Báo in tây nam bộ tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương hiện nay (khảo sát báo cà mau, bạc liêu và kiên giang năm 2014)

Điều đó cho thấy vấn đề tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên báo in còn chưa nhận được sự quan tâm thoả đáng của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà báo, nhà quản lý… Trong

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

HUỲNH NGỌC HUỆ

BÁO IN TÂY NAM BỘ TUYÊN TRUYỀN

PHÁT TRIỂN KINH TẾ NGƯ NGHIỆP

ĐỊA PHƯƠNG HIỆN NAY

(Khảo sát báo Cà Mau, Bạc Liêu và Kiên Giang năm 2014)

Ngành : Báo chí học

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS HÀ HUY PHƯỢNG

CẦN THƠ - 2015

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ Báo chí học với đề tài “Báo in Tây Nam Bộ tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương hiện nay” (Khảo sát Báo Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang năm 2014) là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Hà Huy Phượng, Phó trưởng khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Các kết quả nghiên cứu trong Luận văn là trung thực và không trùng lắp với các đề tài khác Luận văn có sử dụng, phát triển và kế thừa những số liệu, kết quả nghiên cứu từ các sách, giáo trình, tài liệu liên quan đến nội dung đề tài Thông tin trích dẫn trong Luận văn đều được ghi rõ nguồn

Tác giả Luận văn

Huỳnh Ngọc Huệ

Tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy, cô Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Chính trị khu vực 4; TS Hà Huy Phượng - thầy hướng dẫn khoa học; Ban biên tập và đồng nghiệp các báo Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang, … và các đồng nghiệp đã chỉ dạy, hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện để hoàn thành Luận văn này

Do trình độ, năng lực của tác giả có hạn, Luận văn này chắc chắn còn nhiều thiếu sót, hạn chế Tác giả rất mong nhận được sự góp ý, chỉ dẫn, giúp đỡ của các thầy cô, đồng nghiệp, đồng môn, thân hữu để chỉnh sửa, bổ sung cho Luận văn được hoàn thiện hơn

Trân trọng cảm ơn!

Tác giả Luận văn

Huỳnh Ngọc Huệ

MỤC LỤC

Trang

Chương 1: TUYÊN TRUYỀN PHÁT TRIỂN KINH TẾ NGƯ NGHIỆP

1.2 Quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước về phát triển

1.3 Vai trò của tuyên truyền kinh tế ngư nghiệp trên báo in 21 1.4 Những yêu cầu đối với việc tuyên truyền kinh tế ngư nghiệp trên

Chương 2: THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN PHÁT TRIỂN KINH TẾ

2.2 Nội dung tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương

2.3 Hình thức tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương

2.4 Đánh giá kết quả khảo sát về tuyên truyền phát triển kinh tế ngư

Chương 3: GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU

QUẢ TUYÊN TRUYỀN PHÁT TRIỂN KINH TẾ NGƯ

3.1 Những vấn đề đặt ra đối với việc tuyên truyền phát triển kinh tế

DANH MỤC CÁC ẢNH, BẢNG, BIỂU ĐỒ

Trang

Bảng 2.1: Số lượng tin, bài có nội dung liên quan đến ngư nghiệp

Biểu đồ 2.1: Nội dung tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hơn một thập kỷ trở lại đây, ở nước ta, thông tin và truyền thông có những bước phát triển đột biến, đạt được nhiều thành tựu to lớn, góp phần quan trọng vào sự phát triển của mọi lĩnh vực trong đời sống kinh tế - xã hội Các phương tiện truyền thông đã và đang trở thành kênh thông tin quan trọng phản ánh mọi mặt của đời sống Đặc biệt, trong giai đoạn hội nhập quốc tế, vai trò của thông tin và truyền thông càng được khẳng định, đó là cầu nối giữa nhiều quốc gia, khu vực

Ở Việt Nam, với 75% dân số sống ở khu vực nông thôn, vai trò của thông tin trên lĩnh vực nông nghiệp nông thôn luôn được đánh giá cao Nhất là trong bối cảnh hiện nay, khi người nông dân Việt Nam đang tham gia vào nền kinh tế thị trường và chịu tác động ngày càng mạnh của sự cạnh tranh, thì thông tin càng trở thành một nhân tố quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của họ

Thời gian qua, nuôi trồng và khai thác thủy hải sản ở vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long được khẳng định là những nghề sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế và xã hội cao, góp phần thay đổi cơ cấu kinh tế ở các vùng ven biển và nông thôn Nuôi thủy sản hàng hoá xuất khẩu phát triển đã tác động rất mạnh đến việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất ở vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long Tổng diện tích chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản ở vùng này khoảng trên 312.000 ha, bằng khoảng 83% diện tích chuyển đổi trong cả nước, trong đó từ đất trồng lúa khoảng 298.000 ha Nhìn chung, doanh thu bình quân trên cùng đơn vị canh tác sau chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản tăng gấp 4 - 7 lần, khẳng định ưu thế cạnh tranh của kinh tế thủy sản trong vùng

Mặc dù đồng bằng sông Cửu Long có rất nhiều tiềm năng và thế mạnh cho phát triển thuỷ sản, song do nhiều hạn chế và khó khăn tiềm năng đó chưa

được phát huy tương xứng Những hạn chế đó có thể thấy rõ từ việc phát triển nuôi trồng, khai thác thuỷ hải sản một cách tự phát quá nóng, thiếu đồng bộ; đầu tư cho phát triển còn thấp, chậm; cơ sở hạ tầng yếu kém Vì vậy đòi hỏi phải có một chiến lược phát triển trên cơ sở đảm bảo tính bền vững

Báo in vùng Tây Nam Bộ với những đặc trưng, đặc thù riêng đã góp phần tạo nên đột phá cho kinh tế ngư nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) Với những thành tựu nổi bật như: nhiều chuyên trang chuyên mục trên báo in ra đời góp phần rất lớn trong định hướng phát triển kinh tế ngư nghiệp tại mỗi địa phương Tuy nhiên, kết quả của nó thì đến nay vẫn chưa được nghiên cứu, đánh giá và phân tích một cách sâu sắc và toàn diện

Hiện nay ở nước ta, chưa có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về hiệu quả của các kênh thông tin tuyên truyền về lĩnh vực ngư nghiệp trong việc đáp ứng nhu cầu thông tin của nông dân Bên cạnh đó, là một phóng viên chuyên về lĩnh vực kinh tế thuỷ sản, hơn 10 năm hoạt động trên lĩnh vực này ít nhiều tôi cũng đã có những kinh nghiệm thực tiễn phong phú từ chính quá trình sáng tạo tác phẩm báo chí ở mảng đề tài này Từ thực tế

đó, tôi chọn đề tài luận văn là "Báo in Tây Nam Bộ với việc tuyên truyền

phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương hiện nay” (Khảo sát Báo Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang năm 2014) Nghiên cứu nhằm tìm hiểu thực

trạng về nhu cầu sử dụng thông tin ngư nghiệp của nông dân và hiệu quả của các chuyên trang chuyên mục trên báo in các tỉnh Tây Nam Bộ hiện nay, từ đó, sẽ phân tích nguyên nhân và đề xuất một số khuyến nghị góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động tuyên truyền về lĩnh vực kinh tế ngư

nghiệp trên báo in các tỉnh Tây Nam Bộ hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong những năm qua, ở Việt Nam đã có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến công tác truyền thông trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn Trong đó, điển hình một số tài liệu như sau:

- ThS Phạm Hoàng Ngân (Chủ biên), (2009): Truyền thông Nông

nghiệp Nông thôn Nông dân, Nxb Nông nghiệp

- PGS,TS Lê Thanh Bình (2009): Tăng cường truyền thông khuyến

nông, thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn Việt Nam phát triển sau khi gia nhập WTO, Học viện Ngoại giao

- TS Đặng Kim Sơn và ctv (2009): Tăng cường truyền thông đối thoại

chính sách về nông nghiệp - nông dân - nông thôn, Viện Chính sách và Chiến

lược PTNNNT - Bộ NN & PTNT

- GS Tương Lai (Chủ biên), (2008): Nông dân, nông thôn và nông

nghiệp - Những vấn đề đặt ra, Nxb Đại Nam

- TS Đặng Kim Sơn (2006): Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam 20 năm đổi

mới và phát triển, Nxb Chính trị quốc gia

- PGS TS Lê Thanh Bình (2005): Báo chí truyền thông và các vấn đề

kinh tế, văn hóa - xã hội, Nxb Văn hóa - Thông tin Hà Nội

- PGS,TS Bùi Bá Bổng (2004): Một số vấn đề trong phát triển nông

nghiệp và nông thôn Việt Nam hiện nay và những năm tới, Báo cáo của Ban

điều hành Dự án ISG tại Việt Nam

- TS Lê Hanh Thông (2011): Xây dựng nông thôn mới ở ĐBSCL -

thực trạng và những vấn đề đặt ra, Tạp chí Khoa học Chính trị, Học viện

Chính trị - Hành chính khu vực II

- Luận án tiến sỹ: "Phát triển bền vững ngành thuỷ sản Đồng Bằng

Sông Cửu Long đến năm 2015" (2006), Tác giả Lâm Văn Mẫn đã nghiên cứu

và vận dụng lý thuyết phát triển bền vững để phân tích thực trạng ngành thuỷ sản ĐBSCL (khai thác, nuôi trồng và chế biến, tiêu thụ thuỷ sản), trong những năm qua theo quan điểm phát triển bền vững, đưa ra giải pháp phát triển bền vững ngành Thuỷ sản Đồng bằng sông cửu long đến năm 2015

Trong cuốn “Kinh tế - Quy hoạch phát triển thuỷ sản - Một số vấn đề lý

luận và thực tiễn” (2009), các tác giả PGS TS Nguyễn Chu Hồi, PGS TS Lê

Tiêu La cũng đã nêu lên được thực trạng chung của vấn đề kinh tế thuỷ sản Việt Nam 50 năm phát triển Theo đó, tác giả cũng đã đánh giá, phân tích bản chất của sự phát triển và đề ra những giải pháp, định hướng phát triển trong thời gian tới

- Luận văn thạc sĩ: “Nhu cầu sử dụng thông tin nông nghiệp nông thôn

của nông dân” (2011) của Lê Thị Huê chuyên ngành xã hội học, trường Đại

học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn nêu thực trạng tiếp nhận thông tin của nông dân Theo đánh giá của tác giả, nông dân rất quan tâm các thông tin phục vụ sản xuất nông nghiệp, thị trường nông sản và Luận văn đi đến kết luận: nông dân rất mong muốn tìm kiếm thông tin nông nghiệp

- Luận văn thạc sĩ của Lê Thái Hà về “Vấn đề nông nghiệp, nông dân,

nông thôn trên báo in hiện nay”, chuyên ngành báo chí học, Trường Đại học

Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, do PGS.TS Đinh Văn Hường hướng dẫn khoa học Luận văn góp phần làm rõ nội dung nhận thức về nông nghiệp, nông dân và nông thôn Việt Nam và vị trí của nó trong

sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước thông qua hoạt động báo chí truyền thông Qua đó khẳng định, những đóng góp của báo in trong việc tuyên truyền đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống và trách nhiệm nâng cao chất lượng tuyên truyền về “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn” trên báo in, chỉ

ra những biện pháp khả thi cho quá trình này

Năm 2011, nghiên cứu Luận văn của thạc sĩ Bùi Thị Hồng Vân do

PGS.TS Vũ Quang Hào hướng dẫn với đề tài: “Vấn đề chỉ dẫn - tư vấn khoa

học kỹ thuật nông nghiệp cho nông dân trên báo chí Việt Nam” Luận văn

phân tích thực trạng chỉ dẫn - tư vấn khoa học kỹ thuật cho nông dân trên báo chí Việt Nam, những mặt được và chưa được Từ đó, đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả chỉ dẫn - tư vấn Luận văn có tính ứng dụng thực tiễn cao cho các phương tiện truyền thông về chỉ dẫn - tư vấn khoa học kỹ thuật nông nghiệp cho nông dân ở Việt Nam

Trong phạm vi rộng hơn, liên quan đến báo chí ĐBSCL, cũng có nhiều luận văn nghiên cứu ở từng lĩnh vực khác nhau

- Luận văn thạc sĩ Báo chí học: “Tính thuyết phục và hiệu quả của

truyền hình trực tiếp ở khu vực ĐBSCL” của tác giả Lê Thanh Trung, Học

viên Cao học khóa 8, Học viện Báo chí & Tuyên truyền

- Luận văn thạc sĩ Báo chí học: “Báo Đảng ở các tỉnh ĐBSCL hiện

nay” (2008) của tác giả Đoàn Phương Nam, Học viện Báo chí & Tuyên

truyền Trong Luận văn này, tác giả cũng đã chỉ ra được những thách thức mà báo Đảng đang phải đối mặt cũng như những thành công bước đầu trong công tác liên kết phát hành để từ đó tạo dựng được niềm tin của báo Đảng trong lòng đọc giả

- GS,TS Trương Giang Long (2013): Nâng cao chất lượng tuyên truyền

về nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên Báo Đảng ĐBSCL, Tạp chí Cộng

Sản Trong bài viết này, tác giả đã có cái nhìn “cận cảnh” về công tác tuyên truyền trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên các báo Đảng ĐBSCL Theo đó có cả những mặt được và những tồn tại hạn chế hiện nay; trên

cơ sở đó, tác giả đã đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng tuyên truyền về nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên báo Đảng ở ĐBSCL

- Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 5 tháng 8 năm 2008 của Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp hành Trung ương Khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn Đây được xem là bước đột phá mới về lĩnh vực nông nghiệp - nông dân

- nông thôn Nghị quyết ra đời gắn liền với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước vào lĩnh vực này, góp phần đưa đất nước tiến nhanh hơn trên con đường công nghiệp hoá - hiện đại hoá nông thôn Việt Nam

- Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 07/07/2014 của Chính phủ về một

số chính sách phát triển thuỷ sản Đây được xem là bước đột phá trong vấn đề phát triển kinh tế biển, hướng mạnh ra biển để vừa đảm bảo đời sống ngư dân, vừa ổn định tình hình an ninh quốc phòng trên vùng biển, vùng trời Việt

Nam Từ sự ra đời của Nghị định này, đời sống ngư dân cũng có nhiều thay đổi hơn, tàu thuyền ngày càng được hiện đại hoá và trình độ đánh bắt cũng như nhận thức của ngư dân ngày càng được tiên tiến

Ở những tác phẩm này, các tác giả đã đi sâu nghiên cứu về vấn đề thuỷ sản và phát triển kinh tế thuỷ sản một cách bền vững, tuy nhiên chưa có tác phẩm nào đi sâu nghiên cứu về vai trò của báo in trong tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp Điều đó cho thấy vấn đề tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên báo in còn chưa nhận được sự quan tâm thoả đáng của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà báo, nhà quản lý…

Trong tình hình đó, tác giả Luận văn mong muốn qua đề tài này sẽ góp phần xây dựng khung lý luận chung về vấn đề báo in tham gia tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp tại các tỉnh Tây Nam Bộ Đồng thời, Luận văn sẽ đưa ra cách nhìn toàn diện, khoa học về cách thức tuyên truyền phát triển kinh

tế ngư nghiệp

Có thể nói vấn đề báo in Tây Nam Bộ tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp là một đề tài mới, nếu được thực hiện thành công sẽ trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của báo chí trong việc tham gia tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp theo hướng bền vững Chính vì thế, việc nghiên cứu đề

tài “Báo in Tây Nam Bộ tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương

hiện nay” là thật sự cần thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn, trước hết là đối với

các cơ quan báo chí và lĩnh vực kinh tế ngư nghiệp tại địa phương

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài này là làm rõ những ưu điểm và hạn chế của công tác tuyên truyền trên báo in Tây Nam Bộ trong lĩnh vực kinh tế ngư nghiệp tại địa phương hiện nay, từ đó đề xuất các giải pháp, khuyến nghị nhằm giúp cho việc tuyên truyền về kinh tế ngư nghiệp trên báo in Tây Nam

Bộ được hiệu quả hơn, thu hút bạn đọc ngày càng nhiều hơn

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, Luận văn này cần thực hiện những nhiệm vụ chính sau đây:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến vấn đề tuyên truyền trong lĩnh vực ngư nghiệp trên báo chí ở nước ta

- Khảo sát thực trạng tuyên truyền tại 3 cơ quan báo in của các tỉnh Tây Nam Bộ, bao gồm: Báo Cà Mau, Báo Bạc Liêu và Báo Kiên Giang Từ đó sẽ đánh giá, phân tích để rút ra những bài học kinh nghiệm từ hoạt động thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp cải tiến hình thức, nâng cao chất lượng

nội dung

- Đưa ra một số khuyến nghị và giải pháp để phát triển hơn nữa công tác truyền thông nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin trong lĩnh vực ngư nghiệp của công chúng theo tâm lý tiếp nhận đặc trưng của họ

4 Đối tượng nghiên cứu, khảo sát

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu báo in Tây Nam Bộ trong việc tuyên truyền phát

triển kinh tế ngư nghiệp địa phương hiện nay

4.2 Đối tượng và phạm vi khảo sát

Luận văn khảo sát báo các tỉnh Tây Nam Bộ tuyên truyền phát triển kinh

tế ngư nghiệp Cụ thể, khảo sát Báo Cà Mau, Báo Bạc Liêu và Báo Kiên Giang Thời gian khảo sát, từ tháng 01/2014 đến tháng 12/2014

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Để hoàn thành Luận văn này, tác giả sẽ dựa trên cơ sở nhận thức về các vấn đề lý luận về báo chí - truyền thông hiện đại Trong đó, sử dụng khung lý thuyết cơ bản, hệ thống về các loại hình truyền thông đại chúng, xu hướng phát triển truyền thông trên thế giới cũng như ở Việt Nam; những nghiên cứu mới nhất về tâm lý của công chúng báo chí Bên cạnh đó còn sử dụng các

kiến thức, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực ngư nghiệp ở Việt Nam, vận dụng vào việc nghiên cứu khảo sát, phân tích sự phát triển này tại 3 cơ quan báo in ở các tỉnh Tây Nam Bộ

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, tác giả Luận

văn sẽ sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tác giả Luận văn sẽ tiếp cận và

nghiên cứu các tài liệu tin cậy để có thêm kiến thức sâu, rộng về lĩnh vực đang nghiên cứu của mình Ngoài ra, tác giả còn tập hợp, đọc, lập phiếu để tổng hợp các tài liệu liên quan đến đề tài; phân tích các luận điểm, quan niệm của các nhà nghiên cứu, từ đó hệ thống hoá thành các vấn đề lý luận Đây là

cơ sở để tác giả hình thành nội dung Chương 1 của Luận văn

- Phương pháp khảo sát, tổng hợp, thống kê, phân loại, phân tích: Tiến

hành khảo sát và ghi nhận thực trạng về nội dung và hình thức tuyên truyền của 3 cơ quan báo in ở 3 tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang để đánh giá được những mặt ưu điểm và mặt tồn tại trong quá trình hoạt động chuyên môn Các kết quả khảo sát là cơ sở để tác giả phân tích trong Chương 2 của Luận văn

- Phương pháp điều tra xã hội học: Để thực hiện đề tài này, tác giả sử

dụng phương pháp điều tra thu thập ý kiến của công chúng trên địa bàn 3 tỉnh (Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang) về nhu cầu thông tin, cũng như mong muốn của họ trong lĩnh vực ngư nghiệp thông qua bảng hỏi với số lượng mẫu điều tra là 200 nông dân, để làm cơ sở đề ra giải pháp cải thiện công tác tuyên truyền nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn trong sản xuất và đời sống Đây sẽ là

cơ sở lí luận để tác giả hoàn thiện đánh giá tại Chương 2 và đưa ra các giải pháp, khuyến nghị tại Chương 3 của Luận văn

- Phương pháp thảo luận nhóm: Tác giả đưa ra chủ đề thảo luận nhóm,

lựa chọn đối tượng, thời gian, địa điểm thảo luận nhóm với đối tượng là

những người phụ trách mảng tuyên truyền về kinh tế ngư nghiệp trên các báo

với mục đích làm sáng tỏ các vấn đề liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Tác giả sẽ thực hiện khảo sát bằng phỏng

vấn trực tiếp các chuyên gia nông nghiệp, lãnh đạo địa phương (lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn hoặc Trung tâm Khuyến nông - chuyên trách mảng đề tài ngư nghiệp; phỏng vấn nông dân các địa phương khảo sát

để thăm dò dư luận, phản hồi, thu thập các số liệu, ghi nhận đánh giá hiệu quả tác động của báo in Tây Nam Bộ với việc tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương hiện nay

6 Ý nghĩa khoa học, thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

6.1 Ý nghĩa khoa học

Với những kết quả thu thập được về mặt lý luận, nghiên cứu này vận dụng hướng tiếp cận chức năng định hướng thông tin của báo chí tuyên truyền; một số lý thuyết về kinh tế ngư nghiệp và xã hội học để đánh giá hiệu quả thông tin tuyên truyền trong lĩnh vực ngư nghiệp đối với nhóm đối tượng chủ yếu là nông dân ở khu vực nông thôn

Luận văn sẽ góp phần hệ thống hóa thêm kiến thức lý luận chung về báo chí phục vụ sản xuất và đời sống trong tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Bên cạnh đó còn tạo cơ sở khoa học cho các nhà quản lý của địa phương định hướng công tác tuyên truyền về lĩnh vực này trong thời gian tới

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Trong khuôn khổ Luận văn này, tác giả mong muốn sẽ đưa ra một đánh giá khách quan về công tác tuyên truyền trên lĩnh vực ngư nghiệp hiện nay Đồng thời, nghiên cứu cũng mong muốn đưa ra một số giải pháp có hiệu quả đưa thông tin hữu ích đến đông đảo nông dân Từ đó, tác giả hi vọng kết quả nghiên cứu của đề tài cũng có thể sử dụng như tư liệu tham khảo có ích, giúp các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách, các ban ngành của địa

phương có cái nhìn tổng quát hơn về vai trò của báo chí đối với việc tuyên truyền trong phát triển kinh tế ngư nghiệp

Kết quả đạt được của Luận văn sẽ giúp ích cho việc phát triển nghề nghiệp của những người làm báo quan tâm đến lĩnh vực này

7 Kết cấu của Luận văn

Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung Luận văn gồm 3 chương, 12 tiết

Chương 1: Tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên báo in - một

số vấn đề lí luận cơ bản

Chương 2: Thực trạng tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa

phương trên báo in Tây Nam Bộ hiện nay

Chương 3: Giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả tuyên

truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên báo in Tây Nam Bộ

Chương 1 TUYÊN TRUYỀN PHÁT TRIỂN KINH TẾ NGƯ NGHIỆP

TRÊN BÁO IN - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CƠ BẢN

1.1 Các khái niệm

1.1.1 Các khái niệm về báo in

+ Khái niệm báo in

Báo in là loại hình báo chí ra đời sớm nhất và là loại hình gốc của mọi loại hình báo chí sau này

Theo PGS.TS Đinh Văn Hường, "báo in là tên gọi loại hình báo chí

chuyển tải thông tin và hình ảnh trên giấy, được thực hiện bằng phương tiện

kỹ thuật in và được phát hành rộng rãi trong xã hội Các ấn phẩm báo in gồm có: báo, tạp chí, phụ trương và bản tin"

Theo GS.TS Tạ Ngọc Tấn trong cuốn Truyền thông đại chúng, Nxb

Chính trị Quốc gia - Hà Nội 2001 đã định nghĩa: “Báo in là những ấn phẩm

định kỳ chuyển tải nội dung thông tin mang tính thời sự và được phát hành rộng rãi trong xã hội”

Còn PGS TS Nguyễn Văn Dững trong Cơ sở lý luận báo chí - Nxb Lao

Động - 2012 lại đặt báo in trong tổng quan các loại hình báo chí, là một trong những kênh truyền thông đại chúng sản xuất và quảng bá thông tin thường xuyên liên tục, trên phạm vi rộng lớn, định kỳ… Theo đó, PGS TS Nguyễn Văn Dững định nghĩa:

Báo in là những ấn phẩm định kỳ, bằng ký hiệu chữ viết, hình ảnh và các ngôn ngữ phi văn tự, thông tin về các sự kiện và vấn đề thời sự, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng - nhóm đối tượng nào đó với mục đích nhất định

Tóm lại, báo in gồm báo, tạp chí, là những ấn phẩm định kỳ chuyển tải nội dung mang tính thời sự, vấn đề, sự kiện trong đời sống xã hội bằng văn tự hoặc phi văn tự và phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng

Trong quá khứ, báo in các tỉnh khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long nói chung, Tây Nam Bộ nói riêng là loại hình báo chí ra đời trước so với các loại hình báo chí khác Sau khi thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, báo in là phương tiện tuyên truyền cực kỳ hữu hiệu, gần như duy nhất đóng vai trò là

cơ quan ngôn luận của Đảng, diễn đàn của nhân dân đấu tranh chống thực dân, đế quốc xâm lược Còn ngày nay, báo in ở Tây Nam Bộ có một ưu thế riêng Do là vùng trọng điểm về phát triển nông nghiệp nên 80% dân số sống

ở nông thôn, ít tiếp cận với internet, cho nên báo in vẫn là kênh thông tin được nông dân tiếp xúc nhiều và có độ tin cậy cao Thông tin phục vụ sản xuất, kiến thức nông, lâm, ngư nghiệp chuyển tải qua kênh báo in vẫn chiếm

ưu thế

+ Khái niệm tuyên truyền trên báo in

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Dững : “truyền thông là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tư tưởng, tỉnh cảm…, chia sẻ kĩ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người với nhau nhằm mở rộng hiểu biết, nâng cao nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển của cá nhân, của nhóm và của cộng đồng xã hội nói chung, bảo đảm sự phát triển bền vững.”(trang 15; Cơ sở lí luận báo chí)

Ở đây cần phân biệt tương đối hai khái niệm truyền thông và tuyên truyền Truyền thông và tuyên truyền là những khái niệm có những tương đồng và khác biệt cơ bản; đều hướng tới đạt được mục đích của chủ thể đã được thiết lập; đều hướng tới thu phục công chúng-nhóm đối tượng nhất định

Báo in chuyển tải nội dung thông tin thông qua văn bản in gồm: chữ in, hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ tĩnh Toàn bộ các yếu tố thể hiện nội dung thông tin của tác phẩm báo in xuất hiện đồng thời trước mắt người đọc Sự đồng hiện của báo in được thể hiện bằng những thông tin cùng xuất hiện đồng thời trên trang báo in, thông qua việc trình bày tổ chức trang báo, như: tên chuyên mục, tiêu đề, tít, sa-pô hoặc những dòng chữ gây chú ý, tít phụ cùng

sự hỗ trợ của hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ… Công chúng đọc một bài báo in có thể do tít và sa-pô hấp dẫn hay cũng có thể do hình ảnh, biểu đồ minh họa gây ấn tượng Cũng chính vì vậy mà có thể nói sự đồng hiện thông tin của bài viết trên cùng một trang báo in là một trong những lợi thế nhất định của báo in Đây cũng chính là lợi thế khi tiếp cận các vấn đề nông nghiệp

do vừa có chữ, vừa có hình ảnh, nên công chúng báo in rất dễ hình dung để nắm bắt thông tin thời vụ, mô hình làm ăn hiệu quả, những hướng dẫn kỹ thuật canh tác một cách chính xác Công chúng có thể cùng lúc lướt mắt trên toàn bộ bài báo và sau đó tìm những thông tin thú vị, bổ ích hoặc cần thiết cho mình Công chúng có thể đọc báo in bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu và làm tài liệu lưu trữ trong nhiều năm, cũng như chia sẻ tư liệu dễ dàng cho người xung quanh

1.1.2 Các khái niệm về kinh tế ngư nghiệp

+ Khái niệm về kinh tế

Từ điển Bách khoa, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam

định nghĩa: "Kinh tế là tổng thể các hoạt động của một cộng đồng người,

một nước, liên quan đến toàn bộ quá trình hay một phần của tổng quá trình bao gồm các quá trình sản xuất, trao đổi hàng hoá, phân phối và tiêu dùng các sản phẩm xã hội"

Kinh tế còn là tổng thể những mối quan hệ trong quá trình sản xuất của một hình thái kinh tế - xã hội nhất định, trong tổ chức và hoạt động của cơ cấu

hạ tầng của xã hội, bao gồm các ngành kinh tế - kỹ thuật, các loại hình sản xuất tương ứng Nền kinh tế quốc dân của một nước bao gồm các ngành, các vùng lãnh thổ, các cơ sở và các loại hình sản xuất, và bao trùm các khâu của nền sản xuất xã hội (sản xuất - phân phối - trao đổi - tiêu dùng) trên toàn bộ lãnh thổ của đất nước Mỗi một phương thức sản xuất đều có một nền kinh tế riêng Mỗi nền kinh tế đều do các quan hệ sản xuất, cũng như tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất quy định

+ Khái niệm về ngư nghiệp

Từ điển Bách khoa, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam định

nghĩa: "Ngư nghiệp là ngành kinh tế có chức năng và nhiệm vụ nuôi trồng và

khai thác các loài thuỷ sản, chủ yếu là cá ở các ao hồ, đầm, ruộng nước, sông ngòi, trong nội địa và ở biển"

Theo tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (viết tắt là FAO) thì việc nuôi trồng thủy sản là nuôi các thủy sinh vật trong môi trường nước ngọt, nước lợ và nước mặn, bao gồm áp dụng các kỹ thuật vào quy trình nuôi nhằm nâng cao năng suất thuộc sở hữu cá nhân hay tập thể Trong đó, nguồn lợi thủy sản là tài nguyên sinh vật trong vùng nước tự nhiên, có giá trị kinh tế, khoa học để phát triển nghề khai thác thủy sản, bảo tồn và phát triển nguồn lợi thủy sản

Hoạt động thủy sản là việc tiến hành khai thác, nuôi trồng, vận chuyển thủy sản khai thác; bảo quản, chế biến, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thủy sản; dịch vụ trong hoạt động thủy sản, điều tra, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản Khai thác thủy sản là việc khai thác nguồn lợi thủy sản trên biển, sông, hồ, đầm, phá và các vùng nước tự nhiên khác

Ðất để nuôi trồng thủy sản là đất có mặt nước nội địa, bao gồm ao, hồ, đầm, phá, sông, ngòi, kênh, rạch; đất có mặt nước ven biển; đất bãi bồi ven sông, ven biển; bãi cát, cồn cát ven biển; đất sử dụng cho kinh tế trang trại; đất phi nông nghiệp có mặt nước được giao, cho thuê để nuôi trồng thủy sản Hầu hết các thủy sản là động thực vật hoang dã, nhưng nuôi trồng thủy sản đang gia tăng Canh tác có thể thực hiện ở ngay các vùng ven biển, chẳng hạn như với các trang trại hàu, nhưng hiện này vẫn thường canh tác trong vùng nước nội địa, trong các hồ, ao, bể chứa và các hình thức khác

+ Khái niệm địa phương

Theo Từ điển Bách khoa, Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt

Nam, Đồng bằng sông Cửu Long là một vùng cực nam của Việt Nam, còn

được gọi là Vùng đồng bằng Nam Bộ hoặc miền Tây Nam Bộ hoặc theo cách gọi của người dân Việt Nam ngắn gọn là Miền Tây Đồng bằng sông Cửu Long có 1 thành phố trực thuộc Trung ương là Thành phố Cần Thơ và 11 tỉnh trực thuộc Trung ương là Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Trà Vinh, Hậu Giang, Sóc Trăng, Đồng Tháp, An Giang, Bạc Liêu và Cà Mau

+ Khái niệm phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương

Mang đặc trưng của Đồng bằng sông Cửu Long, vùng Tây Nam Bộ có lợi thế trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là về lĩnh vực kinh tế ngư nghiệp

Nghề cá của vùng đã phát triển khá mạnh cả về sản lượng và kim ngạch xuất khẩu Giá trị sản lượng ngành ngư nghiệp của vùng chiếm 42 - 45% giá trị sản lượng của ngành trong cả nước và đóng góp 37 - 42% kim ngạch xuất khẩu của ngành cả nước Diện tích nuôi trồng thủy sản của vùng là 294,1 ha, chiếm 21,2% diện tích nuôi trồng thuỷ sản của cả nước Trong đó, có các mô hình đặc trưng như: nuôi tôm kết hợp với trồng lúa, rừng - tôm kết hợp, nuôi tôm theo hình thức thâm canh, bán thâm canh và quản canh Ngoài ra vùng còn nuôi các thuỷ sản khác có giá trị kinh tế cao như: cá nước ngọt, lươn, ốc,

cua, rùa, đồi mồi, đây cũng là nguồn lợi xuất khẩu có giá trị

Vùng Tây Nam của Việt Nam là vùng biển, ven biển và hải đảo thuộc quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam ở phía Tây Nam Việt Nam được giới hạn từ Hà Tiên (Kiên Giang) đến Mũi Cà Mau - Năm Căn (Cà Mau), là vùng rất giàu tiềm năng phát triển kinh tế thủy sản trên cả 3 lĩnh vực: đánh bắt, nuôi trồng và chế biến thủy sản Việc khai thác tiềm năng kinh tế thủy sản ở vùng Tây Nam của Việt Nam những năm qua đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, trở thành vùng sản xuất thủy sản trọng điểm của cả nước

Kinh tế thủy sản đã được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của vùng, đồng thời cũng là vùng sản xuất thủy sản trọng điểm của cả nước Nghề khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản là ngành kinh tế truyền thống của Vùng, quyết định sự phát triển hưng thịnh trong phát triển kinh tế - xã hội và tăng

cường quốc phòng an ninh của toàn vùng Vì vậy, việc tiếp tục đẩy mạnh khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế thủy sản ở vùng Tây Nam của Việt Nam hiện nay có ý nghĩa hết sức to lớn cả về kinh tế, xã hội và đảm bảo sinh kế của hơn 2,96 triệu dân vùng ven biển và hải đảo thuộc hai tỉnh Kiên Giang và Cà Mau

và rất có ý nghĩa trong việc tăng cường quốc phòng an ninh bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển phía Tây Nam của Tổ quốc

1.1.3 Tuyên truyền kinh tế ngư nghiệp trên báo in

Khẳng định vị trí chiến lược của Đồng bằng sông Cửu Long, Đảng và Nhà nước đã đưa ra nhiều quyết sách quan trọng, nhằm thúc đẩy quá trình phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống người lao động

Để hiện thực hóa các chủ trương, chính sách này, báo chí, đặc biệt là hệ thống báo Đảng tại địa phương có vai trò rất quan trọng trong công tác tuyên truyền

Việc tuyên truyền trên hệ thống báo Đảng nhằm mục đích giúp nông dân nắm rõ các chủ trương, chính sách của Đảng, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, nắm bắt, tiếp thu và ứng dụng những tiến bộ khoa học - kỹ thuật

để làm ra nhiều sản phẩm chất lượng cao, góp phần cải thiện đời sống, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn theo hướng phát triển bền vững Báo chí còn

có nhiệm vụ phản ánh thực tế cuộc sống của người lao động tại địa phương, nêu lên những khó khăn, vướng mắc trong quá trình sản xuất, những vấn đề tồn đọng chưa giải quyết, … giúp cho những người làm công tác quản lý, các cấp chính quyền, các ban ngành đoàn thể nhìn nhận một cách thấu đáo về thực tế đời sống của người dân nông thôn, từ đó tham mưu cho Đảng ban hành những chủ trương, quyết định cụ thể, phù hợp với thực tế, giúp người nông dân phát triển sản xuất, cải thiện đời sống, từng bước tham gia hội nhập vào tiến trình toàn cầu hóa của đất nước

Các tờ báo in địa phương từ tuần báo đã nâng kỳ báo phát hành lên 3 -

5 kỳ/ tuần, riêng thành phố Cần Thơ có nhật báo Cần Thơ Báo in Tây Nam

Bộ đang vận động hết sức mình để “Hội nhập và phát triển” Không chỉ có

báo in Việt ngữ, các nguyệt san, đặc san, báo in Tây Nam Bộ còn có 4 tờ báo Khmer ngữ phục vụ cộng đồng người dân tộc Khmer địa phương và 9/13 cơ quan báo in phát hành báo điện tử

"Trong tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương hiện nay, báo in vẫn là kênh thông tin, tư vấn - chỉ dẫn người nông dân tiếp cận kỹ thuật, tiến bộ khoa học công nghệ hiệu quả Để phát huy thế mạnh đó, báo in phải khai thác tốt đối tượng công chúng là nông dân - đây là đối tượng rất tiềm năng, phải phản ánh thực tế sinh động, gần gũi đời thường, thiết thân với người nông dân"

(Nguyễn Phong Quang - Phó trưởng Ban thường trực Ban chỉ đạo

Tại Nghị quyết số 06-NQ/TW của Ban bí thư Trung ương Đảng đã

đánh giá tình hình như sau: “Từ khi thành lập đến nay, Đảng ta luôn khẳng

định tầm quan trọng của vấn đề nông dân, nông nghiệp và nông thôn Trong quá trình đổi mới, đường lối đúng đắn của Đảng về phát triển nông nghiệp, nông thôn đã khơi dậy nguồn động lực to lớn của nhân dân, đưa đến những thành tựu rất quan trọng Mười năm qua (1988 - 1998), sản xuất nông nghiệp phát triển tương đối toàn diện, liên tục, với tốc độ cao (bình quân tăng 4,3%/năm) Cơ cấu kinh tế nông thôn bước đầu chuyển dịch theo hướng tăng

tỷ trọng của công nghiệp và dịch vụ Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thuỷ

sản tăng nhanh, một số mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn (gạo, cà phê, cao

su, tôm ) Cơ sở hạ tầng, nhất là hệ thống thuỷ lợi được tăng cường Đời sống của đại bộ phận nông dân được cải thiện Nhiều nhân tố mới trong nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới xuất hiện Những thành tựu đó góp phần rất quan trọng vào sự ổn định và phát triển kinh tế-xã hội đất nước, đồng thời tiếp tục khẳng định vị trí rất quan trọng của nông nghiệp, nông thôn nước

ta” Nghị quyết cũng đã đưa ra quan điểm rõ ràng về phát triển kinh tế:

- Coi trọng thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong phát triển nông nghiệp (gồm cả lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp) và xây dựng nông thôn, đưa nông nghiệp và kinh tế nông thôn lên sản xuất lớn là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng cả trước mắt và lâu dài, là cơ sở để ổn định tình hình kinh

tế, chính trị, xã hội, củng cố liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

theo định hướng xã hội chủ nghĩa

- Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gắn phát triển nông nghiệp với công nghiệp chế biến, ngành nghề gắn sản xuất với thị trường để hình thành sự liên kết nông - công nghiệp - dịch vụ và thị trường ngay trên địa bàn nông thôn

và trên phạm vi cả nước; gắn phát triển nông nghiệp với xây dựng nông thôn mới; gắn công nghiệp hoá với thực hiện dân chủ hoá và nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực ở nông thôn: tạo ra sự phân công lao động mới, giải quyết việc làm, nâng cao đời sống, xoá đói giảm nghèo, thu hẹp dần khoảng cách về mức sống

giữa thành thị và nông thôn, thực hiện có kết quả mục tiêu phát triển dân số

- Phát huy lợi thế của từng vùng và cả nước, áp dụng nhanh các tiến bộ khoa học, công nghệ để phát triển nông nghiệp hàng hoá đa dạng, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu nông sản thực phẩm và nguyên liệu công nghiệp,

hướng mạnh ra xuất khẩu

- Phát triển nền nông nghiệp với nhiều thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, cùng với kinh tế hợp tác xã dần trở

thành nền tảng, hợp tác và hướng dẫn kinh tế tư nhân phát triển theo đúng pháp luật Tiếp tục phát triển nhiều hình thức kinh tế hợp tác; các loại hình hợp tác xã dịch vụ cho kinh tế hộ nông dân, từng bước xây dựng các hợp tác

xã nông nghiệp theo Luật hợp tác xã; chú trọng liên kết kinh tế nhà nước với các thành phần kinh tế khác Tạo điều kiện và khuyến khích mạnh mẽ hộ nông dân và những người có khả năng đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh

nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ ở nông thôn

1.2.2 Quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước về phát triển kinh tế ngư nghiệp

Với khoảng 70% dân số là nông dân, vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn ở Việt Nam luôn được Đảng và Nhà nước hết sức coi trọng trong các giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam Đảng và Nhà nước đã có

những chủ trương và chính sách lớn về vấn đề này như:

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III: Đảng ta xác định ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý, đồng thời ra sức phát triển nông

nghiệp và công nghiệp nhẹ

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV: Đảng ta xác định ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý trên cơ sở phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ, kết hợp xây dựng công nghiệp và nông nghiệp cả nước

thành một cơ cấu kinh tế công - nông nghiệp

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V: Đảng xác định tập trung sức phát triển mạnh nông nghiệp, coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, đưa nông nghiệp từng bước lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, ra sức đẩy mạnh sản xuất hàng tiêu dùng và tiếp tục xây dựng một số ngành công nghiệp nặng quan trọng, kết hợp nông nghiệp, công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và công

nghiệp nặng trong một cơ cấu công - nông nghiệp hợp lý

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI: Bảo đảm cho nông nghiệp, kể

cả lâm nghiệp, ngư nghiệp thực sự là mặt trận hàng đầu …

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII: Phát triển nông - lâm - ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến, phát triển toàn diện kinh tế nông thôn

và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để ổn định tình hình kinh tế - xã hội , phát triển một số ngành công nghiệp nặng trước hết

để phục vụ cho sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp,

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII: Đặc biệt coi trọng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, phát triển toàn diện nông,

lâm, ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản,

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX: Đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn Tiếp tục phát triển và đưa nông,

lâm, ngư nghiệp lên một trình độ mới

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X: Đẩy mạnh hơn nữa công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, giải quyết đồng bộ các

vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân Phát triển công nghiệp, xây

dựng và dịch vụ

- Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI: Phát triển nông - lâm - ngư nghiệp toàn diện theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với giải quyết tốt vấn đề nông dân, nông thôn

Như vậy, từ thực tiễn và yêu cầu phát triển của đất nước, nhận thức của Đảng và Nhà nước là ngày càng quan tâm chú ý tới phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong tổng thể sự phát triển chung của đất nước Vì sao vậy? điều đó không chỉ bởi nông dân là một lực lượng quan trọng của cách mạng và hiện còn đang chiếm tỷ lệ lớn trong dân số, mà chính nông nghiệp, nông dân Việt Nam luôn khẳng định vai trò đóng góp hết sức to lớn trong sự nghiệp phát triển kinh tế của đất nước Nông nghiệp đã mở đường trong quá trình đổi mới, tạo nền tảng, động lực cho tăng trưởng kinh tế và là nhân tố quan trọng bảo đảm sự ổn định kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước Đến nay mặc dù sau 25 đổi mới, kinh tế nước ta đã phát triển khá toàn diện, song

sản phẩm nông nghiệp vẫn là những sản phẩm chủ yếu thể hiện sự hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với thế giới

1.3 Vai trò của tuyên truyền kinh tế ngư nghiệp trên báo in

1.3.1 Vai trò của tuyên truyền kinh tế trên báo in

Thời đại chúng ta, ai cũng phải khẳng định rằng báo chí là một phần của cuộc sống, là "cơm ăn", "thức uống" và môi trường cho trí thức của con người Nhìn vào đời sống của báo chí, người ta có thể đoán được mức sống của người dân và sự tiến bộ của xã hội Báo chí thực sự là sức mạnh trí thức, thông tin muôn mặt đời sống đến mọi người dân Báo chí phản ánh mọi hoạt động của xã hội ngày càng đầy đủ, cập nhật toàn diện, phong phú, đa dạng, nhiều chiều Báo chí trở thành cầu nối giữa chính phủ, doanh nghiệp và người dân, kết nối trung ương và địa phương, giữa trong nước và quốc tế

Những năm vừa qua, báo in Việt Nam đã thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phát hiện và phản ánh những tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, những vấn

đề bức xúc trong đời sống xã hội, tích cực tham gia và kiên quyết đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, quan liêu, lãng phí và sự suy thoái đạo đức, lối sống góp phần và việc bổ sung, hoàn thiện đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật; nâng cao vai trò của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước, thực hiện dân chủ hoá đời sống xã hội, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm

trật tự, an toàn xã hội

Việt Nam là quốc gia có nền báo chí tiến bộ, phát triển nhanh và lực lượng báo chí đông đảo, phát triển phù hợp với xu hướng đa phương tiện của thế giới Báo chí Việt Nam đang hàng ngày chuyển tải một lượng thông tin khổng lồ đến với hơn 86 triệu người trên khắp đất nước Thông tin kinh tế luôn chiếm vị trí quan trọng, mật độ cao và một tỷ lệ thông tin lớn trên các loại hình báo chí khác nhau Báo chí viết về các vấn đề kinh tế cũng đã tiếp cận từ nhiều cấp độ khác nhau và đã có những nhà báo được coi là những

chuyên gia trong một số ngành kinh tế Thông tin hàng ngày về các vấn đề kinh tế được chuyển tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, có tác dụng

xã hội tích cực đối với dư luận xã hội, đối với các nhà lãnh đạo, quản lý kinh

tế Thông tin về các chính sách và chương trình hành động quốc gia trong các vấn đề phát triển kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường là dòng thông tin chủ đạo, chiêm ưu thế trên báo chí Trong thông tin phổ biến chính sách, cung cấp kiến thức hay điều tra thực trạng, báo chí đã phản ánh lợi ích nhân dân, lợi ích quốc gia và đặt trong mối quan hệ với lợi ích cộng đồng các quốc gia, trước hết là trong khu vực Báo chí đã phản ánh kịp thời mức độ và tính chất của những vấn đề liên quan đến phát triển kinh tế bền vững mà đất nước đang giải quyết, trong việc đưa tin và góp phần phân tích, định hướng dư luận

xã hội Trên các báo lớn, thường tập trung chuyển tải các thông tin thời sự, thông tin chủ đạo về phát triển kinh tế của đất nước, mang định hướng cao, phục vụ công chúng rộng rãi toàn xã hội Còn trên các báo chí chuyên ngành kinh tế, thông tin kinh tế là dạng thông tin chuyên sâu, phục vụ chủ yếu cho đối tượng công chúng trong lĩnh vực chuyên ngành của tờ báo và những người quan tâm Thông tin bình luận kinh tế trên báo chí trong nhiều trường hợp đã được Chính phủ và các địa phương, các bộ, ngành, dùng làm căn cứ tham khảo tin cậy để điều chỉnh chính sách quản lý

Để khẳng định vai trò của báo chí với phát triển kinh tế, các cơ quan báo chí coi trọng hơn sứ mệnh và quan điểm phục vụ, hài hòa hơn các góc độ thông tin và cân bằng hơn quyền lợi với trách nhiệm của mình đối với bạn đọc và xã hội; nâng cao chất lượng phóng viên và các hoạt động thông tin liên quan đến các nội dung phát triển kinh tế bền vững, nhằm giảm thiểu những lạm dụng và yếu kém về nghiệp vụ, gây tổn hại đến uy tín báo chí, quyền lợi của bạn đọc và các lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng và xã hội Xây dựng và thực hiện các chương trình truyền thông có nội dung trọng tâm và hình thức tuyên truyền thích hợp về phát triển kinh tế cho từng nhóm

đối tượng trong xã hội phù hợp với thực tiễn và yêu cầu phát triển đất nước và khu vực trong từng thời kỳ Đặc biệt, phát huy vai trò chủ đạo phối hợp tổ chức và tập hợp, tôn vinh và bảo vệ đội ngũ nhà báo của các cấp Hội Nhà báo trong hoạt động nghiệp vụ vì sự nghiệp phát triển bền vững Tiếp tục nghiên cứu thành lập thêm các và vận hành hiệu quả hơn những định chế và cách thức phối hợp đa dạng, thích hợp giữa các cấp Hội Nhà báo với các hiệp hội doanh nghiệp trên mọi cấp độ và quy mô, tạo thuận lợi cho các cơ quan báo chí cũng như các doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong hoạt động của mỗi bên, vì lợi ích hợp pháp của mỗi bên, cũng như sự phát triển bền vững của đất nước và khu vực; xây dựng những giải thưởng cần thiết chính thức khuyến khích và tôn vinh các đơn vị và cá nhân có nhiều thành tích trong hoạt động này Báo chí Việt Nam đang ngày càng phát triểu cũng đòi hỏi phải được đổi mới, tái cấu trúc toàn diện và sâu sắc hơn, từ nhận thức về sứ mệnh, nhiệm vụ đến cơ cấu tổ chức, đội ngũ nhân lực, cơ sở vật chất - kỹ thuật, hình thức, nội dung và kỹ năng nghề nghiệp của báo chí Yêu cầu đổi mới báo chí đòi hỏi tránh hai mặt cực đoan Một mặt, tránh tập trung khai thác các chi tiết giật gân, bất chấp các quy phạm tác nghiệp và quy định đạo đức người làm báo Việt Nam Mặt khác, khắc phục tình trạng “ép khuôn” cương cứng thái quá, thiếu bản lĩnh chuyên môn, khô khan, chậm và thậm chí đôi khi sai nhịp so với thực tiễn cuộc sống và so với các mô thức, kỹ năng báo chí trong nước và thế giói đang ngày càng phát triển nhanh chóng, hiện đại hơn Đặc biệt, cùng với đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng bài viết cả về nội dung và hình thức,

kỹ thuật và chuẩn mực ngôn ngữ cần mềm mại hóa và linh hoạt hóa trong biên tập; tránh bình quân hóa các bài viết cả về độ dài, mức thù lao; chủ động tìm kiếm và tôn vinh những tác giả, tác phẩm báo chí đủ tâm và đủ tầm để báo chí ngày càng có nhiều bài viết hấp dẫn, sắc sảo, có tính đại diện và phản biện khoa học cao và tính nhân văn sâu sắc “Tái cấu trúc” về tổ chức và công nghệ quản lý, trên cơ sở sự hợp nhất hoặc mở rộng, phát triển để trở thành

những tổ hợp, tập đoàn truyền thông báo chí đa hệ, mạnh về công nghệ, đủ sức cạnh tranh bình đẳng trên “vũ đài báo chí” cả trong nước và quốc tế, cũng

là vấn đề khả thi cần suy ngẫm nghiêm túc và chuẩn bị chu đáo trong chiến

lược và triển vọng dài hạn hơn

Báo chí luôn coi việc thông tin, tuyên truyền về phát triển kinh tế là một nhiệm vụ thường xuyên của mình và thực hiện nhiệm vụ này bằng nhiều phương thức và loại hình báo chí khác nhau Đối với nội dung phát triển kinh

tế, phải nắm chắc kiến thức, lựa chọn nội dung thông tin, lựa chọn phương tiện thông tin, lựa chọn hình thức thể hiện và quan trọng hơn cả là tiến hành công tác chuẩn bị Trong công tác chuẩn bị, phải thu thập tài liệu liên quan và phỏng vấn các quan chức, nhà nghiên cứu hoặc học giả trong và ngoài nước

có kiến thức chuyên sâu về phát triển kinh tế Tiếp đến, đòi hỏi phải nâng cao khả năng chỉ đạo đề tài của Ban biên tập, khả năng phát hiện đề tài và kiến thức

về kinh tế của phóng viên, song mặt khác cần sự quan tâm tạo điều kiện của các

cơ quan chức năng để phóng viên có thể tiếp cận nguồn tin chính thống và khảo sát thực tế Phóng viên không thể chỉ sử dụng các báo cáo viết sẵn mà phải thâm

nhập khảo sát thực tế không chỉ trong nước mà còn cả ngoài nước

1.3.2 Vai trò của tuyên truyền kinh tế ngư nghiệp trên báo in

Báo in có vai trò quan trọng trong tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp Vai trò này được thể hiện qua việc thực hiện các nội dung thông tin tuyên truyền trên các khía cạnh chính sau:

+ Tuyên truyền, làm rõ về chủ trương chính sách phát triển kinh tế ngư nghiệp

Một trong những nhiệm vụ của báo chí được đưa ra trong nội dung Luật Báo chí của Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, đó là báo chí có nhiệm vụ thông tin trung thực về mọi mặt của tình hình đất nước

và thé giới, tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, thành tựu văn hoá, khoa học kỹ thuật trong nước và thế giới theo tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí, góp phần nâng

cao kiến thức, đáp ứng nhu cầu văn hoá lành mạnh của nhân dân, bảo vệ truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng và phát triển dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường khối đoàn kết toàn dân, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo

vệ Tổ quốc

Báo in là một bộ phận quan trọng trong hệ thống báo chí Việt Nam, đặc biệt đối với đối tượng nông dân, báo in trở thành loại hình phát huy được nhiều ưu thế Ngư nghiệp là một lĩnh vực trong nông nghiệp, trong đó, đối tượng chủ yếu là nông dân, do đó, việc tuyên truyền chủ trương, làm rõ chính sách phát triển kinh tế ngư nghiệp đến với người dân thông qua các báo in là một nhiệm vụ quan trọng và có khả năng mang lại hiệu quả lớn nhất

Với lợi thế có thể lưu trữ, khả năng tiếp cận dễ dàng (chỉ cần người đọc biết chữ) báo in có thể làm rõ, phân tích sâu, hoặc trình bày nguyên văn các chủ trương, đường lối, chính sách phát triển kinh tế ngư nghiệp tại các địa phương Qua đó giúp người dân hiểu được đường lối, chủ trương, quan điểm, chính sách của Chính phủ, Nhà nước, của ngành, để từ đó thực hiện đúng theo định hướng phát triển

Phát triển kinh tế ngư nghiệp là một khái niệm không mới nhưng đối với người dân khu vực Tây Nam Bộ thì khái niệm này vẫn còn khá mới mẻ Việc truyền đạt để người dân hiểu và làm theo đã trở thành nhiệm vụ quan trọng đối với báo in Trong thực tế, báo in, đặc biệt hệ thống báo Đảng Tây Nam Bộ thời gian qua thông qua các bài viết đa dạng về nội dung và phong phú về hình thức thể hiện đã tuyên truyền đến người dân về những chủ trương, đường lối, chính sách phát triển, chiến lược phát triển, và qua đó khẳng định được vai trò của báo

in trong việc tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp

+ Tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, ý thức của người dân trong

phát triển kinh tế ngư nghiệp

Từ việc hiểu biết và đi đến hành động đúng cần phải có một nhận thức đúng, ý thức đúng Nếu báo chí chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền giúp người

dân hiểu được nội dung, ý nghĩa của việc phát triển kinh tế ngư nghiệp thì chưa đủ Một trong những chức năng quan trọng của báo chí, đó là chức năng

tư tưởng Chức năng có tính mục đích đầu tiên trong hoạt động tư tưởng của báo chí chính là nâng cao tính tự giác của quần chúng nhân dân, nhiệm vụ đặt

ra cho báo chí là phát triển nhận thức của họ Trình độ nhận thức là tiền đề quy định trình độ tự giác của nhân dân lao động Một khi đã được hình thành trong nhân dân lao động, tính tự giác sẽ trở thành động lực mãnh mẽ cho những hành động sáng tạo của nhân dân trong lao động sản xuất và xây dựng cuộc sống mới của họ Đối với nông dân lao động trong lĩnh vực ngư nghiệp cũng vậy, để định hướng họ thực hiện phát triển kinh tế ngư nghiệp cần thúc đẩy nâng cao nhận thức, ý thức của họ trong lĩnh vực này Tuyên truyền để người dân hiểu được sự cần thiết của việc phát triển kinh tế ngư nghiệp, vai trò, ý nghĩa của một nền ngư nghiệp phát triển bền vững, sự ảnh hưởng tích cực của phát triển kinh tế ngư nghiệp đối với đời sống của người dân cũng như nền kinh tế đất nước trong hiện tại và tương lai

+ Tuyên truyền nhân rộng các mô hình và điển hình tiên tiến trong phát triển kinh tế ngư nghiệp

Phát hiện, biểu dương gương tốt, nhân tố mới cũng là một trong những nhiệm vụ của báo chí Cái mới ra đời trong lòng cái cũ, thậm chí bị bao vây bởi cái cũ vốn đang có sức mạnh trong hiện tại, cho nên cái mới có thể bị chèn ép, thậm chí bị tiêu diệt, cần được báo chí thông qua dư luận xã hội để bảo vệ và tạo sự ủng hộ, để có thể nhân rộng vì lợi ích cộng đồng và quá trình phát triển bền vững

Đối với phát triển kinh tế ngư nghiệp, việc tuyên truyền nhân rộng các

mô hình và điển hình tiên tiến trở thành nhiệm vụ quan trọng và không thể thiếu của báo chí Thông qua báo chí, các mô hình và điển hình tiên tiến được phản ảnh đầy đủ, sinh động, là điều kiện để người dân chứng thực được hiệu quả của phát triển kinh tế ngư nghiệp, để từ đó tác động một cách dễ hiểu, dễ

thấy đối với người dân, trở thành tấm gương tốt mà người dân muốn làm theo Việc tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp không chỉ được thực hiện cục

bộ ở từng địa phương hay từng lĩnh vực của ngành, ngược lại, đó là quá trình đòi hỏi tính toàn diện và rộng khắp, đòi hỏi tính lan toả cao

Do đó, hơn ai hết, báo chí là công cụ đắc lực nhất để thực hiện tính lan toả, tạo sức ảnh hưởng và bay xa cho những mô hình, những điển hình tiên tiến đi đầu trong lĩnh vực phát triển kinh tế ngư nghiệp

1.4 Những yêu cầu đối với việc tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên báo chí

1.4.1 Những yêu cầu chung đối với việc tuyên truyền phát triển kinh

tế ngư nghiệp trên báo chí

+ Yêu cầu nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong phát triển kinh tế ngư nghiệp

Trong chuỗi hoạt động kinh tế ngư nghiệp, doanh nghiệp và người dân (người trực tiếp nuôi trồng và đánh bắt thuỷ sản) là hai đối tượng quan trọng nhất tác động đến hiệu quả sản xuất Người dân là đối tượng trực tiếp sản xuất

ra sản phẩm ngư nghiệp Doanh nghiệp là đối tượng biến sản phẩm này thành sản phẩm hàng hoá, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp góp phần mang lại và xây dựng giá trị cho sản phẩm, đem lại nguồn thu ngoại tệ cho đất nước, tạo công ăn việc làm cho rất nhiều lao động Việt Nam, đánh dấu thương hiệu ngư nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế Với những vai trò to lớn đó,

họ chính là hai đối tượng mà cơ quan báo chí cần tuyên truyền để giúp họ nhận thức đúng về phát triển kinh tế ngư nghiệp

Người dân trong lao động thuỷ sản là nông dân (tham gia hoạt động sản xuất nuôi trồng thuỷ sản), ngư dân (tham gia hoạt động đánh bắt hải sản trên biển) vốn là những người có trình độ dân trí thấp hơn so với mặt bằng xã hội Hoạt động sản xuất của họ chủ yếu dựa vào truyền thống, dựa vào kinh nghiệm và thói quen mà không qua trường lớp đào tạo nào Vì thế, để họ có

thể thực hiện đúng chủ trương, chính sách phát triển kinh tế ngư nghiệp cần phải tuyên truyền để họ hiểu được sự cần thiết của phát triển kinh tế ngư nghiệp Sự cần thiết đó phải đồng nghĩa với lợi ích của chính họ trong cuộc sống hiện tại và của thế hệ mai sau, cũng như lợi ích của quốc gia, dân tộc xét

về khía cạnh kinh tế, an sinh xã hội Khi làm họ nhận thức được điều đó, học

sẽ tự giác hành động theo hướng dẫn, chỉ đạo điều hành của cơ quan quản lý

để đi trên con đường phát triển kinh tế ngư nghiệp bền vững

Tương tự vậy, với doanh nghiệp thuỷ sản, nhận thức được tầm quan trọng và sự cần thiết của phát triển kinh tế ngư nghiệp sẽ giúp họ có những hành động và chiến lược kinh doanh phù hợp, đảm bảo lợi nhuận kinh doanh cũng như đảm bảo được các yêu cầu về phát triển kinh tế ngư nghiệp

+ Yêu cầu về cách thức, nội dung và hình thức tuyên truyền của cơ quan báo chí

Cách thức, nội dung và hình thức tuyên truyền là các yếu tố không thể không kể đến khi nói về sự tác động đến chất lượng tuyên truyền của báo in đối với phát triển kinh tế ngư nghiệp tại địa phương Tuyên truyền cho người dân hoạt động trong lĩnh vực ngư nghiệp với trình độ dân trí còn nhiều hạn chế, hoặc đang được bồi đắp cần có một cách thức tuyên truyền dễ hiểu, gần gũi với họ Do đó, lựa chọn cách thức thế nào để đến gần nhất, nhanh nhất, hiệu quả nhất đối với nhận thức của người dân là vấn đề cần được cơ quan báo chí lưu tâm

Phát triển kinh tế ngư nghiệp vừa là lĩnh vực mang tính khoa học, vừa mang tính kinh tế và xã hội Nội dung tuyên truyền về phát triển kinh tế ngư nghiệp cũng đa dạng và phong phú, thể hiện ở nhiều mặt trong đời sống kinh

tế, xã hội cũng như nhận thức của người dân Do đó, nội dung tuyên truyền về lĩnh vực này cũng đòi hỏi phải đa dạng, phản ánh đầy đủ các sắc màu, các khía cạnh sinh động của đời sống và cả sự khô khan của khoa học và kinh tế Trong đó nó bao gồm và hàm chứa toàn bộ quá trình và sự chuyển biến của

con đường phát triển kinh tế ngư nghiệp, thể hiện qua từng hình ảnh, sự kiện, con người cụ thể trên từng địa phương hay sự biến chuyển về kinh tế đất nước

ở tầm vĩ mô Có như thế mới giúp đối tượng được tuyên truyền có được cái nhìn tương đối toàn diện về lĩnh vực phát triển kinh tế ngư nghiệp, để từ đó tạo động lực, thói quen trong nếp nghĩ và hành động của họ trong lao động sản xuất ngư nghiệp bền vững

Bên cạnh đó, hình thức tuyên truyền cũng là một yếu tố cực kì quan trọng góp phần tạo nên hiệu quả tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp Cùng với các hình thức tuyên truyền mang tính truyền thống, các cơ quan báo chí cần sáng tạo thêm những hình thức tuyên truyền mới, gây sự chú ý và có sức hấp dẫn đối với dư luận Để làm được điều này, song song với sự chỉ đạo

về mặt định hướng của cơ quan quản lý báo chí, cần tập trung vào việc cải thiện và nâng cao năng lực của phóng viên nhằm sáng tạo ra những tác phẩm báo chí chất lượng, có sức hút đối với người đọc và có sự tác động mạnh vào

tư tưởng của người đọc Đồng thời, hình thức trình bày trên mặt báo có sáng tạo và sự mới mẻ, thu hút được sự chú ý của người đọc ngay khi xem báo cũng là yếu tố tác động tích cực đến hiệu quả tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên báo in địa phương sức hút này được tạo ra từ vị trí trình bày bài viết trên trang báo, từ cách đặt đầu đề (title), từ phông chữ, kiểu chữ và cả ảnh minh hoạ Toàn bộ những chi tiết đó tạo nên hình thức tuyên truyền trên báo in

+ Trình độ năng lực của phóng viên

Phóng viên là người hoạt động chuyên nghiệp trong một cơ quan báo chí

cụ thể, có thẻ nhà báo, làm công tác phản ánh thông qua đưa tin, viết bài, …

Trong một toà soạn báo, nếu nhìn vào tính chất công việc, thấy rằng: có một số người làm công tác tổ chức, quản lý báo chí (thường gọi là cán bộ lãnh đạo toà soạn, cơ quan); trong khi đó, lực lượng phóng viên là lực lượng chiếm

số đông và được xem là bộ phận “xương sống” của toà soạn Người phóng

viên có nhiệm vụ phản ánh những sự kiện mới, vấn đề mới, con người mới nhằm góp phần tuyên truyền, cổ động, tổ chức, tập thể trong phát triển kinh tế

- xã hội ở địa phương

Để hoàn thành tốt công việc của mình, người phóng viên phải không ngừng nâng cao kiến thức mọi mặt và vốn sống thực tế, trong đó trước hết phải nắm vững đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước Bởi vì đường lối, chủ trương của Đảng là những định hướng lớn, còn pháp luật là sự thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng

Tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp là một lĩnh vực đòi hỏi sự hiểu biết, am hiểu và nắm vững kiến thức chuyên môn về ngư nghiệp nói chung và kinh tế ngư nghiệp nói riêng Do đó, phóng viên tham gia viết bài tuyên truyền về lĩnh vực này cần phải có kiến thức cơ bản về nó, đồng thời không ngừng nâng cao năng lực sáng tạo của bản thân để có được những bài viết chất lượng, hiệu quả, phục vụ tốt cho nhiệm vụ tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp địa phương Sự hiểu biết về kiến thức chuyên môn cộng với sự am hiểu về thực tiễn sẽ là những yếu tố quan trọng giúp phóng viên nâng cao năng lực trong thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền Thông qua việc phản ánh chân thực, sinh động mọi khía cạnh thuộc về phát triển kinh tế ngư nghiệp, phóng viên sẽ là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước, cơ quan quản lý ngành thuỷ sản với người dân, giúp nâng cao chất lượng tuyên truyền, từ đó giúp cho quá trình tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp được hiệu quả hơn, bền vững hơn

+ Sự định hướng, chỉ đạo của các cơ quan quản lý báo chí

Một trong những nguyên tắc hoạt động quan trọng đối với cơ quan báo chí đó chính là quan điểm thông tin, nội dung thông tin và cách thức thông tin của báo chí cần quán triệt các quan điểm và sự chỉ đạo của Đảng, tuân thủ luật pháp và sự quản lý của Nhà nước Sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với hoạt động báo chí là nhằm tạo điều kiện cho báo chí phát triển

và tập trung toàn bộ sức mạnh cũng như quyền năng sức mạnh thông tin của

hệ thống báo chí nước ta vào việc xây dựng, phát triển đất nước vì mục tiêu

“dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”

Với vai trò đó, sự định hướng, chỉ đạo của cơ quan quản lý báo chí đối với hoạt động báo chí trở nên quan trọng Sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước đối với cơ quan báo chí được thực hiện thông qua các cơ quan quản lý báo chí, hiện nay là Bộ thông tin truyền thông, Ban tuyên giáo Đối với tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp, là một lĩnh vực cần thiết và cũng không kém phần nhạy cảm hiện nay, sự định hướng, chỉ đạo của cơ quan quản lý là cần thiết để việc tuyên truyền đi đúng hướng và hiệu quả hơn

Trên thực tế, hoạt động sản xuất ngư nghiệp là hoạt động diễn ra không ngừng, trên nhiều lĩnh vực có ảnh hưởng đến đời sống xã hội về kinh tế, môi trường Là hoạt động góp phần cung cấp nguồn lương thực quan trọng và thiết yếu đối với đời sống con người không chỉ ở trong nước mà còn trên thế giới, ngành thuỷ sản Việt Nam thời gian qua đã thu được nhiều thành tựu nhưng đồng thời cũng gặp nhiều khó khăn Những rào cản thương mại đến từ các thị trường nhập khẩu, những thông tin “bôi nhọ” ngành nuôi trồng và sản xuất thuỷ sản Việt Nam đến từ các nước có ngành thuỷ sản cạnh tranh, những khó khăn trong nội tại nền kinh tế, những rủi ro trong sản xuất và các chính sách

hỗ trợ người dân của Chính phủ …Tất cả những vấn đề này đều mang tính nhạy cảm, việc truyền thông như thế nào để đem lại hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế ngư nghiệp là một yêu cầu cần có sự tham gia của cơ quan quản

lý báo chí Với sự định hướng, chỉ đạo của cơ quan quản lý đối với hoạt động báo chí, các cơ quan báo chí mới xây dựng được chương trình và cách thức, liều lượng, cũng như nội dung tuyên truyền phù hợp, không phản tác dụng Truyền thông là một con dao hai lưỡi, vì thế, để sử dụng con dao này hiệu quả

và không mang lại thương tổn cho người sử dụng, đòi hỏi sự định hướng chỉ đạo đúng đắn, khéo léo và kịp thời

1.4.2 Những yêu cầu đối với việc tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên báo in

Khẳng định vị trí chiến lược của Đồng bằng sông Cửu Long, Đảng

và Nhà nước đã đưa ra nhiều quyết sách quan trọng, nhằm thúc đẩy quá trình phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống người lao động Để hiện thực hóa các chủ trương, chính sách này, báo chí, đặc biệt là hệ thống báo Đảng tại địa phương có vai trò rất quan trọng trong công tác tuyên truyền

Trong thời gian qua, hệ thống báo Đảng ở các địa phương thuộc các tỉnh Tây Nam Bộ (trong giới hạn bài viết chỉ khảo sát các Báo Cà Mau, Bạc Liêu và Kiên Giang) đã dành một vị trí nhất định trên mặt báo cho các vấn đề

về kinh tế nông - lâm - ngư nghiệp, tuy nhiên, có lẽ vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế

Những yêu cầu đặt ra trong tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp đối với báo in:

Một là, về mặt kỹ thuật, chủ động nắm vững nội dung tuyên truyền để xây dựng những chương trình, kế hoạch tuyên truyền cụ thể

Có thể điều chỉnh lại một số chuyên mục như “Bàn chuyện nhà nông”,

“Ngư dân cần biết”, “Nhà nông làm giàu”, … tập trung thành một chuyên trang “tam ngư” (ngư dân, ngư nghiệp và ngư thôn) Tăng cường những bài viết sâu sắc, phản ánh đúng thực tiễn, nhất là phản ánh những tồn tại, hạn chế nảy sinh trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đồng thời phản ánh những vấn đề bức xúc của người nông dân cùng với những kiến nghị, đề xuất của họ Giảm bớt các bài phản ánh đơn thuần như trước đây để bổ sung các bài mang tính phân tích, đánh giá, hoặc những bài đặt viết, bài phỏng vấn các chuyên gia

về tam nông; những gương điển hình trong xây dựng nông thôn mới; ngoài những chuyên mục sẵn có cũng cần bổ sung thêm một số chuyên mục gần gũi với nhà nông hơn như “Câu chuyện nông thôn”, “Tiếng nói nhà nông”, “Nhịp cầu nhà

nông”… thể loại mẫu chuyện nêu lên những chủ đề mang tính thời sự nổi bật của người dân nông thôn

Để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cần có sự thay đổi phương thức

tuyên truyền trên các phương tiện báo chí Ban Tuyên giáo tỉnh phải thực sự

là đơn vị chủ quản chịu trách nhiệm làm đầu mối, là trung tâm cho việc tuyên truyền, quy tụ các cơ quan báo chí truyền thông của tỉnh: Báo Đảng tỉnh, đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh để thống nhất chỉ đạo nội dung, thời lượng, phương thức tuyên truyền về kinh tế ngư nghiệp bằng những chuyên trang, chuyên mục cụ thể, sống động Có sự phân công trách nhiệm và phối hợp tốt vai trò, vị trí lãnh đạo giữa Ban Tuyên giáo, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cơ quan báo Đảng và bộ phận phát hành Ban Tuyên giáo có trách nhiệm lãnh đạo chung; Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm nội dung tuyên truyền; cơ quan báo chí có nhiệm vụ thực hiện đổi mới các hình thức in ấn, phát hành bảo đảm báo sớm đến tay người đọc; Hội Nông dân tổ chức sinh hoạt cộng đồng các nội dung viết về lĩnh vực ngư nghiệp cho

bà con nông dân

Hai là, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền thông qua việc tổ chức trao đổi, các tọa đàm, các giải báo chí về nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Thực tế cho thấy, tại các buổi trao đổi này thường có đầy đủ 4 nhà: Nhà nước (đại diện chính quyền các cấp), nhà doanh nghiệp, nhà khoa học và nhất

là lực lượng đông đảo các nhà nông, đây là cơ hội giao lưu rất có ý nghĩa, các thành viên tham dự hội thảo, tọa đàm đều có thể trao đổi trực tiếp những đề xuất, kiến nghị của mình …

Tiến hành phối kết hợp các loại hình báo chí Cụ thể, như tổ chức

thông tin thường xuyên qua hệ thống thông tin đại chúng bằng việc đẩy mạnh triển khai các loại tài liệu tuyên truyền trong nhân dân như tài liệu hỏi đáp, tài liệu tờ bướm, tờ rơi liên quan đến vấn đề “tam ngư" (ngư nghiệp, ngư dân, ngư thôn); sổ tay xây dựng nông thôn mới Tăng cường triển khai các loại

hình tuyên truyền trực quan như pa-nô, áp-phích phát động và tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về xây dựng nông thôn mới trong cán bộ và trong nhân dân Tranh thủ các kênh thông tin là bản tin của các huyện, xã để đăng tải các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cùng các chương trình hành động của tỉnh, huyện … Bên cạnh đó, cần phát huy cao độ vai trò của hệ thống chính trị

từ cấp tỉnh đến cơ sở, nhất là vai trò của các đoàn thể chính trị - xã hội ở nông thôn, trước hết là vai trò của Mặt trận Tổ quốc, Hội Nông dân, Hội cựu Chiến bịnh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật, Hội Người cao tuổi, thông qua các chuyên

đề báo cáo tại các buổi sinh hoạt định kỳ

Ba là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cụ thể là nâng cao trình độ các nhà báo

Tiến hành tổ chức tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao nhận thức chính trị, tiếp cận ứng dụng công nghệ mới trong quy trình làm báo theo hướng hiện đại đối với cán

bộ, phóng viên, biên tập viên Muốn có những bài viết hay, phóng viên phải gắn bó, lăn lộn với thực tiễn, trực tiếp ghi nhận, phản ánh đúng những vấn đề đang đặt ra Từ đó, giúp các cơ quan tham mưu hoạch định nhiều chính sách kịp thời, tạo động lực cho kinh tế ngư nghiệp phát triển

Để phản ánh đầy đủ vấn đề “tam ngư” trên báo Đảng, ngoài lực lượng nhà báo chuyên trách, cần xây dựng tốt hệ thống mạng lưới cộng tác viên cùng tham gia viết bài phản ánh thực tế, tiếp cận gần hơn với nông dân, nắm bắt được những thông tin phản hồi từ thực tiễn cơ sở để chuyển tải trên diễn đàn của các phương tiện truyền thông hiệu quả hơn Lực lượng

kỹ sư, cán bộ chuyên ngành về ngư nghiệp ở địa phương, các nhà khoa học làm việc tại các cơ quan nghiên cứu, các cán bộ tuyên truyền ở cơ sở… đều là những nguồn lực quý báu cần tận dụng để có những bài viết sinh động, ấn tượng

Bốn là, giải quyết các nhu cầu về chính sách Trước hết, cần có chính sách đãi ngộ đối với phóng viên, biên tập viên và các cộng tác viên chuyên viết về mảng đề tài tam ngư

Vì đây là chủ đề rộng, đòi hỏi người viết phải đầu tư nhiều trí tuệ, công sức, lăn lộn với thực tế để bắt nhịp được với cuộc sống Quá trình tác nghiệp như vậy rất tốn kém thời gian và kinh phí để tiếp cận thực tế Bên cạnh đó, cũng rất cần phải hỗ trợ nguồn kinh phí cho các báo Đảng ở địa phương để tập trung cải tiến nội dung, hình thức, xây dựng mạng lưới phát hành đến các vùng sâu, vùng xa giúp người dân tiếp cận các vấn đề về phát triển kinh tế ngư nghiệp

Tiểu kết Chương 1

Trong Chương 1, Luận văn đã trình bày một số khái niệm cơ bản về báo in; kinh tế ngư nghiệp; tuyên truyền kinh tế ngư nghiệp trên báo in; quan điểm của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế ngư nghiệp; những yêu cầu đặt ra đối với việc tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp; …

Có thể nói, Việt Nam là quốc gia có tiềm năng về phát triển kinh tế ngư nghiệp và có nhu cầu thông tin về phát triển kinh tế ngư nghiệp theo hướng bền vững Việc tuyên truyền để đông đảo quần chúng nhân dân hiểu rõ về phát triển kinh tế ngư nghiệp ngày càng trở nên cần thiết, đòi hỏi sự tham gia của các cơ quan báo chí, đặc biệt là báo in Báo in có vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền làm rõ chủ trương chính sách về phát triển kinh tế ngư nghiệp; tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân trong phát triển kinh

tế ngư nghiệp; tuyên truyền nhân rộng, biểu dương những điển hình trong phát triển kinh tế ngư nghiệp

Nhiều vấn đề đặt ra đối với chất lượng tuyên truyền phát triển kinh tế ngư nghiệp trên báo chí, trong đó phải kể đến: nhận thức của người dân và doanh nghiệp về sự cần thiết phải phát triển kinh tế ngư nghiệp; cách thức,