức mà chủ thể lãnh đạo là Đảng tác động vào đối tượng lãnh đạo (ở đây

là Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội) nhằm thực hiện mục đích của mình Phương thức lãnh đạo không phải là bất biến mà cũng vận động, biến đổi tùy thuộc vào sự biến đổi của điều kiện khách quan, vào đặc điểm của đối tượng lãnh đạo và năng lực của chủ thể lãnh đạo Phương thức lãnh đạo của Đảng phải được xác định và xây dựng trên cơ sở khoa học, phù hợp với thực tiễn, luôn biến đổi cho phù hợp với tình hình và điều kiện cách mạng trong thực tế Điều đó cũng có nghĩa là phương thức lãnh đạo thực chất là khoa học và nghệ thuật lãnh đạo của Đảng

Cụ thể, Đảng lãnh đạo Nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội bằng những phương thức:

- Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh chính trị, đường lối, chủ trương, chính sách; lãnh đạo Nhà nước thể chế hóa cương lĩnh, đường lối, chính sách của

Đảng thành Hiến pháp, pháp luật, cụ thể hóa thành các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức nhân dân thực hiện có hiệu quả

- Đảng lãnh đạo bằng định hướng giải quyết các vấn đề trọng đại của quốc

kế dân sinh, hoặc các vấn đề cụ thể nhưng có ý nghĩa chính trị quan trọng quan hệ tới các tầng lớp nhân dân đông đảo hoặc quan hệ đến lĩnh vực đối ngoại

- Đảng lãnh đạo bằng công tác tổ chức và cán bộ, thông qua việc giới thiệu cán bộ đủ tiêu chuẩn để ứng cử hoặc bổ nhiệm vào cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, lãnh đạo xây dựng bộ máy đảng, bộ máy nhà nước, bộ máy các đoàn thể trong sạch, vững mạnh

- Đảng lãnh đạo bằng các tổ chức đảng trong các cơ quan nhà nước và đoàn thể (đảng đoàn, ban cán sự, đảng ủy) kết hợp chặt chẽ với cá nhân đảng viên hoạt động trong cơ quan nhà nước và đoàn thể theo nguyên tắc tập trung dân chủ và nêu cao vai trò trách nhiệm của đảng viên là người đứng đầu cơ quan, đơn vị

Tổ chức đảng và đảng viên công tác trong cơ quan nhà nước, đoàn thể phải nghiêm chỉnh chấp hành mọi nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước

- Đảng lãnh đạo bằng công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước và các đoàn thể thông qua tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên, các ban của Đảng, đồng thời lãnh đạo, tổ chức, động viên quần chúng nhân dân kiểm tra, giám sát, phản biện công việc và hoạt động của cơ quan nhà nước, của cán bộ trong bộ máy công quyền, phát hiện mặt tích cực để phát huy, mặt yếu kém để uốn nắn, khắc phục

- Đảng lãnh đạo bằng công tác tư tưởng - chính trị, bằng sự nêu gương của đảng viên, thông qua việc giáo dục nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, phong cách công tác, ý thức trách nhiệm, ý thức tôn trọng pháp luật, tinh thần phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời giáo dục nhân dân chấp hành pháp luật, thực hiện nghiêm các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tích cực tham gia xây dựng Đảng và Nhà nước

- Đảng lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội nhưng không áp đặt mà bằng cơ chế dân chủ, tôn trọng tính tự chủ của các đoàn thể, phù hợp với đặc điểm, chức năng của từng đoàn thể (chẳng hạn lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc thông qua cơ chế hiệp thương dân chủ)

1.2 Tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí

1.2.1 Khái niệm tuyên truyền và vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí

1.2.1.1 Khái niệm

Đại Bách khoa toàn thư Liên Xô (trích từ định nghĩa tuyên truyền theo nghĩa rộng là sự truyền bá những quan điểm, tư tưởng về chính trị, triết học, khoa học, nghệ thuật… nhằm biến những quan điểm, tư tưởng ấy thành ý thức

xã hội, hành động cụ thể của quần chúng Theo nghĩa hẹp, tuyên truyền là sự truyền bá những quan điểm lý luận nhằm xây dựng cho quần chúng một thế giới quan nhất định và phù hợp với lợi ích của họ

Trong cuốn “Nguyên lý tuyên truyền” của Phân viện Báo chí và tuyên truyền có nêu: tuyên truyền chính là tuyên truyền chính trị, tuyên truyền tư tưởng mà mục đích của nó là hình thành ở đối tượng tuyên truyền một thế giới quan nhất định, một kiểu ý thức xã hội nhất định và cổ vũ tính tích cực xã hội của con người Thực chất, tuyên truyền chính là sự truyền bá hệ tư tưởng của giai cấp cầm quyền nhằm giác ngộ, động viên mọi người tích cực tham gia xây dựng xã hội mới [36, tr.1] Theo Giáo sư Nguyễn Lân, “tuyên truyền”

là phổ biến một chủ trương hoặc một học thuyết cho đông đảo quần chúng biết và động viên mọi người ra sức thực hiện [27, tr.1961]

Một định nghĩa khác “Tuyên truyền là truyền bá, giáo dục, giải thích nhằm chuyển biến và nâng cao về nhận thức; bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm, xây dựng thành niềm tin; thúc đẩy mọi người hành động một cách tự giác, nhằm thực hiện thắng lợi những mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói rất dễ hiểu về tuyền truyền “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếu

không đạt được mục đích đó, là tuyên truyền thất bại”

Từ những khái niệm này, có thể hiểu tuyên truyền chính là hoạt động phổ biến, truyền bá, giáo dục, giải thích một chủ trương, học thuyết nhằm giúp đối tượng được tuyên truyền nâng cao nhận thức, qua đó thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ mà công tác tuyên truyền đặt ra

Trong sự nghiệp cách mạng, Đảng ta luôn xem trọng vai trò của công tác tuyên truyền Là một trong những bộ phận quan trọng của công tác tư tưởng, tuyên truyền có nhiệm vụ phổ biến, truyền bá hệ tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến quần chúng nhân dân Tuyên truyền gắn liền với cổ động, nên tuyên truyền còn là sự cổ vũ, động viên, thúc đẩy quần chúng hăng hái tham gia các phong trào, biến nhận thức, niềm tin thành nhiệt huyết của quảng đại quần chúng, thành hành động cách mạng Công tác tuyên truyền còn có vai trò uốn nắn những nhận thức lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm, hành động sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; góp phần xây dựng con người mới, cuộc sống mới

Công tác tuyên truyền được thực hiện trên nhiều lĩnh vực, trong đó công tác tuyên truyền về Đảng và xây dựng Đảng là nhiệm vụ thường xuyên

và xuyên suốt của Đảng ta từ khi thành lập đến nay Công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng bao gồm các nội dung:

- Tuyên truyền các vấn đề cương lĩnh mục tiêu lý tưởng của Đảng, đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch về cương lĩnh, mục tiêu, lý tưởng của Đảng

- Tuyên truyền các vấn đề về xây dựng nội bộ Đảng để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đảng

- Tuyên truyền những nguyên lý về tư tưởng, tổ chức và kiểm tra, những nguyên tắc tiêu chuẩn trong sinh hoạt Đảng và cơ chế để thực hiện các nguyên tắc tiêu chuẩn đó

Tóm lại, tuyên truyền xây dựng Đảng là hoạt động phổ biến, truyền bá, giáo dục, phản ánh những chủ trương, nghị quyết, chính sách của Đảng; các vấn đề về xây dựng Đảng của báo chí nhằm mục tiêu giúp cán bộ, đảng viên

và quần chúng nhân dân có được nhận thức đúng đắn và sâu sắc về quy luật, nguyên tắc, cơ chế trong công tác xây dựng Đảng, về tất cả các công việc làm cho Đảng ngày càng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức

1.2.1.2 Thực trạng vấn đề tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí

Trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, báo chí Việt Nam luôn thể hiện được vai trò quan trọng là vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, là người tuyên truyền, cổ động, định hướng cho quần chúng làm cách mạng Trong thời kỳ đầu, khi chưa có chính quyền, báo chí là người lãnh đạo tư tưởng của Đảng, phát triển chân lý về lý luận và cả nguyên lý về sách lược, về

tư tưởng tổ chức chung, những nhiệm vụ chung của toàn Đảng trong thời kỳ này hay thời kỳ khác Khi có chính quyền cách mạng, báo chí tiếp tục thực hiện các chức năng tuyên truyền, cổ động và tổ chức, là vũ khí tư tưởng mạnh

mẽ nhất của Đảng Báo chí cũng là người tuyên truyền những cái mới, tiên tiến nảy sinh từ sự sáng tạo của quần chúng Lênin cho rằng: Tờ báo không chỉ có vai trò phổ biến tư tưởng, giáo dục chính trị mà còn là nơi thu hút đồng minh; tờ báo không chỉ là người tuyên truyền tập thể và cổ động tập thể mà còn là người tổ chức tập thể Sinh thời, Bác Hồ cũng thường căn dặn các nhà báo: báo chí phải phục vụ nhân dân

Báo Thanh Niên do Bác Hồ sáng lập, tờ báo đầu tiên của báo chí cách mạng Việt Nam, đã làm rất tốt trách nhiệm tuyên truyền về xây dựng Đảng trong giai đoạn sơ khai của cách mạng Việt Nam Với 200 số báo, đặc biệt là

88 số đầu, báo Thanh Niên đã mở đầu cho việc truyền bá học thuyết, tư tưởng giải phóng dân tộc, giáo dục lòng yêu nước theo quan điểm cách mạng và truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào nước ta Trong nhiều số báo, Thanh Niên đã trực tiếp tuyên truyền về chủ nghĩa cộng sản, về chính Đảng cách

mạng, góp phần quan trọng chuẩn bị về lý luận, chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

Tiếp nối nhiệm vụ mà báo Thanh Niên đã nhận lấy, báo chí của Đảng

về sau đã thường xuyên quan tâm tuyên truyền về xây dựng Đảng Trong thời

kỳ bí mật và kháng chiến, báo chí cách mạng đã thường xuyên nêu gương các

tổ chức Đảng, các cán bộ, đảng viên gương mẫu trong sự nghiệp cách mạng,

tổ chức và vận động quần chúng học tập, làm theo những người cộng sản gương mẫu, trung kiên; phổ biến, giải thích các chủ trương, đường lối của Đảng tới quần chúng và kịp thời tổng kết các bài học, kinh nghiệm công tác Đảng để nhân rộng và phát huy Tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí giai đoạn này hướng tới việc động viên cán bộ, đảng viên không quản gian khổ hy sinh, đi đầu, gương mẫu trong đánh giặc và xây dựng hậu phương vững mạnh để đánh thắng kẻ thù Qua báo chí, rất nhiều đảng viên gương mẫu, nhiều đảng bộ vững mạnh được phát hiện, biểu dương, nhân rộng, có sức lôi cuốn mạnh mẽ với đông đảo bạn đọc Bên cạnh đó, báo chí đã đấu tranh phê phán các hiện tượng tiêu cực, thoái hóa, biến chất trong hàng ngũ cán bộ, đảng viên Bài viết “Nêu cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa

cá nhân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh hay các mục “chống tham ô, lãng phí, quan liêu” trên báo Nhân Dân đã thật sự là những định hướng quan trọng cho toàn Đảng, toàn dân tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh với những biểu hiện suy thoái, biến chất trong một bộ phận cán bộ, đảng viên thời đó, góp phần tích cực xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh

Trong giai đoạn hiện nay, tuyên truyền về xây dựng Đảng tiếp tục là mảng đề tài quan trọng và chủ lực của nhiều cơ quan báo chí Trong hệ thống báo chí, có những tờ báo, tạp chí chuyên viết về xây dựng Đảng, bao gồm:

- Khối tạp chí Trung ương, cơ quan thông tin, nghiên cứu, lý luận của Trung ương và các cơ quan tham mưu của Đảng như: Tạp chí Cộng sản, các tạp chí Xây dựng Đảng, Lịch sử Đảng, Kiểm tra, Tư tưởng - Văn hóa, Thông tin lý luận, Dân vận…

- Khối báo chí do các tổ chức Đảng trực tiếp lãnh đạo và quản lý gồm báo Nhân dân, các báo của Đảng bộ 63 tỉnh, thành, các tờ báo điện tử như Website Đảng Cộng sản Việt Nam

- Ngoài ra, hệ thống báo in, đài phát thanh, đài truyền hình báo điện tử trong cả nước cũng có chuyên mục Xây dựng Đảng xuất hiện định kỳ hàng tuần, hàng tháng

Tuyên truyền về xây dựng Đảng, các cơ quan báo chí quan tâm trên cả hai mặt lý luận và thực tiễn Về mặt lý luận, báo chí đã đăng tải, phát sóng những bài viết mang tính đúc kết, tổng hợp, dự báo được đặt ra từ thực tiễn công tác xây dựng Đảng Về thực tiễn, báo chí xác định: tuyên truyền về xây dựng Đảng trước hết là tuyên truyền về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Các chủ trương lớn như kiểm điểm tự phê bình và phê bình theo Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) gắn với việc thực hiện Chỉ thị của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; triển khai quán triệt thực hiện các nghị quyết, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại các kỳ hội nghị của Ban Chấp hành; Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp và các chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các địa phương… đã được tuyên truyền, phản ánh một cách kịp thời, đậm nét và thường xuyên trên báo chí, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu rõ, hiểu đúng Các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được cụ thể hóa bằng các điển hình, mô hình, nhân tố mới, những phong trào, hoạt động cụ thể ở từng địa phương, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân dễ tiếp thu và vận dụng ngày càng hiệu quả vào thực hiện nhiệm vụ chính trị cũng như trong cuộc sống

Nội dung tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí cũng bám sát các nhiệm vụ chủ yếu của công tác xây dựng Đảng trên ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức Điều này thể hiện rộng khắp trên các lĩnh vực như công tác tuyên giáo, triển khai thực hiện các chủ trương, nghị quyết của tổ chức

Đảng các cấp; công tác tổ chức, kiểm tra, dân vận, nội chính… Ở tầm vĩ

mô, báo chí đã chủ động, kịp thời thông tin về những nhiệm vụ cấp bách

mà Đảng, Nhà nước đang tập trung chỉ đạo, giúp tạo sự đồng thuận và hưởng ứng làm theo trong quần chúng nhân dân; thông tin về công tác đối nội và đối ngoại của Đảng với các Đảng Ở tầm vi mô, những vấn đề cụ thể

ở cơ sở nhưng mang tính chất chung trong công tác xây dựng Đảng đã được các báo khai thác với nhiều góc độ (hiệu quả đạt được, những hạn chế, khó khăn) như công tác phát triển đảng viên, công tác kiểm tra giám sát ở cơ sở; đảng bộ cơ sở lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội địa phương; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với xây dựng nông thôn mới, sự nghiệp giáo dục, y tế, xóa đói giảm nghèo…; nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; những kinh nghiệm trong xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh; gắn việc xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở Đảng với xây dựng

hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh…

Ngoài các chuyên mục được xây dựng định kỳ trong từng số báo, từng chương trình phát sóng, tuyên truyền về xây dựng Đảng còn thực hiện đột xuất nhân các ngày lễ lớn của Đảng và của đất nước Các bài viết về lịch sử Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội, lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc, về những chiến sĩ cách mạng kiên trung suốt đời hy sinh vì sự nghiệp giải phóng đất nước, ca ngợi mối quan hệ gắn bó giữa Đảng và nhân dân qua các thời kỳ

đã góp phần quan trọng trong việc giáo dục truyền thống, trang bị lý tưởng cách mạng, lối sống đúng đắn cho thế hệ trẻ hôm nay

Với phương châm “xây là chính”, các cơ quan báo chí cũng tích cực đấu tranh chống tiêu cực, đi sâu tìm hiểu những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng ở các địa phương, đơn vị; đấu tranh không khoan nhượng với những biểu hiện suy thoái, biến chất về đạo đức, lối sống, diễn biến trong

tư tưởng của một bộ phận cán bộ, đảng viên; góp phần uốn nắn những tư tưởng lệch lạc, từng bước đưa hoạt động của tổ chức cơ sở Đảng vào quy cũ,

nền nếp và có chất lượng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí Đặc biệt báo chí đã làm rõ được vai trò của tổ chức Đảng bên trong những đơn vị xảy

ra sai phạm, tiêu cực, đặt vấn đề chất lượng và hiệu quả lãnh đạo của tổ chức Đảng nói chung, của cấp ủy Đảng nơi đó nói riêng Việc báo chí tham gia chống tiêu cực đã mang lại hiệu quả tích cực trong những năm qua Có thể nói, trong những năm gần đây, báo chí là một kênh cực kỳ quan trọng và đáng tin cậy trong công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng mà toàn Đảng ra sức thực hiện nhằm góp phần xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh Bên cạnh việc “chống”, báo chí đã góp phần “xây” thông qua việc tuyên truyền về gương sáng đảng viên với ý nghĩa “lấy hoa thơm lấn dần cỏ dại” Những gương sáng đảng viên, những điển hình tiên tiến ở các đảng bộ, chi bộ được các báo chú trọng giới thiệu đến bạn đọc, bạn xem đài, qua đó đã giới thiệu hàng trăm gương tốt mỗi năm để cán bộ, đảng viên noi theo, trở thành hình mẫu để mọi người theo đó mà học tập, rèn luyện

Nhiều bài viết trong lĩnh vực xây dựng Đảng trên báo chí không chỉ dừng lại ở mức độ phản ánh mà đã đi sâu phát hiện, tổng kết thực tiễn, đúc rút kinh nghiệm, tham mưu đề xuất kịp thời cho các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, các ngành và địa phương trong việc đề ra các giải pháp để lãnh đạo, chỉ đạo nhằm thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ Những bài học, giải pháp, đề xuất mà báo chí nêu ra đã được nhìn nhận và ứng dụng vào thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, quản lý của chính quyền, vai trò của các tổ chức đoàn thể Chất lượng sinh hoạt của các cấp ủy, các chi bộ Đảng được quan tâm nâng chất qua sự phản ánh của báo chí Nhiều tờ báo từ trung ương đến địa phương đã trở thành tư liệu ở các buổi sinh hoạt chi bộ, các buổi chào cờ đầu tuần

Thực hiện chức năng là cầu nối giữa Đảng và dân, các cơ quan báo chí

đã trở thành diễn đàn quan trọng để nhân dân tham gia đóng góp xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền Qua báo chí, những ý kiến tâm huyết của cán

bộ, đảng viên đương chức, đảng viên hưu trí và quần chúng nhân dân đã đến được với Đảng, giúp cho Đảng có cơ sở để điều chỉnh và đề ra nhiều chủ trương lãnh đạo sát với tình hình thực tiễn Trước mỗi kỳ Đại hội Đảng, thông qua báo chí, các tầng lớp nhân dân đã được tham gia đóng góp ý kiến về các văn kiện trình Đại hội Các cơ quan báo chí cũng thường xuyên tiến hành lấy

ý kiến nhân dân trước những sự kiện lớn của Đảng, Quốc hội, Nhà nước, tạo điều kiện cho người dân được trình bày suy nghĩ, nguyện vọng, mong muốn của mình, giúp các cơ quan chức năng nắm rõ tình hình trong quần chúng nhân dân mà có sự lãnh đạo, điều hành phù hợp

1.2.2 Tầm quan trọng của tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí hiện nay

Trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, báo chí luôn được xác định là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng, là vũ khí sắc bén trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng cuộc sống mới cho nhân dân Báo chí cách mạng là công cụ tuyên truyền của Đảng và Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân Với yêu cầu, nhiệm vụ đó, trong những năm qua, báo chí Việt Nam

đã có những đóng góp rất quan trọng vào quá trình xây dựng và phát triển đất nước Trong đó công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng, góp phần giữ vững lập trường quan điểm của Đảng; đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước vào cuộc sống; tuyên truyền, vận động và cổ vũ nhân dân thực hiện thắng lợi các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; các nghị quyết, mục tiêu, chỉ tiêu của Đảng bộ và chính quyền các địa phương; đồng thời kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện phai nhạt lý tưởng, suy thoái về đạo đức lối sống và các biểu hiện tiêu cực khác từ trong nội bộ; góp phần định hướng tư tưởng và dư luận xã hội

Qua 90 năm hình thành và phát triển, đối với báo chí cách mạng Việt Nam, “xây dựng Đảng” luôn là mảng đề tài truyền thống và quan trọng Đặc biệt, việc tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí đã góp phần vô cùng quan

trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; giáo dục ý thức giai cấp, lý tưởng cộng sản cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân; phản ánh kịp thời, đưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách

và pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống Báo chí còn là kênh thông tin đáng tin cậy để nhân dân gửi gắm tâm tư nguyện vọng, là công cụ giám sát gần gũi

và hiệu quả của nhân dân đối với hoạt động xây dựng Đảng Báo chí đã góp phần to lớn trong việc tìm ra tiếng nói chung “ý Đảng lòng dân”, tăng cường sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng tâm hợp lực, quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu cách mạng đề ra Ở bất kỳ giai đoạn nào, tuyên truyền về xây dựng Đảng cũng giữ một vị trí vô cùng quan trọng và cốt lõi trên báo chí, giúp báo chí thực hiện được các chức năng, nhiệm vụ của mình

Hiện nay, các thế lực thù địch đang tăng cường các hình thức chống phá, đẩy mạnh “diễn biến hòa bình” thông qua các trang thông tin điện tử trên mạng Internet, các tờ báo, kênh phát thanh nhằm làm lung lay ý chí, niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, mất niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng Mục tiêu của các thế lực thù địch là bằng mọi thủ đoạn tìm cách phá hoại, làm suy yếu, từng bước làm cho Đảng ta tự biến chất, tự chuyển hóa, nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, xóa bỏ chế độ XHCN ở Việt Nam, thiết lập ở nước ta chế độ đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập theo mô hình các nước phương Tây Trong nước, Đảng nhận định một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán

bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích

kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc… Một trong những nguyên nhân dân đến tình hình này, theo Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) “Một

số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” nhận định là do: “công tác

tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống nhiều khi còn hình thức, chưa đủ sức động viên và thường xuyên nâng cao ý thức cách mạng của cán bộ, đảng viên”

Để lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng trong tình hình mới, đòi hỏi Đảng phải giữ vững vai trò lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt, đồng thời đảm bảo tính đúng đắn, sáng tạo, sáng suốt trong mọi chủ trương, đường lối, quyết định lãnh đạo, chỉ đạo Muốn vậy, một mặt Đảng phải tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và bản lĩnh cầm quyền của mình, mặt khác cần phải quyết liệt đấu tranh, làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, bảo vệ Đảng, bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng

Nghị quyết Trung ương 4 “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã đưa các nhóm giải pháp về xây dựng Đảng, trong đó nhấn mạnh nhóm giải pháp về công tác giáo dục, chính trị, tư tưởng:

- Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc làm theo gương Bác một cách thiết thực, hiệu quả

- Đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên

- Đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn Đưa vào nền nếp việc bồi dưỡng lý luận, cập nhật kiến thức mới cho cán bộ, đảng viên

Đặc biệt Nghị quyết đã đề cập đến công tác thông tin, tuyên truyền như

là một giải pháp quan trọng trong nhóm giải pháp này:

Chấn chỉnh hoạt động thông tin, tuyên truyền; quản lý có hiệu quả hoạt động báo chí theo đúng định hướng của Đảng và Nhà nước Chú trọng làm tốt hơn việc nêu gương người tốt, việc tốt; lấy nhân

tố tích cực để đẩy lùi tiêu cực; đồng thời phê phán, đấu tranh với

những biểu hiện sa sút về tư tưởng chính trị, vô trách nhiệm, vụ lợi

cá nhân, vi phạm những chuẩn mực đạo đức, lối sống… [22, tr.472]

Đây cũng là những nội dung mà công tác tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí phải thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân đã giao phó trong tình hình mới Trong bối cảnh chung này, tuyên truyền về xây dựng Đảng càng có một vị trí vô cùng quan trọng, thể hiện rõ vai trò là vũ khí sắc bén trên mặt trận văn hóa, tư tưởng của Đảng Tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí có sức mạnh to lớn, đi đầu trong việc phản bác lại những luận điệu xuyên tạc, nói xấu bôi nhọ Đảng, Nhà nước, gây mất đoàn kết trong nội bộ Đảng Trong công tác nội chính của Đảng, báo chí cũng được xem là lực lượng xung kích đấu tranh chống tiêu cực, chống những hiện tượng chia bè kết cánh vì lợi ích nhóm gây suy mòn năng lực lãnh đạo của Đảng Đồng thời, báo chí tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, các tiêu cực và tệ nạn xã hội với một tinh thần xây dựng và trách nhiệm cao; góp phần ngăn chặn tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng và trong xã hội Báo chí phải là một lực lượng nòng cốt đấu tranh chống âm mưu “diễn biến hòa bình”, đấu tranh phản bác các thông tin, luận điệu sai trái của các thế lực thù địch Việc tuyên truyền về xây dựng Đảng trên báo chí, vì vậy càng phải

là người chiến sĩ tiên phong, giữ vững tay súng trên mặt trận tư tưởng để bảo

vệ Đảng, bảo vệ chủ nghĩa xã hội, nền hòa bình thống nhất của đất nước

1.3 Đặc điểm chuyên mục và tiêu chí đánh giá hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí

1.3.1 Đặc điểm chuyên mục xây dựng Đảng

Chuyên mục là một yếu tố quan trọng của tất cả các loại hình báo chí

Đó cũng là yếu tố căn bản để hình thành nên nội dung của một sản phẩm báo chí Có nhiều chuyên mục khác nhau trên một sản phẩm báo chí, chuyển tải những đề tài trên những lĩnh vực khác nhau Mỗi chuyên mục chỉ thông tin về

một lĩnh vực nhất định bằng các thể tài báo chí Sự ra đời và phát triển của các chuyên mục nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền và nhu cầu, thị hiếu của công chúng

Là một yếu tố cấu thành nội dung của tờ báo, đặc điểm của chuyên mục trên báo chí cũng chính là đặc điểm chung của báo chí Theo PGS.TS Nguyễn

Văn Dững, thông tin báo chí có những đặc điểm: thông tin thời sự; tính công

khai; tính mục đích; tính định kỳ, đều đặn; tính phong phú, đa dạng và nhiều chiều; tính dễ hiểu, dễ nhớ và dễ làm theo; tính tương tác; tính đa phương tiện Đây là những đặc điểm nổi bật, cơ bản của báo chí, giúp chúng ta nhìn

nhận rõ hơn bản chất xã hội của báo chí Còn theo nghiên cứu của Giáo sư Hà Minh Đức, C.Mác và Ăngghen đã chỉ ra những đặc điểm của báo chí, đó là

tính thời sự, tính xác thực và trung thực trong hệ thống tin tức, báo chí là tiếng nói của nhân dân C.Mác và Ăngghen đều xem trọng vai trò của báo chí

trong đấu tranh cách mạng Hai ông đã dùng ngòi bút để đòi hỏi và đấu tranh quyền sống cho những người nghèo khổ, chống áp bức chuyên chế, chống quan niệm thực dụng với các hoạt động tinh thần trong xã hội, chạy đua theo lợi nhuận và phải góp phần nói lên nguyện vọng của nhân dân Những đặc điểm của báo chí được hai ông đúc kết trong quá trình hoạt động thực tiễn và phù hợp với giai đoạn đầu của cách mạng vô sản Những tư tưởng đó đến vẫn phù hợp với báo chí hiện đại vì đó là những đặc điểm cơ bản nhất của báo chí nói chung, báo chí cách mạng nói riêng Báo chí Việt Nam là nền báo chí cách mạng nên cũng mang những đặc trưng cơ bản này

Từ những nghiên cứu về đặc điểm của báo chí, có thể rút ra những đặc điểm cơ bản và nổi bật của chuyên mục xây dựng Đảng trên báo chí như sau:

- Tính khuynh hướng: Là vũ khí tư tưởng của Đảng, báo chí Việt Nam

nói chung và chuyên mục Xây dựng Đảng trên báo chí nói riêng bộc lộ rõ nét tính khuynh hướng Báo chí dưới sự lãnh đạo của Đảng, tự giác đứng trên lập trường tư tưởng giai cấp công nhân, tự giác đấu tranh vì quyền và lợi ích của

nhân dân lao động, vì sự nghiệp “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”, vì lợi ích chính trị của Đảng, đó chính là tính đảng Tính đảng là đỉnh cao của tính khuynh hướng Ăngghen yêu cầu khuynh hướng trong báo chí vô sản phải vươn tới tính đảng, tới quan điểm công khai và triệt

để bảo vệ lợi ích của Đảng trước sự tiến công của kẻ thù Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dùng báo chí để phục vụ cho cách mạng Người luôn nhấn mạnh “cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ” Tác phẩm báo chí có tính Đảng phải phản ánh chân thực đời sống theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin và ánh sáng đường lối của Đảng, góp phần tích cực vào việc tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng, giáo dục ý thức giác ngộ lý tưởng xã hội chủ nghĩa đến mọi tầng lớp nhân dân Đồng thời, tác phẩm báo chí cũng thể hiện ý chí, nguyện vọng chính đáng của ngưởi dân Ở từng cơ quan báo chí, đối với từng nhà báo và trong từng tác phẩm báo chí cụ thể tính Đảng có sự thể hiện ở những mức độ khác nhau nhưng phải đảm bảo được đặc tính này Chuyên mục Xây dựng Đảng trên báo chí mang đậm tính Đảng thông qua việc tập trung tuyên truyền, giáo dục đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước cho công chúng

và nhân dân Chuyên mục Xây dựng Đảng cũng hướng mục tiêu tuyên truyền vào việc cổ vũ, động viên toàn dân quán triệt thực hiện những đường lối, chủ trương, chính sách đó trong thực tiễn cuộc sống; kịp thời phát hiện những nơi làm sai hoặc cố tình vi phạm; đấu tranh, phản bác những tư tưởng thù địch nhằm bảo vệ Đảng, bảo vệ lợi ích giai cấp và lợi ích dân tộc

- Tính thời sự: Đây là đặc điểm nổi bật nhất của báo chí, cũng là của

chuyên mục “Xây dựng Đảng” trên báo chí Báo chí ra đời là để phản ánh thực tiễn thông qua các sự kiện Đó là những sự kiện đời sống được nhìn qua lăng kính nhà báo, trở thành sự kiện báo chí

Báo chí thông tin sự kiện và vấn đề đã và đang xảy ra, có ý nghĩa xã hội và được nhiều người quan tâm Đó là những sự kiện công chúng

muốn biết, cần biết nhưng chưa biết, hoặc những sự kiện lãnh đạo cần thông tin cho công chúng để thực hiện mục đích chính trị của mình Sự kiện đã xảy ra từ lâu, nhưng nay mới biết, hoặc xảy ra đã lâu nhưng nay mang ý nghĩa thời sự, thời cuộc [17, tr.67]

Chuyên mục “Xây dựng Đảng” xuất hiện có định kỳ trên báo chí, cung cấp những thông tin mang tính thời sự trên lĩnh vực xây dựng Đảng Những

sự kiện được phản ánh trong chuyên mục xây dựng Đảng là những sự kiện có thể đang diễn ra, vừa diễn ra nhưng cũng có thể đã diễn ra lâu (ví dụ như những sự kiện lịch sử của Đảng, những sự kiện diễn ra trong hai cuộc kháng chiến vệ quốc, những vấn đề lý luận tổng kết từ thực tiễn qua một thời gian dài…) được khai thác từ góc độ ý nghĩa tác động đến đời sống hôm nay Nhưng không vì thế mà chuyên mục xây dựng Đảng mất đi tính thời sự vì những sự kiện, vấn đề được khai thác đều có tác dụng tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội, đáp ứng sự quan tâm mong đợi của đối tượng công chúng mà chuyên mục hướng tới

- Tính định kỳ: định kỳ là một trong những đặc tính cơ bản của báo chí

Báo in xuất bản định kỳ, truyền hình cũng phát sóng theo khung theo thời gian định sẵn Do đó, tính nghiêm ngặt về mặt thời gian đòi hỏi rất cao Có như vậy mới kịp thời phản ánh, đem đến cho công chúng những thông tin thời

sự về các sự kiện, vấn đề đã, đang và sẽ nảy sinh trong đời sống xã hội, cần có lời giải đáp Và các chuyên mục trên báo chí chính là một góc phản ánh tính chất “xuất bản phẩm định kỳ” cũng như tính thời sự của báo chí Thật vậy, trong công tác thông tin, tuyên truyền trên báo chí, khi chúng ta bảo đảm được tính định kỳ sẽ đem đến cho công chúng một cái nhìn xuyên suốt, liên tục về thông tin, cũng như làm tăng tính hấp dẫn, thu hút đối với chuyên mục

và tờ báo Bởi trong thực tế, có rất nhiều công chúng đón đợi một tờ báo xuất bản hàng ngày, một chương trình phát sóng theo khung giờ cố định chỉ là muốn theo dõi một dòng thông tin, một chuyên mục nào đó trên báo chí mà

thôi Và như thế, báo chí đã tạo được chỗ đứng trong lòng công chúng, cũng

như tạo ra sức lan tỏa sâu rộng của thông tin

- Tính phong phú, đa dạng, nhiều chiều: Thông tin trên báo chí rất đa

dạng và phong phú vì đối tượng phản ánh của báo chí là các sự kiện và vấn đề

đã và đang diễn ra trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, văn hóa… Ngay trong một lĩnh vực, thông tin báo chí cũng không bị bó hẹp mà cũng vô cùng phong phú do sự vận động không ngừng của lĩnh vực đó trong quá trình phát triển luôn làm nảy sinh những vấn đề, sự kiện mới, đó chính là đối tượng quan tâm của báo chí Đối tượng phục vụ của cơ quan báo chí cũng hết sức phong phú, đa dạng, không phân biệt tuổi tác, nghề nghiệp, giai cấp, trình độ… Nhu cầu, sở thích, tâm lý tiếp nhận của công chúng quy định tính phong phú và đa dạng của thông tin báo chí Đối tượng mà chuyên mục Xây dựng Đảng trên báo chí hướng tới là vô cùng phong phú, đa dạng Đó là cán

bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên các tổ chức chính trị - xã hội và đông đảo các tầng lớp nhân dân Những đối tượng công chúng này có nhu cầu, mối quan tâm riêng về công tác xây dựng Đảng nên thông tin trong chuyên mục cũng phải mang tính phong phú, đa dạng Từ những thông tin mang tầm vĩ

mô như đường lối, quan điểm lãnh đạo của Đảng trong từng thời kỳ, những quyết sách đối ngoại thể hiện bản lĩnh, trí tuệ của Đảng ta nhưng đến những câu chuyện hàng ngày ở một chi bộ cơ sở Đảng, một Đảng viên gương mẫu cần được nêu tên để mọi người noi theo, một kinh nghiệm hay trong xây dựng

tổ chức Đảng trong sạch vững mạnh cần được phổ biến… Chuyên mục xây dựng Đảng trên báo chí thời gian qua đã chứng tỏ được tính phong phú, đa dạng trong việc chọn đề tài phản ánh, trong phương cách thức thể hiện Và không chỉ có tuyên truyền từ trên xuống, những tác phẩm về đề tài xây dựng Đảng còn phản ánh tiếng nói của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, đóng vai trò kiểm tra, giám sát về tính hiệu quả thực tế của những chủ trương, chính sách từ cấp trên triển khai xuống, là kênh thông tin đáng tin cậy giúp tổ

chức Đảng nhìn ra những yếu kém, hạn chế trong công tác lãnh đạo… Đó chính là tính nhiều chiều của chuyên mục Xây dựng Đảng trên báo chí

1.3.2 Tiêu chí đánh giá hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí

Để đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí trước hết cần phải nhận dạng những nguyên tắc cơ bản của công tác tuyên truyền Những nguyên tắc này đảm bảo cho sự thành công của công tác tuyên truyền, cho nên đó cũng là những tiêu chí đánh giá hiệu quả của công tác tuyên truyền trên các lĩnh vực, trong đó có tuyên truyền về xây dựng Đảng

Công tác tuyên truyền nói chung, công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng nói chung cần phải dựa vào các tiêu chí:

- Tính đảng, tính giai cấp: Tính đảng, tính giai cấp đòi hỏi khi trình

bày, giải thích mọi hiện tượng và sự việc xảy ra trong thực tiễn, báo chí phải đứng trên lập trường của giai cấp công nhân, trên lợi ích của giai cấp và của dân tộc Kiên quyết đấu tranh với các luận điệu thù địch, sai trái, cơ hội chính trị… để bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, nền văn hóa, vì lợi ích của nhân dân

- Tính khoa học và thực tiễn: khi tuyên truyền phải dựa trên những luận

cứ khoa học và thực tiễn để nhìn nhận, phân tích sự việc, hiện tượng, từ đó

mà thuyết phục, cảm hoá đối tượng tuyên truyền Báo chí phải phản ánh đúng đắn tâm tư, nguyện vọng của quần chúng trong quá trình thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật, từ đó kiến nghị những biện pháp bổ sung, sửa đổi, hoàn chỉnh đường lối, chính sách, pháp luật

- Tính chiến đấu: Tính chiến đấu là bản chất của công tác tuyên truyền

chính trị Trong mỗi sự việc và hiện tượng cần phân biệt đúng sai, phải trái, xác định nhanh được cái tốt cần biểu dương, cái xấu cần kịp thời phê phán

- Tính phổ thông, đại chúng: Nội dung tuyên truyền phải gắn chặt với

cuộc sống thực tiễn phong phú của đại đa số quần chúng nhân dân, giải đáp những vấn đề nóng hổi mà cuộc sống đang đặt ra và quần chúng nhân dân đang đòi hỏi Tuyên truyền phải dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm như lời Bác Hồ đã dạy

Công tác tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí cũng cần phải tuân thủ các nguyên tắc này nhằm đạt được hiệu quả như mong muốn Mặt khác, là một sản phẩm báo chí, các tác phẩm báo chí tuyên truyền về xây dựng Đảng phải thu hút được bạn đọc, tác động vào dư luận xã hội để định hướng dư luận

xã hội Một tác phẩm viết, hình ảnh không thể được gọi là tác phẩm báo chí nếu bản thân nó khi được truyền tải trên các phương tiện truyền thông đại chúng lại không tạo ra được dư luận xã hội Dư luận xã hội chính là đối tượng phản ánh của báo chí đồng thời là sản phẩm cuối cùng mà báo chí thu nhận được thông qua nội dung, cách thức truyền tải thông tin Báo chí có trách nhiệm định hướng dư luận xã hội một cách tích cực, lành mạnh, góp phần xây dựng con người trong xã hội mới mà Đảng đã xác định: phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức Ở chiều ngược lại, dư luận xã hội cho thấy hiệu quả tuyên truyền của báo chí đạt

ở mức độ nào Nếu sự tác động của báo chí có thể tạo nên dư luận xã hội mạnh mẽ trong việc ủng hộ hay phản đối một đường lối lãnh đạo, chủ trương quản lý hay một hiện tượng xã hội để từ đó gây áp lực lên chủ thể quản lý có sự điều chỉnh phù hợp với khách thể quản lý thì sản phẩm báo chí đó đạt hiệu quả cao Ngược lại, hiệu quả tuyên truyền của báo chí đã không đạt như yêu cầu đề

ra Đảng ta cũng luôn coi trọng vai trò định hướng đúng đắn dư luận xã hội của báo chí, ghi nhận sự đóng góp xứng đáng của báo chí vào ổn định trật tự, an toàn

xã hội, xây dựng niềm tin vào chế độ và con đường phát triển của đất nước

PGS.TS Nguyễn Văn Dững nhận xét:

Có ba tiêu chí cho một tác phẩm báo chí hay, hấp dẫn công chúng: thứ nhất, tác phẩm đề cập được sự kiện, vấn đề bức xúc, nóng hổi, nổi cộm trong dư luận xã hội, đang được công chúng đón đợi, muốn biết và cần được giải thích, giải đáp; thứ hai là tác phẩm được cấu thành, được xây dựng từ những chi tiết sống động, những số liệu xác thực, tin cậy; thứ ba là cách thức diễn đạt, trình bày ngắn gọn,

sáng rõ, cuốn hút [17, tr.64-65]

Sinh thời, Bác Hồ đã căn dặn các nhà báo luôn luôn xác định viết cái

gì, viết cho ai và sau đó là viết như thế nào như là một tiêu chí để có được một bài báo hay, được nhân dân đón nhận và tác động đến nhân dân

Kết hợp những luận điểm trên, có thể nói việc đánh giá hiệu quả tuyên truyền xây dựng Đảng trên báo chí dựa trên những tiêu chí như sau:

- Tuyên truyền về xây dựng Đảng phản ánh được những vấn đề lý luận

và thực tiễn trong công tác xây dựng Đảng Đó là những vấn đề được dư luận xã hội quan tâm, phục vụ Đảng, phục vụ lợi ích giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên quan điểm, lập trường của giai cấp và dân tộc Những vấn đề này cũng phản ánh đúng tâm tư nguyện vọng của nhân dân

về hoạt động lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước, giúp Đảng và Nhà nước nhìn rõ những kết quả đạt được cũng như hạn chế, yếu kém tồn tại trong quá trình thực thi các chủ trương, chính sách, từ đó có sự điều chỉnh cho phù hợp

- Nội dung tuyên truyền mang tính chiến đấu cao, thể hiện bản lĩnh, sự nhạy bén của báo chí trong việc chống lại được những luận điệu xuyên tạc, bôi nhọ của các thế lực thù địch bằng những luận cứ, chứng cứ mang tính khoa học

và thuyết phục; đấu tranh làm rõ những vụ việc, hiện tượng tiêu cực trong công tác xây dựng Đảng, nhìn rõ bản chất, chân tướng sự việc, hiện tượng

- Cách thức tuyên truyền (cách trình bày, diễn đạt) cuốn hút, dễ nhớ, dễ làm theo với cách diễn đạt ngắn gọn, phù hợp với nội dung và từng đối tượng bạn đọc mà tác phẩm tuyên truyền hướng tới

Tiểu kết chương 1

Xây dựng Đảng là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng và xuyên suốt của Đảng ta từ khi được Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập nhằm làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh Đó cũng là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Đảng ta, là nhân tố đảm bảo thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập khu vực và thế giới, xây dựng và bảo vệ vững

chắc thành trì cách mạng của Đảng, của Tổ quốc Báo chí, vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, có nhiệm vụ truyền bá, giới thiệu chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa chủ trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng tới cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, tạo sự thống nhất và hành động trong toàn Đảng, sự đồng thuận trong xã hội, cổ vũ quần chúng thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đảng đề ra Trong từng giai đoạn lịch sử, báo chí cách mạng Việt Nam đã thể hiện được vai trò của mình trong công tác tuyên truyền về xây dựng Đảng, góp phần nâng cao sức chiến đấu của Đảng, đồng thời là kênh thông tin đáng tin cậy để nhân dân gửi gắm tâm tư nguyện vọng,

là công cụ giám sát gần gũi và hiệu quả của nhân dân đối với hoạt động xây dựng Đảng