Nêu một vài ví dụ về các sự việc, hiện tượng đời sống cần nghị luận?. KIỂM TRA BÀI CŨ • Nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống xã hội là bàn về một sự việc, hiện tượng có ý
Trang 1NGỮ VĂN 9
Trang 2? Thế nào là nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống? Nêu một vài ví dụ về các sự việc, hiện tượng đời sống cần nghị luận
KIỂM TRA BÀI CŨ
• Nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống xã hội là
bàn về một sự việc, hiện tượng có ý nghĩa đối với xã hội, đáng khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ.
? Nêu các yêu cầu về nội dung, hình thức bài nghị
luận về một sự việc, hiên tượng đời sống.
1 Về nội dung:
Nêu rõ sự việc hiện tượng có vấn đề.
Chỉ ra nguyên nhân, bày tỏ thái độ của người viết Phân tích mặt đúng, sai, mặt lợi, hại.
2 Về hình thức:
Bố cục chặt chẽ Luận điểm rõ ràng, luận cứ xác thực, lập luận phù hợp.
Lời văn chính xác, sinh động.
Trang 3TIẾT 94: TẬP LÀM VĂN
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
Trang 4Đề 1: Đất nước ta có nhiều tấm gương học sinh nghèo vượt khó, học giỏi Em hãy trình bày một số tấm gương đó và nêu suy
nghĩ của mình
rừng niềm Nam thời chiến tranh đã để lại di hoạ nặng nề cho
hàng chục vạn gia đình Hàng chục vạn người đã chết Hàng vạn trẻ em chịu tật nguyền suốt đời Cả nước đã lập quỹ giúp đỡ các nạn nhân nhằm phần nào cải thiện cuộc sống và xoa dịu nỗi đau của họ Em hãy nêu suy nghĩ của mình về các sự kiện đó.
mải chơi mà sao nhãng học tạp và còn phạm những sai lầm khác Hãy nêu ý kiến của em về hiện tượng đó.
1 Tìm hiểu các đề bài(SGK Tr 22)
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Trang 5Đề 4: Đọc mẩu chuyện sau đây và nêu những nhận xét, suy nghĩ của em về con người và thái độ học tập của nhận vật.
Nguyễn Hiền nhà rất nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa Việc chính là quét
lá và dọn dẹp vệ sinh Nhưng cậu rất thông minh và ham học Những buổi thầy giảng kinh, cậu đều nép bên cửa lắng nghe, rồi chỗ nào chưa hiểu, cậu hỏi thầy giảng thêm Thấy Nguyễn Hiền thông minh mau hiểu, thầy dạyhco cậu học chữ Khôngcó giấy, Nguyễn Hiền lấy lá để viết chữ, rồi lấy que tre xâu thành từng xâu ghim xuống đất Mỗi ghim là một bài.Một hôm Nguyễn Hiền xin thầy cho đi thi Thầy ngạc nhiên bảo:
- Con đã học tập được bao nhiêu mà dám thi thố với thiên hạ?
- Con xin thi thử xem sức học của mình đến đâu.
Năm ấy, Nguyễn Hiền đã đỗ Trạng ngyên Vua Trần cho Nguyễn Hiền còn nhỏ quá, mới 12 tuổi, nên không bổ dụng.
Một thời gian sau, vua cóviệc tiếp sứ giả nước ngoài, cho gọi Nguyễn Hiền về triều Nguyễn Hiền bảo:
- Đón Trạng nguyên mà không có võng lọng sao? Ông về tâu với vua xin cho đầy
đủ nghi thức.
Vua đành cho các quan mang võng lọng rước quan trạng tí hon về kinh.
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG
ĐỜI SỐNG.
Trang 61 Tìm hiểu các đề bài(SGK Tr 22)
2 Nhận xét:
- Mỗi đề bài đều có cấu tạo hai phần
ĐỀ SỰ VIỆC HIỆN TƯỢNG YÊU CẦU LÀM BÀI
ĐỀ 1
ĐỀ 2
ĐỀ 3
ĐỀ 4
Nhiều tấm gương học sinh nghèo vượt khó học giỏi.
Trình bày một số tấm gương
và nêu suy nghĩ.
Lập quỹ giúp đỡ các nạn nhân bị nhiễm chất độc màu da cam.
Nêu suy nghĩ về các sự kiện đó.
Trò chơi điện tử hấp dẫn nhưng cũng có nhiều tác hại.
Nêu ý kiến của em về hiện tượng đó.
Câu chuyện Nguyễn Hiền nhà nghèo, chịu khó học tập, đỗ Trạng Nguyên.
Nêu nhận xét suy nghĩ về nhận vật trong truyện.
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN
TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Trang 7So sánh
ĐIỂM
CHUNG
ĐIỂM
KHÁC
ĐỀ 1 ĐỀ 2 ĐỀ 3 ĐỀ 4
Cả bốn đề đều có hai phần: Nêu hiện tượng đời sống và yêu cầu làm bài Sự việc hiện tượng đời sống là vấn đề để người làm bài nêu suy nghĩ, ý kiến của mình
Đề 1,2,3 thì sự vật hiện tượng chỉ được gọi tên, người làm bài phải trình bày, mô tả sự việc, hiện tượng đó
Sự việc hiện tượng được
kể bằng một câu chuyện, người làm bài phải căn cứ vào đó để nhận xét.
1 Tìm hiểu các đề bài(SGK Tr 22)
- Mỗi đề bài đều có cấu tạo hai phần
2 Nhận xét:
- So sánh bốn đề bài đã cho
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
ĐỀ 4
ĐỀ 3
ĐỀ 2
Trang 81 Tìm hiểu các đề bài (SGK Tr 22)
- Mỗi đề bài đều có cấu tạo hai phần
2 Nhận xét:
- So sánh bốn đề bài đã cho
- Tự ra đề bài:
1 Nhà trường với vấn đề an toàn giao thông.
2 Nhà trường với vấn đề môi trường.
3 Nhà trường với các tệ nạn xã hội.
Đề bài 1: Hiện nay trên các tuyến
đường giao thông có nhiều thanh niên
điều khiển xe máy thường lạng lách
đánh võng, phóngnhanh vượt ẩu và
gây ra nhiều tai nạ đáng tiếc Bạn có
suy nghĩ gì về hiện tượng trên
Đề bài 2: Bạn có suy nghĩ gì về hiện
tượng rác thải ở địa phương mình
hiện nay.
TIẾT 100: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG
I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Trang 9II.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Đề bài: (SGK): Báo đưa tin: Bạn Phạm văn Nghĩa, học sinh lớp 7 trường THCS Bắc Sơn, quận Gò Vấp, nhà ở Hóc môn Nghĩa thường ra đồng giúp mẹ trồng trọt
Một hôm,mẹ thấy Nghĩa cầm tờ giấy hứng cái gì, mẹ hỏi: “ Con làm gì đấy?” Nghĩa trả lời: “ Con thụ phấn cho bắp” Vụ
ấy rụông bắp nhà Nghĩa năng suất cao hơn mọi năm.
Ở nhà nghĩa còn nuôi gà nuôi heo Em còn làm một cái tời
để mẹ kéo nước đỡ mệt.
Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động phong trào “ Học tập Phạm Văn Nghĩa” Phong trào ấy được các
bạn học sinh nhiệt liệt hưởng ứng”.
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về hiện tượng ấy.
Trang 101 Tìm hiểu đề.
- Thể loại: Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống.
- Nội dung: Nêu hiện tượng người tốt, việc tốt cụ thể là tấmgương bạn Phạm Văn Nghĩa biết vận
dụng sáng tạo khoa học vào thực tế cuộc sống.
- Nêu suy nghĩ của người viết về hiện tượng ấy.
Đề bài: (SGK):
II.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Trang 112 Tìm ý.
-Nghĩa là một người con biết thương mẹ.
-Những việc làm tốt của Nghĩa: Nghĩa là một học sinh
biết kết hợp học và hành một cách sáng tạo: thụ phấn cho bắp để có năng suất, làm tời cho mẹ kéo nước…
-Vì sao thành đoàn TP phát động phong trào học tập
và làm theo bạn nghĩa.
- Mọi người làm được như Nghĩa thì cuộc sống sẽ tốt
đẹp….
II.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Trang 123 Lập dàn ý:
a Mở bài:- Giới thiệu hiện tượng Phạm Văn Nghĩa.
- Nêu tóm tắt ý nghĩa của tấm gương đó.
b Thân bài:
- Phân tích ý nghĩa về những việc làm của Phạm Văn Nghĩa.
- Đánh giá việc làm của Phạm Văn Nghĩa.
- Nêu ý nghĩa của việc phát động phong trào học tập Phạm Văn Nghĩa.
c Kết bài:
- Nêu ý nghĩa giáo dục của tấm gương Phạm Văn Nghĩa.
- Rút ra bài học cho bản thân.
Trang 131 Tìm hiểu đề.
2 Tìm ý.
3 Lập dàn ý:
4 Viết bài:
Ghi nhớ : - Muốn làm tốt bài văn nghị luận về một sự việc, hiên tượng đời sống, phải tìm hiểu kỹ đề bài, phân tích sự việc, hiện tượng đó để tìm ý, lập dàn bài, viết bài và sửa chữa sau khi viết.
-Dàn bài chung:
+ Mở bài: Giới thiệu sự việc, hiện tượng có vấn đề.
+ Thân bài: Liên hệ thực tế, phân tích các mặt, đánh giá, nhận định + Kết bài: Kết luận, khẳng định, phủ định, lời khuyên.
-Bài làm cần lựa chọn góc độ riêng để phân tích, nhận định; đưa ra ý
kiến, có suy nghĩ và cảm thụ riêng của người viết
5 Đọc lại và sửa lỗi:
II.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Trang 14DÀN Ý CHUNG 1.Mở bài: Giới thiệu sự việc, hiện tượng có vấn đề (Khen, chê…)
2 Thân bài:
- Phân tích biểu hiện của các sự việc, hiện tượng.
- Phân tích nguyên nhân cuả các sự việc,hiện tượng…
- Đánh giá vấn đề (đáng biểu dương học tậphay phê bình lên án)
3 Kết bài:
- Có thể rút ra bài học cho bản thân…
II.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
Trang 15chép bài
VIỆC,HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG.
• - Yêu cầu làm bài : Người viết phải nêu suy nghĩ, ý kiến về hiện tượng đó
• 2.Lập dàn ý a Mở bài: -Giới thiệu hiện tượng cần nghị luận.
• -Xác định vấn đề cần nghị luận trong hiện tượng.
• b.Thân bài:- Giải thích khái niệm hoặc vấn đề nghị luận.
• - Nêu biểu hiện ,thực trạng của hiện tượng trong đời sống.
• -Phân tích, bình luận nguyên nhân,( chủ quan,khách quan), kết
quả( vấn đề tích cực), hậu quả(vấn đề tiêu cực)
• - Mở rộng vấn đề : Khen ngợi hiện tượng tốt ,phê phán hiện tượng xấu.
• -Giải pháp: Căn cứ vào nguyên nhân để nêu ra giải pháp.
• c Kết bài:Khẳng định vấn đề,nêu bài học ,hành động của bản thân.
Trang 16• 3 Viết bài:
Trang 17III LUYỆN TẬP
LẬP DÀN Ý CHO ĐỀ 4 MỤC I
a Mở bài: - Giới thiệu hiện tượng Trạng Hiền
- Đó là một tấm gương vượt khó học giỏi, đỗ Trạng Nguyên năm 12 tuổi.
b Thân bài: - Nhận xét về nhân vật:
+ Nhà nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa nhưng rất thông
minh và ham học
+ Vượt khó, chủ động, sáng tạo trong học tập, tự tin, dám thi thố với thiên hạ.
+ Có ý thức tự trọng, không đẻ mọi người coi thường thực lực của mình mặc dù mới 12 tuổi.
- Suy nghĩ về nhân vật:
+ là một tấm gương sáng ngời trong vượt khó để học giỏi, đỗ đạt cao + Là một hiện tượng xuất chúng hiếm có, làm rạng danh cho thiếu nhi Việt Nam.
c Kết bài: - Khẳng định tấm gương Trạng Hiền trong truyền thống học tập
của DT
- Rút ra bài học sâu sắc cho bản thân: biết vượt khó, có ý chí vươn lên trong học tập, biết chủ động sáng tạo và tự tin trong việc học của mình.