Cách mạng sắc màu ở một số nước và gợi mở đối với việt nam trong phòng, chống tự diễn biến, tự chuyển hóa hiện nay

Có thể nói, từ hệ quả của những cuộc “cách mạng màu” ở các nước trên thế giới – với tư cách là giai đoạn cuối của diễn biến hòa bình do Mỹ và phương Tây thực hiện, đã cho chúng ta rất nh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 5

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ "CÁCH MẠNG SẮC MÀU" VÀ “TỰ DIỄN BIẾN”, “TỰ CHUYỂN HÓA” 14

1.1 Một số vấn đề lý luận về “Cách mạng sắc màu” 14

1.2 Nhận thức về “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay 25

1.3 Mối quan hệ giữa "cách mạng sắc màu" và "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" 35

CHƯƠNG 2: CÁC CUỘC “CÁCH MẠNG SẮC MÀU” TIÊU BIỂU TRÊN THẾ GIỚI 38

2.1 “Cách mạng hoa hồng” tại Gruzia năm 2003 38

2.2 “Cách mạng màu da cam” ở Ucraina năm 2004 45

2.3 “Cách mạng hoa Tuylip” tại Cư-rơ-gư-xtan năm 2005 56

2.4 “Cách mạng hoa nhài” ở Tuynidi năm 2011 66

CHƯƠNG 3: GỢI MỞ ĐỐI VỚI VIỆT NAM TRONG PHÒNG, CHỐNG “TỰ DIỄN BIÊN”, “TỰ CHUYỂN HÓA” HIỆN NAY 74

3.1 Gợi mở về phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong công tác xây dựng Đảng 75

3.2 Gợi mở về phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong công tác quản lý Nhà nước 84

3.3 Gợi mở về phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong công tác của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội 95

KẾT LUẬN 103

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 105

TÓM TẮT LUẬN VĂN 108

Luận văn đã được sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ

Hà Nội, ngày tháng năm 2014

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan những nội dung được trình bày trong luận văn là kết quả nghiên cứu của chính bản thân tôi Các số liệu và trích dẫn có nguồn gốc

rõ ràng và chính xác Các kết quả nghiên cứu luận văn không trùng với bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Đặng Thùy Vân

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nền chính trị thế giới những năm đầu thế kỷ XXI trở nên “sặc sỡ” hơn bởi những cuộc “cách mạng sắc màu” “Cách mạng sắc màu” hay còn gọi là

“cách mạng hoa” là tên chỉ các phong trào chính trị - xã hội ở các nước Trung

và Đông Âu sau khi Liên Xô tan rã Nhưng nhìn rộng ra, “cách mạng màu” có thể dùng để chỉ những sự kiện tương tự xảy ra ở bất cứ nơi nào trên thế giới Tên gọi “cách mạng sắc màu” xuất hiện từ thế kỷ XVI, trong một cuộc

“cách mạng” mang dáng dấp của một chính biến không bạo lực “Cách mạng sắc màu” là một từ không quá mới khi nói về chính trị thế giới đặc biệt trong giai đoạn hiện nay Sau khi “chiến tranh lạnh” kết thúc, với sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu, trật tự thế giới hai cực tan rã, trên thế giới chỉ còn lại một cực là Mỹ Đây là cơ hội để Washington thiết lập trật tự thế giới đơn cực do Mỹ lãnh đạo Mỹ đang ra sức tận dụng những biến đổi của tình hình thế giới, những lợi thế của mình để xây dựng, củng cố vị thế quốc tế trong tương quan lực lượng trên bàn cờ chính trị - kinh tế thế giới mà còn muốn áp đặt ý chí, luật lệ, giá trị của mình lên các nước khác, thông qua chiến lược “diễn biến hòa bình” Vào những năm 2000, “cách mạng sắc màu”

đã “nở rộ” ở nhiều nơi trên thế giới và nó đã tạo nên hiệu ứng đôminô tại các nước SNG (cộng đồng các quốc gia độc lập) và ở một số nước trong phong trào “Mùa xuân Ả rập” Để thực hiện những cuộc “cách mạng” này, các lực lượng chống đối đã đưa ra những chiêu bài về dân chủ, về lợi ích thiết thân của người lao động…Tuy nhiên, những hình ảnh tốt đẹp đó chỉ là cái bánh

vẽ mà Mỹ và phương Tây đưa ra Hệ quả của những cuộc “cách mạng” này

đó chính là sự phân hóa sâu sắc trong cộng đồng các nước SNG và cục diện chính trị rối ren tại các quốc gia Thêm vào đó, những cuộc chính biến này cũng đã làm cho quan hệ chính trị quốc tế trở nên phức tạp hơn

Như đã nói, trong nhiều trường hợp, “cách mạng sắc màu” là giai đoạn cuối của “diễn biến hòa bình” Đối với Việt Nam, sau năm 1975, Mỹ thực hiện chính sách bao vây, cấm vận, ủng hộ, tiếp tay Phulrô và các lực lượng phản động khác chống phá chính quyền cách mạng Đặc biệt, năm 1993, Thượng viện Mỹ đã thông qua đạo luật số 954, trong đó nêu ra các biện pháp thực hiện chiến lược diễn biến hòa bình chống Việt Nam: yêu cầu cải cách dân chủ, đòi Việt Nam tự do hóa chính trị, tôn trọng quyền con người, xây dựng một chính phủ dân chủ phi bạo lực ở Việt Nam

Do tác động của hoàn cảnh khách quan, xu thế đấu tranh vì lợi ích của chính nước Mỹ, tháng 3/1994, Mỹ buộc phải xóa bỏ cấm vận, năm 1995 thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, nhưng với mục đích là nhằm thúc đẩy sự nghiệp tự do ở Việt Nam, chuyển hóa chế độ chính trị của Việt Nam theo tự do, dân chủ phương Tây Để phục vụ cho mục đích đó, chúng đề ra chiến lược khoét sâu mâu thuẫn nội bộ, chúng chủ trương dùng áp lực trong nội bộ để chuyển hóa Đảng, thúc đẩy quá trình “tự diễn biễn”, “tự chuyển hóa”, gây chia rẽ, mất đoàn kết từ bên trong nội bộ Đảng và Nhà nước ta; với mưu đồ khi thời cơ đến, chúng sử dụng tổng hợp các biện pháp, kết hợp “nội công, ngoại kích”, trong đánh ra, ngoài đánh vào , xóa

bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, tiến tới xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, chuyển hóa Việt Nam theo con đường tư bản

Như vậy, có thể thấy, thúc đẩy “tự diễn biễn”, “tự chuyển hóa” là thủ đoạn và cũng là mục tiêu của “diễn biến hòa bình” mà các thế lực thù địch đang tiến hành không chỉ đối với cách mạng Việt Nam mà còn đối với nhiều nước trên thế giới Các cuộc “cách mạng sắc màu” có thể nổ ra ở nhiều nơi trên thế giới chính là hệ quả của sự tương tác giữa các yếu tố “bên ngoài” và các yếu tố “bên trong” tại các quốc gia ấy Yếu tố “bên trong” không gì khác hơn là sự “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Bởi vậy, phòng chống

nguy cơ “tự diễn biễn”, “tự chuyển hóa” là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với nước ta để làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch Đồng thời đó cũng là nhiệm vụ cấp bách của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng mà Hội nghị Ban chấp hành trung ương 4, khóa XI đặt ra

Có thể nói, từ hệ quả của những cuộc “cách mạng màu” ở các nước trên thế giới – với tư cách là giai đoạn cuối của diễn biến hòa bình do Mỹ và phương Tây thực hiện, đã cho chúng ta rất nhiều bài học trong chống “diễn biến hòa bình”, trong đó, phòng, chống “tự diễn biến”, "tự chuyển hóa" là một

vấn đề cấp bách hiện nay Từ lý do đó, tác giả chọn đề tài “Cách mạng sắc

màu” ở một số nước và gợi mở đối với Việt Nam trong phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” hiện nay” làm đề tài luận văn của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Xoay quanh vấn đề về “cách mạng sắc màu” trên thế giới và về “tự diễn

biến”, “tự chuyển hóa” đã có một số tài liệu đề cập đến Một trong số ít những

cuốn sách viết về “cách mạng màu” có thể kể đến đó là: Hỏi - đáp về “diễn

biến hòa bình” và "cách mạng màu" của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia

Cuốn sách bao gồm các câu hỏi và trả lời về “diễn biến hòa bình” trên nhiều phương diện khác nhau giúp chúng ta có những nhận thức và hiểu biết

rõ hơn về “diễn biến hòa bình”, bao gồm: những kiến thức cơ bản về "diễn biến hòa bình", "diễn biến hòa bình" ở Liên Xô và một số nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu, những kiến thức cơ bản về "cách mạng màu", cách mạng màu ở một số nước trên thế giới, nguy cơ "diễn biến hòa bình" và "cách mạng màu" ở Việt Nam

Cũng đề cập đến vấn đề này, chuyên san của Tạp chí Cộng sản – Hồ sơ

sự kiện số 12, ngày 25/5/2007 với chủ để về “cách mạng màu sắc” đã cung

cấp cho người đọc những hiểu biết cơ bản nhất về những cuộc chính biến không bạo lực ở một số nước và hệ quả của nó

“Phòng, chống “diễn biến hòa bình” và “cách mạng màu” ở Việt Nam” do Phạm Ngọc Hiền chủ biên đã nêu rõ về chiến lược “diễn biến hòa

bình" và "cách mạng màu” mà các thế lực thù địch, phản động quốc tế đã, đang thực hiện đối với các nước trên thế giới, đặc biệt là đối với Việt Nam Mặt khác, có thể nhận diện và thấy rõ được những nguy cơ, thủ đoạn, những nhân tố làm gia tăng nguy cơ "diễn biến hòa bình" và "cách mạng màu” ở Việt Nam do các thế lực thù địch, phản động quốc tế tiến hành và phương h-ướng, nhiệm vụ, các giải pháp phòng, chống nguy cơ "diễn biến hòa bình" và

"cách mạng màu” trong thời kỳ Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế

Viết về “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, cuốn sách Nhận diện về “tự

diễn biến”, “tự chuyển hóa” và giải pháp đấu tranh ngăn chặn – Nxb

Chính trị quốc gia, là tập hợp các bài viết của các đông chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà quản lý, các nhà khoa học đăng trên các tạp chí trong những năm qua, nhất là từ khi Đảng ta ban hành Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” Cuốn sách đã giúp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân có điều kiện nhận diện, hiểu rõ, sâu sắc về các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán

bộ đảng viên, các âm mưu, thủ đoạn thực hiện “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch nhằm thúc đẩy "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ

ta, hoạt động chống phá, chia rẽ nội bộ Đảng và phá hoại mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân, làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng

Cũng với nội dung trên, cuốn sách Phòng, chống "tự diễn biến", "tự

chuyển hóa" trong cán bộ, đảng viên do Vũ Văn Phúc chủ biên bao gồm

tham luận của các nhà khoa học, các đồng chí lãnh đạo, quản lý các cấp, các nhà hoạt động thực tiễn trên các lĩnh vực, các địa bàn; các tướng lĩnh, từ các địa bàn trọng điểm rất nhạy cảm về tôn giáo, dân tộc tới các cơ quan quản lý

người Việt Nam sinh sống và học tập tại nước ngoài Nhìn tổng thể, các tham luận đã tập trung vào nhiều nội dung, dưới nhiều góc độ, từ nhiều cách tiếp cận, đã kiến giải vấn đề một cách tương đối đa diện, khá phong phú, gợi

mở, có đóng góp nhất định về lý luận cũng như thực tiễn về vấn đền phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" Trong đó, một số bài viết đã phân tích một số vấn đề thuộc về nội hàm của khái niệm "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" đến những yếu tố tác động làm gia tăng nguy cơ nói trên Trên cơ sở đó, một số bài viết đã làm rõ bản chất, biểu hiện của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên hiện nay và đưa ra một số giải pháp chủ yếu phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” Tuy tập trung vào nhiều khía khác nhau, song các tham luận đều thống nhất, phòng, chống “tự diễn biến”,

“tự chuyển hóa” trong nội bộ và cán bộ, đảng viên sẽ góp phần kịp thời phát hiện và khắc phục được những khuyết điểm, thiếu sót khi mới nhen nhóm, phát sinh với phương châm “chủ động phòng ngừa, giữ vững bên trong là chính, tự bảo vệ mình là chính”; kết hợp chặt chẽ giữa chủ động phòng ngừa, đấu tranh chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" với tinh thần tích cực tấn công làm thất bại âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, mà trước mắt là tập trung giải quyết tốt ba vấn đề mang tính cấp bách về công tác xây dựng Đảng theo Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI Đặt ra và giải quyết một vấn đề rộng, nhạy cảm, đang diễn biến phức tạp, đó là tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một

bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và việc phòng, chống tình trạng này,

cuốn sách Những giải pháp và điều kiện thực hiện phòng, chống suy thoái

tư tưởng, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên là một đóng góp ý nghĩa

vào việc đi tìm lời giải cho bài toán trên Cuốn sách được biên soạn bởi một tập thể các nhà nghiên cứu, lãnh đạo, quản lý dày dạn kinh nghiệm, do Vũ Văn Phúc và Ngô Văn Thạo đồng chủ biên Cuốn sách làm sáng rõ cơ sở lý

luận của việc phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên, nêu kinh nghiệm thực tiễn giải quyết vấn đề này của một số nước trên thế giới; làm rõ thực trạng, nguyên nhân của công tác phòng, chống; dự báo những tác động của tình hình quốc tế và trong nước đến tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên cũng như dự báo xu hướng diễn biến của tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong những năm tới; trên cơ sở đó, đề xuất các mục tiêu, giải pháp mang tính toàn diện, đồng

bộ, khả thi và điều kiện cần thiết để thực hiện hiệu quả cuộc đấu tranh khó khăn, lâu dài này Những giải pháp được các tác giả đưa ra là những nhóm giải pháp trong các lĩnh vực, công tác khác nhau, như: giải pháp trong công tác xây dựng Đảng, giải pháp trong lĩnh vực quản lý nhà nước, giải pháp nhằm phát huy vai trò của nhân dân và xã hội, giải pháp nhằm hạn chế tác động từ bên ngoài đến tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên

Cuốn sách Góp phần chống diễn biến hòa bình trên lĩnh vực tư tưởng,

lý luận của tác giả Nguyễn Mạnh Hưởng là tập hợp một số bài viết đấu tranh

chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận của tác giả trong những năm gần đây, đã được sử dụng trên các phương tiện thông tin đại chúng, trong hoạt động tư tưởng, lý luận của tác giả và đã có chỉnh sửa, cập nhật thông tin mới Công trình được kết cấu gồm bốn phần, từ những vấn đề chung về đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, đến các vấn đề về hệ tư tưởng, con đường cách mạng Việt Nam và bản chất chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta đang xây dựng Trên cơ

sở khẳng định và làm rõ một số vấn đề lý luận, nguyên lý căn bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước ta, và với những tư liệu sinh động, các bài viết phản bác, vạch rõ tính chất thù địch, phản động và phản khoa học của các quan

điểm sai trái, thù địch về tư tưởng, lý luận, đồng thời phê phán những biểu hiện nhận thức lệch lạc trên các vấn đề đó Đây là cuốn sách tham khảo có giá trị, phục vụ kịp thời cuộc đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực

tư tưởng, lý luận” ở nước ta trong tình hình hiện nay

Đối với nước ta, kể từ sau khi thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, các thế lực thù địch đã xác định Việt Nam là một trọng điểm chống phá Bằng các chiêu bài "dân chủ và nhân quyền", "đa nguyên chính trị", "đa đảng đối lập" , các thế lực thù địch đang ráo riết thực hiện chiến lược "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ, hòng gây "tự diễn biến" trong nhân dân, tạo ra sự khủng hoảng về chính trị, làm chệch hướng, dẫn đến sự sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta; trong đó, mục tiêu quan trọng hàng đầu mà chúng xác định là xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Nam, lái Việt Nam theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa Để giúp người đọc hiểu rõ hơn bản chất, sự thật về vấn đề dân chủ và nhân quyền quan hệ giữa nó với chiến lược

"diễn biến hòa bình" hiện nay, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật xuất

bản cuốn Sự thật vấn đề dân chủ và nhân quyền trong chiến lược "diễn

biến hòa bình" ở Việt Nam do Trương Thành Trung chủ biên Cuốn sách đã

cung cấp những thông tin thiết thực về vấn đề "dân chủ và nhân quyền", kịp thời phục vụ cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận; phòng, chống "tự diễn biến", “"tự chuyển hóa", "diễn biến hòa bình", bảo vệ sự nghiệp đổi mới

vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh ở nước ta hiện nay

Các công trình nghiên cứu kể trên mới chỉ phân tích và làm sâu sắc thêm hoặc những vấn đề về "cách mạng sắc màu" hoặc về "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" một cách riêng lẻ, mà chưa có công trình nào tìm được mối liên

hệ bản chất bên trong của các vấn đề này Trên cơ sở kế thừa những thành tựu nghiên cứu đã nêu, tác giả tiếp tục làm rõ hơn những vấn đề về “cách mạng

sắc màu” trên thế giới và có những gợi mở đối với Việt Nam trong phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở phân tích làm rõ một số vấn đề lý luận và quá trình tiến hành của các cuộc “cách mạng sắc màu” trên thế giới, luận văn đưa ra nhận xét và gợi mở đối với Việt Nam trong phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về "cách mạng sắc màu" và "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"

- Làm rõ quá trình tiến hành (bối cảnh, diễn biến, kết quả) của các cuộc

“cách mạng sắc màu” tiêu biểu trên thế giới, đưa ra những nhận xét về các cuộc “cách mạng” này

- Đưa ra những gợi mở đối với Việt Nam trong phòng, chống “tự diễn

biến”, “tự chuyển hóa” hiện nay

4 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi vấn đề:

Với mục đích nghiên cứu của luận văn, trên cơ sở tìm hiểu một số vấn

đề về “cách mạng sắc màu”, luận văn tập trung phân tích bối cảnh, diễn biến, kết quả và đưa ra nhận xét về các cuộc “cách mạng sắc màu”

Phạm vi không gian: Luận văn tập trung phân tích một số cuộc “cách mạng

sắc màu” tiêu biểu trên phạm vi toàn thế giới: Cách mạng hoa hồng tại Grudia

năm 2003, Cách mạng màu da cam ở Ucraina năm 2004, Cách mạng hoa Tuylip tại Cưrơgưxtan năm 2005 và Cách mạng hoa nhài ở Tuynidi năm 2011

Phạm vi thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu các cuộc “cách mạng

sắc màu” trong thời gian từ năm 2003 đến nay

5 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là việc tiến hành các cuộc “cách mạng sắc màu”: Cách mạng hoa hồng tại Grudia năm 2003, Cách mạng màu

da cam ở Ucraina năm 2004, Cách mạng hoa Tuylip tại Cưrơgưxtan năm

2005, Cách mạng hoa nhài ở Tuynidi năm 2011

6 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:

Cơ sở lý luận: Luận văn được thực hiện trên cơ sở lấy thế giới quan

khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử làm phương pháp luận

Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu chủ đạo của luận

văn là phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp cụ thể bao gồm phương pháp lịch sử, phương pháp logic Ngoài ra luận văn còn sử dụng phương pháp

so sánh, phân tích các sự kiện…

7 Ý nghĩa của luận văn

Ý nghĩa lý luận: Luận văn đã trình bày một cách có hệ thống những vấn

đề lý luận về "cách mạng sắc màu” và "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"

Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn phân tích, đánh giá quá trình tiến hành

“cách mạng sắc màu” trên thế giới thông qua một số cuộc “cách mạng sắc màu” tiêu biểu, góp phần làm căn cứ cho việc đưa ra những gợi mở trong phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay

8 Nội dung nghiên cứu

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu gồm 3 chương, 9 tiết

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ "CÁCH MẠNG SẮC MÀU" VÀ

“TỰ DIỄN BIẾN”, “TỰ CHUYỂN HÓA”

1.1 Một số vấn đề lý luận về “cách mạng sắc màu”

1.1.1 Quan niệm về “cách mạng sắc màu”

Tên gọi "cách mạng sắc màu" xuất hiện từ sau cuộc cách mạng tư sản Hà Lan Năm 1566, cuộc cách mạng Hà Lan bùng nổ Sự bất phân thắng bại của hai thế lực cũ và mới đã đưa đến kết quả dung hoà: Quận công Vin-hem O-ran ( Winhelm Ogange - cam, màu da cam), đại diện cho tầng lớp quý tộc mới, ở nước ngoài, về Hà Lan nắm quyền Kết quả của cách mạng Hà Lan quả thật là sự phối tải của mọi sắc màu Đến năm 1609, Tây Ban Nha mới công nhận nền độc lập trong vòng 12 năm và sau nhiều cuộc đấu tranh, đến năm 1648, tức là 90 năm sau, Tây Ban Nha mới công nhận độc lập thực sự của Hà Lan Thành quả độc đáo của cuộc cách mạng này là chỉ có 0,2% dân

số có quyền bầu cử Và bắt đầu từ đó, trong lịch sử thế giới có khái niệm về

“màu” của một cuộc cách mạng

Hiện nay, "cách mạng sắc màu", “cách mạng màu” hay còn gọi “cách mạng nhung”, “cách mạng đường phố” là thuật ngữ dùng để chỉ các cuộc bạo loạn phi vũ trang, bạo lực chính trị có tổ chức nhằm lật đổ nhà nước đương nhiệm; đồng thời lập ra bộ máy cầm quyền mới của lực lượng đối lập được

Mỹ và phương Tây hậu thuẫn Thực chất đó là những phương thức bạo loạn lật đổ phi vũ trang được Mỹ và đổng minh tổ chức thực hiện nhằm thiết lập một chính phủ than Mỹ và phương Tây ở các nước

Sở dĩ gọi là "cách mạng sắc màu" là bởi những chính biến, bạo loạn lật

đổ diễn ra ở các nước thường được gắn với một màu sắc và mang những ý nghĩa nhất định: ở Ucraina là cuộc “cách mạng cam” là bởi phe đối lập lấy

biểu tượng băng cờ màu da cam để trang bị cho cuộc biểu tình; ở Cưrơgưxtan

là “cách mạng tuylip vàng”- tuylip vàng là loài hoa nở rộ ở vùng rừng núi của Cư-rơ-gư-xtan vào khoảng giữa tháng 3 hàng năm và cuộc “cách mạng” mang tên loài hoa này xảy ra vào tháng 3/2005

"Cách mạng sắc màu" được bắt nguồn từ chiến lược toàn cầu của Mỹ thời kỳ hậu chiến tranh lạnh hướng tới các mục tiêu đầy tham vọng, nhằm củng cố vị trí siêu cường số một của mình (vị trí mà Mỹ có được sau khi Liên

Xô sụp đổ); kiềm chế các đối thủ cạnh tranh nhằm hình thành thế giới một cực do Mỹ chi phối, lãnh đạo Bên cạnh đó, còn là sự chiếm giữ, phong tỏa các nguồn năng lượng chiến lược, trước hết là dầu mỏ tạo ra nền tảng, điều kiện cho nền kinh tế phát triển ổn định, là yếu tố quan trọng tạo điều kiện cho

Mỹ tiếp tục duy trì sức mạnh vượt trội về quân sự; đồng thời khống chế đối với các nước về kinh tế, đặc biệt là với các nước là đối thủ cạnh tranh tiềm tàng như Nga, Trung Quốc, Ấn Độ…bảo đảm nền kinh tế Mỹ luôn đứng đầu thế giới Bên cạnh đó, truyền bá văn hóa, lối sống, dân chủ, nhân quyền theo quan điểm của Mỹ và các nước phương Tây trên khắp thế giới cũng là nội dung mà Mỹ muốn thực hiện khi tiến hành các cuộc “cách mạng màu”

Nhằm thực hiện được các mục tiêu trên, một mặt, Mỹ tăng cường sức mạnh quân sự, đẩy mạnh các cuộc chiến tranh quân sự, mặt khác, tiến hành tác động “chuyển hóa hòa bình”, tiến tới bạo loạn lật đổ phi vũ trang nhằm lật

đổ các chính phủ không thân thiện với Mỹ

Hành động can thiệp vừa tinh vi, vừa công khai trắng trợn của Mỹ và phương Tây đối với các nước để thực hiện mục tiêu “dân chủ hóa” toàn thế giới, nhằm áp đặt quyền thống trị của Mỹ là nguồn gốc dẫn đến những cuộc

“cách mạng màu” trong những năm qua Nói cách khác, Mỹ và phương Tây hỗ trợ để các lực lượng đối lập do họ tạo dựng và nuôi dưỡng ở bên trong các nước sử dụng phương thức phi bạo lực, bằng sức mạnh của dân chúng biểu tình

trên đường phố, thực hiện “cách mạng” mang sắc màu khác nhau để giành chính quyền, thiết lập một chế độ than Mỹ và phương Tây ở các nước này Đối tượng của "cách mạng sắc màu" hết sức đa dạng, "cách mạng sắc màu" có thể diễn ra ở các nước có chế độ chính trị - xã hội khác nhau Trong giai đoạn hiện nay, trước hết là các nhóm nước:

Thứ nhất, các nước xã hội chủ nghĩa và các nước theo định hướng xã hội

chủ nghĩa Đó là những nước xây dựng, phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng của chủ nghĩa Mác-Lênin; các nước mà ở đó Đảng Cộng sản giữ vai trò lãnh đạo toàn xã hội, Đảng Cộng sản là đảng cầm quyền Trước hết phải kể đến là Việt Nam, Trung Quốc, Cu Ba, Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào Đây là những nước xã hội chủ nghĩa còn lại sau khi chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ, hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới tan rã Hiện nay, các nước này vẫn kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và do đó đã, đang

và vẫn sẽ là đối tượng, mục tiêu "cách mạng sắc màu" của thế lực đế quốc, phản động

Thứ hai, là Liên bang Nga và các nước thuộc không gian hậu Xô viết

Đó là các nước hình thành sau khi Liên bang Xô viết tan rã: Ucraina, Belarut, Grudia, Udobekixtan… Trong đó có những nước đã bị “diễn biến hòa bình”, xảy ra "cách mạng sắc màu" và đi theo quỹ đạo của phương Tây

Thứ ba, là các nước do các đảng cánh tả cầm quyền, cũng như các nước

nằm ngoài quỹ đạo của phương Tây như: Campuchia, Nam Tư, Venexuela, Bolivia… Mỹ và đồng minh xác định cần phải tiến hành "cách mạng sắc màu" để buộc các nước đó phải đi theo quỹ đạo phương Tây

Thứ tư, các nước đối đầu với Mỹ và phương Tây như Cộng hòa Hồi giáo

Iran, Xyri…

Đối tượng của "cách mạng sắc màu" có thể thay đổi trong bối cảnh lịch

sử nhất định, tùy thuộc vào diễn biến tình hình chính trị-xã hội thế giới, khu vực và ở từng quốc gia, dân tộc

Như vậy, có thể thấy, xét về bản chất, "cách mạng sắc màu" là sự kế thừa

“công nghệ lật đổ” thời kỳ chiến tranh lạnh của Mỹ và phương Tây sử dụng biện pháp hòa bình, lợi dụng mâu thuẫn, khó khăn của chính quyền đương nhiệm mà chính quyền này không tuân theo sự chỉ huy của Mỹ và phương Tây, tạo ra nguy cơ chính trị, thông qua bầu cử tự do và “cách mạng đường phố” để lật đổ chính quyền hợp pháp, dựng lên chính quyền thân Mỹ và phương Tây ở một số nước chứ không tạo ra chế độ mới, tiến bộ hơn ở các nước đó Bên cạnh

đó, những cuộc “cách mạng” này chỉ làm thay đổi một nhóm cầm quyền này bằng nhóm cầm quyền khác, mà chưa thể làm thay đổi bản chất bên trong của các nước hay có thể diễn đạt theo cách: “Màu sắc” thì có nhưng “cách mạng” thì không Và như vậy, thực chất đây chỉ là cuộc bạo loạn phi vũ trang, bạo lực chính trị có tổ chức đối với các nước theo chế độ tư bản chủ nghĩa, nhưng không chịu sự chỉ đạo của Mỹ và phương Tây Riêng đối với các nước xã hội chủ nghĩa, "cách mạng sắc màu" chính là một biến thể, một hệ quả của chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa, đưa các nước

xã hội chủ nghĩa đi theo quỹ đạo tư bản chủ nghĩa

1.1.2 Nguyên nhân của "cách mạng sắc màu"

- Thứ nhất, nguyên nhân bên trong

Trước hết, xuất phát từ tình hình chính trị - xã hội trong nước khủng hoảng, mất ổn định kéo dài mà chủ yếu là do sự tranh giành quyền lực giữa các phe phái chính trị Biểu hiện của nó là: Thiếu sự nhất trí về nhiều vấn đề trong đường lối, chính sách đối nội cũng như đối ngoại giữa các nhóm quyền lực trong cơ quan lập pháp, hành pháp Chính điều đó đã làm cho hệ thống luật pháp bị buông lỏng, tệ nạn xã hội, tội phạm các loại phát triển, mâu thuẫn

tôn giáo, mâu thuẫn dân tộc, xung đột xã hội bùng nổ Tình trạng xã hội rối ren Cuộc sống của người dân không được đảm bảo

Cùng với tình trạng trên, nhiều nhân vật có chức, có quyền từ trên xuống dưới quan liêu, tham nhũng Giới chóp bu trong chính phủ cầm quyền chuyên quyền độc đoán, không những tham nhũng về tiền của, vật chất mà còn tham nhũng quyền lực (ban phát chức quyền cho những người trong gia đình, họ hàng, đồng hương và những người thân tín bất chấp họ là những kẻ bất tài vô dụng) Chính điều này đã gây nên tâm trạng bất mãn, bất bình, mất niềm tin, thậm chí chán ghét muốn thay đổi chính quyền đương nhiệm trở thành vấn đề bức xúc ngày càng lan rộng trong các tầng lớp xã hội Tranh thủ cơ hội này, các lực lượng đối lập ở trrong nước kích động, mua chuộc lôi kéo các tầng lớp

xã hội, đặc biệt là thanh niên, sinh viên và thậm chí cả những phần tử tội phạm nổi dậy làm "cách mạng sắc màu"

- Thứ hai, nguyên nhân bên ngoài

Chính là sự hậu thuẫn, chỉ đạo của các thế lực bên ngoài Các thế lực bên ngoài không những tạo ra, nuôi dưỡng, cổ vũ tinh thần, tài trợ về tiền bạc, phương tiện vật chất, chỉ đạo về đường lối, chiến lược, chiến thuật, hướng dẫn

về phương pháp, cách thức mà còn chủ động phối hợp với lực lượng đối lập

cả trước, trong và sau khi xảy ra "cách mạng sắc màu" Và khi "cách mạng sắc màu" đã diễn ra và thành công ở một nước thì nó sẽ có sự tác động, ảnh hưởng dây chuyền của những cuộc "cách mạng sắc màu" diễn ra ở các nước, khu vực xung quanh mà người ta gọi là “hiệu ứng đôminô” Nói cụ thể hơn,

"cách mạng sắc màu" xảy ra ở nước này có thể tác động, thúc đẩy "cách mạng sắc màu" nổ ra ở các nước khác khi có điều kiện, thời cơ

Ngoài ra, sự thờ ơ, bất lực của cộng đồng quốc tế cũng có thể coi là môt tác nhân dẫn đến "cách mạng sắc màu" Trước hết là Liên Hợp quốc vốn được xem là cơ quan quyền lực tối cao có chức năng đảm bảo an ninh, trật tự thế

giới với các nước lớn như Nga, Trung Quốc vốn được xem là đồng minh, là chỗ dựa cho các nước thuộc Liên Xô

Nguyên nhân bên trong có mối quan hệ hữu cơ, gắn bó chặt chẽ với nguyên nhân bên ngoài Có thể nói, thiếu một trong hai nhóm nguyên nhân thì

"cách mạng sắc màu" khó có thể xảy ra hoặc bị thất bại Nói cách khác, "cách mạng sắc màu" xảy ra là do sự tác động cộng hưởng từ nhiều nguyên nhân, cả nguyên nhân bên trong và nguyên nhân bên ngoài, trong đó nguyên nhân bên trong giữ vai trò quyết định, nguyên nhân bên ngoài giữ vai trò hỗ trợ thúc đẩy Tuy nhiên, cũng có những cuộc "cách mạng sắc màu" xảy ra do sự cộng hưởng của nhiều nguyên nhân hay chỉ do một số nguyên nhân chứ không nhất thiết phải hội tụ đầy đủ các nguyên nhân

Đối với các nước xã hội chủ nghĩa, "cách mạng sắc màu" xảy ra trên nền tảng thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù đich Do vậy, cần phải đặc biệt chú ý tới nguyên nhân bên trong, nhất là vấn đề "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" từ bên trong nội bộ

1.1.3 Hình thức và các giai đoạn tiến hành "cách mạng sắc màu"

1.1.3.1 Hình thức tiến hành

Hình thức tiến hành "cách mạng sắc màu" là đấu tranh nghị trường, đấu tranh chính trị, đấu tranh phi vũ trang, phi bạo lực Nói một cách cụ thể, các cuộc "cách mạng sắc màu" thường diễn ra dưới hình thức mittinh, biểu tình, tuần hành, giành chính quyền theo cách sử dụng “sức mạnh mềm” để chống lại “sức mạnh cứng” Thay vì sử dụng bạo lực, "cách mạng sắc màu" được tiến hành bằng “vũ khí” tâm lý, chính trị, kinh tế, sử dụng quần chúng nhân dân, đặc biệt là những người lập trường tư tưởng không vững vàng, tâm lý không ổn định, dễ thay đổi chính kiến Đó là những vũ khí cực kỳ nguy hiểm

Nó như “liều thuốc gây nổ”, làm cho đảng và chính phủ cầm quyền mất cảm giác nguy hiểm trước giai đoạn đầu tiên của cuộc "cách mạng sắc màu" Hành

động phi bạo lực trong các cuộc "cách mạng sắc màu" không những làm kiệt sức chính phủ cầm quyền mà còn làm phân hóa xã hội Điều thường thấy là, nếu chính quyền đáp lại hành động phi bạo lực của lực lượng đối lập bằng bạo lực thì một bộ phận xã hội sẽ bắt đầu cảm thông với những kẻ nổi loạn và đây chính là một vấn đề hết sức bất lợi đối với chính phủ cầm quyền

Thành phần tham gia vào các cuộc mittinh, biểu tình, tuần hành của dân chúng dẫn tới các cuộc "cách mạng sắc màu" hết sức đa dạng và bao gồm công dân thuộc mọi tầng lớp xã hội, nhưng trước hết và chủ yếu là thanh niên, học sinh và sinh viên Thực tế các cuộc "cách mạng sắc màu" diễn ra trên thế giới cho thấy các phong trào như “Otpor” ở Nam Tư, “Para” ở Ucraina là những lực lượng chủ yếu và đóng vai trò quan trọng trong các cuộc "cách mạng sắc màu" ở các nước này đều là phong trào thanh niên và sinh viên Trong quá trình tiến hành "cách mạng sắc màu", Mỹ và phương Tây cũng như các tổ chức phi chính phủ (NGO) của họ đã chú trọng xây dựng, sử dụng mạng lưới truyền thông để phục vụ quá trình bầu cử và cổ vũ người dân

“xuống đường” Mục đích của họ là sử dụng các cơ quan truyền thông này để

tố cáo “gian lận bầu cử” và kích động quần chúng biểu tình trong trường hợp cần thiết Khi phần thắng sau bầu cử không thuộc về phe đối lập thân Mỹ và phương Tây thì ngay lập tức, các cơ quan thông tấn báo chí nước ngoài và các

cơ quan truyền thông của phe đối lập ở trong nước đồng loạt đưa tin rầm rộ để

tố cáo “có gian lận bầu cử” Từ đó nhanh chóng hình thành dư luận chống đối chính quyền trên quy mô lớn, tạo tiền đề thuận lợi cho các cuộc biểu tình của phe đối lập nhằm gây sức ép buộc chính quyền đương nhiệm không công nhận kết quả bầu cử

Nói tới vai trò của truyền thông đại chúng, công nghệ thông tin không thể không nhắc tới cac cuộc biểu tình phản đối chính phủ tại các nước Bắc Phi

và Trung Đông Truyền hình qua vệ tinh, internet, mạng xã hội Facebook,

điện thoại di động, máy tính là những phương tiện giúp người dân ở các nước Arap, đặc biệt là thanh niên, sinh viên biết được những thông tin về các cuộc

“cách mạng màu”, “cách mạng đường phố” xảy ra ở các nước thuộc không gian hậu Xô viết trước đây Nó cũng giúp cho họ thu thập, trao đổi thông tin

và liên lạc với nhau về những vấn đề chính trị, xã hội và các sự kiện xảy ra ở trong, ngoài nước Hiện nay, ở các nước Arap, có trên 700 kênh vệ tinh và gần 70% các kênh đó không phải do Chính phủ quản lý [10;140] Công nghệ thông tin nói chung và internet nói riêng đã đóng vai trò hết sức quan trọng trong các cuộc chính biến diễn ra ở các nước Arap Nói cách khác, công nghệ thông tin đã tăng cường sức mạnh cho cá nhân và làm giảm quyền lực nhà nước Các nguồn thông tin, các dữ liệu được cung cấp từ các blogger trên Facebook, Twtter và video trên Youtube đã hỗ trợ rất lớn số đông dân chúng biểu tình Các trang mạng xã hội này không chỉ kết nối những người biểu tình lại với nhau mà còn giúp truyền đi hình ảnh ở Bắc Phi và Trung Đông ra thế giới bên ngoài

1.1.3.2 Các giai đoạn của "cách mạng sắc màu"

Các cuộc "cách mạng sắc màu" thường diễn ra theo lộ trình ba giai đoạn:

- Giai đoạn chuẩn bị: Là giai đoạn tạo ra các điều kiện cần thiết cho việc

gây ra "cách mạng sắc màu" thông qua các hoạt động sau đây:

Mở các chiến dịch tuyên truyền trên hai mặt Một mặt tuyên truyền nhằm hạ

uy tín của chính phủ cầm quyền bằng các thủ đoạn: khoét sâu, thổi phồng những sai lầm, khuyết điểm, yếu kém của chính quyền đương nhiệm, vu cáo, xuyên tạc, bịa đặt để dựng lên hình ảnh một êkip lãnh đạo đất nước hiện tại là những kẻ “độc tài”,

“chuyên chế”, tham nhũng…cần phải loại bỏ, nếu không quốc gia, dân tộc sẽ lâm nguy Mặt khác, tuyên truyền tô vẽ cho các nhân vật thuộc lực lượng đối lập như những “anh hùng dân tộc” đem lại tự do, dân chỉ, công bằng no ấm cho nhân dân

Từ đó, kích động quần chúng nhân dân nổi dậy làm "cách mạng sắc màu"

Sau khi đã củng cố được lòng tin của nhân dân vào những luận điệu xuyên tạc của chúng, chúng bắt đầu tạo dựng ngọn cờ tập hợp lực lượng, thành lập các đảng phải, tổ chức chính trị đối lập hoặc khôi phục các tổ chức đảng phái chính trị đã bị cấm hoạt động trước đó để có thủ lĩnh và lực lượng nòng cốt của "cách mạng sắc màu" Những nhân vật được chọn làm thủ lĩnh của lực lượng chính trị đối lập phải thỏa mãn yêu cầu: vừa được các thế lực bên ngoài, vừa được một bộ phận đáng kể thuộc tầng lớp xã hội ở trong nước chấp nhận

Hoạt động tiếp theo của các lực lượng tiến hành "cách mạng sắc màu" sẽ

là huấn luyện, bồi dưỡng kiến thức, kinh nghiệm, phương pháp, cách thức, thủ đoạn chống phá, lật đổ chính quyền cho lực lượng nòng cốt của cuộc

"cách mạng sắc màu" Ví dụ, tháng 3/2000, cơ quan đặc biệt của lớp “bồi dưỡng chống đối phi bạo lực” cho 24 nhân vật chủ chốt cho lực lượng đối lập Chính phủ Nam Tư do Tổng thống S.Milosevich đứng đầu Phương Tây cũng

đã bố trí cho M.Saacaxvili, thủ lĩnh phe đối lập ở Grudia đến Nam Tư để học tập, trao đổi về kinh nghiệm tiến hành một cuộc "cách mạng sắc màu" Mức

độ cao hơn, chúng sẽ cho người và các phương tiện thâm nhập vào các nước

là đối tượng của "cách mạng sắc màu" Ví dụ, tháng 5/2004, cơ quan đặc biệt của Mỹ và Tây Âu đã đưa hơn 1000 chuyên gia lật đổ tới 14 tỉnh của Ucraina

để truyền thụ “công nghệ cách mạng màu” cho lực lượng đối lập nước này Nhiều tổ chức chính phủ và phi chính phủ của Mỹ và phương Tây tới các nước là đối tượng của "cách mạng sắc màu" để tài trợ kinh phí cho việc hình thành, phát triển lực lượng đối lập Đi đầu trong việc “xuất khẩu dân chủ” Mỹ

ra nước ngoài là các tổ chức “ Viện Xã hội mở” của nhà tài phiệt Mỹ George Soros, “Viện Dân chủ quốc gia” của Đảng Dân chủ Mỹ…Người ta tính rằng

Mỹ và Tây Âu đã chi 41 triệu USD cho cuộc “cách mạng nhung” hạ bệ Tổng thống Nam Tư S.Milosevich vào năm 2000 và chi 14 triệu USD cho cuộc

“cách mạng cam” để lật đổ chính phủ của Tổng thống Kuchma và Thủ tướng Yanucovic thân Nga vào năm 2004

Bên cạnh đó, chúng còn thành lập các trung tâm chỉ huy, chỉ đạo cuộc "cách mạng sắc màu" Ví dụ, năm 2000, phương Tây đã lập ra “Văn phòng thúc đẩy dân chủ” ở Nam Tư, năm 2002, lập ra “Văn phòng thúc đẩy dân chủ” ở Grudia để điều hành cuộc "cách mạng sắc màu" ở các nước thuộc Liên Xô cũ

Và những công việc còn lại của giai đoạn này sẽ chỉ đơn giản là chuẩn bị tài chính, phương tiện, vật chất kỹ thuật cho cuộc "cách mạng sắc màu" như tiền, lều bạt, thực phẩm cho những người tham gia biểu tình, tuần hành, phương tiện truyền thông…; lập kế hoạch chi tiết cho việc tiến hành một cuộc

"cách mạng sắc màu" như: thời gian, địa điểm, lực lượng, phương tiện cho cuộc biểu tình, tuần hành chống chính phủ cầm quyền hoặc cho các cuộc bầu

cử giành chính quyền Trong kế hoạch có dự kiến các tình huống xảy ra và phương án xử lý từng tình huống

- Giai đoạn tiến hành: Là giai đoạn phe đối lập ở trong nước phối hợp

với các thế lực thù địch ở nước ngoài tiến hành các kịch bản "cách mạng sắc màu" khi công việc chuẩn bị đã hoàn tất và khi điều kiện, thời cơ chin muồi

Ở trong nước lực lượng đối lập liên tục gây sức ép với chính phủ cầm quyền bằng các cuộc biểu tình, bãi công, bãi khóa, tuần hành, tố cáo, lên án

và đưa ra các yêu sách đòi chính phủ cầm quyền từ chức Tại các cuộc mit tinh, thủ lĩnh phe đối lập đọc diễn văn tuyên bố cương lĩnh xây dựng đất nước

và kêu gọi quần chúng đứng lên lật đổ “chế độ độc tài, chuyên chế”; đồng thời, thông báo sự ủng hộ của dư luận trong và ngoài nước đối với cuộc "cách mạng sắc màu" thay đổi chính phủ cầm quyền

Ở ngoài nước: Các thế lực bên ngoài biểu thị thái độ đồng tình, ủng hộ

“lực lượng dân chủ” trong cuộc "cách mạng sắc màu" lật đổ chính quyền “độc

tài, chuyên chế” Cụ thể là: gia tăng sức ép đối với chính phủ cầm quyền bằng các thủ đoạn: cô lập về ngoại giao, đe dọa trừng phạt, cắt viện trợ, thậm chí đưa ra yêu sách trắng trợn khi mà tình hình diễn ra không đúng theo ý đồ của thế lực bên ngoài

- Giai đoạn kết thúc: Là giai đoạn cuối cùng và tùy thuộc vào kết quả

thành công hay thất bại mà lực lượng đối lập và các thế lực bên ngoài tiến hành các công việc phù hợp

Trường hợp thất bại: các thế lực bên ngoài tiếp tục bênh vực cho phe đối lập, lên án, trả đũa chính phủ cầm quyền Ở bên trong, phe đối lập có thể tiếp tục chuẩn bị một cuộc "cách mạng sắc màu" khác khi có điều kiện và thời cơ Trường hợp thành công: chính phủ cầm quyền bị lật đổ thì phe đối lập

sẽ xúc tiến ngay việc thành lập chính phủ cầm quyền mới theo sự chỉ đạo của thế lực bên ngoài Trước hêt, chính quyền mới sẽ thực hiện các biện pháp để bảo vệ thành quả của cuộc "cách mạng sắc màu" bằng việc thực hiện các chính sách đối ngoại, đối nội như: thiết lập quan hệ ngoại giao với các nước ủng hộ cuộc "cách mạng sắc màu" của họ và tuyên truyền để được công nhân rộng rãi của dư luận quốc tế cũng như trong nước Trong chính sách đối nội thì tập trung vào việc củng cố quyền lực đi đôi với việc thực hiện các biện pháp trấn áp lực lượng của chính quyền bị lật đổ

Như vậy, có thể thấy, “cách mạng màu” thường xảy ra ở các nước theo chế độ đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập Tuy nhiên, "cách mạng màu" cũng có thể xảy ra ở những nước theo chế độ độc đảng trong trường hợp lực lượng đối lập hình thành có thực lực và được thế lực bên ngoài hậu thuẫn Nói cách khác, "cách mạng màu" có thể xảy ra ở bất cứ nước nào, nước xã hội chủ nghĩa, nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa hay nước tư bản chủ nghĩa; Mục tiêu chủ yếu của các cuộc "cách mạng màu" nói chung là thay đổi chính quyền chứ không thay đổi chế độ chính trị - xã hội (trừ các nước xã hội chủ nghĩa và các nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa);

Chủ thể của cuộc "cách mạng màu", ngoài lực lượng đối lập với chính phủ cầm quyền, trước hết là Mỹ và các nước phương Tây Tuy nhiên, không loại trừ khả năng các nước theo chủ nghĩa sovanh nước lớn cũng có thể là chủ thể của các cuộc "cách mạng màu";

Dù được gọi bằng nhiều tên gọi khác nhau, hấp dẫn và đầy tính mị dân, nhưng cái gọi là "cách mạng màu" chỉ là phương thức, thủ đoạn mà các thế lực theo chủ nghĩa cường quyền nước lớn sử dụng để loại bỏ chính quyền các nước không đi theo quỹ đạo của mình;

Các cuộc "cách mạng màu" phản ánh tính chất quyết liệt trong cuộc tranh giành quyền lực và lợi ích giữa các phe phái, lực lượng đối lập nhau trong các quốc gia theo chế độ chính trị - xã hội đa đảng;

"Cách mạng màu" mang tính chất hết sức nguy hiểm Bởi vì nó có thể trở thành tiền lệ trong quan hệ quốc tế ứng xử theo tư duy “chân lý thuộc về kẻ mạnh”, coi thường luật pháp quốc tế, can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của các quốc gia độc lập có chủ quyền "Cách mạng màu" trở thành một “công nghệ lật đổ” của Mỹ và phương Tây và có thể được các nước theo chủ nghĩa sôvanh nước lớn áp dụng đối với các nước nhỏ không theo quỹ đạo của họ

1.2 Nhận thức về “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay

1.2.1 Nhận thức về “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”

1.2.1.1 Khái niệm “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”

- Theo Từ điển Tiếng Việt, “tự” có hai nghĩa: 1) là “từ dùng để chỉ bản thân chủ thế nhằm biểu thị việc nói đến là do chính chủ thể làm hoặc gây ra, chỉ bằng sức lực, khả năng của riêng mình”[32, tr.1075]; 2) là “từ dùng để chỉ bản thân chủ thể nhằm biều thị chủ thể đồng thời cũng chính là khách thể chịu sự chi phối của hành động hoạt động do mình làm hoặc gây ra ”[32, tr.1075]

Diễn biến là “diễn ra sự biến đổi” [32, tr.245] Diễn biến hòa bình là:

“Diễn biến dần dần đi đến cuối cùng chuyển sang một chế độ chính trị khác, không qua bạo lực (thường nói về chiến lược không dung chiến tranh mà dung hàng loạt phương thức và thủ đoạn, nhằm tạo ra một quá trình diễn biến hòa bình để lật đổ chế độ chính trị ở một nước khác)”

"Tự diễn biến" là bản thân chủ thể (tổ chức, cá nhân) có hành vi hoặc việc làm, hoặc tự gây ra, chỉ bằng sức lực, khả năng của riêng tổ chức, cá nhân hoặc chịu sự chi phối của hành động, hoạt động do mình làm hoặc gây

ra dẫn đến sự tự biến đổi từ lượng đến chất về tư tưởng chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống, diễn biến tâm lý hoặc về ý thức, trách nhiệm của mình, Như vậy, "tự diễn biến" của tổ chức đảng, tổ chức nhà nước hoặc đảng viên là tự chính bản thân cấp ủy, tổ chức đảng, tổ chức nhà nước, cá nhân cán

bộ, đảng viên có hành vi, việc làm hoặc tự gây ra, chỉ bằng sức lực, khả năng của chính cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên dẫn đến sự tự biến đổi từ lượng đến chất về tư tưởng chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống, diễn biến tâm lý hoặc

về ý thức, trách nhiệm của mình trong từng thời điểm, thời kỳ nhất định

- Theo Từ điển Tiếng Việt, “chuyển hóa” là: “Biến đổi sang dạng hoặc hình thái khác Sự chuyển hóa của năng lượng” [32, tr.118]

Theo Từ điển Triết học, “chuyển hóa những biến đổi về lượng thành những biến đổi về chất – một trong những quy luật cơ bản của phép biện chứng, giải thích sự vận động và phát triển diễn ra như thế nào, bằng cách nào Quy luật phổ biến đó của sự phát triển xác nhận rằng sự tích lũy những thay đổi không nhận thấy, dần dần về lượng trong một giai đoạn nhất định đối với một quá trình cá biệt, nhất định phải dẫn đến những biến đổi căn bản, về chất, dẫn tới bước nhảy vọt từ chất lượng cũ sang chất lượng mới Quy luật đó diễn ra trong tất cả mọi quá trình phát triển của tự nhiên, xã hội và tư duy Nó rất cần thiết để hiểu quan niệm biện chứng về sự phát triển và sự khác nhau

giữa quan niệm đó với tất cả mọi quan niệm siêu hình chỉ quy sự vận động, phát triển thành những biến đổi về lượng của cái đang tồn tại mà không có sự thủ tiêu cái cũ, nảy sinh cái mới…Những biến đổi về lượng và những biến đổi

về chất liên quan với nhau và quy định lẫn nhau; không chỉ những biến đổi về lượng chuyển thành những biến đổi về chất, mà còn xảy ra một quá trình ngược lại – sự biến đổi của những đặc trưng về lượng do kết quả của sự biến đổi của các sự vật và hiện tượng”[31, tr.95-96]

“Tự chuyển hóa” là tự bản thân chủ thể (tổ chức, cá nhân) có hành vi hoặc việc làm hoặc tự gây ra, chỉ bằng sức lực, khả năng của riêng tổ chức, cá nhân hoặc chịu sự chi phối của hành động, hoạt động do mình làm hoặc gây

ra để biến đổi sang dạng hoặc hình thái khác về tư tưởng chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống hoặc về ý thức trách nhiệm Như vậy, "tự chuyển hóa" của một tổ chức đảng, tổ chức nhà nước hoặc cán bộ, đảng viên là tự tổ chức đảng, tổ chức nhà nước, cá nhân cán bộ, đảng viên có hành vi hoặc việc làm hoặc tự gây ra, chỉ bằng sức lực khả năng của riêng cấp ủy, tổ chức đảng, cá nhân đảng viên để tư tưởng chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống hoặc về ý thức trách nhiệm biến đổi sang dạng hoặc hình thái khác

1.2.1.2 Các yếu tố tác động đến "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"

- Một là, hoạt động ngày càng công khai, quyết liệt, “có hiệu quả” của

các thế lực thù địch bên ngoài trong chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn

và lật đổ của chúng nhằm vào Việt Nam, quốc gia vốn đang bị coi là một trong “những thành trì cuối cùng của chủ nghĩa xã hội” Không thể phủ nhận rằng, chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch đứng đầu là Mỹ

đã đạt được những kết quả bất ngờ đối với hệ thống xã hội chủ nghĩa Hiện nay, hoạt động đó đang trở nên công khai, tinh vi và nhiều lý lẽ hơn

- Hai là, độ mở và lỏng lẻo trong quản lý các trang mạng xã hội, cùng

với sự phát triển của hệ thống thông tin đại chúng Có thể thấy rằng, Việt

Nam là một trong số ít nước có tốc độ phát triển nhanh nhất số lượng người

sử dụng internet và điện thoại di động, song cũng là quốc gia lỏng lẻo nhất trên thế giới về quản lý các dịch vụ này Như chúng ta đã thấy, các cuộc "cách mạng sắc màu" gần đây cho thấy sức mạnh tiêu cực của các trang mạng xã hội đối với an ninh quốc gia

- Ba là, tình trạng lỏng lẻo trong quản lý, giáo dục cán bộ, đảng viên Có

thực tế là, với cơ chế quản lý giám sát nội bộ như hiện nay, cán bộ có chức,

có quyền tha hồ được vận dụng, tự cho mình được làm mọi điều, khó có ai kiểm soát được Điều này dễ dẫn đến lạm dụng quyền lực hay còn gọi là tha hóa quyền lực Bên cạnh đó, hiện chúng ta còn thiếu một cơ chế kiểm soát thu nhập cá nhân của cán bộ, đảng viên một cách có hiệu quả

- Bốn là, tâm lý xã hội tiêu cực hình thành lâu nay cũng có tác dụng

thuận chiều với tình trạng "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" Thực tế đáng chú ý

là đang tồn tại nhữn tâm lý phổ biến rằng làm lãnh đạo là phải “chạy”, phải biết ăn, tiêu, biết làm giàu; không giàu không phải là lãnh đạo, một người làm quan, cả họ được nhờ, nghiêm túc thì khổ…Điều này đã và đang kích thích một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là đảng viên có chức có quyền sống xa hoa, rất quan liêu

- Năm là, tác động hàng ngày, hàng giờ từ những tiêu cực của cơ chế

thị trường Nó hình thành tâm lý phải làm giàu bằng mọi cách Tất nhiên, nếu

là người dân, làm giàu là mục tiêu cần khuyến khích, vì dân giàu thì nước mới mạnh Song, nếu là người có chức có quyền, nhất là quyền lực nhà nước, làm giàu bằng mọi cách chỉ có thể là vi phạm pháp luật, là tham nhũng với nhiều thủ đoạn khác nhau Điều này dẫn tới sự phân hóa ngay trong nội bộ Đảng, là mầm mống của sự chia rẽ, ly khai

1.2.1.3 Nhận diện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"

- Trong lĩnh vực tư tưởng chính trị: Đối với cán bộ, đảng viên, một bộ

phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức,

lối sống, phai nhạt lý tưởng cách mạng, dao động, hành động xa rời thậm chí

đi ngược lại chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng; thiếu niềm tin, sa sút ý chí chiến đấu, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh, phụ họa theo những quan điểm sai trái, lệch lạc, không làm tròn bổn phận, chức trách được giao, không thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng Nguy hiểm hơn là lời nói không đi đôi với việc làm, khiến cho họ không còn là chính mình Chủ nghĩa cá nhân,

bè phái và “lợi ích nhóm” đã khiến họ tự đánh mất mình, không cần phải có

sự tác động từ bên ngoài Nhận thức rõ điều đó, Đảng ta chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí là nghiêm trọng…Trong nội bộ, những biểu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội,

"tự diễn biến" , "tự chuyển hóa" có những diễn biến phức tạp”[6, tr.292]

Tại Hội nghị cán bộ toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết Trung

ương 4 (khóa XI), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ rõ: về tính chất: là nghiêm trọng, kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ, chậm được khắc phục; về phạm vi:

là tương đối phổ biến, có ở các cấp, các ngành; về xu hướng: là diễn biến phức tạp, chưa ngăn chặn, đẩy lùi được; về hậu quả: làm giảm sút lòng tin của

nhân dân đối với Đảng, làm suy giảm vị trí, vai trò, sức chiến đấu, năng lực lãnh đạo của Đảng, làm tổn hại đến uy tín, thanh danh của Đảng, Nhà nước Một số cán bộ lão thành, nguyên là cán bộ cấp cao của Đảng, Nhà nước, một số trí thức, luật sư, văn nghệ sĩ đã tạo các diễn đàn công khai đưa ra quan điểm, ý kiến bất đồng, trái chiều, thậm chí phủ nhận, chống đối, công khai đả kích chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và

sự điều hành của Chính phủ trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội; lập các “câu lạc bộ”, “hội”, “nhóm” nhằm phê phán chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhất là công tác tổ chức cán bộ Bên cạnh đó, bộ phận này

đã viết, tán phát tài liệu, ấn phẩm, thể hiện sự không bằng lòng, bất bình, cho

rằng hệ thống chính trị ở nước ta mắc hai lỗi cơ bản: một là, cơ sở lý luận của

Đảng phản khoa học, dẫn đến sai lầm trong thực tiễn, đứng trên nhân dân,

đứng trên Nhà nước và pháp luật; hai là, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội

hết sức “mập mờ”, đa nguyên đa đảng là tất yếu Một bộ phận không nhỏ trong giới trẻ hiện nay hoài nghi về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, cho rằng đó là không tưởng Vấn đề đặt ra ở đây cần nhận thức rõ là ta đang nói về ta, không phải địch, nên sẽ trở nên nghiêm trọng, phức tạp, khó lường nếu không tạo được sự đồng thuận, không giải tỏa được những bất đồng và tạo ra được niềm tin cùng chung con đường, lý tưởng

mà Đảng và Bác Hồ đã lực chọn

- Trong lĩnh vực kinh tế: đã xuất hiện quan điểm phủ nhận đối với kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đòi tư nhân hóa hoàn toàn nền kinh

tế, xóa bỏ chế độ công hữu tư liệu sản xuất chủ yếu…Trước thực trạng doanh nghiệp nhà nước đang bộc lộ những bất cập, kém hiệu quả cả về quản lý và sản xuất kinh doanh đã gây mất lòng tin trong nhân dân, lợi dụng vấn đề này, các thế lực thù địch và bọn phản động đã công khai phê phán sự quản lý, điều hành kinh tế của Chính phủ, đòi xóa bỏ vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước

- Trong lĩnh vực văn hóa, xã hội, đạo đức, lối sống: Đã có biểu hiện

sùng bái giá trị, tư tưởng tư sản phương Tây, từ bỏ các giá trị, bản sắc văn hóa dân tộc; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận nền văn hóa cách mạng; thương mại hóa các hoạt động văn hóa một cách thái quá, đề cao chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, cơ hội, vụ lợi, hưởng lạc, hám danh Tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, bè phái, cục bộ, mất đoàn kết, xa dân trong một bộ phận cán bộ, đảng viên đang làm cản trở quá trình phát triển đất nước

1.2.1.4 Quá trình "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"

"Tự diễn biến" thường bắt đầu từ việc tiếp nhận một cách tự phát các luận điệu tuyên truyền phản cách mạng của các thế lực thù địch thong qua các

phương tiện khác nhau Với những người có vướng mắc về tư tưởng, lệch lạc

về nhận thức, tiếp nhận tự phát lâu ngày rồi cũng sẽ dẫn đến tiếp nhận tự giác Trong điều kiện tác động từ các mặt trái của kinh tế thị trường và những sơ hở trong hoạt động quản lý truyền thông đại chúng, nhất là các mạng xã hội, các chủ thể "tự diễn biến, "tự chuyển hóa" bắt đầu tự xác định cho mình những lý

lẽ chủ quan để tiếp tục phát triển tư tưởng phản động đã tiếp nhận được Kết quả là, kẻ đó sẽ đưa tư tưởng phản động của mình vào thực tế hành động của

họ Vì vậy, một cán bộ đã "tự diễn biến", nếu có quyền lực chính trị, tác hại của

nó sẽ rất nguy hiểm Nó sẽ làm thay đổi bản chất chính trị của tổ chức do người

đó có vai trò chủ chốt sang một trạng thái khác, đó là chuyển hóa chính trị Khi

đó, tính chất chính trị màu đỏ sẽ đổi màu hoặc màu đỏ chỉ còn là danh nghĩa Quá trình "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" có thể diễn ra với ba giai đoạn, ứng với ba mức độ:

- Ở giai đoạn ban đầu, đối tượng thể hiện sự hoang mang, dao động về tư tưởng chính trị, sự hoài nghi về sự lãnh đạo của Đảng, tính khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin Những biểu hiện này nếu không được kiểm soát bằng giáo dục, kiểm điểm, phê bình, tự phê bình thì sẽ nhanh chóng chuyển sang giai đoạn mức độ thấp

- Giai đoạn hai, mức độ thấp của "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", đối tượng bắt đấu chủ động hơn trong tiếp nhận những thông tin trái chiều, những luận điệu chống đối hoặc lý luận phản động Kết quả là một số đối tượng bắt đầu các hoạt động câu kết với các phần tử thù địch bên ngoài để tiếp tay cho chúng “thực tiễn hóa” hoạt động “diễn biến hòa bình” và “chuyển hóa nội bộ” Biểu hiện rõ nhất là hoạt động thu thập, tổng hợp tin tức nội bộ ta, kể cả các thông tin công khai nhưng nhạy cảm, nhiều thông tin bí mật, nội bộ chuyển ra nước ngoài để nước ngoài sử dụng vào hoạt động chống lại ta thông qua các phương tiện thông tin đại chúng hoặc các hoạt động quốc tế

Giải thích cho thực tế này, lực lượng an ninh đã có khái niệm “hoạt động

có tính chất nội gián” qua thực tiễn đấu tranh chống nội gián trong thời gian qua Ở giai đoạn này, công tác đấu tranh chủ yếu là các biện pháp tổ chức và hành chính với phương châm cảm hóa, thuyết phục là chính

- Giai đoạn ba, cũng là mức độ cao của "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", đối tượng hoàn toàn có tư tưởng phản động, chống đối Đối tượng sẽ chủ động tìm đến những phần tử đang "tự diễn biến" để tập hợp lực lượng, hình thành nhân lõi tổ chức ban đầu Một số kẻ sẽ tự tìm đến các cơ quan đặc biệt nước ngoài để câu kết Chính vì thế, ở Nga có khái niệm “gián điệp tự nguyện” Ở giai đoạn này, đối tượng đã thể hiện rõ tư tưởng chính trị phản động, sẵn sàng đối đầu với pháp luật và hệ thống chính trị Thậm chí, chúng sẵn sàng hành động để thay đổi hệ thống chính trị

Đối với loại đối tượng đã chuyển hóa đến mức độ chống đối rõ ràng, thậm chí công khai này, công tác đấu tranh cũng cần phải tương ứng, trong

đó, đấu tranh làm tan rã tổ chức, chuyển hóa tư tưởng phản động là nhiệm vụ quan trọng Một số trường hợp, phải kiên quyết trấn áp, trấn áp mạnh bằng pháp luật để cảnh báo, ngăn chặn những tư tưởng đang "tự diễn biến"

1.2.2 Nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay

Hiện nay, tình trạng một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ, đảng viên có chức, có quyền, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phai nhạt lý tưởng, rơi vào chủ nghĩa cơ hội, thực dụng, cá nhân ích kỷ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc… như Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI chỉ ra, là những biểu hiện cụ thể của một bộ phận cán bộ, đảng viên bị thoái hóa, cũng là những biểu hiện cụ thể của nguy cơ "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" từ bên trong nội bộ của Đảng Nhận thức rõ điều đó, Đảng ta chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về chính trị,

tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên gắn

với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí là nghiêm trọng…Trong nội bộ, những biểu hiện xa rời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, "tự diễn biến" , "tự chuyển hóa" có những diễn biến phức tạp”[6, tr.292] Bởi vậy, Hội nghị lần thứ tư ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã ra Nghị quyết “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, không những đã tập trung phân tích làm rõ nguyên nhân của tình trạng đó, mà còn xác định mục tiêu, phương châm, giải pháp để khắc phục Tại Hội nghị cán bộ toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ rõ những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị của cán bộ, đảng viên, thể hiện ở chỗ: phai nhạt lý tưởng cách mạng, không kiên định con đường xã hội chủ nghĩa; dao động, thiếu niềm tin, sa sút ý chí chiến đấu, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh, phụ họa theo những nhận thức sai, quan điểm lệch lạc, không còn ý thức hết lòng vì nước, vì dân, không làm tròn bổn phận, chức trách được giao; không thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng…Sự suy thoái về đạo đức, lối sống gắn liền với tư tưởng thực dụng, cơ hội, vụ lợi, hám danh, tham nhũng, lãng phí; bè phái, cục

bộ, mất đôàn kết; phong cách quan liêu xa dân, vô cảm trước khó khăn, bức xúc của dân; lối sống xa hoa, hưởng lạc… trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước

Nguy cơ "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" xuất phát từ hai phía:

- Về phía các thế lực thù địch: Chúng đã, đang đẩy mạnh nhiều hoạt động thâm độc nhằm thúc đẩy "tự diễn biến”, "tự chuyển hóa” từ bên trong nội bộ Đảng, Nhà nước ta Chúng sử dụng tổng hợp các biện pháp trên các lĩnh vực tư tưởng, chính trị, kinh tế, văn hóa… kết hợp tác động từ trong ra và

từ ngoài vào nhằm chuyển hóa chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta thành chế

độ tư bản chủ nghĩa Nhất là trong thời điểm hiện nay, khi Đảng ta đang triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XI, các Nghị quyết của Trung

ương, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” thì các thủ đoạn thúc đẩy "tự diễn biến”,

"tự chuyển hóa” được chúng thực hiện ráo riết hơn

- Về phía Đảng, Nhà nước và các đoàn thể chính trị-xã hội: "Mảnh đất màu mỡ”, điều kiện thuận lợi để chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch thúc đẩy "tự diễn biến”, "tự chuyển hóa” là tình trạng suy thoái trong Đảng Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) đã xác định: "Một bộ phân không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có cả những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý,

kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục

bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc…”[7, tr.22] Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng đó là, sự thiếu tu dưỡng, rèn luyện, giảm sút ý chí chiến đấu; sa vào chủ nghĩa cá nhân, quên trách nhiệm, bổn phận trước Đảng, trước dân; ngại khó, ngại khổ, ngại va chạm; bất chấp đạo lý, dư luận; kỷ luật,

kỷ cương không nghiêm của một bộ phận cán bộ, đảng viên; nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý không gương mẫu, nói không đi đôi với làm Bên cạnh đó, còn do tác động của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch trên các lĩnh vực tư tưởng, kinh tế, chính trị, văn hóa… với nhiều thủ đoạn thâm độc nhằm làm suy thoái, biến chất đội ngũ cả về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống Mặt khác, trước những tác động mặt trái của nền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế, những thách thức đặt ra đối với cách mạng nước ta là không nhỏ, đồng thời nền kinh tế nước ta còn kém phát triển, đời sống của nhân dân nói chung, đội ngũ cán bộ, đảng viên nói riêng còn nhiều khó khăn

Thực tế này cho thấy, việc phòng, chống "tự diễn biến”, "tự chuyển hóa”

ở nước ta, trong đó trọng tâm là phòng, chống "tự diễn biến”, "tự chuyển hóa” trong Đảng, trong đội ngũ cán bộ, đảng viên là vấn đề cấp thiết

1.3 Mối quan hệ giữa "cách mạng sắc màu" và "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"

- "Tự diễn biến", "tự chuyển hóa" là điều kiện cho "cách mạng sắc màu" nảy sinh

Trước hết, khi xuất hiện một số cán bộ, đảng viên thoái hóa biến chất sâu sắc sẽ ngấm ngầm móc nối, liên hệ với cơ quan đặc biệt ở nước ngoài để tiếp tay cho các thế lực thù địch phá hoại an ninh chính trị nội bộ ta Sự phối hợp, câu kết này sẽ dẫn đến sự thay đổi hệ thống pháp luật, nhất là pháp luật có liên quan đến hoạt động của hệ thống chính trị theo hướng bất lợi cho chủ nghĩa xã hội Hệ quả là, đến một thời điểm nào đó, “chủ nghĩa xã hội sẽ hạ cánh nhẹ nhàng xuống thảm cỏ tư bản chủ nghĩa”, đúng như ý đồ của cá thế lực thù địch đối với Việt Nam, đã từng bước lộ diện từ sau sự sụp đổ của Liên

Xô và hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu

Sau đó, các phần tử biến chất về chính trị sẽ bí mật liên hệ với nhau, thống nhất “lý tưởng” hình thành phe phái chính trị đối lập Từ đó, chúng sử dụng chính các quy định về tổ chức để tập hợp lực lượng, loại bỏ các cán bộ, đảng viên trung kiên, đưa tổ chức đảng chuyển mảu hoàn toàn sang trạng thái hoạt động khác hẳn hoặc cao hơn là đứng ra tuyên bố có một đảng chính trị mới, công khai đấu tranh với Đảng Cộng sản Việt Nam để giành quyền lực lãnh đạo đất nước Các danh nghĩa “đổi mới mạnh mẽ cho phù hợp với sự phát triển kinh tế”, “đấu tranh loại bỏ tình trạng tham nhũng trong nội bộ ta” hoặc “xây dựng nhà nước pháp quyền”, “xây dựng xã hội dân sự” sẽ được sử dụng nhiều để tập hợp lực lượng và đấu tranh

- "Cách mạng sắc màu" sẽ làm "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội

bộ trở nên sâu sắc hơn

Các phần tử biến chất về chính trị trong nội bộ sẽ liên hệ, tập hợp các phần tử tích cực trong tổ chức các hoạt động nổi cộm về an ninh trật tự gần

đây, như khiếu kiện của nông dân, đình công trong công nhân các khu công nghiệp, gây rối trật tự dưới khẩu hiệu đòi lại đất của tôn giáo, bạo loạn trong dân tộc thiểu số, biểu tình trước các đại sứ quán môn phái của sinh viên gần đây…Các hoạt động “nóng” này đang diễn biến ngày càng phức tạp nhưng vẫn đang bị phân tán, do mang các khẩu hiệu khác nhau Nếu có những thế lực thù địch trong nội bộ đứng ra tập hợp được các lực lượng này theo một khẩu hiệu mới sẽ tạo ra "cách mạng sắc màu" hoặc “cách mạng đường phố” ở Việt Nam Lúc này, các mạng xã hội, vốn đang rất phát triển hiện nay ở nước

ta, nhất là trong sinh viên, sẽ tạo ra làn sóng rất lớn, mang hiệu ứng đòi thay đổi hệ thống chính trị Đây là kịch bản nguy hiểm nhất Bởi vì, hiện nay, các bức xúc trong nhân dân về tình trạng tham nhũng, lãng phí, thoái hóa của

“một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên ” là khá lớn Một khi các lực lượng này “xuống đường” hậu quả sẽ rất khó lường

Có thể thấy, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” với bản chất nêu trên là rất nguy hiểm, đe dọa sự tồn vong của bất kỳ chế độ chính trị - xã hội nào Lịch

sử đẫ từng chứng kiến quá trình “tự diễn biến” của chủ nghĩa xét lại uy hiếp

sự tồn vong của chế độ xã hội chủ nghĩa Xô viết những năm 60 của thế kỷ

XX, nhưng nhờ biết tổ chức đấu tranh, loại bỏ, chủ nghĩa xã hội vẫn tiếp tục phát triển, tiến lên Tuy nhiên, cũng chính sự “tự diễn biến” trong nội bộ Đảng Cộng sản nhưng không sớm phát hiện, đấu tranh dẫn đến sự “tự chuyển hóa” ở cấp cao nhất đã là căn nguyên dẫn đến sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu 30 năm sau đó Các cuộc “cách mạng sắc màu” dẫn đến sự sụp đổ chế độ chính trị ở một số nước SNG những năm đầu thế kỷ XXI và các nước Trung Đông, Bắc Phi những năm gần đây, xét cho cùng cũng chính vì sự “suy thoái”, “tự diễn biến” trong nội bộ tập đoàn lãnh đạo khiến cho lòng dân bất an, chống đối Lịch sử nước ta cũng đã từng chứng kiến sự “suy thoái”, “tự diễn biến” dẫn đến sụp đổ của các triều đại

phong kiến Chính vì vậy, phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là nhiệm vụ tất yếu khách quan của bất kỳ chế độ chính trị chân chính nào Trong điều kiện một đảng cầm quyền như ở Việt Nam, “tự diễn biến” nếu không có giải pháp phòng, chống tốt sẽ trở thành nguy cơ thực sự, thách thức vai trò lãnh đạo của Đảng, sự tồn vong của chế độ Nguy hiểm hơn, điều này lại phù hợp với hướng tác động trong chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch “Diễn biến hòa bình” và “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có mối quan

hệ không tách rời, trong đó, thúc đẩy tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là thủ đoạn

và cũng là mục tiêu của chiến lược “diễn biến hòa bình” mà các thế lực thù địch đang ráo riết tiến hành đối với Việt Nam V.I.Lênin đã từng cảnh báo rằng, không ai có thể đánh đổ được chúng ta, trừ chính những sai lầm của chúng ta

Do đó, cuộc đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” và phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ giữ vai trò quyết định

nó trong Đảng, Nhà nước, các Đoàn thể, không phải đến nay mới xuất hiện, tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, hiện tượng đó đã thực sự trở thành nguy

cơ “Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là những điều kiện bên trong cho "cách mạng sắc màu", và phòng, chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" là vấn đề đang được đặt ra hiện nay

CHƯƠNG 2 CÁC CUỘC “CÁCH MẠNG SẮC MÀU” TIÊU BIỂU TRÊN THẾ GIỚI

2.1 “Cách mạng hoa hồng” tại Grudia năm 2003

2.1.1 Bối cảnh

Grudia là một quốc gia nằm ở phía bờ đông Biển Đen Nước này có biên giới phía bắc giáp với Nga, phía nam với Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia, phía đông với Azerbaijan Đây là một quốc gia liên lục địa, nằm tại điểm nối Đông

Âu và Tây Á

Ngày 9 tháng 4 năm 1991, một thời gian ngắn trước khi Liên bang Xô viết tan rã, Grudia tuyên bố độc lập Ngày 26 tháng 5 năm 1991, Zviad Gamsakhurdia được bầu làm tổng thống đầu tiên của Grudia Tuy nhiên Gamsakhurdia nhanh chóng bị hạ bệ sau một cuộc đảo chính đẫm máu, từ ngày 22 tháng 12 năm 1991 tới ngày 6 tháng 1 năm 1992 Cuộc đảo chính bị xúi giục bởi một nhóm Vệ binh quốc gia và một tổ chức bán quân sự được gọi

là "Mkhedrioni" Đất nước rơi vào nội chiến

Năm 1995, Shevardnadze được chính thức bầu làm tổng thống Grudia,

và tái đắc cử năm 2000 Eduard Shevardnadze đã làm Tổng thống Grudia từ năm 1995 đến khi từ chức vào ngày 23 tháng 11 năm 2003 trong cuộc Cách mạng Hoa hồng Trước khi đảm nhiệm chức tổng thống Grudia, ông đã làm

Bộ trưởng ngoại giao Liên Xô dưới thời Mikhail Sergeyevich Gorbachyov từ năm 1985 đến năm 1990

Cùng lúc ấy, hai vùng thuộc Grudia là Abkhazia và Nam Ossetia bị cuốn vào những cuộc tranh giành với những kẻ ly khai địa phương dẫn tới những cuộc chiến tranh và tình trạng bạo lực lan rộng giữa các sắc tộc Được Nga ủng hộ, Abkhazia và Nam Ossetia trên thực tế đã giành được và duy trì nền độc lập khỏi Grudia Hơn 250.000 người Grudia đã bị thanh lọc sắc

tộc khỏiAbkhazia bởi những kẻ ly khai Abkhaz và những quân lính tình nguyện Bắc Caucasia, (gồm cả người Chechens) năm 1992-1993 Hơn 25.000 người Grudia cũng đã bị trục xuất khỏi Tskhinvali, và nhiều gia đình Ossetian

bị buộc phải dời bỏ nhà cửa tại vùng Borjomi và chuyển tới Nga

Năm 2003 Shevardnadze bị hạ bệ sau cuộc Cách mạng Hoa hồng, sau khi phe đối lập Grudia và các giám viên quốc tế cho rằng cuộc bầu cử nghị viện ngày 2 tháng 11 đã bị gian lận Cuộc cách mạng do Mikheil Saakashvili, Zurab Zhvania và Nino Burjanadze, những thành viên cũ trong đảng cầm quyền của Shavarnadze lãnh đạo Mikheil Saakashvili được bầu làm Tổng thống Grudia năm 2004

2.1.2 Diễn biến

“Các mạng Hoa hồng” là từ dùng để chỉ cuộc cách mạng lật đổ Eduard Shevardnadze, nhà lãnh đạo lâu năm của Grudia Hơn 100.000 người đã tập trung trên các đường phố Tbilisi trong tháng 11 năm 2003 để phản đối kết quả cuộc bầu cử quốc hội, sau đó tiến vào quốc hội khiến Shevardnadze phải bỏ chạy rồi từ chức vào ngày 23 tháng 11 năm 2003 Mikhail Saakashvili, người có quan

hệ thân phương Tây, sau đó đã lên nắm quyền và tuyên bố đưa Grudia ra khỏi chiếc bóng của Nga Đây là cuộc cách mạng màu đầu tiên tại các nước cộng hoà thuộc Liên Xô cũ

Grudia đã tổ chức cuộc bầu cử quốc hội vào ngày 2 tháng 11 năm 2003 Tổng cộng có 235 ghế tại quốc hội trong đó 135 sẽ được quyết định bởi một

hệ thống danh sách đảng trên toàn quốc tỷ lệ và 85 ghế quyết định bởi cuộc bầu cử "số đông" trong đó người chiến thắng "đa số phiếu tương đối" (tiếng Anh: first past the post) sẽ được quyết định trong mỗi 85 đơn vị bầu cử Gruzia Ngoài ra, một cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc đã được tổ chức để quyết định liệu trong quốc hội tương lai số lượng dân biểu có nên được giảm còn 150 người hay không Cử tri sử dụng một lá phiếu riêng biệt cho mỗi trong tổng số ba đợt bầu cử này, gấp các phiếu lại với nhau và đặt các phiếu

trong một phong bì duy nhất mà sau đó được đưa vào thùng phiếu Đây không phải là một cuộc bầu cử tổng thống vốn được lên kế hoạch diễn ra vào mùa xuân năm 2005, khi hết thời hạn nhiệm kỳ thứ hai và cũng là cuối cùng của Tổng thống Shevardnadze

Ngày 02/11/2003 diễn ra bầu cử nghị viện tại Grudia Các tổ chức phi chính phủ theo dõi bầu cử công bố có nhiều vi phạm và gian lận, nhưng Ủy ban bầu cử trung ương vẫn công nhận kết quả bầu cử Đài truyền hình

“Ruxtapvi 2” thông báo theo số liệu thăm dò dư luận khối “phong trào dân tộc” của M.Saakaxvili đã chiến thắng của khối “Vì Grudia mới” thân chính quyền Ngay đêm đó, các cuộc mittinh tuần hành đầu tiên của phe đối lập đã diễn ra Sau đó, các thủ lĩnh của các đảng đối lập gặp nhau và gửi lời kêu gọi mọi công dân không công nhận kết quả chính thức của cuộc bầu cử Trong mittinh tại Tbilixi, họ công bố tối hậu thư đối với chính quyền yêu cầu công nhận thất bại trong bầu cử Mittinh tuần hành của phe đối lập diễn ra trên khắp đất nước trong nhiều ngày liên tiếp

Ngày 12/11/2003, ngày thứ 10 sau bầu cử, khối “Vì Grudia mới” tuyên

bố sẵn sàng nhường thắng lợi cho phe đối lập, nhưng những cuộc thương lượng giữa các phe đối lập bị ngưng trệ Ngày 18/11/2003, tại Tbilixi đã diễn

ra cuộc biểu dương lực lượng ủng hộ Ê.Sevacnatde Ngày 20/11/2003, Ủy ban bầu cử trung ương công bố lại kết quả bầu cử; các lực lượng thân chính quyền thắng áp đảo phe đối lập Phe đối lập gọi tuyên bố này là “sự lăng mạ” đối với

họ và từ chối tham gia nghị viện

Ngay sau đó, Bộ Ngoại giao Mỹ chính thức tuyên bố kết quả bầu cử nghị viện tại Grudia là không trung thực, còn Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi công dân Grudia tự kiềm chế và không sử dụng bạo lực

Đến ngày 22/11/2003, khoảng 50.000 người tham gia mittinh tuần hành tại Tbilixi dưới sự chỉ đạo của M.Saakaxvili, với những bó hoa hồng trên tay