Xử lý tình huống miễn giảm thuế cho hộ kinh doanh cá thể nộp thuế theo phương pháp khoán tạm ngừng, nghỉ kinh doanh

Tình huống giải quyết đề nghị miễn giảm thuế cho hộ kinh doanh cá thể nộp thuế theo phương pháp khoán tạm ngừng, nghỉ kinh doanh là tình huống thường gặp trong quản lý thu thuế đối với h

MỤC LỤC

Lời nói đầu 2

Nội dung 1 Mô tả tình huống 4

2 Xác định mục tiêu xử lý tình huống 5

3 Phân tích nguyên nhân và hậu quả 6

3.1 Nguyên nhân 6

3.1.1 Nguyên nhân khách quan 6

3.1.2 Nguyên nhân chủ quan 6

3.2 Hậu quả 6

4 Xây dựng các phương án giải quyết vấn đề và lựa chọn pương án

7

4.1 Căn cứ pháp lý để xây dựng phương án giải quyết 7

4.2 Các phương án giải quyết 8

4.2.1 Phương án 1 8

4.2.2 Phương án 2 10

4.3 Lựa chọn phương án 12

5 Kế hoạch thực hiện phương án đã chọn 13

6 Kiến nghị 18

6.1 Nâng cao ý thức, trách nhiệm, trình độ của cán bộ quản lý thu thuế 18

6.2 Tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ, giáo dục đối với hộ kinh doanh cá thể 18

6.3 tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; phối hợp làm việc giữa các đội trong cơ quan thuế 19

Kết luận 20

Danh mục tài liệu tham khảo 21

LỜI NÓI ĐẦU

Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ từ khu vực kinh tế cá thể

đã đem lại những đóng góp không nhỏ cho sự thành công của nền kinh tế

nước ta Khu vực kinh tế này đã đóng góp cho ngân sách Nhà nước số thu

tương đối lớn và ổn định Thời gian qua công tác quản lý thu thuế nói

chung và đối với hộ kinh doanh cá thể nói riêng có nhiều chuyển biến

tích cực góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế của các hộ kinh

doanh, hạn chế thất thu, tăng thu cho ngân sách Tuy nhiên, đặc điểm sản

xuất kinh doanh của khu vực này mang tính chất tư hữu, lợi nhuận luôn là

mục tiêu hàng đầu Do vậy, công tác quản lý thu thuế đối với khu vực này

luôn gặp nhiều khó khăn Việc thực hiện tốt công tác quản lý thu thuế đối

với khu vực kinh tế cá thể không chỉ nhằm mục đích đảm bảo số thu cho

ngân sách Nhà nước mà còn nhằm đảm bảo sự bình đẳng giữa các chủ thể

kinh doanh, thực hiện được vai trò điều tiết của thuế

Địa bàn huyện Mường Lát là huyện miền núi xa nhất của tỉnh Thanh

Hóa, có đường biên giới với nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Huyện

Mường Lát cách trung tâm thành phố Thanh Hóa 246 km về phía Tây Bắc,

địa hình chủ yếu là đồi núi cao, dân cư thưa thớt, chủ yếu là đồng bào dân

tộc ít người như: Thái, Mông, Dao Điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều

khó khăn và chậm phát triển, chưa có nhiều thành phần kinh tế hoạt động

Do vậy, đóng góp vào Ngân sách Nhà nước nguồn thu từ Thuế của khu vực

kinh tế cá thể chiếm một phần quan trọng trong tổng nguồn thu trên địa bàn

huyện Mường Lát Chi cục Thuế huyện Mường Lát luôn chủ trương tăng

thu triệt để nguồn thu từ khu vực kinh tế cá thể

Hiện tại, tôi giữ vị trí công tác tại bộ phận kế toán thuế - quản lý hộ

kinh doanh cá thể, thuộc đội Tổng hợp – Nghiệp vụ - Dự toán – Kê khai kế

toán thuế và Tin học của chi cục Thuế huyện Mường Lát Từ những kiến

thức, kỹ năng đã thu nhận được từ Chương trình bồi dưỡng ngạch Kiểm tra

Học viên: Nguyễn Thị Thúy 2 Chi cục Thuế Mường Lát - Thanh Hóa

viên Thuế tại trường Nghiệp vụ Thuế, vận dụng vào công tác thực tiễn của

bản thân, tôi nhận thấy trong Quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể,

nếu không quản lý chặt chẽ rất dễ xảy ra tình gian lận, trốn thuế Đặc biệt

khi giải quyết miễn giảm thuế cho các hộ kinh doanh nộp thuế theo phương

pháp khoán cần chú ý kiểm soát để tránh thất thu thuế Vì vậy, tôi lựa chọn

tình huống tiểu luận cuối khóa của mình là: “Xử lý tình huống miễn giảm

thuế cho hộ kinh doanh cá thể nộp thuế theo phương pháp khoán tạm

ngừng, nghỉ kinh doanh”

Dựa trên những kiến thức, kỹ năng thu nhận được từ khóa học, tôi đã

vận dụng vào công tác thực tiễn của bản thân để thực hiện bài tiểu luận này

Do hạn chế về thời gian, bài tiểu luận của tôi còn có một số hạnh chế, kính

mong được sự góp ý của các thầy, cô giáo để bài tiểu luận của tôi được hoàn

thiện hơn

NỘI DUNG

1 Mô tả tình huống

Ngày 20/01/2014, Đội Tổng hợp - Nghiệp vụ - Dự toán - Kê khai kế

toán thuế và Tin học tiếp nhận 71 hồ sơ đề nghị miễn giảm thuế của 71 hộ

kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán do tạm ngừng nghỉ kinh

doanh tháng 2/2014 từ đội Thuế Liên xã phường chuyển tới, tương ứng số

tiền thuế đề nghị miễn giảm là 19.150.000 đồng Vào thời điểm này, chi

cục Thuế Mường Lát đang quản lý 362 hộ kinh doanh cá thể nộp thuế

theo phương pháp khoán (gọi tắt là hộ nộp thuế khoán) trên địa bàn toàn

huyện Tổng số thuế phải thu trong tháng 92.550.000 đồng Như vậy, số

hộ tạm ngừng kinh doanh đề nghị miễn giảm thuế trong tháng chiếm tới

19,6% trong tổng số hộ khoán; số thuế đề nghị miễn giảm chiếm 20,69%

tổng số thuế phải thu tháng 2/2014 Tỷ lệ số hộ tạm ngừng kinh doanh đề

nghị miễn giảm thuế cao, dẫn tới làm giảm nguồn thu ngân sách đáng kể

Đội Tổng hợp - Nghiệp vụ - Dự toán - Kê khai kế toán thuế và Tin học

(sau đây gọi tắt là đội Tổng hợp – Nghiệp vụ) sau khi thẩm định hồ sơ đề

nghị miễn giảm thuế của 71 hộ kinh doanh nói trên có kết quả như bảng

sau :

miễn giảm (đồng)

1 Ghi rõ thời gian tạm ngừng kinh

doanh từ ngày 01/02 –

28/02/2014

55 14.780.000

2 Ghi không rõ ràng thời gian

tạm nghỉ kinh doanh, chỉ ghi

chung : Nghỉ ăn Tết Nguyên

Đán, nghỉ về Tết

16 4.370.000

Như vậy, trong tình huống này, hồ sơ đề nghị miễn giảm thuế của

một số hộ kinh doanh có dấu hiệu không rõ ràng, chính xác khi cung cấp

Học viên: Nguyễn Thị Thúy 4 Chi cục Thuế Mường Lát - Thanh Hóa

thông tin, cần xác minh lại thông tin chính xác để làm căn cứ tính số thuế

miễn giảm

Hơn nữa, số lượng lớn hộ thuế khoán đề nghị miễn giảm thuế sẽ

dẫn tới giảm nguồn thu Ngân sách Câu hỏi đặt ra rằng: Làm thế nào để

thu triệt để thuế và tránh thất thu thuế trong tình huống này?

2 Xác định mục tiêu xử lý tình huống

Khi xử lý đề nghị miễn, giảm thuế cho người nộp thuê nói chung, hộ

kinh doanh nói riêng phải đảm bảo quản lý chặt chẽ để miễn giảm cho

đúng đổi tượng, nếu không có thể xảy ra tình trạng gian lận, trốn thuế dẫn

tới thất thu Ngân sách Nhà nước Như đã phân tích tình huống nêu trên,

chỉ trong tháng 02/2014 đã có 71 hộ kinh doanh trên tổng 362 hộ kinh

doanh nộp thuế theo phương pháp khoán gửi hồ sơ đề nghị miễn giảm

thuế do tạm ngừng kinh doanh Điều này tương ứng làm giảm thu Ngân

sách Nhà nước trong tháng 19.150.000 đồng Trong đó, nhiều trường hợp

có dấu hiệu không đủ điều kiện miễn giảm thuế Vì vậy, đội Tổng hợp –

Nghiệp vụ - Dự toán - Kê khai, kế toán thuế và Tin học cần phối hợp với

các đội khác để xem xét tình huống này, xử lý đúng theo quy định, đảm

bảo thu đủ, tránh thất thu và đảm bảo công bằng giữa những người nộp

thuế

Tình huống giải quyết đề nghị miễn giảm thuế cho hộ kinh doanh cá

thể nộp thuế theo phương pháp khoán tạm ngừng, nghỉ kinh doanh là tình

huống thường gặp trong quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Do

vậy, việc xử lý triệt để tình huống này theo đúng quy trình, quy định, đảm

bảo quản lý chặt chẽ là cơ sở để xử lý những tình huống tương tự trong

quản lý thu thuế sau này

3 Phân tích nguyên nhân và hậu quả

3.1 Nguyên nhân

3.1.1 Nguyên nhân khách quan

Huyện Mường Lát là huyện vùng cao biên giới, dân cư chủ yếu là

người dân tộc thiểu số có trình độ dân trí còn thấp Do đó, hộ kinh doanh

buôn bán chủ yếu là người dân các huyện miền xuôi lên định cư buôn bán

Tháng 02/2014 trùng vào dịp nghỉ Tết Nguyên Đán năm 2014 Các

hộ kinh doanh thường có nhu cầu về quê ăn Tết cùng gia đình nên số

lượng hộ tạm ngừng kinh doanh nhiều

3.1.2 Nguyên nhân chủ quan

- Thông tư 156/2013/TT-BTC ngày 06/11/2013 của Bộ Tài chính hướng

dẫn thi hành một số điều của Luật quản lý thuế; Luật sử đổi bổ sung một số

điều của Luật quản lý thuế và Nghị định số 83/2013/NĐ-CP ngày

22/7/2013 của Chính Phủ mới được ban hành và có hiệu lực Do đó nhiều

hộ kinh doanh chưa biết rõ về quy định mới trong Luật quản lý thuế, quy

định về điều kiện miễn giảm thuế đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo

phương pháp khoán

- Công tác tuyên truyền về luật thuế của Nhà nước ta nói chung và ngành

thuế nói riêng còn chưa sâu rộng Hiểu biết của người dân về pháp luật còn

hạn chế

3.2 Hậu quả

Việc số lượng lớn các hộ kinh doanh cá thể nộp thuế theo phương pháp

khoán làm đơn đề ghị miễn giảm thuế do tạm ngừng, nghỉ kinh doanh làm

giảm đáng kể nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước trong tháng 02/2014

Một số hộ kinh doanh khai sai thông tin về thời gian tạm ngừng kinh

doanh để được miễn, giảm thuế gây thất thu cho Ngân sách

Bên cạnh đó, việc này cũng gây tâm lý trốn thuế, gian lận của các hộ

kinh doanh cá thể nói chung, hộ khoán nói riêng Điều này cũng cản trở

việc thực thi Quy định mới của Pháp luật thuế vào đời sống

4 Xây dựng các phương án giải quyết vấn đề và lựa chọn phương án

4.1 Căn cứ pháp lý để xây dựng phương án giải quyết

Học viên: Nguyễn Thị Thúy 6 Chi cục Thuế Mường Lát - Thanh Hóa

Để xử lý tình huống này, cần dựa trên các quy định của Pháp luật

Thuế, một số quy định cụ thể như sau:

- Khoản 11, điều 21, Thông tư 156/2013/TT-BTC ngày 06/11/2013 của

Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật quản lý thuế; Luật

sử đổi bổ sung một số điều của Luật quản lý thuế và Nghị định số 83/2013/

NĐ-CP ngày 22/7/2013 của Chính Phủ:

“ Hộ nộp thuế khoán tạm ngừng, nghỉ kinh doanh

Trường hợp Hộ nộp thuế khoán tạm ngừng, nghỉ kinh doanh thì lập và gửi

Thông báo tạm ngừng, nghỉ kinh doanh và đề nghị miễn giảm thuế theo

mẫu 01/MGTH ban hành kèm theo Thông tư này đến cơ quan thuế trong

khoảng thời gian 15 (mười lăm) ngày trước khi tạm ngừng, nghỉ kinh

doanh Cơ quan thuế căn cứ vào thời gian tạm ngừng, nghỉ kinh doanh của

Hộ nộp thuế khoán để xác định số tiền thuế được miễn, giảm và ban hành

Quyết định miễn, giảm thuế mẫu số 03/MGTH hoặc Thông báo không

được miễn, giảm thuế mẫu số 04/MGTH ban hành kèm theo Thông tư này

Số thuế Hộ nộp thuế khoán được miễn, giảm do tạm ngừng, nghỉ kinh

doanh được xác định như sau:

Trường hợp Hộ nộp thuế khoán nghỉ liên tục từ trọn 01 (một) tháng (từ

ngày mùng 01 đến hết ngày cuối cùng của tháng đó) trở lên được giảm 1/3

số thuế GTGT và thuế TNCN phải nộp của quý; tương tự nếu nghỉ liên tục

trọn 02 (hai) tháng trở lên được giảm 2/3 số thuế GTGT và thuế TNCN

phải nộp của quý, nếu nghỉ trọn quý được giảm toàn bộ số thuế GTGT và

thuế TNCN phải nộp của quý

Trường hợp Hộ nộp thuế khoán tạm ngừng, nghỉ kinh doanh không trọn

tháng thì không được giảm thuế khoán phải nộp của tháng

Trường hợp trong thời gian nghỉ kinh doanh, Hộ nộp thuế khoán vẫn kinh

doanh thì phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo thông báo của cơ quan

thuế.”

- Điểm 2.4, mục I, phần II Quy trình miễn giảm thuế ban hành kèm

theo Quyết định số 1444/QĐ-TCT ngày 24 tháng 10 năm 2011 của Tổng

cục trưởng Tổng cục Thuế có quy định:

“Trường hợp thời điểm kiểm tra phát hiện HKD vẫn kinh doanh sau khi

CQT đã ra Quyết định miễn thuế, giảm thuế thì hành vi của HKD được xác

định là hành vi trốn thuế, gian lận thuế Trường hợp này, Đội Kiểm tra thuế

phải lập biên bản và xử lý truy thu thuế, phạt vi phạm về hành vi trốn thuế,

gian lận thuế theo quy định.”

- Bên cạnh đó, việc xử lý tình huống cần tuân thủ các quy định của

Quy trình Quản lý thuế đối với hộ kinh doanh ban hành kèm theo quyết

định số 2248/QĐ-TCT ngày 28/12/2012 của Tổng cục trưởng Tổng cục

Thuế, Quy trình Miễn giảm thuế thuế ban hành kèm theo Quyết định số

1444/QĐ-TCT ngày 24 tháng 10 năm 2011 của Tổng cục trưởng Tổng cục

Thuế, Thông tư 166/2013/TT-BTC ngày 15/11/2013 của Bộ Tài Chính

quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và các văn bản

pháp luật có liên quan khác

4.2 Các phương án giải quyết

Trong tình huống này, để giải quyết vấn đề cần có sự phối hợp của

3 đội: Đội Tổng hợp – Nghiệp vụ - Dự toán – Kê khai kế toán thuế và Tin

học, Đội kiểm tra và Đội Thuế liên xã phường

4.2.1 Phương án 1:

Sau khi thẩm định hồ sơ đề nghị miễn giảm, đội Tổng hợp - Nghiệp

vụ tiến hành lập phiếu đề nghị giải quyết chuyển cho đội thuế Liên xã

phường để thực hiện kiểm tra, xác minh lại chính xác thời gian tạm ngừng

kinh doanh của 71 hộ có đề ghị miễn giảm thuế do tạm ngừng kinh doanh

trong tháng

Đội Tổng hợp - Nghiệp vụ căn cứ vào kết quả quá trình làm việc tại

địa bàn, làm rõ các thông tin chi tiết, cụ thể về thời gian tạm ngừng nghỉ

Học viên: Nguyễn Thị Thúy 8 Chi cục Thuế Mường Lát - Thanh Hóa

kinh doanh của các hộ của đội Thuế Liên xã phường, lập phiếu đề xuất

miễn giảm thuế Căn cứ vào phiếu đề xuất miễn giảm thuế, đội Tổng hợp

- Nghiệp vụ tiến hành :

+ Lập dự thảo Thông báo về việc người nộp thuế không thuộc đối

tượng miễn giảm thuế đối với trường hợp hộ kinh doanh cá thể nộp thuế

theo phương pháp khoán có thời gian tạm ngừng, nghỉ kinh doanh không

trọn tháng (từ 01/02-28/02/2014)

+ Lập dự thảo Quyết định miễn, giảm thuế: giảm 1/3 số thuế phải

nộp của quý I năm 2014 đối với trường hợp hộ kinh doanh có thời gian

tạm ngừng kinh doanh trọn tháng, từ ngày 01/02-28/02/2014

+ Trình dự thảo thông báo và quyết định miễn giảm thuế nói trên tại

cuộc họp duyệt bộ tháng 2 năm 2014 cùng với lãnh đạo chi cục và đội

Thuế liên xã phường Sau khi được thông qua tiến hành ban hành văn bản

chính thức gửi đến người nộp thuế

=> Nhận xét phương án:

- Ưu điểm: Rà soát lại được toàn bộ số hồ sơ đề nghị miễn giảm

thuế, có thông tin chính xác về thời gian tạm ngừng kinh doanh của tất cả

các hộ Từ đó tránh được việc hộ kinh doanh khai không đầy đủ thông tin,

thông tin không rõ ràng dẫn đến không xác định được hộ thuộc hay không

thuộc đối tượng được miễn giảm thuế

- Nhược điểm: Mất nhiều thời gian để xác nhận lại thông tin của

những hộ kinh doanh đã ghi rõ thời gian tạm ngừng kinh doanh trong hồ

sơ đề nghị miễn gỉam thuế Phương án này cũng chưa tính đến trường hợp

hộ kinh doanh khai sai thời gian tạm ngừng kinh doanh để được miễn

giảm thuế, vẫn tiến hành kinh doanh sau khi có Quyết định miễn giảm

thuế của Cơ qua thuế Như vậy, phương án chưa có biện pháp tránh thất

thu thuế trong trường hợp hộ kinh doanh cố tình gian lận, trốn thuế

4.2.2 Phương án 2:

Sau khi thẩm định hồ sơ đề nghị miễn giảm, đội Tổng hợp - Nghiệp

vụ tiến hành lập phiếu đề nghị giải quyết chuyển cho đội thuế Liên xã

phường để thực hiện kiểm tra, xác minh lại chính xác thời gian tạm ngừng

kinh doanh của 26 hộ chưa nêu rõ thời gian tạm ngừng kinh doanh

Đội Tổng hợp - Nghiệp vụ căn cứ vào kết quả quá trình làm việc tại

địa bàn, làm rõ các thông tin chi tiết, cụ thể về thời gian tạm ngừng nghỉ

kinh doanh của các hộ của đội Thuế Liên xã phường, lập phiếu đề xuất

miễn giảm thuế Căn cứ vào phiếu đề xuất miễn giảm thuế, đội Tổng hợp

- Nghiệp vụ tiến hành :

+ Lập dự thảo Thông báo về việc người nộp thuế không thuộc đối

tượng miễn giảm thuế đối với trường hợp hộ kinh doanh cá thể nộp thuế

theo phương pháp khoán có thời gian tạm ngừng, nghỉ kinh doanh không

trọn tháng (từ 01/02-28/02/2014)

+ Lập dự thảo Quyết định miễn, giảm thuế: giảm 1/3 số thuế phải

nộp của quý I năm 2014 đối với trường hợp hộ kinh doanh có thời gian

tạm ngừng kinh doanh trọn tháng, từ ngày 01/02-28/02/2014

+ Trình dự thảo thông báo và quyết định miễn giảm thuế nói trên tại

cuộc họp duyệt bộ tháng 2 năm 2014 cùng với lãnh đạo chi cục và đội

Thuế liên xã phường Sau khi được thông qua tiến hành ban hành văn bản

chính thức gửi đến người nộp thuế

Sau khi ban hành quyết định miễn giảm, đội Tổng hợp - Nghiệp vụ

chuyển danh sách hộ kinh doanh được miễn giảm thuế trong kỳ cho đội

Kiểm tra Đội kiểm tra phối hợp cùng đội Thuế liên xã phường và Hội

đồng tư vấn thuế các xã, thị trấn tiến hành kiểm tra, giám sát tình hình

kinh doanh của các hộ

Nếu trong quá trình kiểm tra, giám sát, đội kiểm tra phát hiện

trường hợp hộ kinh doanh đã có quyết định miễn giảm thuế do tạm ngừng

kinh doanh mà vẫn có hoạt động kinh doanh trong tháng thì tiến hành lập

Học viên: Nguyễn Thị Thúy 10 Chi cục Thuế Mường Lát - Thanh

Hóa