Báo chí quân khu 9 với vấn đề tuyên truyền quốc phòng toàn dân (khảo sát báo chí quân khu 9 năm 2014)

Báo chí - truyền thông, bằng việc thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục về nhiệm vụ xây dựng nền QP - AN thông qua các tác phẩm báo chí, tin, bài, ảnh về chủ đề xây dựng QP - AN

HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HOÀNG VĂN KHIÊM

BÁO CHÍ QUÂN KHU 9 VỚI VẤN ĐỀ

TUYÊN TRUYỀN QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN

(Khảo sát Báo chí Quân khu 9 năm 2014)

Ngành : Báo chí học

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN VĂN DỮNG

CẦN THƠ - 2015

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

(Ký và ghi rõ họ tên)

PGS.TS Đỗ Thị Thu Hằng

Tôi xin cam đoan: Đây là công trình do tôi nghiên cứu Các trích dẫn và số liệu thống kê trong Luận văn hoàn toàn

rõ ràng, trung thực, các kết luận của Luận văn chưa từng

được công bố trong các công trình nghiên cứu khác

Tác giả

Hoàng Văn Khiêm

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN - THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ TUYÊN

1.2 Quan điểm cơ bản của Đảng, Nhà nước, quân đội về tuyên truyền

1.3 Vai trò báo chí trong vấn đề tuyên truyền quốc phòng toàn dân 22

Chương 2: THỰC TRẠNG BÁO CHÍ QUÂN KHU 9 TUYÊN TRUYỀN

2.3 Thực trạng tuyên truyền giáo dục quốc phòng toàn dân trên

Chương 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO

CHẤT LƯỢNG TUYÊN TRUYỀN QUỐC PHÒNG TOÀN

3.1 Một số vấn đề đặt ra đối với công tác tuyên truyền quốc phòng

3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền quốc phòng toàn dân

3.3 Một số yêu cầu cơ bản trong tuyên truyền quốc phòng toàn dân

An ninh nhân dân Bảo vệ Tổ quốc Cán bộ, chiến sĩ

Khu vực phòng thủ Kiến thức Quốc phòng Kinh tế - xã hội

Lực lượng vũ trang

Quốc phòng toàn dân Quân sự Quốc phòng Trong sạch vững mạnh

Xã hội chủ nghĩa

Trang

Bảng 2.6: Đánh giá của công chúng về tần suất phản ánh tin, bài liên

Bảng 2.8: Nội dung phóng sự của chuyên mục QPTD được phát

Bảng 2.9: Đánh giá của công chúng về tần suất phản ánh tin, bài liên

Bảng 2.10: Tính trung thực của thông tin trong các tin, bài phản ánh

Bảng 2.11: Đánh giá việc sử dụng ngôn ngữ trên báo in Quân khu 9

Bảng 2.12: Đánh giá của công chúng về hình ảnh trên báo in Quân

Bảng 2.13: Sử dụng âm thanh trong chuyên mục QPTD trên VTV

Bảng 2.14: Mức độ quan tâm của công chúng về tin, bài QPTD trên

Bảng 2.15: Đánh giá về tính hiệu quả phản ánh tin, bài về QPTD trên

Bảng 2.16: Đánh giá về tính hiệu quả phản ánh tin, bài về QPTD trên

Bảng 3.1: Tần suất đọc báo Quân khu và xem chuyên mục QPTD

Bảng 3.2: Tần suất đọc và xem thông tin QPTD trên Báo Quân khu 9

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Trang Biểu đồ 2.1: Tính chính xác của thông tin trong các bài, tin phản ánh

Biểu đồ 2.2: Tính thời sự của thông tin trong các tin, bài phản ánh

Biểu đồ 2.3: Cách đặt tên bài trên báo in Quân khu 9 và chuyên mục

Biểu đồ 2.6: Đánh giá của công chúng về tính hiệu quả của các tin,

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong xã hội hiện đại, thông tin trở thành nhu cầu không thể thiếu đối với con người Xã hội càng phát triển, trình độ văn minh càng cao thì nhu cầu thông tin càng lớn Sự phát triển nhanh chóng của các phương tiện thông tin đại chúng đã góp phần tạo nên một kỷ nguyên thông tin toàn cầu Người ta đón nhận thông tin từ nhiều chiều và theo những cách thức khác nhau Trong

đó, báochí là một trong những kênh truyền thông đại chúng hữu hiệu nhất

Đối với nước ta, báo chí đã góp phần quan trọng trong sự nghiệp phát triển chung của đất nước Là kênh thông tin tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, báo chí đã truyền tải nhanh chóng, chính xác những quyết sách quan trọng, mang tính chiến lược tới mọi vùng miền của Tổ quốc

Từ đó đã góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền, thúc đẩy sự phát triển kinh tế, quảng bá hình ảnh, lợi thế của từng địa phương, và cả quốc gia ra bên ngoài thế giới Đồng thời, báo chí cũng tạo cơ hội cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, giao lưu văn hoá và là kênh cung cấp các hoạt động giải trí, khai sáng… đáp ứng yêu cầu công chúng

Sự hội nhập kinh tế Quốc tế của Việt Nam, bên cạnh những cơ hội, cũng bộc lộ không ít khó khăn, thách thức: những yếu kém của các địa phương trong quản lý kinh tế, trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, điều kiện thu hút đầu tư, nguồn nhân, vật lực, thiên tai diễn biến khó lường…

Những năm gần đây, tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, gây mất ổn định chính trị ở một số khu vực Mỹ chuyển trọng tâm chiến lược sang Châu Á Thái Bình Dương Khu vực Đông Nam Á cơ bản ổn định, các nước ASEAN tăng cường liên kết nội khối, song do lợi ích quốc gia, dân tộc và ý đồ chiến lược của các nước lớn đã làm cho nội bộ ASEAN có thời điểm chưa thống nhất Hành động hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương

981 trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam và việc tôn tạo, mở rộng một

số đảo nổi ở Trường Sa đã thể hiện rõ tham vọng “Độc chiếm biển Đông” của Trung Quốc, trực tiếp đe dọa đến hòa bình và an ninh, an toàn hàng hải trên biển Đông Các nước lớn tiếp tục can thiệp sâu vào nội bộ Campuchia nhằm phục vụ lợi ích và chiến lược của mỗi nước Sau bầu cử Quốc hội khóa V (2013), Đảng nhân dân không còn giữ toàn quyền chi phối chính trị ở Campuchia, Đảng cứu quốc chủ trương đẩy mạnh đấu tranh nghị trường chống Việt Nam, gây chia rẽ quan hệ hữu nghị Việt Nam - Campuchia, kết hợp với nuôi dưỡng, ủng hộ việc đấu tranh đường phố của các lực lượng đối lập, nhằm tạo thế và lực cho các cuộc bầu cử thời gian tới

Tình hình chính trị - xã hội khu vực đồng bằng sông Cửu Long thời gian tới cơ bản ổn định Tuy nhiên các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chiến lược

“diễn biến hòa bình”; thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta; trên tuyến biên giới, vùng biển đảo Tây Nam có lúc diễn biến phức tạp; các tổ chức Khmer Campuchia Krôm ở bên ngoài lợi dụng vấn đề “dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền” để chống phá Việt Nam, kích động tư tưởng ly khai, tự trị; bọn phản động chống đối chính trị, cực đoan trong các nhóm tôn giáo đẩy mạnh liên tôn, liên kết để tập hợp lực lượng chống phá chế độ ta

Khu vực Tây Nam Bộ, là địa bàn chiến lược có ý nghĩa quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và QP - AN của cả nước; là một trong các

trọng điểm chống phá của chiến lược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ

của các thế lực thù địch Những năm qua, lợi dụng chính sách mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng, Nhà nước ta, các thế lực thù địch lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ nhân quyền và tình hình khiếu kiện đất đai ở các địa phương, tăng cường xâm nhập, cài cắm, móc nối với các phần tử cơ hội, các tổ chức phản động ở trong và ngoài nước để xây dựng lực lượng chống phá quyết liệt trên tất cả các lĩnh vực, lôi kéo kích động chia rẽ nội bộ, xuyên tạc vu khống, bóp méo sự thật gây mất niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương và chế độ XHCN Một số

nơi đã xảy ra các vụ gây rối, biểu tình, bạo loạn làm mất ổn định ANCT,

trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Quân khu

Trước luận điệu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo của các thế lực thù

địch, đặc biệt là các tổ chức phản động “Khmer Campuchia Krôm” và một số

phần tử xấu đội lốt dân tộc, tôn giáo để xuyên tạc về lịch sử vùng đất Nam bộ, lôi kéo kích động sư sãi và đồng bào dân tộc Khmer đòi lại vùng đất Nam bộ,

đòi thành lập cái gọi là “Nhà nước Khmer Campuchia Krôm độc lập”

Thời gian gần đây, trên địa bàn Quân khu đã xảy ra một số vụ gây rối, truyền đạo trái phép, khiếu kiện, biểu tình, bạo loạn diễn ra trên một số địa phương như: Bạc Liêu, Cần Thơ, Trà Vinh, Sóc Trăng, An Giang, Tiền Giang… có vụ gây rối trật tự xã hội mang màu sắc chính trị tại Sóc Trăng của một số tăng sinh phật tử Phật giáo Nam Tông Khmer Mỗi vụ xảy ra có nhiều nguyên nhân, tính chất phạm vi và mức độ tác động ảnh hưởng khác nhau

nhưng mục đích chính vẫn là âm mưu “Diễn biến hòa bình” nhằm làm mất

ổn định ANCT, trật tự an toàn xã hội, tạo cớ để các tổ chức phản động nước ngoài can thiệp

Những yếu tố trên có ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệm vụ QP - AN của quốc gia nói chung, trên địa bàn Quân khu 9 nói riêng

Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục QP - AN trong tình hình mới” khẳng định: “Giáo dục QP - AN là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân, việc phổ cập và tăng cường giáo dục QP - AN là nhiệm vụ chung của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, phải được chỉ đạo, tổ chức thực hiện chặt chẽ, thống nhất từ Trung ương đến địa phương”

Bên cạnh các biện pháp tuyên truyền giáo dục về QP-AN trong học đường, của các cơ quan Tuyên giáo, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và cơ quan quân sự các cấp, công tác tuyên truyền, giáo dục nhiệm vụ QP - AN

cũng là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của báo chí - truyền thông Báo chí - truyền thông, bằng việc thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục về nhiệm vụ xây dựng nền QP - AN thông qua các tác phẩm báo chí, tin, bài, ảnh

về chủ đề xây dựng QP - AN vững mạnh đăng tải trên các phương tiện truyền thông đại chúng, nhằm góp phần giáo dục, nâng cao nhận thức cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân về ý nghĩa, tầm quan trọng và những yêu cầu của công tác bảo đảm QP – AN Đó là yêu cầu sống còn của mỗi quốc gia QP -

AN vững mạnh là bảo đảm vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa

Vì vậy, đối với Quân đội nói chung và LLVT Quân khu 9 nói riêng, việc xây dựng nền QPTD vững mạnh, để tăng cường sức mạnh tổng hợp của LLVT là hết sức quan trọng Thông qua báo chí để tuyên truyền cho nhân dân

và LLVT hiểu rõ quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác QS - QP, để từ đó, mọi người có ý thức hơn, trách nhiệm hơn, cùng chung sức xây dựng nền QPTD ngày càng vững mạnh

Những năm qua, được sự chỉ đạo của Tổng Cục Chính trị QĐND Việt Nam, Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 9, Báo chí Quân khu 9 đã thực hiện tốt công tác tuyên truyền các hoạt động QS - QP của LLVT Quân khu, qua đó góp phần định hướng tư tưởng, giáo dục, cổ vũ, động viên CB, CS và nhân dân đồng bằng sông Cửu Long trong sự nghiệp xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN

Thời gian qua, Báo chí Quân khu 9, nhìn chung đã đáp ứng nhu cầu thông tin của CB, CS và nhân dân trong khu vực về lĩnh vực QS - QP Tuy nhiên, trước yêu cầu tuyên truyền trong tình hình mới, Báo Quân khu 9 cần được quan tâm đầu tư và nâng chất hơn nữa để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

Xuất phát từ những vấn đề trên, luận văn triển khai nghiên cứu

“Báo chí Quân khu 9 với vấn đề tuyên truyền Quốc phòng toàn dân”, nhằm

đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền QPTD trên Báo Quân khu 9 Trên

cơ sở đó, luận văn gợi ý giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền QPTD

trên báo Quân khu

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Về những vấn đề liên quan đến báo chí trong việc tuyên truyền QPTD, đến nay đã có nhiều sách, báo, tạp chí chuyên ngành đề cập đến như: Tạp chí Khoa học Quân sự, Tạp chí Quân huấn Nhà trường, Tạp chí QPTD, Nghề báo, các bài viết của các chuyên gia và một số sách chuyên khảo của các nhà nghiên cứu khoa học… Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc, các Nghị định, Chỉ thị, hướng dẫn của Trung ương về xây dựng nền QPTD, Giáo dục QPTD

Trong quá trình thực hiện đề tài này, tác giả chọn các hướng nghiên cứu cơ bản sau đây:

Hướng thứ nhất, các tài liệu, sách chuyên khảo của các nhà khoa học

đã xuất bản về công tác báo chí, tuyên truyền:

PGS, TS Nguyễn Văn Dững, Báo chí truyền thông hiện đại, Nxb Đại

học Quốc gia Hà Nội, 2011 Sách hệ thống những khái niệm về truyền thông đại chung, về báo chí, về vai trò và tác động của truyền thông đại chúng tới đời sống xã hội, về tăng cường hiệu lực quản lý của Nhà nước về báo chí và những vấn đề cơ bản của báo chí

PGS.TS Nguyễn Văn Dững, Cơ sở lý luận báo chí, Nxb Lao Động,

Hà Nội, 2012 Sách nêu những khái niệm cơ bản về lý luận báo chí, đặc điểm báo chí, đối tượng, công chúng và cơ chế tác động của báo chí, về các chức năng và nguyên tắc cơ bản của hoạt động báo chí, về chủ thể hoạt động báo chí, vấn đề tự do báo chí… Đặc biệt, trong công trình này, tác giả đã chỉ ra cơ

sở lý luận và thực tiễn về vai trò của báo chí trong xã hội hiện đại, nhất là trong tuyên truyền các vấn đề cơ bản đang đặt ra; trong đó chỉ ra những thế mạnh đặc biệt của báo chí - truyền thông hiện nay

Dương Xuân Sơn, Giáo trình báo chí truyền hình, Nxb CTQG, 1995

Giáo trình nêu khái quát vị trí, vai trò, lịch sử ra đời và phát triển của truyền hình, khái niệm, đặc trưng, nguyên tắc của truyền hình, chức năng xã hội, qui trình sản xuất chương trình truyền hình, các thể loại báo chí truyền hình…

Hướng thứ hai, Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc, các Chỉ thị, Nghị

định của Chính phủ về công tác giáo dục QPTD:

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV, V, VI, VII, VIII, IX, X,

XI về QP - AN Nội dung Văn kiện của Ban Chấp hành Trung ương Đảng ở các kỳ Đại hội Đại biểu toàn quốc: Luôn luôn coi trọng nhiệm vụ củng cố quốc phòng, xây dựng nền QPTD vững mạnh Đảng ta xác định rõ sức mạnh BVTQ là sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân, của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, tạo thế trận QPTD và thế trận ANND, xây dựng tiềm lực QP - AN trên các địa bàn chiến lược, xung yếu, phức tạp

Tổ chức tốt công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QP - AN cho các đối tượng bằng nhiều hình thức

Chỉ thị 12-CT/TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục QP - AN trong tình hình mới; Nghị định 116/2007/NĐ-CP ngày 10/7/2007 của Chính phủ về giáo dục

QP - AN Nội dung của Chỉ thị, Nghị định này nói về tầm quan trọng của công tác giáo dục QPTD và việc tăng cường quản lý của các cấp ủy Đảng về công tác giáo dục QP - AN, nhằm lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục QP - AN cho toàn dân, trong đó có đối tượng học sinh, sinh viên

Hướng dẫn số 278/ĐUQSTW ngày 10/9/2007 của Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương), thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với công tác giáo dục QP - AN

Hướng thứ ba, các đề tài, luận văn, các bài viết của các chuyên gia,

các tham luận tại các Hội thảo khoa học về công tác tuyên truyền giáo dục QPTD, báo cáo tổng kết năm của Báo Quân khu 9

Đề tài “Nghiên cứu nâng cao chất lượng Bồi dưỡng kiến thức

QP - AN cho cán bộ chủ chốt các cấp trong tình hình mới” của Học viện Quốc phòng, do thiếu tướng PGS, TS Phạm Ngọc Hùng là chủ nhiệm đề tài Năm 2008 Nội dung đề tài nêu một số vấn đề lý luận về bồi dưỡng kiến thức

QP - AN, đồng thời đánh giá thực trạng về chất lượng bồi dưỡng kiến thức

QP - AN cho cán bộ chủ chốt các cấp từ 1998 đến 2008 và đề xuất những giải pháp chủ yếu để nâng cao chất lượng bồi dưỡng kiến thức QP - AN cho cán

bộ chủ chốt các cấp trong tình hình mới

Đề tài “Thực trạng và giải pháp bồi dưỡng kiến thức QP - AN cho đối tượng 2 trên địa bàn Quân khu 9” của Trường Quân sự Quân khu 9, do Đại tá Nguyễn Thế Thượng làm chủ nhiệm đề tài, năm 2011 Nội dung đề tài làm rõ

cơ sở lý luận, thực tiễn, xác định nguyên nhân và bài học kinh nghiệm, đồng thời đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng kiến thức

QP - An cho đối tượng 2 trên địa bàn Quân khu 9…

Trong bài viết mới đây công bố trên tạp chí Lý luận Chính trị, PGS, TS Nguyễn Văn Dững tiếp cận vấn đề chiến tranh từ góc nhìn chính trị

và văn hóa đã mở ra hướng tiếp cận mới của vấn đề tuyên truyền QPTD

Tuy nhiên, ở góc độ đề tài nghiên cứu về “Báo chí Quân khu 9 với

vấn đề tuyên truyền Quốc phòng toàn dân” - là đề tài mới Qua khảo sát, có

một số đề tài nghiên cứu ở những khía cạnh có liên quan đến nâng cao chất lượng báo in, chương trình truyền hình nhưng phạm vi nghiên cứu ở các nội dung khác như: nâng cao chất lượng Báo Đảng địa phương, hay đối với lĩnh

vực truyền hình, điện ảnh, các thể loại phóng sự, thời sự, tin…

Như vậy, tính đến thời điểm này đề tài nghiên cứu “Báo chí Quân

khu 9 với vấn đề Tuyên truyền Quốc phòng toàn dân” là đề tài mới Do vậy,

trong quá trình nghiên cứu chắc chắn sẽ gặp khó khăn do ít tư liệu tham khảo Nhưng đây là đề tài có ý nghĩa đối với những người làm báo trong LLVT Quân khu 9 Bởi lẽ, công chúng của Báo chí Quân khu 9 có đặc thù riêng, mà

những người thực hiện phải biết khơi nguồn, khai thác điểm mạnh của báo chí

để thu hút công chúng - đó chính là sự nâng chất kịp thời, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng Từ đó, Báo chí Quân khu 9 góp phần làm tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ tuyên truyền các hoạt động QS - QP của LLVT Quân khu trong tình hình mới

3 Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu

3.1 Câu hỏi nghiên cứu:

+ Tiêu chí lựa chọn tin, bài, phóng sự… tuyên truyền Quốc phòng toàn dân trên báo chí Quân khu 9 hiện nay như thế nào?

+ Báo chí Quân khu 9 tuyên truyền Quốc phòng toàn dân có tạo sức hấp dẫn khán giả hay không?

+ Nội dung tuyên truyền Quốc phòng toàn dân trên báo chí Quân khu 9

đã đáp ứng được những vấn đề gì mà công chúng trong vùng đồng bằng sông Cửu Long quan tâm?

+ Để Báo Quân khu 9 tuyên truyền Quốc phòng toàn dân đạt kết quả tốt cần phải chú ý đến những yếu tố gì?

3.2 Giả thuyết nghiên cứu:

Đề tài Báo chí Quân khu 9 với vấn đề tuyên truyền Quốc phòng toàn dân, đặt ra giả thuyết về việc nâng cao chất lượng nội dung và hình thức tuyên truyền Quốc phòng toàn dân trên báo chí Quân khu 9, để thu hút đông đảo công chúng hơn Chỉ khi đó, Báo chí Quân khu 9 mới làm tốt vai trò, chức năng nhiệm vụ tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước về công tác Quân sự - Quốc phòng đến với LLVT và công chúng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền trong tình hình hiện nay

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu Báo chí Quân khu 9 với vấn đề tuyên truyền QPTD; trên cơ sở đó, Luận văn chỉ rõ một số vấn đề đặt ra đối với công tác

tuyên truyền QPTD trên báo Quân khu; đồng thời gợi ý một số giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền vấn đề này trên Báo Quân khu 9 hiện nay

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích trên, luận văn đặt ra những nhiệm vụ cơ bản cần phải thực hiện như sau:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và hình thành nhận thức

lý thuyết về vấn đề báo chí nói chung và Báo chí Quân khu 9 nói riêng, tuyên truyền QPTD

- Khảo sát tìm hiểu thực trạng công tác tuyên truyền QPTD của báo in

và chương trình Truyền hình QPTD Quân khu 9

- Tìm hiểu những thành công và hạn chế về nội dung và hình thức của báo in và chương trình truyền hình QPTD hiện nay

- Chỉ rõ những vấn đề đang đặt ra và gợi ý giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền QPTD trên Báo Quân khu 9, nhằm đáp ứng yêu cầu của Đảng, Nhà nước và nhu cầu thông tin ngày càng cao của CB, CS và nhân dân đồng bằng sông Cửu Long

5 Đối tượng nghiên cứu, khảo sát

- Đối tượng nghiên cứu là vấn đề Báo chí Quân khu 9 tuyên truyền QPTD

- Đối tượng khảo sát là Báo chí Quân khu 9, gồm báo in và chương trình truyền hình QPTD của LLVT Quân khu 9 phát trên sóng của Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại thành phố Cần Thơ

- Khảo sát công chúng của Báo chí Quân khu 9

- Khảo sát trong phạm vi hoạt động của Báo Quân khu 9, có tham khảo, đối chiếu bản tin nội bộ và chương trình truyền hình QPTD của các tỉnh, thành trên địa bàn Quân khu 9

- Thời gian nghiên cứu từ tháng 10/2014 đến 3/2015

6 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Cơ sở lý luận (Phương pháp luận)

Đề tài luận văn dựa trên quan điểm đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về báo chí cách mạng Việt Nam, về công tác

QS - QP, tư tưởng Hồ Chí Minh về Báo chí, về nền QPTD Những vấn đề cơ

sở lý luận báo chí truyền thông được vận dụng như những cơ sở quan trọng trong quá trình nghiên cứu

Cơ sở lý luận trực tiếp là vai trò của báo chí đối với đời sống xã hội, như chức năng thông tin, chức năng tư tưởng (nhấn mạnh vai trò tuyên truyền); lý thuyết về công chúng và đối tượng tác động của báo chí; lý thuyết truyền thông về thông điệp - công chúng - kênh truyền và hiệu ứng chính trị -

xã hội [16], [17]

6.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện luận văn, em sẽ vận dụng chủ yếu các phương pháp sau đây:

+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu được sử dụng để hệ thống hóa các

vấn đề lý luận về quan điểm báo chí và lý luận báo chí - truyền thông làm

cơ sở lý thuyết cho vấn đề nghiên cứu

+ Phương pháp bảng hỏi anket được dùng để xin ý kiến công chúng

Báo Quân khu 9, chủ yếu được dùng để khảo sát công chúng trên địa bàn thành phố Cần Thơ, là nơi có nhiều cơ quan báo chí Trung ương và địa phương, nơi đặt trụ sở của Báo Quân khu 9, có nhiều đơn vị LLVT đóng quân; tỉnh An Giang nơi có đông đồng bào dân tộc Chăm sinh sống, tỉnh Sóc Trăng nơi có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống Mỗi tỉnh/thành chọn một quận/huyện, mỗi quận/huyện chọn một phường/xã Để bảo đảm tính khách quan, tương đối khi khảo sát, mỗi phường/xã tác giả khảo sát khoảng

100 phiếu, tổng cộng ba địa phương là 320 phiếu

+ Phương pháp phỏng vấn sâu được sử dụng đối với công chúng, CB,

CS và những nhà quản lý, lãnh đạo, các phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí, nội dung phỏng vấn về những thành công và hạn chế, định hướng phát triển của Báo chí Quân khu 9, nhằm thu thập những ý kiến thực tế, cung cấp cho việc triển khai các luận điểm khoa học - thực tế cần thiết trong nghiên cứu đề tài

Như vậy, với phương pháp bảng hỏi anket xin ý kiến công chúng và phỏng vấn sâu, cùng với cách chọn quy mô và địa điểm điều tra có thể cho phép tác giả thực hiện mẫu khảo sát phù hợp cho vấn đề nghiên cứu

7 Ý nghĩa khoa học, thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

7.1 Ý nghĩa khoa học

Đây là đề tài nghiên cứu khoa học về Báo chí Quân khu 9 với vấn đề tuyên truyền QPTD, luận văn nghiên cứu đánh giá chất lượng, hiệu quả việc tuyên truyền QPTD của Báo Quân khu 9 cho CB, CS và nhân dân vùng đồng bằng sông Cửu Long

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Làm rõ thực trạng ưu điểm và hạn chế của Báo chí Quân khu 9, qua

đó chỉ rõ nguyên nhân và đề xuất giải pháp góp phần vào việc nâng cao chất lượng hoạt động của Báo chí Quân khu 9 với việc tuyên truyền QPTD

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, phần nội dung của đề tài này gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận - thực tiễn của vấn đề tuyên truyền Quốc

phòng toàn dân trên báo chí

Chương 2: Thực trạng Báo Quân khu 9 tuyên truyền vấn đề giáo dục

Quốc phòng toàn dân

Chương 3: Một số vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng tuyên

truyền về Quốc phòng toàn dân trên Báo Quân khu 9

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN - THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ TUYÊN TRUYỀN

QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN TRÊN BÁO CHÍ

1.1 Một số khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Báo chí

Báo chí được hiểu là phương tiện thông báo, thông tin về những sự việc mới diễn ra hàng ngày cho nhiều người biết Báo chí là phương tiện thông tin thời sự, phương tiện giao tiếp xã hội; là diễn đàn cung cấp, trao đổi và chia sẻ thông tin công khai [16, tr.54]

Theo nghĩa hẹp, báo chí được hiểu bao gồm báo và tạp chí; theo nghĩa rộng, bao gồm các loại hình báo chí: “báo in, phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử Ngày nay, với sự phát triển của kỹ thuật, công nghệ và phương thức truyền thông đa dạng, báo chí gắn với truyền thông xã hội, mạng xã hội; giới báo chí có thể được gọi chung là giới truyền thông” [16, tr.55] Đây cũng là ý nghĩa tương đối đầy đủ về báo chí trong bối cảnh phát triển ngày càng đa dạng của các phương tiện và hình thức hoạt động truyền thông đại chúng như hiện nay

Theo quan điểm của giai cấp vô sản, báo chí là công cụ tuyên truyền, là phương tiện đấu tranh giai cấp trên mặt trận tư tưởng - văn hóa; báo chí là một bộ phận không thể tách rời trong bộ máy tổ chức của Đảng Cộng sản; là

cơ quan ngôn luận của tổ chức Đảng Do đó, “cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa” Báo chí là công cụ thể hiện quyền lực chính trị Quan điểm này được hình thành từ thực tiễn hoạt động cách mạng của C.Mác, V.I Lê-nin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các lãnh tụ cộng sản [16, tr.56]

“Ở góc tiếp cận từ lý thuyết, báo chí được coi là “những tư liệu sinh hoạt tinh thần nhằm thông tin và nói rõ về những sự kiện thời sự đã và đang diễn ra cho một nhóm đối tượng nhất định, nhằm mục đích nhất định, xuất bản định

kỳ, đều đặn” Tuy nhiên, quan niệm này chỉ mới nhìn bề ngoài - sản phẩm báo chí, có thể nhìn thấy mà chưa phản ánh được những thuộc tính, những mối quan hệ bản chất phức tạp bên trong của hiện tượng xã hội này” [16, tr.59]

Đồng tình với quan điểm trên, tác giả Đỗ Chí Nghĩa (2012) cho rằng,

“Báo chí là loại hình truyền thông phổ biến hiện nay Ảnh hưởng của nó với đời sống xã hội là hết sức rộng lớn và sâu sắc Thậm chí, khả năng và điều kiện thụ hưởng các sản phẩm báo chí còn được coi là một chỉ số quan trọng

để đánh giá tính chất văn minh của một xã hội hiện đại

Theo quan niệm từ trước đến nay, báo chí là phương tiện truyền thông đại chúng, truyền tải những thông tin thời sự có tính định kỳ đến với đông đảo công chúng Đặc điểm nổi bật của báo chí chính là tính công khai và sự lan tỏa nhanh chóng, rộng khắp [43, tr.13]

Báo chí là loại hình các phương tiện truyền thông đại chúng được cơ quan thẩm quyền cấp phép hoạt động, có nhiệm vụ chuyển tải thông tin nhanh nhất, mới mẻ nhất đến cho đông đảo công chúng, nhằm tích cực hóa đời sống thực tiễn [43, tr.17]

Báo chí là một bộ phận của truyền thông đại chúng, nhưng là bộ phận chiếm vị trí trung tâm, vai trò nền tảng và có khả năng quyết định tính chất, khuynh hướng, chi phối năng lực và hiệu quả tác động của truyền thông đại chúng Do đó, trong nhiều trường hợp, có thể dùng báo chí để chỉ truyền thông đại chúng và ngược lại, nói đến truyền thông đại chúng trước hết phải nói đến báo chí

Báo chí là hiện tượng xã hội luôn tồn tại và phát triển trong những điều kiện KT - XH cụ thể dưới sự tác động và chi phối trực tiếp của thiết chế chính trị, quyền lực chính trị; được sự hỗ trợ tối đa của các phương tiện kỹ thuật và công nghệ, nhất là công nghệ tin học [43, tr.63]

Theo Luật Báo chí: “Báo chí nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là

phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan

ngôn luận của các tổ chức của Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội; là diễn đàn của nhân dân”

Như vậy, báo chí có thể được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp của thuật ngữ này Theo nghĩa hẹp, đó là các phương tiện và phương thức thông tin thời sự hướng vào đông đảo công chúng Theo nghĩa rộng, báo chí được xem xét trên các loại hình cụ thể như báo in và tạp chí, báo phát thanh, báo truyền hình và báo mạng điện tử Trong môi trường truyền thông số hiện nay, báo chí còn được nhìn nhận từ báo chí công dân; và đặt toàn bộ nội dung, phương thức thông tin báo chí trong môi trường kỹ thuật - công nghệ truyền thông số

1.1.2 Khái niệm Quốc phòng toàn dân

1.1.2.1 Khái niệm Quốc phòng

Quốc phòng là công việc giữ nước của một quốc gia, gồm tổng thể các hoạt động đối nội, đối ngoại về quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học của Nhà nước để phòng thủ quốc gia, tạo nên sức mạnh toàn diện, cân đối trong đó sức mạnh quân sự là đặc trưng, nhằm giữ vững hòa bình, đẩy lùi, ngăn chặn các hoạt động gây chiến của kẻ thù và sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược dưới mọi hình thức, qui mô

Đảng ta đã khẳng định quốc phòng là một bộ phận của an ninh quốc gia, là nền tảng vững chắc để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, trong Chỉ thị 12- CT/TW ngày 3/5/2007 của Bộ Chính trị về tăng cường công tác giáo dục QP - AN trong tình hình mới Trong đó, thường xuyên tiến hành giáo dục các quan điểm, đường lối của Đảng, chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng nền QPTD và ANND vững mạnh toàn diện, đồng thời nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm về nhiệm vụ giáo dục

QP - AN; hướng dẫn nội dung, phương pháp, kinh nghiệm, cách tổ chức thực hiện theo yêu cầu đặt ra cho từng đối tượng các cấp, các ngành, đảng viên và quần chúng, nhất là thế hệ trẻ để có nhận thức đúng đắn với ANND; thấy rõ

trách nhiệm của mỗi người, mỗi tổ chức trong việc thực hiện nhiệm vụ

QP - AN; kiên quyết đấu tranh làm thất bại chiến lược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch

1.1.2.2 Khái niệm Quốc phòng toàn dân

QPTD là nền quốc phòng mang tính chất “của dân, do dân, vì dân”;

phát triển theo hướng toàn dân, toàn diện, độc lập, tự chủ, tự cường và ngày càng hiện đại, kết hợp chặt chẽ kinh tế với QP - AN, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điều hành của Nhà nước, do nhân dân làm chủ, nhằm giữ vững hòa bình, ổn định của đất nước, sẵn sàng đánh bại mọi hành động xâm lược, bạo loạn lật đổ của các thế lực đế quốc và phản động, bảo vệ vững chắc

Tổ quốc Việt Nam XHCN Xây dựng nền QPTD là quan điểm cơ bản chỉ đạo việc xây dựng nền quốc phòng của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, thuộc trách nhiệm của toàn dân, của cả hệ thống chính trị, trong đó LLVT nhân dân

là nòng cốt

QPTD là quan điểm chỉ đạo, bao trùm, quan trọng nhất, phản ánh quy luật tồn tại và phát triển của cả một dân tộc đối với quá trình dựng nước đi đôi với giữ nước, nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợp, bảo đảm hòa bình, độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ cho đất nước, tạo điều kiện để đất nước phát triển ngày càng bền vững

1.1.3 Khái niệm tuyên truyền và tuyên truyền Quốc phòng toàn dân

1.1.3.1 Khái niệm tuyên truyền

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tuyên truyền là đem một việc gì

đó nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếu không đạt mục đích đó,

là tuyên truyền thất bại” [40, tr.162]

Tuyên truyền để người dân biết và hiểu nhằm mục đích là thay đổi suy nghĩ hay thái độ, hành vi của quần chúng, hướng dẫn hành động cho quần chúng theo hướng tiến bộ Tuyên truyền không chỉ lôi kéo cá nhân ra khỏi niềm tin cũ, lạc hậu mà cần phải xây dựng niềm tin mới tiến bộ hơn, tích cực

hơn và có mục tiêu, ý nghĩa rõ ràng để có hành động cụ thể, vì lợi ích quốc gia, dân tộc

Tuyên truyền luôn sử dụng nhiều phương tiện để truyền bá, phổ biến rộng rãi đường lối, quan điểm, tư tưởng, chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước đến với quần chúng nhân dân và cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên Như vậy, khái niệm tuyên truyền chủ yếu được xem xét, được sử dụng trên phương diện chính trị của các vấn đề đặt ra và về cơ bản có nhiều khía cạnh khác với truyền thông, mặc dù tuyên truyền là một dạng thức truyền thông [17]

1.1.3.2 Khái niệm tuyên truyền Quốc phòng toàn dân

Tuyên truyền QPTD là tuyên truyền, giáo dục kiến thức QPTD cho cán

bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên và các tầng lớp nhân dân Tuyên truyền giáo dục QPTD là nhiệm vụ chung của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta

GDQP được thực hiện qua nhiều kênh, nhưng quan trọng và hiệu quả nhất là trên các phương tiện báo chí truyền thông, qua các chuyên trang, chuyên mục giáo dục QPTD trên Báo, Đài, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về chiến lược xây dựng nền QPTD, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, xây dựng quân đội cách mạng, chính qui, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, đủ sức bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước

Tuyên truyền QPTD nhằm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; bảo vệ ANCT, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng văn hoá, xã hội; giữ vững ổn định chính trị, môi trường hoà bình, phát triển đất nước theo định hướng XHCN

Tuyên truyền QPTD còn có nhiệm vụ định hướng những vấn đề thời sự chính trị lớn, trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, những vấn đề mới nảy sinh

trong cuộc sống hiện nay, giáo dục truyền thống của dân tộc, của Đảng, của cách mạng, của Quân đội và của LLVT địa phương, xây dựng phẩm chất người quân nhân cách mạng, tinh thần xả thân vì sự nghiệp cách mạng của dân tộc

Tuyên truyền giáo dục QPTD nhằm xây dựng ý thức tự tôn dân tộc, kiên quyết đấu tranh trước những tư tưởng lạc hậu, cơ hội, phản động, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước, bảo vệ nhân dân và bảo vệ chế độ XHCN

Tuyên truyền giáo dục QPTD còn thể hiện ý chí quyết tâm, tinh thần dũng cảm của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta, biểu hiện sức mạnh Quốc phòng của đất nước được xây dựng trên nền tảng “nhân lực, vật lực, tinh thần mang tính chất toàn dân, toàn diện, độc lập, tự chủ, tự cường” Xây dựng nền QPTD là tạo ra sức mạnh để ngăn ngừa, đẩy lùi, đánh bại mọi âm mưu, hành động xâm hại đến mục tiêu trong sự nghiệp xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN

1.1.4 Báo chí Quân khu 9

Báo Quân khu 9 là một bộ phận trong hệ thống báo chí nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, hoạt động dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 9, thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các hoạt động của LLVT Quân khu theo quy định của pháp luật, của Luật Báo chí và quy định của Quân đội

Báo Quân khu 9 là một bộ phận trong khối tư tưởng văn hóa của LLVT Quân khu 9, phục vụ nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước, Quân đội và Quân khu 9; góp phần giáo dục, giữ vững và nâng cao bản lĩnh chính trị, tinh thần cách mạng cho CB, CS và nhân dân trên địa bàn, Báo Quân khu 9 là tiếng nói của CB, CS LLVT và nhân dân khu vực đồng bằng sông Cửu Long về nhiệm vụ xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN; là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống tinh thần của

CB, CS trong LLVT Quân khu

Báo Quân khu 9, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách, của Đảng, pháp luật của Nhà nước về xây dựng nền QPTD, xây dựng LLVT nhân dân vững mạnh toàn diện, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN

- Thông tin mọi mặt hoạt động của LLVT Quân khu; định hướng dư luận, giáo dục chính trị tư tưởng, cung cấp các kiến thức QP - AN cho CB, CS

và nhân dân khu vực đồng bằng sông Cửu Long

- Phản ánh ý kiến, thu hút trí tuệ của CB, CS và các tầng lớp nhân dân, góp phần vào công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng QĐND cách mạng,

chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, tô thắm hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”

trong lòng nhân dân Việt Nam và bạn bè quốc tế

- Phát hiện nêu gương người tốt việc tốt, nhân tố mới; tuyên truyền, phổ biến những thành tựu, sáng kiến, cải tiến, kinh nghiệm trong lĩnh vực

QS - QP; phản ánh và định hướng dư luận xã hội, làm diễn đàn thực hiện quyền

tự do ngôn luận của CB, CS LLVT Quân khu và nhân dân khu vực đồng bằng sông Cửu Long Đồng thời, đấu tranh kiên quyết, chủ động kịp thời, có sức

thuyết phục những âm mưu “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, bảo

vệ Chủ nghĩa Mác - Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, giữ vững độc lập chủ quyền và an ninh quốc gia, góp phần nâng cao cảnh giác cách mạng cho CB, CS và nhân dân; đấu tranh phòng, chống các hành vi

vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực xã hội khác

- Báo Quân khu 9 phát hành đến các cơ quan, đơn vị trong LLVT Quân khu; lãnh đạo Đảng, chính quyền, Hội Cựu chiến binh; Bộ Chỉ huy Biên phòng các địa phương, các Trung đội DQTV xã, phường, thị trấn trên địa bàn Quân khu 9

1.2 Quan điểm cơ bản của Đảng, Nhà nước, quân đội về tuyên truyền quốc phòng toàn dân

1.2.1 Quan điểm của Đảng, Nhà nước

Đảng Cộng sản Việt Nam, ngay từ ngày đầu thành lập, trong các văn kiện của Đảng đều nêu bật nhiệm vụ hàng đầu, quan trọng nhất là xây dựng

nền QPTD vững mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng và BVTQ Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ và XHCN Đặc biệt từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng, vấn đề QP - AN được nêu trong báo cáo chính trị

“chúng ta phải tích cực xây dựng nền QPTD vững mạnh Sức mạnh quốc phòng của nhân dân ta là sức mạnh của đường lối chính trị, quân sự của Đảng,

là sức mạnh tổng hợp, toàn diện của chế độ XHCN” [20, tr.142-143]

Đến Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ V, Đảng ta tiếp tục kế thừa và phát triển quan điểm về QP - AN, về xây dựng nền QPTD trong giai đoạn

mới: Xây dựng LLVT nhân dân theo quan điểm chiến tranh nhân dân và

QPTD,… Tiếp tục làm tốt cuộc vận động xây dựng quân đội ta thành QĐND cách mạng có ý chí quyết thắng sắt đá, có kỷ luật chặt chẽ, có tác phong nghiêm túc, có trình độ chính quy hiện đại ngày càng cao, trình độ sẵn sàng chiến đấu, không ngừng hoàn thiện, luôn luôn làm tròn mọi nhiệm vụ mà

Tổ quốc giao phó Khi đất nước thực hiện chính sách đổi mới, Đảng ta cũng

có cái nhìn mới về QP - AN, thể hiện qua Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã nêu “Đẩy mạnh công tác nghiên cứu, phát triển nền khoa học và nghệ thuật quân sự Việt Nam… đảm bảo nhu cầu thiết yếu

về đời sống vật chất và tinh thần của các LLVT” [21, tr.38-39]

Từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần VII, VIII, IX của Đảng, đường lối chiến lược về QP - AN được chỉ rõ, cụ thể hơn nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị đối với nhiệm vụ xây dựng và BVTQ Đến Đại hội Đại biểu lần thứ X thì nhiệm vụ giáo dục QPTD được nêu rõ ở khổ thứ hai của Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng “Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QP - AN cho cán bộ, công chức và toàn dân có nội dung phù hợp với từng đối tượng và đưa vào chương trình chính khóa trong các nhà trường theo cấp học, bậc học…” Trên cơ sở chủ trương, đường lối của Đảng về tuyên truyền, giáo dục QPTD trong tình hình mới, cấp ủy đảng, chính quyền địa phương đã chủ động tích cực đổi mới hình thức, nội dung tuyên truyền

bằng nhiều cách, hiệu quả nhất là giáo dục QPTD trên các phương tiện báo chí, đặc biệt là trên báo Đảng, Đài Truyền hình địa phương, bước đầu mang lại kết quả thiết thực, đã nâng cao được ý thức xây dựng nền QPTD, thế trận ANND, thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN

Đến Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng thì nhiệm vụ QP - AN được cụ thể rõ ràng hơn nữa, trên cơ sở kế thừa và phát huy những thành tựu đạt được trên lĩnh vực QP - AN, Đảng ta đã chỉ rõ:

Tăng cường tuyên truyền, giáo dục tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc, trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và kiến thức QP - AN, làm cho mọi người hiểu rõ những thách thức lớn tác động trực tiếp đến nhiệm vụ BVTQ trong điều kiện mới, như: chiến tranh bằng vũ khí công nghệ cao, tranh chấp chủ quyền biển đảo, vùng trời, biên giới đất liền “diễn biến hoà bình”, bạo loạn chính trị, khủng bố, tội phạm công nghệ cao, tội phạm xuyên quốc gia [23, tr.233- 235]

Từ những quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về công tác tuyên truyền giáo dục QPTD, các Bộ, Ban, ngành từ Trung ương đến địa phương đã cụ thể hóa thành những văn bản chỉ đạo, phối hợp tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền giáo dục QPTD trên các phương tiện báo chí, truyền thông như sau:

Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về tăng cường

sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục QP - AN trong tình hình mới: “Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với nhiệm vụ giáo dục QP - AN, công tác giáo dục QP - AN phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng, sự quản lý, điều hành của chính quyền và vai trò tham mưu của các ban ngành… Giáo dục QP - AN là nhiệm vụ chung của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội; phải được chỉ đạo, tổ chức thực hiện chặt chẽ, thống nhất từ Trung ương đến địa phương bằng các hình thức phù hợp với từng đối tượng…”, “Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì phối hợp với

Bộ Văn hóa - Thông tin, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam và các Bộ, ngành liên quan chỉ đạo hướng dẫn báo chí và đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên nâng cao chất lượng tuyên truyền, giáo dục QP - AN cho toàn dân, đặc biệt quan tâm đến nhân dân vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu

số, biên giới, hải đảo”

Nghị định 116/2007/NĐ-CP ngày 10/7/2007 của Chính phủ về giáo dục

QP - AN nêu rõ “Nhằm góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện, hiểu biết một số nội dung cơ bản về QP - AN; Truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, trách nhiệm và nghĩa vụ công dân về BVTQ; nâng cao lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; có ý thức cảnh giác trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch”

Tại mục a, b, khoản 5, Điều 14 của Nghị định qui định trách nhiệm của các Bộ, cơ quan và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

“Bộ Văn hóa - Thông tin chủ trì và phối hợp với Bộ Quốc phòng,

Bộ Công an và các cơ quan liên quan chỉ đạo các cơ quan thông tin đại chúng, hàng năm xây dựng chương trình, nội dung, phương pháp tuyên truyền, giáo dục QP - AN trên các phương tiện thông tin đại chúng

1.2.2 Quan điểm của Quân đội nhân dân Việt Nam

Quyết định số 184/2007/QĐ-BQP ngày 7/12/2007 của Bộ Quốc phòng

về nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, đơn vị quân đội đối với công tác giáo dục QP- AN

Mục a, b, khoản 1, Điều 3 qui định đối với Tổng cục Chính trị: “Chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng thuộc Bộ Quốc phòng, chỉ đạo các đơn vị thực hiện công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao ý thức trách nhiệm cho CB, CS trong quân đội và lực lượng DQTV, lực lượng DBĐV đối với công tác QPTD nói chung và công tác giáo dục QP - AN nói riêng, tham mưu chỉ đạo hướng dẫn công tác thi đua khen thưởng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục QP - AN ”

Chỉ đạo các cơ quan thuộc quyền thông qua các hoạt động nghiệp vụ tuyên truyền vận động toàn dân, trọng tâm là đội ngũ cán bộ công chức, học sinh, sinh viên nâng cao ý thức, kiến thức QP - AN

Khoản 5, Điều 3 qui định: “Các cơ quan thông tấn, báo chí, văn hóa, văn nghệ quân đội, bảo tàng LLVT căn cứ nhiệm vụ Tổng cục Chính trị giao, phối hợp với cơ quan liên quan đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng giáo dục QP - AN thông qua bảo tàng LLVT, các phương tiện thông tin, loại hình nghệ thuật để tuyên truyền nâng cao ý thức, bồi dưỡng kiến thức

QP - AN cho nhân dân nói chung, cán bộ, viên chức và thế hệ trẻ trong Quân đội, trong học sinh, sinh viên nói riêng”

Hướng dẫn số 278/ĐUQSTW ngày 10/9/2007 của Đảng ủy Quân sự Trung ương thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW của Bộ Chính trị khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục QP - AN trong tình hình mới

Tại điểm c, khoản 2 có nêu: “Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan thống nhất nội dung giáo dục kiến thức

QP - AN cho cán bộ, đảng viên và toàn dân, nhất là thế hệ trẻ để mọi người có kiến thức cơ bản về nhiệm vụ QP - AN; phối hợp với các ban, ngành, các đoàn thể chỉ đạo các cơ quan thông tấn báo chí, đài phát thanh, truyền hình, các tổ chức chính trị - xã hội tuyên truyền, phổ biến kiến thức QP - AN”

Điểm d: “Chú trọng tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, giảng viên môn giáo dục QP - AN, đội ngũ cán bộ quản lý, phóng viên, biên tập viên các báo, đài phát thanh truyền hình địa phương và Trung ương, phát huy vai trò định hướng công tác tuyên truyền giáo dục QP - AN trên các phương tiện thông tin đại chúng”

1.3 Vai trò báo chí trong vấn đề tuyên truyền Quốc phòng toàn dân

1.3.1 Vai trò của báo chí nói chung

Báo chí luôn giữ vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giáo dục chính trị

tư tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân Báo chí góp phần quan trọng vào việc tuyên truyền, giáo dục, định hướng thông tin, dư luận, biểu dương nhân rộng gương điển hình tiên tiến của tập thể, cá nhân trên các lĩnh vực hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội,

QP - AN, đồng thời báo chí cũng là vũ khí sắc bén để phê bình, nhắc nhở những tập thể, cá nhân làm chưa tốt chức trách, nhiệm vụ, vi phạm, khuyết điểm

Những năm gần đây, đất nước mở cửa hội nhập với thế giới, cơ chế nền kinh tế phát triển theo hướng kinh tế thị trường định hướng XHCN, tuy nhiên lúc đầu còn những khó khăn, bỡ ngỡ nên có những vấn đề phức tạp nảy sinh ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước, dẫn đến những vụ việc sai trái, tiêu cực của nhiều tập thể, cá nhân, báo chí lại tiếp tục sứ mệnh lịch sử của mình là đấu tranh chống tiêu cực, chống tham nhũng, bảo vệ lẽ phải và công bằng xã hội

Báo chí đã phát huy tốt chức năng của mình và ngày càng khẳng định vai trò to lớn trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước, quê hương Báo chí có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác tuyên truyền, giáo dục QPTD cho cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân

Báo chí làm tốt vấn đề tuyên truyền, giáo dục QPTD, thực hiện tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về QPTD đến các ngành, các cấp, các tổ chức chính trị xã hội và cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân, học sinh, sinh viên… có nhận thức đúng đắn về chiến lược xây dựng nền QPTD, xây dựng thế trận ANND, từ đó có ý thức tự giác trong đóng góp xây dựng tiềm lực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, xây dựng và củng cố KVPT các cấp ngày càng vững chắc

1.3.2 Vai trò của Báo chí Quân khu 9 về vấn đề tuyên truyền quốc phòng toàn dân

Hiện nay các thế lực thù địch vẫn đang sử dụng các thủ đoạn, âm mưu thâm độc “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ… nhằm phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta Do đó, nhiệm vụ xây dựng nền QP - AN

vững mạnh là yêu cầu tất yếu đối với toàn đảng, toàn quân, toàn dân ta Báo chí Quân khu 9, cùng với báo chí cả nước tạo thành một “binh chủng đặc biệt” trong việc tuyên truyền, định hướng chính trị-tư tưởng, góp phần cùng với toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta thực hiện thắng lợi sự nghiệp kháng chiến giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trải qua gần 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Báo Quân khu

9 có nhiều thành tích đáng kể trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và BVTQ, được Đảng, Nhà nước tặng nhiều phần thưởng cao quý

Với chức năng là tiếng nói của Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 9, là diễn đàn tin cậy của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân khu vực đồng bằng sông Cửu Long Những năm qua, Báo chí Quân khu 9 luôn thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ Cơ quan Báo Quân khu 9 đang thực hiện 3 loại hình báo chí, cụ thể: 3 kỳ/tháng báo in, cấp đến trung đội và Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, thị trấn của 12 tỉnh, thành phố khu

vực đồng bằng sông Cửu Long; 2 kỳ/tháng Chương trình“Quốc phòng toàn

dân Quân khu 9” phát trên sóng VTV Cần Thơ; 4 kỳ Chương trình phát thanh

QPTD phát trên sóng Đài Phát thanh - Truyền hình thành phố Cần Thơ Và

phối hợp thực hiện 4 Chương trình phát thanh “Chiến sĩ miền Tây” phát trên

sóng Đài Tiếng nói Việt Nam Nội dung, hình thức thông tin, tuyên truyền trên các loại hình báo thường xuyên được đổi mới, chất lượng ngày càng cao, giữ vững định hướng về chính trị, đáp ứng yêu cầu của bộ đội và nhân dân Hàng năm, số lượng tác phẩm báo chí đạt giải ở các cuộc thi cấp tỉnh, khu vực

và Trung ương ngày càng tăng, điều đó đã khẳng định sự phấn đấu vươn lên không ngừng của Báo Quân khu 9 trong hệ thống báo chí quân đội nói riêng, báo chí cách mạng cả nước nói chung

Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Báo Quân khu 9 luôn thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, giữ vững định hướng chính trị, làm tốt công tác tuyên

truyền, giáo dục, phổ biến chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tuyên truyền sâu rộng về hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN Trong đó, chú trọng tuyên truyền về xây dựng nền QPTD, xây dựng LLVT nhân dân và những vấn đề phát triển mới trong nhiệm vụ của quân đội như tham gia xây dựng kinh tế, kết hợp kinh tế - quốc phòng, quốc phòng với an ninh, góp phần làm cho toàn dân, toàn quân giữ vững định hướng XHCN, phấn khởi tin tưởng vào Đảng, đóng góp trí tuệ, công sức thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược của đất nước Báo Quân khu 9 cũng đã đi sâu tìm hiểu, phát hiện tuyên truyền những vấn đề mới nảy sinh trong lĩnh vực QP - AN, giúp Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu 9 chỉ đạo nhiệm vụ BVTQ, xây dựng LLVT Quân khu cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại

Các loại hình báo Quân khu luôn bám sát thực tiễn cuộc sống của đồng bào, của cán bộ, chiến sĩ ở những nơi khó khăn, gian khổ, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo tuyên truyền sâu rộng các phong trào hành động cách mạng của nhân dân ta, cổ vũ phong trào thi đua yêu nước, phong trào thi đua quyết thắng trong LLVT Quân khu, thi đua thực hiện các nhiệm vụ kinh tế, văn hóa,

xã hội, QP - AN Phát hiện, cổ vũ những nhân tố mới, nhân lên những điển hình tiên tiến trong các cơ quan, đơn vị và trong quần chúng nhân dân lao động

Ví như Cuộc vận động xây dựng 1.000 căn nhà Đồng đội dành cho cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên chức Quốc phòng còn tại ngũ hay xuất ngũ hiện khó khăn về nhà ở Nhờ công tác tuyên truyền kịp thời, hiệu quả của báo Quân khu, kết quả đã vận động được 1.400 căn, vượt 400 căn so với chỉ tiêu Hoặc Cuộc vận động Người con hiếu thảo, nghĩa tình đồng đội đã được 80% chiến sĩ gửi tiền phụ

cấp về phụ giúp gia đình (phụ cấp binh nhì là 547 ngàn, nhưng chiến sĩ gửi về cho gia đình ít nhất 300 ngàn, có chiến sĩ thâm niên nhận 3,2 triệu/tháng nhưng gửi về cho gia đình là 2,8 triệu/tháng)

Báo Quân khu có những đóng góp xứng đáng vào công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận của Đảng, của Quân đội Báo Quân khu 9 luôn

là lực lượng xung kích của hệ thống báo chí Quân đội, chủ động, tích cực đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, nguy cơ “tự chuyển biến”

“tự chuyển hóa”, phản bác các thông tin luận điểm sai trái của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị; tham gia chống tiêu cực, tham nhũng và các tệ nạn xã hội một cách có trọng điểm

Trước những diễn biến phức tạp trên Biển Đông, nhất là việc Trung Quốc ngang ngược hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước ta, Báo Quân khu 9 đã tham gia tích cực đấu tranh khẳng định chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc, trên cơ sở nắm vững quan điểm, mục tiêu, phương châm, nhiệm vụ BVTQ trong tình hình mới; “bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc”; “giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình để xây dựng và phát triển đất nước”, “tránh xung đột, đối đầu, tránh bị cô lập, phụ thuộc”… các loại hình Báo Quân khu 9 đã lên án kiên quyết, mạnh mẽ hành động ngang ngược, sai trái của các thế lực thù địch; nêu bật tinh thần yêu nước, ý chí, quyết tâm bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của

Tổ quốc của toàn dân, toàn quân góp phần củng cố khối đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao niềm tin của các tầng lớp nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước

Tiểu kết chương 1

Như vậy, trong chương 1, luận văn đã làm rõ hệ thống khái niệm có liên quan đến đề tài nghiên cứu Cơ sở lý luận này đã góp phần hình khung lý thuyết để nghiên cứu đánh giá về hiệu quả của tuyên truyền QPTD trên Báo

Quân khu 9 Đồng thời, nghiên cứu cũng đã chỉ rõ, những đặc điểm, vai trò, tính chất, chức năng của báo chí cách mạng, đã góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền giáo dục, chuyển tải chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước đến với công chúng, đặc biệt báo chí còn có vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền nhân rộng các điển hình tiên tiến, các

mô hình hay, cách làm tốt để khích lệ quần chúng, nhân dân hướng đến những giá trị chân - thiện - mỹ

Có thể nói, báo chí, đặc biệt là Báo Quân khu 9 có vai trò quan trọng đối với việc định hướng dư luận xã hội cũng như củng cố niềm tin trong nhân dân về chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng nền QPTD vững mạnh

và toàn diện Đặc biệt, trong thời kỳ mở cửa hội nhập kinh tế thế giới, sứ mệnh của báo chí không chỉ tuyên truyền các thành quả trong lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội mà còn tăng cường tuyên truyền giáo dục QPTD

để mọi người nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng, góp phần xây dựng và củng cố nền QPTD vững mạnh, giữ vững hòa bình, độc lập thống nhất và toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ

Chương 2 THỰC TRẠNG BÁO CHÍ QUÂN KHU 9 TUYÊN TRUYỀN

GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN

2.1 Khái lược về đặc điểm của Báo Quân khu 9

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Báo Quân khu 9

Quân khu 9 là địa bàn chiến lược của đất nước, gồm 12 tỉnh, thành phố;

116 quận, huyện, thị xã, thành phố; 1.421 xã, phường, thị trấn; diện tích tự nhiên 35.350km2, biên giới tiếp giáp Campuchia 207,5km, bờ biển 744km; dân số trên 16 triệu người, có nhiều dân tộc, tôn giáo, hình thức hoạt động đa dạng; đây là nét đặc trưng có tác động sâu sắc đến chính trị, kinh tế, văn hóa -

xã hội và QP - AN trên địa bàn Quân khu

Ngày 10/01/1947, tòa soạn báo Quân khu ủy Khu 9 phát hành báo

“Tiếng súng kháng địch” số đầu tiên Cùng thời gian này, ở Chiến khu 8 cũng

cho ra tờ báo “Tổ quốc” Những tờ báo này hiên ngang tồn tại trong kháng chiến, là tiền thân của Báo Quân khu 9 ngày nay

Tháng 12/1946, tòa báo “Hiệp nhất” chính thức chuyển sang Quân khu

ủy Khu 9, sau thời gian củng cố chuẩn bị, ngày 10/1/1947, báo “Tiếng súng

kháng địch” phát hành số đầu tiên tại xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ, tỉnh

Cần Thơ (nay là tỉnh Hậu Giang) Đây là tiếng nói tinh thần của LLVT

Chiến khu 9 Tên báo “Tiếng súng kháng địch” do đồng chí Phan Trọng Tuệ,

Chính trị Bộ Chủ nhiệm Khu 9 đặt tên Báo do đồng chí Nguyễn Xuân Hoàng phụ trách, cùng với số cán bộ làm báo gồm các đồng chí: Quang Phong, Nguyễn Văn Sáu (Rum - Bảo Việt), Ung Văn Khương, Dương Văn Chiến, Nguyễn Việt Phục, Nguyễn Viết Hùng, Nguyễn Văn Thanh Ngoài ra, điêu khắc có đồng chí Hạ Giêng Bình, họa sĩ có đồng chí Trần Văn Lắm, nhiếp ảnh có đồng chí Phạm Văn Khánh, thơ có đồng chí Truy Phong

(Dương Tấn Huấn)… Đồng thời, báo cũng phát hành số “Đặc san Tiếng súng

kháng địch” Đến cuối năm 1947, báo “Tiếng súng kháng địch” đổi thành

“Kháng địch” Năm 1964, báo đổi tên thành “Quân giải phóng” do đồng chí

Võ Đăng Tuấn phụ trách toà soạn

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, Quân khu

8 và Quân khu 9 được Bộ Chính trị cho phép sát nhập thành Quân khu 9, báo cũng đổi tên thành Báo Quân khu 9 Khi chiến tranh biên giới Tây Nam xảy ra

và tiếp đó là 10 năm làm nghĩa vụ quốc tế giúp bạn Cam-pu-chia, Báo Quân khu

9 đã cử cán bộ, phóng viên theo các đơn vị để chụp ảnh, viết bài đưa tin

Năm 1990, cùng với báo in, Chương trình “Quốc phòng toàn dân Quân khu 9” đã chính thức phát trên sóng VTV Cần Thơ, mỗi tuần 1 kỳ, thời lượng

từ 15 đến 20 phút Ngoài phần tin phản ánh hoạt động của LLVT Quân khu

còn có phóng sự, ghi nhanh, các chuyên mục “Ra ngõ gặp anh hùng”,

“Những ngày đầu nhập ngũ”, “Năm tháng hào hùng - đồng đội không quên”,

“Chiến sĩ với văn hóa văn nghệ” Chương trình ra đời đã tăng thêm một kênh

thông tin, tuyên truyền nhiệm vụ QS - QP, xây dựng nền QPTD, xây dựng QĐND trong tình hình mới Đây thật sự là một chương trình hấp dẫn, không chỉ đáp ứng nhu cầu tinh thần của CB, CS, mà còn thu hút đông đảo khán giả trong và ngoài Quân khu theo dõi động viên, góp ý

2.1.2 Cơ cấu bộ máy của Báo Quân khu 9

Biên chế hiện tại của Báo Quân khu 9 có 13 đồng chí (có 01 Thạc sĩ,

11 đại học), trong đó có 4 sĩ quan và 9 quân nhân chuyên nghiệp Biên chế gồm:

1 Tổng Biên tập, 1 Phó Tổng biên tập, 3 biên tập viên, 7 phóng viên và 1 lái xe Được chia thành 2 tổ: Tổ Tòa soạn - Kỹ thuật và Tổ Biên tập - Phóng viên

- Báo Quân khu 9 có một Chi hội Nhà báo trực thuộc Hội Nhà báo

TP Cần Thơ với 12 hội viên

- Chi bộ Báo Quân khu 9 là tổ chức cơ sở Đảng 1 cấp trực thuộc Đảng

ủy Cục Chính trị, hiện có 12 đảng viên, được chia thành 2 tổ Đảng, Chi ủy Chi bộ có 3 đồng chí

2.2 Vài nét về đặc điểm của đối tượng khảo sát

2.2.1 Đặc điểm công chúng được khảo sát

Về nguyên tắc, công chúng báo chí Quân khu 9 là toàn thể nhân dân và cán bộ chiến sĩ đồng bằng sông Cửu Long; tuy nhiên, trong thực tế, công chúng báo chí Quân khu 9 chủ yếu tập trung vào cán bộ, chiến sĩ trong LLVT

và cán bộ cấp ấp, xã, phường trở lên

Để lựa chọn mẫu đảm bảo tính đại diện, nghiên cứu tiến hành cách thức chọn mẫu được tiến hành chọn theo cụm Lựa chọn ở 3 địa phương của đồng bằng sông Cửu Long (Cần Thơ, Sóc Trăng, An Giang), mỗi địa phương nghiên cứu chọn ra một quận/huyện, mỗi quận/huyện chọn một xã/phường, mang tính đặc trưng, có đông đồng bào dân tộc sinh sống Tiếp theo, nghiên cứu tiến hành phát phiếu đảm bảo theo chỉ tiêu đã phân bố cho từng địa phương Số phiếu khảo sát được trưng cầu là 320, nhưng sau khi làm sạch dữ liệu thì có 300 phiếu hợp lệ và đủ điều kiện để phân tích trong nghiên cứu Kết quả khảo sát ở bảng 2.1 cho thấy, cơ cấu mẫu gồm thành phố Cần Thơ chiếm 36,7%, Sóc Trăng chiếm 31,3% và An Giang chiếm 32,0% Như vậy, cơ cấu mẫu không có sự chênh lệch nhiều giữa các địa phương khảo sát, cho nên đây là

cơ sở để so sánh về đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền về QPTD

Bảng 2.1: Cơ cấu địa phương được khảo sát

Về giới tính, nghiên cứu cũng đã chọn ngẫu nhiên đối tượng khảo sát,

kết quả cho thấy, đối tượng được khảo sát là nam chiếm đến 2/3 tổng số người được hỏi Như vậy, đặc điểm giới tính có sự chênh lệch khá đáng kể

Về nhóm tuổi, đây là một trong đặc điểm khá quan trọng để đánh giá

mức độ quan tâm của công chúng đối với những thông tin về QPTD Do đó, tiêu chí về tuổi cũng được nghiên cứu quan tâm một cách thỏa đáng Kết quả khảo sát ở bảng 2.2 cho thấy, tuổi đời trung bình của đối tượng tham gia khảo sát là 39,3 tuổi, trong đó tuổi nhỏ nhất là 21 tuổi và cao tuổi nhất là 73 tuổi

Bảng 2.2: Cơ cấu về lứa tuổi của đối tượng khảo sát

Về khu vực sinh sống, ở bảng số liệu 2.3 cho thấy, khu vực nông thôn

chiếm hơn 1/2 tổng số đối tượng khảo sát và cũng gần 1/2 đối tượng khảo sát sinh sống ở khu vực thành thị Như vậy, cơ cấu mẫu về khu vực sống khá hợp lý

Bảng 2.3: Cơ cấu về khu vực sống của nhóm đối tượng khảo sát

Về nghề nghiệp, kết quả khảo sát ở bảng 2.4 cho thấy, trong 300 đối

tượng khảo sát thì chỉ có 298 người trả lời về nghề nghiệp, trong số đó, quân đội, công an chiếm tỷ lệ cao nhất (39,3%) Nhìn chung, đối tượng khảo sát vẫn đảm bảo về thành phần nghề nghiệp như nông dân, công chức, viên chức

và cán bộ LLVT

Bảng 2.4: Cơ cấu nghề nghiệp của nhóm đối tượng khảo sát

so sánh giữa các nhóm công chúng trong việc đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền QPTD trên Báo Quân khu 9

2.2.2 Khảo sát Báo Quân khu 9

Trong phạm vi nghiên cứu đã xác định rằng, khảo sát Báo Quân khu 9

ở hai hình thức báo in và báo hình Báo in được thể hiện trên Báo Quân khu 9

và báo hình được thể hiện trong Chuyên mục QPTD trên VTV Cần Thơ Thời gian khảo sát hai hình thức báo này là từ tháng 10/2014 cho đến tháng 3/2015

(1) Đối với báo in Quân khu 9, mỗi tháng báo được phát hành 3 kỳ,

mỗi kỳ 1 số Như vậy, có tổng 3 số x 1 kỳ x 6 tháng = 18 số Mỗi số có

8 trang Trong đó, có các chuyên mục cụ thể như sau:

 Trang bìa (giới thiệu thông tin của tờ báo và điểm qua mục lục, tin chính của tờ báo)

 Chuyên mục tin tức - sự kiện: tờ báo đã dành một diện tích là cả trang 2, ở trang này chủ yếu thông tin về các sự kiện của LLVT ở các tỉnh…

 Chuyên mục xây dựng (trang 3): thường chuyên mục này phản ánh công tác xây dựng đảng, hoạt động của các tổ chức Đảng ủy quân sự…

 Chuyên mục văn hóa - xã hội (trang 4 - 5): thường phản ánh các nội dung liên quan đến hoạt động văn hóa, hoạt động an sinh xã hội, đời sống người lính, chân dung chiến sĩ, gương người tốt việc tốt…

 Chuyên mục QS - QP (trang 6): thường phản ánh hoạt động quân sự,

QP - AN, kinh tế quốc phòng, biển đảo quê hương…

 Chuyên mục nghiên cứu trao đổi (trang 7): thường phản ánh lại những giai đoạn lịch sử hình thành, phát triển của LLVT, hoạt động của Bộ Chỉ huy quân sự các tỉnh, thành…

 Chuyên mục hậu phương người lính (trang 8): thường phản ánh các nội dung xây dựng nông thôn mới, nhận thức, ý thức của người dân tham gia vào hoạt động QP - AN, sự đoàn kết quân dân…

(2) Đối với Chuyên mục QPTD trên VTV Cần Thơ, mỗi tháng chuyên

mục QPTD được phát 2 chương trình trên sóng VTV Cần Thơ vào thời gian vào đầu tháng và giữa tháng

Kết cấu chương trình gồm có phần tin tức và phóng sự phản ánh những hoạt động của LLVT về công tác QPTD Thời lượng phát sóng là từ 15-20 phút/ chương trình Nội dung của chuyên mục QPTD thường được thực hiện như sau:

 Phần tin tức (kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội, quân sự, chính sách, pháp luật…)

 Phóng sự (kinh tế - quốc phòng, gương người tốt việc tốt, chân dung người chiến sĩ, biển đảo)

2.3 Thực trạng tuyên truyền giáo dục quốc phòng toàn dân trên Báo chí Quân khu 9

2.3.1 Tần suất xuất hiện các bài viết liên quan đến quốc phòng toàn dân

Tôn chỉ hoạt động của Báo Quân khu 9 là tuyên truyền các hoạt động của LLVT, QPTD; giáo dục CB, CS và toàn thể nhân dân về chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước trên lĩnh vực QS - QP Bám sát tôn chỉ đó,