Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh của tỉnh vĩnh phúc hiện nay

Nguyễn Thị Phi Yến, tìm hiểu vai trò quản lý nhà nước đối với việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế: Nhân tố con người là tổng hợp tất cả những phẩm chất, tri thức, kh

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI -2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

Ngành: Triết học

Mã số: 8.22.90.01

LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌCNgười hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Thanh Giang

HÀ NỘI -2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào

Tác giả luận văn

VÕ THỊ VÂN ANH

LỜI CÁM ƠN

Để hoàn thành đề tài luận văn và kết thúc khóa học, với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới trường Học viện Báo chí và tuyên truyền đã tạo điều kiện cho em có môi trường học tập tốt trong suốt thời gian em học tập, nghiên cứu tại trường

Em xin gửi lời cảm ơn tới thầy PGS.TS Nguyễn Thanh Giang đã giúp

đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu và trực tiếp hướng dẫn em hoàn thành

đề tài luận văn tốt nghiệp này Đồng thời, em xin bày tỏ lòng cảm ơn tới thầy

cô trong khoa Triết học, bạn bè đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành Khóa luận tốt nghiệp lần này

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 11 năm 2020

Tác giả luận văn

Võ Thị Vân Anh

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH : Chủ nghĩa xã hội

KH-CN : Khoa học công nghệ MTQG : Mặt trận quốc gia UBND : Ủy ban nhân dân HĐND : Hội đồng nhân dân KCN : Khu công nghiệp LHQ : Liên hợp quốc

DN : Doanh nghiệp

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA TỈNH VĨNH PHÚC HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 8

1.1 Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế 8 1.2 Những yếu tố tác động đến phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế

ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay 27

CHƯƠNG 2 PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA TỈNH VĨNH PHÚC HIỆN NAY- THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 43

2.1 Thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay 43 2.2 Nguyên nhân của những hạn chế trong việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế của tỉnh Vính Phúc hiện nay 70

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA TỈNH VĨNH PHÚC TRONG THỜI GIAN TỚI 85

3.1 Phương hướng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian tới 85 3.2 Giải pháp tiếp tục phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc thời gian tới 89

KẾT LUẬN 98 TÀI LIỆU THAM KHẢO 100

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Con người được coi là yếu tố quan trọng, quyết định các nguồn lực khác Sự thừa nhận vai trò quan trọng và quyết định của nhân tố con người trong phát triển kinh tế vừa mang ý nghĩa bước ngoặt của tư duy nhân loại, vừa mở ra một triển vọng mới cho tất cả các nước Đối với triết học, con người là đối tượng nghiên cứu của mọi trào lưu triết học Nhận thức rõ vai trò quan trọng của nhân tố con người trong phát triển kinh tế, trong thời gian qua nhiều tỉnh trên cả nước rất chú trọng nghiên cứu vấn đề nhân tố con người, phát huy nhân tố con người Để phát triển kinh tế của một đất nước trong thời đại ngày nay, nhất là trong xu thế toàn cầu hóa

và sự phát triển nhảy vọt của khoa học, kỹ thuật và công nghệ, phát triển kinh tế của mỗi nước đang tùy thuộc vào những bí quyết về đạo tạo, bồi dưỡng, khai thác, sử dụng và phát huy tối đa nhân tố con người

Trong mọi thời đại, nguồn tài nguyên, của cải đích thực và quý giá nhất của mỗi quốc gia chính là con người Vì vậy, mục đích phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, xét đến cùng phải vì con người, cho con người, tạo môi trường thuận lợi để con người có cơ hội phát huy mọi năng lực sáng tạo, có cuộc sống hạnh phúc Ngày nay, vấn đề con người và phát huy nhân tố con người là nội dung quan trọng, luôn được Đảng Cộng sản Việt Nam đề cập tới trong nhiều kỳ đại hội, đặc biệt trong thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước, với phương châm đổi mới xuất phát từ con người và vì con người, con người vừa là chủ thể vừa là sản phẩm vừa là mục tiêu của sự nghiệp đổi mới Tuy nhiên, “để phát huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; tập trung xây dựng con người về đạo đức, nhân cách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh” đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước

Không nằm ngoài xu hướng chung của đất nước, tỉnh Vĩnh Phúc cũng đang từng bước cụ thể hóa những chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng vào quá trình phát triển kinh tế của tỉnh theo hướng hiện đại Vĩnh Phúc là một tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, cửa ngõ của Thủ đô, gần sân bay Quốc tế Nội Bài, là cầu nối giữa các tỉnh phía Tây Bắc với Hà Nội và đồng bằng châu thổ sông Hồng, do vậy tỉnh có vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế khu

vực và quốc gia Là tỉnh thuộc vùng đất cổ của nước Việt Nam nên có bề dày lịch

sử - văn hóa lâu đời Với tiềm năng lớn về tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn, nơi đây có nhiều lễ hội dân gian đậm đà bản sắc dân tộc và rất nhiều di tích lịch sử, văn hóa mang đậm dấu ấn lịch sử và giá trị tâm linh Là một trong những tỉnh có vị trí địa lý quan trọng, điều kiện tự nhiên có nhiều ưu đãi, Vĩnh Phúc đang không ngừng phát huy nội lực, tập trung đầu tư phát triển kinh tế Trong những năm trở lại đây , là một tín hiệu đáng mừng cũng đang đặt ra những vấn đề cần được giải quyết

đó là vấn đề phát huy nhân tố con người trong vấn đề kinh tế của tỉnh được phát triển bền vững

Là tỉnh mới được tái lập, trong hơn 30 năm đổi mới, Vĩnh Phúc đã trở thành tỉnh tăng trưởng kinh tế nhanh, công nghiệp tương đối phát triển, đời sống vật chất

và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng cao, chỉ số HDI cũng được cải thiện rất đáng kể Tuy nhiên, bên cạnh đó, Vĩnh Phúc vẫn còn những hạn chế không nhỏ Đó là sự phân hoá giàu nghèo có dấu hiệu ngày càng tăng; giáo dục các cấp, các vùng miền còn nhiều bất cập; thực trạng y tế và chăm sóc sức khỏe cộng đồng còn chưa đạt tới trình độ kỳ vọng; đạo đức xã hội xuống cấp; những tệ nạn xã hội có dấu hiệu ngày càng phức tạp hơn trước, đó là những vấn đề khách quan Với vai trò quan trọng như vậy, nhân tố con người cần được tập trung phát huy tối đa, để đạt được hiệu quả cao nhất Mặc dù vậy, trên cơ sở tổng quan một số công trình nghiên cứu về nhân tố con người, phát huy nhân tố con người, chúng tôi thấy rằng, tuy đã

có rất nhiều công trình nghiên cứu công phu và hệ thống về nhân tố con người, nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống vấn đề phát huy nhân

tố con người trong phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay

Do đó việc nghiên cứu, tìm giải pháp khắc phục có hiệu quả những khuyết điểm, yếu kém trên nhằm thực hiện sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nước trong những năm tới thực sự là vấn đề rất cần thiết và cấp bách Vì những lí do trên, tác giả nhận thấy việc nghiên cứu về nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc là cần thiết Hơn nữa, việc làm rõ thực trạng phát huy nhân tố con người và đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế là một vấn đề cần được quan tâm sâu sắc Không những thế, đây

là một vấn đề mới, có giá trị và được khuyến khích cả về mặt lý luận và thực tiễn

Chính vì vậy, mà tác giả chọn đề tài: “ Phát huy nhân tố con người trong

phát triển kinh của tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay ” làm đề tài luận văn tốt nghiệp

ngành triết học, tác giả luận văn hi vọng góp phần nhận thức đúng vai trò của việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế của nước ta nói chung và Vĩnh Phúc nói riêng trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận văn

Con người với tất cả sức mạnh thể chất và tinh thần của mình là nguồn vốn của mọi nguồn vốn, là nguồn lực quan trọng nhất của mọi nguồn lực, là giá trị cao nhất của mọi giá trị Sớm ý thức rõ điều đó, ngay từ khi khởi xướng công cuộc đổi mới nói chung, thực hiện chiến lược đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nói riêng, Đảng ta đã xem phát huy nhân tố con người là chìa khoá của mọi thành công

Do tầm quan trọng đặc biệt của vấn đề nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế - xã hội Con người là chủ thể của mọi sáng tạo, mọi nguồn của cải vật chất

và văn hóa của các quốc gia Nó đòi hỏi phải phân tích một cách khoa học về giá trị lớn lao và ý nghĩa quyết định của nhân tố con người

Vấn đề “ Phát huy nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay ” đã có rất nhiều công trinh nghiên cứu khoa học đã đề cập Những kết quả nghiên cứu này có giá trị lịch sử nhất định Tuy nhiên, thực tiễn luôn vận động biến đổi và phát triển nên mọi kết luận tổng kết vẫn cần được bổ sung, phát triển

Những công trình, bài viết tiêu biểu xoay quanh vấn đề này là:

Ở nước ta, nhất là từ giữa những năm 80 khi bắt tay vào sự nghiệp đổi mới, chúng ta càng nhận ra vai trò đặc biệt của con người trong sự phát triển kinh tế - xã hội Do đó, đã có nhiều cuộc hội thảo khoa học, nhiều nhà khoa học tập trung nghiên cứu Với những công trình tiêu biểu như: Đề tài KX-07-13 "Về một số động lực phát triển kinh tế - xã hội hiện nay" do Lê Hữu Tầng chủ nhiệm; "Một số vấn đề

lý luận và thực tiễn" Bùi Đình Thanh chủ nhiệm Trên lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu tập trung ở vấn đề phát triển CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, thực hiện chính sách xã hội ở nông thôn, vai trò của nông nghiệp, nông thôn; xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm

Nguyễn Văn Sáu, “Phát huy nhân tố con người trong đổi mới quản lý kinh

tế”: Làm rõ cơ sở lý luận, yêu cầu thực tiễn của việc phát huy nhân tố con người

trong đổi mới quản lý kinh tế

Nguyễn Thị Phi Yến, tìm hiểu vai trò quản lý nhà nước đối với việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế: Nhân tố con người là tổng hợp tất cả những phẩm chất, tri thức, khả năng và năng lực của con người cùng mọi hoạt động sáng tạo của họ đã, đang và sẽ được xã hội sử dụng vì lợi ích của sự nghiệp phát triển con người cũng như hoàn thiện các điều kiện sống, điều kiện lao động, điều kiện làm việc của con người

Phạm Minh Hạc “Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công nghiệp

hoá, hiện đại hoá”, tác giả đã đưa ra những luận cứ, luận chứng dựa trên những

khảo sát thực trạng về phát triển con người Việt Nam trên bốn phương diện là trí tuệ, tẩm mỹ, đạo đức và thể chất và từ đó ông chỉ ra các định hướng lớn trong xây dựng con người ở Việt Nam phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Quy hoạch phát triển nhân lực Vĩnh Phúc giai đoạn đến năm 2020 xác định: nhân lực là nguồn lực quan trọng nhất để phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, là nhân tố quyết định sự thành công trong việc đưa Vĩnh Phúc trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 Từ đó, đề ra mục tiêu và định hướng phát triển nguồn nhân lực đến năm 2020 theo bậc đào tạo, theo ngành, lĩnh vực và từ đó đưa ra 07 giải pháp để thực hiện quy hoạch, bao gồm: nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về phát triển nhân lực; đổi mới và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về phát triển nhân lực; tăng cường năng lực cho các

cơ sở đào tạo và phát triển nhân lực của tỉnh; giải pháp huy động các nguồn lực; giải pháp về cơ chế chính sách phát triển nguồn nhân lực; nâng cao thể lực, kỹ năng nhân lực và mở rộng, tăng cường sự phối hợp và hợp tác để phát triển nhân lực Các giải pháp của quy hoạch là nội dung quan trọng để hoàn thành mục tiêu phát triển nguồn nhân lực trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc Ở đây, con người được xem là động lực của phát triển kinh tế, xã hội

Một số tạp chí liên quan đến đề tài:

Nguyễn Văn Tài (T2/2004) “ Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và phát

huy nhân tố con người ”, tạp chí Triết học số 2 Tác giả nói về vấn đề giải phóng

con người, đem lại hạnh phúc cho con người là mục đích cao nhất trong quá trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh Điều đó được chi phối bởi triết lý nhân văn mà Người đã khái quát là: Suy cho đến cùng, mọi vấn đề đều là vấn đề ở đời và làm người Theo đó, có thể nói, tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất con người chính là sự kế thừa và phát triển tinh hoa tư tưởng văn hóa nhân loại mà chủ yếu là tiếp thu và sáng tạo học thuyết Mác-Lênin về con người trong hoàn cảnh Việt Nam

Nguyễn Thành Trung (T7/2008) “ Vai trò của con người và vấn đề phát huy

nguồn lực con người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay”, tạp chí Triết học

số 7 Bài viết góp phần làm rõ thêm vai trò của con người đối với sự phát triển của

xã hội Trên cơ sở chỉ ra một số hạn chế về mặt chất lượng cũng như những bất cập trong việc khai thác nguồn lực con người, tác giả đã phân tích một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn lực con người và cơ chế phát huy nguồn lực đó trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam

Song, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào bàn về việc phát huy nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay dưới dạng một luận văn khoa học Chính vì vậy, trong luận văn này, tôi đã cố gắng tiếp thu kết quả đã đạt được của những công trình vừa nêu, nhằm tổng kết, đánh giá sự vận động, phát triển của nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc; trên cơ sở đó làm rõ những vấn đề đang đặt ra, tìm hướng giải quyết, đông thời khuyến nghị một số giải pháp có tính định hướng để thúc đẩy sự phát huy nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Vấn đề phát huy nhân tố con người trong

sự phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu, làm rõ những phát huy nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay Các số liệu liên quan tới đối tượng nghiên cứu giới hạn trong khoảng thời gian từ 2015 đến nay

5 Cơ sở lí luận, thực tiễn và phướng pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Cơ sở lí luận, thực tiễn

Cơ sở lí luận: Luận văn dựa vào quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin; tư

tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối của Đảng, chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát huy nhân tố con người

Cơ sở thực tiễn: Thực trạng phát huy nhân tố con người trong sự phát triển

kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay qua báo cáo tổng kết, các tài liệu, tư liệu của cơ quan chức năng ở địa phương và khảo sát của tác giả

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử

- Kết hợp sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: lôgic-lịch sử, phân tích-tổng hợp, quy nạp-diễn dịch

6 Đóng góp mới về khoa học của luận văn

Luận văn góp phần hệ thống hóa và làm rõ hơn vai trò của việc phát huy nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay, đề xuất

một số giải pháp nhằm phát huy nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế của địa phương trong thời gian tới

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn góp phần vào việc nghiên cứu những vấn đề lý luận về nhân tố con người, cung cấp một số luận cứ khoa học để các cấp có thẩm quyền có thể tham khảo trong hoạch định chủ trương, chính sách xây dựng, phát huy nhân tố con người trong sự phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc

Luận văn có thể làm tài liêu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy các môn lý luận chính trị tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp

Đề xuất một số giải pháp chủ yếu tiếp tục phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương, 6 tiết

Chương 1 Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh

Phúc hiện nay - Một số vấn đề lý luận

Chương 2 Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh

Phúc hiện nay: Thực trạng và những vấn đề đặt ra

Chương 3 Phương hướng và giải pháp tiếp tục phát huy nhân tố con người

trong phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian tới

CHƯƠNG 1 PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ CỦA TỈNH VĨNH PHÚC HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN

1.1 Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế

1.1.1 Quan niệm về nhân tố con người và phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế

1.1.1.1 Khái niệm nhân tố con người

Trong thời đại ngày nay, nguồn tài nguyên, của cải đích thực và quý giá nhất chính là con người Vì vậy, mục đích phát triển kinh tế xét đến cùng phải vì con người, cho con người, tạo môi trường thuận lợi để con người có cuộc sống hạnh phúc, có sức khỏe, và có cơ hội phát huy mọi năng lực sáng tạo Nhân tố con người đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội Trong lịch sử triết học, nhân tố con người là đề tài được đề cập rất phổ biến C.Mác và Ăngghen cho rằng: “ Lịch sử chẳng qua chỉ là hoạt động của con người theo đuổi mục đích của bản thân mình” [3, tr.141] Sự khác nhau căn bản giữa sự phát triển của xã hội và sự tiến hóa của tự nhiên là: “ trong lịch sử của xã hội, nhân tố hoạt động hoàn toàn chỉ là những con người có ý thức, hành động có suy nghĩ, hay nhiệt tình theo đuổi những mục đích nhất định, thì không có gì xảy ra mà lại không có ý định tự giác, không có mục đích mong muốn” [4, tr.435]

Nhân tố con người là sự thống nhất giữa hữu cơ của các mối quan hệ giữa mặt hoạt động với đặc trưng về năng lực, phẩm chất mang tính lịch sử - xã hội của con người, được biểu hiện và thực hiện trong quá trình hoạt động sáng tạo ra toàn

bộ đời sống vật chất và tinh thần để đáp ứng yêu cầu sống R.G.Janovski cho rằng, nhân tố con người “như là tổng hòa những khả năng, thuộc tính, tri thức, kinh nghiệm năng lực và thói quen đang phát triển của con người mà chúng biểu lộ trong hoạt động của con người và qua đó ảnh hưởng đến các quá trình xã hội” [8, tr.70] G.A.Emel’Janor coi nhân tố con người “ như là hoạt động của những con người riêng biệt, những năng lực và khả năng của họ do các nhu cầu và lợi ích cũng như tiềm năng trí lực và thể lực của mỗi con người quyết định” [16, tr.69-70] Có tác giả lại quan niệm:

Nhân tố con người là hế thống các yếu tố, các đặc trưng quy định vai trò của chủ thể tích cực, tự giác, sáng tạo của con người, bao gồm một chỉnh thể thống nhất giữa mặt hoạt động và tổng hòa các đặc trưng về phẩm chất, năng lực của con người trong một quá trình biến đổi và phát triển xã hội nhất định

Kế thừa những quan điểm trên, có thể hiểu nhân tố con người là hệ thống các thuộc tính, các đặc trưng quy định vai trò chủ thể tích cực, tự giác, sáng tạo của con người, bao gồm một chỉnh thể thống nhất giữa mặt hoạt động với tổng hòa những đặc trưng về trí lực, thể lực, tâm lực của con người trong quá trình phát triển lịch sử nhất định

Quan niệm trên khái quát được những phẩm chất xã hội căn bản nhất, đó là những “tố chất người” hay nhân tố “người” quy định vai trò chủ thể của con người trong quá trình biến đổi và phát triển của xã hội; đồng thời phản ánh được tính hệ thống, tính lịch sử-cụ thể và phát triển của nhân tố con người Nhân tố con người là cái để phân biệt giữa nhân tố “người” với các nhân tố kinh tế, chính trị, xã hội, tài nguyên thiên nhiên, vốn, và khẳng định vai trò của nhân tố “người” với các nhân

tố đó Nhân tố con người không thể tách khỏi sự hoạt động thực tiễn của con người, còn năng lực, phẩm chất, trí tuệ, đạo đức, nhân cách, kỹ năng… được thể hiện thông qua hoạt động và quy định vai trò chủ thể của con người

Có thể nói, nhân tố con người chính là sự thống nhất hữu cơ các mối quan hệ giữa các mặt trong hoạt động với các yếu tố đặc trưng về năng lực, phẩm chất xã hội của con người đặt trong quá trình hoạt động lao động, sáng tạo ra toàn bộ đời sống vật chất và tinh thần hiện thực Do đó, khi nghiên cứu nhân tố con người cũng cần nắm rõ nội dung cấu thành của nó: nhân tố con người được xem xét trên bình diện thể chất và tinh thần như sức khỏe và trí tuệ, năng lực và phẩm chất hay nhân

tố con người là sự kết hợp giữa trí lực, thể lực và tâm lực, nhân cách, đạo đức, khả năng sáng tạo, chất lượng - hiệu quả hoạt động và triển vọng của con người

Theo tác giả luận văn, khi nghiên cứu vấn đề nhân tố con người cần tập trung vào một số nội dung cấu thành cơ bản sau:

Một là, về trí lực - thể hiện ở năng lực trí tuệ, kiến thức, tri thức, trình độ học

vấn, kỹ năng, kỹ xảo,… Đây là cái nói lên tiềm lực văn hóa tinh thần của con người,

nó quyết định phần lớn khả năng sáng tạo của con người bởi “tất cả những gì thúc

đẩy con người hành động đều tất yếu phải thông qua đầu óc của họ” [4, tr.409] Nhưng để có những năng lực này, ngoài tư chất ban đầu, vai trò chủ yếu thuộc về giáo dục và đào tạo, vì nó là phương tiện hữu hiệu để phát triển trí tuệ và trang bị chuyên môn, nghề nghiệp, là “giá đỡ “ cho tiềm năng sáng tạo của con người

Hai là, thế lực - biểu hiện ở những yếu tố thuộc về thể chất của con người

như sức khỏe, chiều cao, cân nặng, tuổi thọ,…để đảm bảo cho con người phát triển, trưởng thành một cách bình thường hoặc có thể đáp ứng được những đòi hỏi về hao phí các sức lực thần kinh, bắp thịt trong lao động Do vậy, sức khỏe được coi là nguồn gốc của hạnh phúc, tài sản của mỗi con người, mỗi quốc gia và là động lực

để phát triển kinh tế, tạo nên sức mạnh của đất nước

Ba là, tâm lực - những yếu tố nói lên sức mạnh của ý chí, của tinh thần,

phẩm chất đạo đức, nhân cách, văn hóa tinh thần, lối sống, lí tưởng, niềm tin,…của con người Để hiểu một cách đúng đắn, toàn diện về nhân tố con người đòi hỏi phải quan tâm thích đáng đến yếu tố thế lực, trí lực, nhưng cũng cần coi trọng mặt đạo đức, nhân cách,…bởi đó là những yếu tố quan trọng làm nên giá trị của con người

Bốn là, khi nói đến nhân tố con người chính là nói đến con người với tính

cách là một thực thể hoạt động, là chủ thể cải tạo thế giới xung quanh và cải tạo các mối quan hệ xã hội Nhân tố con người trên phương diện kinh tế với tư cách là nguồn lực phát triển trong quan hệ tác động với các nguồn lực khác, là sức mạnh cộng đồng quốc gia, dân tộc

Năm là, hoạt động của con người xuất phát từ nhu cầu và lợi ích, do đó việc

quan tâm đến nhu cầu, lợi ích chính đáng của con người rất quan trọng

Từ sự phân tích trên, khái niệm nhân tố con người khá gần gũi và có quan hệ mật thiết với khái niệm con người Khái niệm “con người” rộng hơn, phong phú hơn bao gồm tổng hòa các phẩm chất tự nhiên, xã hội và đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học, cả khoa học tự nhiên lẫn khoa học nhân văn Còn khi nói đén nhân tố con người là nhấn mạnh cái cốt lõi, đặc trưng xã hội giữ vị trí trung tâm trong tiềm năng của con người; nhấn mạnh đến mặt chủ thể của hoạt động, của các mối quan hệ của con người Nhân tố con người còn nhấn mạnh đến mặt kinh tế, đến tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của con người, của cộng đồng người hay các thế hệ người trong xã hội Khi xem xét nhân tố con người, phải đặt nó trong các

mối qua hệ giữa con người với các nhân tố khác để tạo nên sự phát triển như: nhân

tố tự nhiên, nhân tố kỹ thuật, máy móc, môi trương, điều kiện lịch sử cụ thể cũng như các hoạt động phát triển con người

Xuất phát từ quan điểm mác-xit về con người cho thấy, khi con người là một thực thể tự nhiên - xã hội, con người nói chung biểu hiện ra trên nhiều phương diện Chẳng hạn, con người tồn tại với tư cách là một nguồn tài nguyên đặc biệt, tài nguyên con người; con người tồn tại với tư cách là một một nguồn lực đặc biệt hay nguồn lực con người, hoặc tồn tại với tư cách là một nhân tố thúc đẩy đời sống kinh

tế - xã hội gọi là nhân tố con người…Bởi vậy, khái niệm nhân tố con người là sự tiếp tục triển khai quan điểm của triết học Mác-Lênin về con người Theo Mác, con người là một thực thể có sự thống nhất giữa mặt sinh học và mặt xã hội Tức là không có con người thuần túy tự nhiên, con người phải được đặt trong các mối quan

hệ xã hội, chỉ khi ấy thì bản chất của con người mới được bộc lộ.Trong những

“Luận cương về Phoiơbắc”, C.Mác khẳng định: Bản chất con người không phải là cái trừu tượng cố hữu của cá nhân riêng biệt Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hòa những quan hệ xã hội Theo quan niệm của Mác, con người được biểu hiện ra rất nhiều phương diện như là tài nguyên con người - tài nguyên đặc biệt, nguồn lực con người - động lực đặc biệt của xã hội hay là nhân tố con người - với tư cách là một nhân tố để thúc đẩy sự phát triển của xã hội

Như vậy, có thể thấy rằng khái niệm nhân tố con người là sự tiếp tục triển khai quan điểm của triết học Mác-Lênin về con người Có rất nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm nhân tố con người, tùy thuộc vào góc độ nghiên cứu, song có thể hiểu nhân tố con người là tổng thể các yếu tố có liên quan đến con người, là sự thống nhất biện chứng giữa các mặt chủ quan và khách quan để tạo nên năng lực, phẩm chất và trí tuệ con người được hình thành và phát huy tác dụng vào trong thực tiễn sản xuất vất chất hay quá trình phát triển kinh tế xã hội của mỗi cộng đồng, quốc gia trong mỗi giai đoạn lịch sử nhất định

Nhân tố con người là nhân tố hàng đầu trong sự phát triển kinh tế, song nó không thể tạo ra sức mạnh to lớn nếu không được phát huy, vậy việc phát huy nhân

tố con người chính là việc đào tạo, bồi dưỡng và làm tăng nguồn lực con người về thể lực, trí lực, và phẩm chất đạo đức, khai thác có hiệu quả yếu tố đó trong quá

trình học tập, lao động, chiến đấu, bảo vệ tổ quốc

1.1.1.2 Khái niệm phát triển kinh tế

Phát triển kinh tế là quá trình chuyển đổi kinh tế có liên quan đến việc chuyển biến cơ cấu của nền kinh tế thông qua quá trình công nghiệp hóa, tăng tổng sản phẩm trong nước và thu nhập đầu người Nói chung, các nước đang phát triển được đặc trưng bởi nền sản xuất tự cấp tự túc là chính , chủ yếu là nông nghiệp và mức thu nhập thấp Các nước phát triển được đặc trưng bởi các ngành chế biến và dịch vụ lớn, mức thu nhập đầu người cao Phát triển kinh tế là sự biến đổi kinh tế theo chiều hướng tích cực dựa trên sự biến đổi cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu của các yếu tố cấu thành nền kinh tế

Như vậy, đã có phát triển kinh tế là bao hàm nội dung của sự tăng trưởng kinh tế, nhưng nó được tăng trưởng theo một cách vượt trội so sự đổi mới khoa học công nghệ, do năng suất xã hội cao hơn hẳn và có cơ cấu kinh tế hợp lí và hiệu quả hơn hẳn

Do đó, khái niệm phát triển kinh tế bao gồm:

Trước hết là sự tăng thêm về khối lượng của cải vật chất, dịch vụ và sự tiến

bộ về cơ cấu kinh tế và đời sống xã hội

Tăng thêm quy mô sản lượng và tiến bộ về cơ cấu kinh tế xã hội là hai mặt vừa phụ thuộc lại vừa độc lập tương đối của lượng và chất

Sự phát triển là một quá trình tiến hóa theo thời gian do những nhân tố nội tại của nền kinh tế quyết định Có nghĩa là người dân của quốc gia đó phải là những thành viên chủ yếu tác động đến sự biến đổi kinh tế của đất nước

Kết quả của sự phát triển kinh tế là kết quả của một quá trình vận động khách quan, còn mục tiêu kinh tế đề ra là thể hiện sự tiếp cận tới các kết quả đó

Tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế gắn liền với quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa của mỗi quốc gia, là bước đi tất yếu của mọi sự biến đổi kinh tế

từ thấp đến cao, theo xu hướng biến đổi không ngừng

1.1.1.3 Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế

Hiện nay phát triển kinh tế được xác định là chiến lược ưu tiên hàng đầu của hầu hết các quốc gia trên thế giới Một trong những cơ sở, nền tảng quan trọng nhất

để thực hiện chiến lược phát triển đó là nhân tố con người Lịch sử phát triển xã hội

đã chứng minh rằng, trong một giai đoạn, con người là yếu tố đóng vai trò quyết định sự phát triển theo chiều hướng tiến bộ của xã hội Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác đã hoàn toàn đúng khi khẳng định rằng, sự phát triển của xã hội không phải do bất kỳ một lực lượng siêu nhiên nào, mà chính con người sáng tạo nên lịch

sử của mình - lịch sử xã hội loài người Nhận thức rõ vai trò to lớn của nhân tố con người, trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước theo định” hướng xã hội chủ nghĩa vì “ dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đến mạnh đến nhân tố con người, coi đó là nhân tố nội sinh quan trọng nhất cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước

Với sự ra đời của triết học Mác, vấn đề con người đã được nhìn nhận, đánh giá và lý giải một cách sâu sắc, khoa học và toàn diện Đặc biệt, triết học đã có những phân tích hết sức đúng đắn và khoa học về vị trí, vai trò của con người đối với sự phát triển kinh tế Vai trò quan trọng không thể thay thế của con người trong tiến trình phát triển lịch sử thể hiện tập trung trên một số điểm cơ bản sau:

Trước hết, bằng hoạt động cải biến tự nhiên theo nhu cầu mục đích của mình, đối tượng hóa lực lượng bản chất của mình thông qua thực tiễn, con người đã tự khẳng định và thể hiện vai trò động lực đối với sự phát triển kinh tế Nhờ hoạt động lao động , con người không chỉ tạo nên bước chuyển quan trọng của mình, “tách” khỏi thế giới động vật để trở thành con người theo đúng nghĩa của từ này, mà còn “

tự nhân đôi mình lên một cách tích cực, một cách hiện thực” như C.Mác đã khẳng định V.I.Lênin cũng chỉ rõ rằng, con người là nhân tố quyết định, làm biến đổi thế giới bằng chính những hành động thực tiễn của mình Trên cơ sở thực tiễn, nhận thức của con người về hiện thực khách quan ngày càng đầy đủ hơn, sâu sắc hơn, tiếp cận gần hơn bản chất của khách thể bằng cách sáng tạo hệ thống những khái niệm, phạm trù và sử dụng chúng như những phương tiện nhận thức thế giới Quá trình vươn lên không ngừng trong nhận thức, phản ánh thế giới khách quan cũng chính là quá trình con người tích cực hóa năng lượng tư duy của mình thông qua sự trừu tượng hóa, khái quát hóa, suy lý lôgic để nắm bắt những quy luật vận động, phát triển của thế giới

Trên cơ sở đó, con người vận dụng những hiểu biết, trí thức về thế giới vào hoạt động thực tiễn nhằm cải biến thế giới, phục vụ lợi ích của mình Chính con

người từng bước nhận thức, khám phá những thuộc tính, bản chất, quy luật, sức mạnh của tự nhiên và đã vận dụng, sử dụng chúng để cải biến tự nhiên theo mục đích của mình Nhờ con người mà tự nhiên hoang sơ đã trở thành tự nhiên nhân tạo, thành thế giới tự nhiên mang tính người với những đặc tính hoàn toàn mới; đến lượt

nó, giới tự nhiên đã hòa nhập vào đời sống xã hội của con người như một thành tố không thể thiếu Đồng thời, trong quá trình tác động vào giới tự nhiên, con người có thể hoàn thiện mọi tố chất: thể chất, trí tuệ, tình cảm, tâm lý của mình để ngày càng thể hiện đầy đủ tư cách một thực thể thống nhất giữa cái tự nhiên - sinh học với cái

xã hội - văn hóa

Thứ nhất, do có năng lực nhận thức và cải tạo thế giới, con người đóng vai

trò là chủ thể hoạt động sáng tạo lịch sử, làm cho lịch sử hoạt động theo hướng tiến

bộ Lịch sử nhân loại chính là lịch sử hoạt động của con người Con người là chủ thể tích cực trong quá trình phát triển xã hội và sáng tạo ra lịch sử của chính mình

Họ là chủ thể của các quan hệ kinh tế - xã hội và mọi giá trị tinh thần của xã hội Trong các cuộc cách mạng xã hội, con người luôn đứng ở vị trí trung tâm, là lực lượng tiến hành cuộc đấu tranh đưa xã hội sang một giai đoạn phát triển mới, tiến

bộ hơn Đó chính là vai trò tích cực của nhân tố con người trong phát triển kinh tế này bằng hình thái kinh tế khác cao hơn Nói cách khác, thông qua quá trình đó, con người đã sáng tạo, “ viết nên” lịch sử của mình, của xã hội loài người

Thứ hai, trong quan hệ so sánh với các nhân tố khác của sự phát triển kinh tế,

con người đóng vai trò là nhân tố quan trọng nhất; hơn thế, còn là nhân tố vô tận, có thể khai thác không bao giờ cạn Như chúng ta đã biết, sự phát triển kinh tế luôn cần đến một hệ thống các nguồn lực khác nhau, như là tài nguyên thiên nhiên, vốn, lao động,… Trong đó, con người thể hiện như một nguồn tài nguyên quý giá nhất Các nguồn lực vật chất ngoài con người đương nhiên là cần thiết cho sự phát triển, song chúng là những nguồn lực hữu hạn, nghĩa là có thể bị cạn kiệt và một số trong đó không thể tái tạo được; hơn nữa, chúng cũng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được kết hợp với nhân tố con người Trong khi đó, nhân tố con người có những tiềm năng nổi trội hơn hẳn

Như vậy, có thể thấy nhân tố con người đóng vai trò cực kỳ to lớn trong lịch

sử phát triển của nhân loại Một mặt, trong toàn bộ các nhân tố hợp thành cơ thể xã

hội, con người luôn đứng ở vị trí trung tâm; mặt khác, trong hệ thống động lực thúc đẩy lịch sử xã hội phát triển, con người là động lực cơ bản, quan trọng nhất và đóng vai trò quyết định

Trong lịch sử tư tưởng Việt Nam, cũng đã có nhiều nhà tư tưởng lớn sớm nhận rõ và luôn đề cao vai trò của con người, của quần chúng nhân dân Chẳng hạn, Nguyễn Trãi đã từng ví sức dân như nước, đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng

là dân Vận dụng sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và kế thừa những giá trị tinh hoa trong truyền thống tư tưởng của dân tộc về con người, trong suốt tiến trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đặc biệt là trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi con người là vốn quý nhất Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định rằng, trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của toàn dân Quan điểm đó thể hiện sự tin tưởng của Đảng và của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào sức mạnh vô địch, tuyệt đối của quần chúng nhân dân - những người làm nên lịch sử của dân tộc Thực tế cho thấy, những thắng lợi to lớn, những thành tựu vẻ vang của cách mạng Việt Nam giành được trong cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa luôn gắn liền với vai trò của quần chúng nhân dân, với phương thức phát huy, sử dụng nhân tố con người một cách đúng đắn và hiệu quả của Đảng

Như vậy, phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế là làm bộc lộ, khai thác, sử dụng và tỏa sáng những phẩm chất, năng lực vốn có của mỗi con người và cộng đồng người với tư cách là những chủ thể đặc biệt để phát triển kinh

tế đáp ứng nhu cầu và lợi ích của xã hội trong lịch sử nhất định

1.1.2 Những nội dung cơ bản về việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc

1.1.2.1 Khai thác, sử dụng nhân tố con người một cách hợp lý, hiệu quả theo hướng khơi dậy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của con người Vĩnh Phúc

Phát huy nhân tố con người nhằm khơi dậy năng lực, tính năng động sáng

tạo của con người trong phát triển kinh tế Sự phát triển của KH-CN, sự năng động của nền kinh tế, quá trình hội nhập và toàn cầu hóa đang làm cho việc rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển của các nước trở nên hiện thực hơn KH- CN trở

thành động lực cơ bản trong phát triển kinh tế và có thể khẳng định, trong mọi lĩnh vực, ở mọi thời điểm, con người vẫn đóng vai trò trọng tâm KH-CN càng phát triển càng chứng tỏ con người có sức mạnh phi thường Do đó, cần thiết và tất yếu có những biện pháp tác động thích hợp để khơi dậy những tiềm năng của con người, làm cho sức mạnh tiềm ẩn của con người được thể hiện mạnh mẽ và tạo ra nguồn lực nội sinh nhằm mục đích phục vụ tốt cho đời sống của chính con người Garry Becker, người Mỹ được giả thưởng Nobel kinh tế năm 1992, khẳng định rằng: “ Không có đầu tư nào mang lại nguồn lợi lớn như đầu tư vào nguồn nhân lực, đặc biệt là đầu tư cho giáo dục”

Xu hướng phát triển kinh tế hiện nay mang tính chất toàn cầu hóa Mỗi nước muốn kinh tế phát triển phải chủ động hội nhập, cạnh tranh thương mại nên đòi hỏi phải có hàm lượng chất xám cao mới có thể thu hút được vốn đầu tư nước ngoài, đẩy nhanh được tăng trưởng kinh tế, tránh tụt hậu Trên thế giới khoa học-kỹ thuật phát triển mạnh, đòi hỏi phải có lực lượng lao động trình độ cao mới tiếp thu, áp dụng để phát triển kinh tế Điều đó đòi hỏi phải nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo Mọi động lực thúc đẩy con người hành động đều phải thông qua năng lực sáng tạo của họ Sức mạnh sáng tạo từ trí tuệ của con người được biểu hiện ở trình độ phát triển của KH-CN

Chất lượng nhân tố con người được nâng lên ( học vấn, kỹ năng nghề nghiệp, sức khỏe, khả năng nhận thức, hoạt động,…) là tiền đề thành công của các nước công nghiệp hóa mới thành công như: Singapore, Hàn Quốc Nhưng cũng có nhiều bài học thất bại khi một nước sử dụng công nghệ ngoại nhập tiên tiến nhưng thiếu đội ngũ kỹ thuật viên và công nhân lành nghề, do đó không thể ứng dụng được các công nghệ mới Do đó không có sự lựa chọn nào khác, hoặc là phải chịu sự tụt hậu

so với các nước khác Thực tế cho thấy, không có một nước giàu có nào đạt được tỷ

lệ tăng trưởng kinh tế cao trước khi đạt được mức phổ cập giáo dục phổ thông

Hiện nay, nhiều nước trên thế giới đã bước vào nền kinh tế hậu công nghiệp - kinh tế trí thức, nghiên cứu và sử dụng kinh tế tri thức vào trong quá trình phát triển đất nước Tri thức tức là các thành tựu khoa học, trở thành sản phẩm có giá trị kinh

tế cao hơn nhiều so với các sản phẩm vật chất khác, tạo ra giá trị mới ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong thu nhập quốc nội Trí tuệ trở thành động lực cho toàn

bộ tương lai của nhân loại, thúc đẩy sự tiến bộ vừa sâu vừa rộng của xã hội trên nền tảng KH-CN để tạo ra mức tăng trưởng kinh tế mới, hiếm thấy so với trước đây Cho nên cần phải thấy được vai trò quyết định của con người trong quá trình phát triển kinh tế: “ Vô luận việc gì đều do người làm ra, và từ nhỏ đến to, từ gần đến xa đều như thế cả” [5, tr.18]

Sức mạnh của nhân tố con người trong phát triển kinh tế phụ thuộc không chỉ

ở số lượng, chất lượng và cơ cấu nguồn lao động mà còn ở chỗ nguồn lao động đó được khai thác, sử dụng hiệu quả, hợp lý như thế nào Khai thác, sử dụng nhân tố con người chính là việc biết tận dụng những thế mạnh, tiềm năng của mỗi con người, cộng đồng người - đó là những yếu tố trí lực, thể lực, tâm lực tự nhiên vốn

có hay được tạo lập nên bởi xã hội bằng các phương diện như chính sách xã hội, tạo môi trường thuận lợi để có nguồn nhân lực đủ cả về chất lượng, số lượng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế

Khi nói đến việc khai thác, sử dụng con người theo hướng khơi dậy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, con người, trước hết là nói đến sự tạo công ăn việc làm cho

xã hội nói chung, cho người lao động nói riêng Vì càng tạo được nhiều công ăn việc làm cho xã hội thì càng chứng tỏ việc khai thác, sử dụng những năng lực vốn

có trong con người đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế của đất nước được bao hàm Việc làm là một phương thức hữu hiệu nhất để có thể khai thác hết mọi tiềm năng ở mỗi cá nhân con người Thông qua quá trình lao động, con người sẽ thể hiện được những khả năng của mình, tạo ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu sống và tồn tại của xã hội, vì chỉ thông qua lao động sản xuất con người mới có thể tồn tại và phát triển Do đó, cần đảm bảo cho mọi người có khả năng lao động đều có cơ hội có việc làm, tiến tới việc làm ổn định và phù hợp với khả năng và năng lực cá nhân Đồng thời, việc tổ chức lao động xã hội hợp lý rất cần thiết, vì dù có được đội ngũ lao động có đủ cả về chất lượng và số lượng nhưng tổ chức, phân công lao động hợp lý, đúng với nghề nghiệp chuyên môn, phù hợp với trình độ chuyên môn và sở thích sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy, khơi dậy, tạo sức mạnh cho con người hăng say, sáng tạo, chủ động trong lao động sản xuất, phát minh ra những thành tựu mới về khoa học - công nghệ Vì thế, chính sách tuyển dụng và sử dụng lao động phải gắn với thực tiễn cơ chế thị trường, thiết thực với tiềm lực của mỗi người lao

động: thu hút lao động đã qua đào tạo và chưa qua đào tạo để sử dụng nguồn lao động này tham gia trong các ngành kinh tế khác theo khả năng và năng lực của họ, nhất là lực lượng lao động ở vùng nông thôn, lao động chưa qua đào tạo tay nghề; tạo việc làm ở các vùng nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, tạo môi trường hay việc làm phù hợp với khả năng, năng lực, năng khiếu, tay nghề trên cơ sở nhu cầu của thị trường, của xã hội; trọng dụng nhân tài, tạo những điều kiện, phương tiện thuận lợi để khai thác tốt nhất lao động trình độ cao; tuyển chọn, đánh giá, sắp xếp

và đề bạt chính xác phù hợp với sở thích, nghề nghiệp chuyên môn hoặc trình độ của người lao động là động lực rất lớn, có tác động khơi dậy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của nhân tố con người

Ngoài ra, việc vận dụng về mặt thể lực, thể chất, sức khỏe của lực lượng lao động, việc xây dựng môi trường lao động xã hội thuận lợi và phù hợp với thể lực và lứa tuổi của người lao động, đặc biệt là nắm được yếu tố tâm lý, thể lực, sức khỏe

và lứa tuổi của lực lượng lao động là rất quan trọng, vì khi nắm được và tạo điều kiện thuận lợi để phát huy nó, sẽ là những động lực có sức kích thích lớn đối với việc phát huy những yếu tố tích cực, chủ động, sáng tạo, tiềm ẩn trong nhân tố con người Nếu khai thác, sử dụng nhân tố con người hiệu quả và hợp lý sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế

1.1.2.2 Đào tạo, bồi dưỡng nhân tố con ngưới theo hướng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế của Vĩnh Phúc

Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế, vấn đề trọng tâm nhất là mặt trí lực Đó là trình độ phát triển dân trí chung của xã hội, bao gồm trình độ học vấn, trình độ phát triển của văn hóa, khoa học, kỹ thuật, kỹ năng… có tác động trực tiếp, quyết định mức độ, hiệu quả của nhân tố con người trong yêu cầu phát triển kinh tế Điều đó càng đúng khi “ khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp”, tỷ trọng trí tuệ trong giá trị sản phẩm ngày càng chiếm ưu thế Do vậy, theo xu thế của thời đại, sức mạnh trí tuệ của người lao động đã và đang trở thành một nhân tố quyết định việc hiện đại hóa lực lượng sản xuất Người ta có thể căn cứ vào số lượng lao động có trình độ để đánh giá mức độ phát triển kinh tế Cho nên, việc đào tạo, bồi dưỡng con người về trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, khoa học - kỹ thuật và công nghệ là yếu tố rất quan trọng trong phát huy nhân tố con người Trình

độ học vấn thể hiện ở chất lượng của nhân tố con người, là một trong những điều kiện quan trọng ảnh hưởng đến việc phát huy nhân tố con người ở tỉnh Vĩnh Phúc Cái quan trọng nhất, có ý nghĩa quyết định chất lượng người lao động là trí tuệ, tri thức, hiểu biết khoa học kỹ thuật, công nghệ, kinh tế,… C.Mác đã lưu ý: “ Sự ngu dốt là sức mạnh ma quỷ và chúng ta lo rằng, nó sẽ còn là nguyên nhân của nhiều bi kịch khác nữa” [20, tr.364-365]

Sức mạnh trí tuệ được phân tích qua sức mạnh của khoa học - kỹ thuật và công nghệ, nhờ có sức mạnh của KH-CN, con người ngày càng cải tạo tự nhiên hiệu quả hơn Tuy nhiên, sự ra đời của “trí tuệ nhân tạo” không có nghĩa là vị trí của con người bị đẩy xuống hàng thứ yếu trong lực lượng sản xuất, càng không thể gạt con người ra khỏi quá trình sản xuất

Phát triển con người về mặt trí tuệ, nâng cao dân trí, đào tạo, bồi dưỡng nhân tài, khai thác tốt nhất tiềm năng trí tuệ của dân tộc và thời đại là vấn đề đang được các nước trên thế giới quan tâm Hồ Chí Minh đã nhận định: “ Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì nhất định phải có học thức Cần phải học văn hóa, chính trị, kỹ thuật, cần phải học lý luận Mác - Lênin” Chất lượng của nhân tố con người là do trình độ học vấn quy định, vì vậy trình độ học vấn là vấn đề sống còn của các quốc gia, dân tộc, biểu hiện sự thành công và thất bại trong chiến lược con người

Đào tạo, bồi dưỡng con người ngoài việc đào tạo, bồi dưỡng về trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, khoa học, kỹ thuật và công nghệ, còn phải coi trọng việc đào tạo, bồi dưỡng về mặt tâm lực Đó là những phẩm chất, năng lực, đào tạo, đạo đức, khả năng nhận thức và hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người để con người có thể góp hết tài năng vào phát triển kinh tế Đào tạo, bồi dưỡng con người là làm cho họ có những năng lực, phẩm chất xứng đáng, đáp ứng yêu cầu phát triển Mọi cương vị của con người trong xã hội, năng lực, phẩm chất của họ đều

in đậm vào sự phát triển kinh tế Việc xây dựng đội ngũ lao động có ý thức tổ chức, đạo đức, trách nhiệm cao là một tiêu chuẩn cần thiết của người lao động Đặc biệt, những người có cương vị xã hội càng cao, năng lực và phẩm chất của họ càng in đậm

và ảnh hưởng đến những người dưới quyền của họ và quá trình phát triển đất nước Con người nếu chỉ có tài mà không có đức thì nguy cơ sử dụng cái tài đó để đạt được mục đích ích kỷ cá nhân, hy sinh lợi ích của cộng đồng là điều dễ xảy ra Ngược lại,

nếu con người chỉ có đức mà không có tài sẽ không có khả năng điều khiển sự hoạt động của mình, của tổ chức trong lao động sản xuất, nhất là trong cơ chế thị trường

Và càng nguy hiểm, nếu con người thiếu cả tài và đức

1.1.2.3 Tạo động lực để con người phát huy năng lực trong phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc

Trong việc tạo động lực cho con người phát triển hết năng lực của mình, đòn bẩy chính là lợi ích và môi trường xã hội lành mạnh, chính sách xã hội hợp lý, đảm bảo công bằng xã hội Đây sẽ là những đòn bẩy để phát huy hết năng lực con người trong phát triển kinh tế Do vậy, việc nâng cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo của con người thông qua sự tác động của lợi ích là một trong những phương thức cơ bản Nhu cầu và lợi ích là động lực bên trong của tính tích cực, của hứng thú, thúc đẩy con người hoạt động Trong số những lợi ích mà con người hướng tới thì lợi ích vật chất giữ vai trò quan trọng C.Mác và Ph.Ăngghen cho rằng: “ xét đến cùng, đều xoay quanh vấn đề giải phóng về kinh tế” [4, tr.441] Như vậy, chúng ta cần phải biết kết hợp hài hòa giữa nhu cầu, lợi ích cá nhân với nhu cầu, lợi ích xã hội Lợi ích cá nhân chân chính được định hướng đúng đắn sẽ là một bộ phận hợp thành của lợi ích cộng đồng, dân tộc, xã hội; còn lợi ích cộng đồng, dân tộc, xã hội được thể hiện và thực hiện qua lợi ích cá nhân Lợi ích chân chính của người lao động chính là động lực mạnh nhất của sự phát triển kinh tế; nếu hiểu sai mối quan hệ biện chứng giữa lợi ích cá nhân chính đáng và lợi ích cộng đồng, dân tộc, xã hội, sẽ dẫn đến phiến diện, sai lầm trong hoạt động thực tiễn

Ngoài ra, cần tạo lập môi trường xã hội thuận lợi cho sự hoạt động cũng như tạo điều kiện thích hợp để con người có thể phát huy tối đa tính tích cực của mình Thực chất của điều này là hệ thống chính sách xã hội phải luôn được hoàn thiện, chính sách đúng đắn và hợp lý là môi trường, là động lực kích thích sự phát triển của cá nhân, cộng đồng người theo xu hướng tiến bộ Ngược lại, các chính sách không phù hợp, điều kiện môi trường không hợp lý sẽ là tác nhân kìm hãm tính năng động, sáng tạo, năng lực trong hoạt động thực tiễn của chủ thể, làm thui chột năng lực và tư duy sáng tạo của con người Tạo môi trường tâm lý xã hội thuận lợi, điều quan trọng nhất là đưa ra những chính sách kinh tế đúng đắn, vừa phù hợp với điều kiện và khả năng hiện thực xã hội, vừa kịp thời đáp ứng những nhu cầu, tâm

tư, nguyện vọng của quần chúng, để tạo ra tâm lý an tâm, phấn khởi, tích cực của người lao động

Để tạo động lực cho con người phát huy hết tiềm năng trong phát triển kinh

tế, yêu cầu về dân chủ và công bằng xã hội trong khuôn khổ được pháp luật bảo đảm, được mọi người chấp nhận đang là vấn đề cấp bách Nó thực sự là động lực mạnh mẽ kích thích tính tích cực, năng động, sáng tạo của con người trong phát triển kinh tế Con người hoàn toàn có thể và cần đạt được sự bình đẳng về xã hội, về địa vị xã hội, nhưng lại không thể bình đẳng về năng lực, về thể chất và về trí tuệ, nghĩa là không bình đẳng về khả năng cống hiến Vì thế, sẽ không công bằng nếu giải quyết vấn đề lợi ích theo kiểu bình quân chủ nghĩa Thứ bình quân đó làm cho người lao động kém hăng hái với công việc, do đó làm suy giảm, thậm chí triệt tiêu động lực của sự phát triển kinh tế

Trong quá trình xây dựng và phát triển của tỉnh Vĩnh Phúc, cần dựa vào thế mạnh và năng lực của chính con người Vĩnh Phúc, phát huy cao độ những giá trị, phẩm chất, sự năng động sáng tạo của con người Phát huy nhân tố con người vừa là vấn đề cấp bách, vừa là vấn đề chiến lược của công cuộc đổi mới và quá trình phát triển tỉnh Vĩnh Phúc, mà thể hiện như sau:

Một là, nhân tố con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc

đổi mới Công cuộc đổi mới đã đem lại những điều mong muốn cho con người, đồng thời khơi dậy ở con người niềm tự hào, lòng tin, ý chí và nhiệt tình cách mạng

để con người tự mình làm nên tất cả và tạo điều kiện thuận lợi để mỗi cá nhân, mỗi thành viên trong xã hội phát triển tài năng sáng tạo của mình Phát huy nhân tố con người có ý nghĩa quan trọng vì chính nó sẽ tạo ra sức mạnh để giúp chúng ta vượt qua những thử thách gay go, phức tạp của nên kinh tế thị trường và có thể khắc phục những tác hại làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tế Trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước, tỉnh Vĩnh Phúc rất coi trọng con người Nhận thức rõ

về vai trò, vị trí của nhân tố con người trong quá trình phát triển của lịch sử, tỉnh Vĩnh Phúc khẳng định: “ mục tiêu của chúng ta là tất cả vì sự ấm no, hạnh phúc của con người ”

Vì con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho sự phát triển; do đó, cần phải tạo điều kiện thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng nhân tố con người, nhất là

xây dựng đội ngũ con người phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng tạo về đạo đức, trở thành động lực trong phát triển kinh

tế Đồng thời, coi trọng việc phát hiện, bồi dưỡng trọng dụng và tôn vinh nhân tài, phát triển con người phải đi đôi với sử dụng có hiệu quả nguồn lực đó Đào tạo cần được thực hiện kết hợp với xây dựng cuộc sống hạnh phúc, dân chủ, công bằng, văn minh Chủ nghĩa Mác-Lênin đã chỉ ra rằng: “ muốn làm cách mạng thành công, đảng của giai cấp công nhân phải tuyệt đối dựa vào nhân dân ” [10, tr.49]

Trong sự nghiệp đổi mới, tỉnh Vĩnh Phúc đã lấy đổi mới kinh tế làm trung tâm, chuyển từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước và đa dạng hóa hình thức sở hữu mà đã góp phần khai thác năng lực, phẩm chất và giá trị của nhân tố con người vào trong việc phát triển đất nước ngày một nhiều Ngày nay, việc phát triển sản xuất hàng hóa là yêu cầu tất yếu của phát triển xã hội và đã được tỉnh Vĩnh Phúc đặt ra như một trong những chủ trương lớn

để phát triển kinh tế và được các cấp, các ngành quan tâm triển khai thực hiện Điều

đó đã được điều kiện cho sự phát huy tính chủ động sáng tạo của con người, tạo ra mối quan hệ sở hữu có chủ thể chịu trách nhiệm, có động lực nội tại cho cá nhân hoạt động sáng tạo

Hai là, vấn đề con người, phát huy năng lực sáng tạo của con người đang là

vấn đề trung tâm của thời tại Hiện nay, dân tộc, đất nước nào biết kế thừa và tiếp thu tri thức của nhân loại thì dân tộc đó thành công Từ thế kỷ XX đến nay, nhiều tổ chức, nhiều học giả trên thế giới đã đánh giá thế kỷ này là thế kỷ cách mạng KH-

CN tiến nhanh chưa từng có, có giá trị sản xuất vật chất tăng gấp nhiều lần so với các thế kỷ trước, kinh tế phát triển mạnh mẽ Trong bối cảnh đó, trình độ dân trí và tiềm lực khoa học, công nghệ trở thành nhân tố quyết định sức mạnh và vị thế của mỗi quốc gia trên thế giới Sự lạc hậu về giáo dục sẽ phải trả giá đắt trong hiện tại

và tương lai; kinh tế tri thức ngày càng có vai trò nổi bật trong quá trình phát triển đất nước, nhất là sự phát triển của lực lượng sản xuất Tỉnh Vĩnh Phúc nhận thức rõ điều đó và rất coi trọng vai trò nhân tố con người: “ Chúng ta phải xây dựng nên tất

cả mọi thứ… nhưng cái cơ bản nhất trong đó là xây dựng lực lượng sản xuất mới và con người mới… để có thể đủ khả năng đảm nhiệm trong việc quản lý nhà nước, quản lý xã hội…”

Toàn cầu hóa đang là một xu thế khách quan, ngày càng lôi cuốn nhiều nước tham gia Trí tuệ con người là tài nguyên quý giá của quốc gia Vì vậy, việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài là vấn đề có tầm quan trọng chiến lược, là yếu tố quyết định tương lai của mỗi quốc gia Phát triển là

sự cần thiết và là nghĩa vụ của Đảng và Nhà nước, là sự đòi hỏi cấp bách của toàn dân Phát triển phải lấy việc phát triển kinh tế làm trung tâm, nhưng cái không thể thiếu trong quá trình phát triển kinh tế là phát triển con người Tỉnh Vĩnh Phúc khẳng định: “ phát triển kinh tế phải đi đôi với phát triển con người, đào tạo con người về tri thức, đạo đức…”[17, tr.45] Trong thời đại ngày nay, cuộc cách mạng KH-CN hiện đại đưa nền kinh tế chủ yếu dựa vào tài nguyên, lao động, máy móc chuyển mạnh sang nền kinh tế dựa vào trí tuệ con người Tri thức trở thành yếu tố của lực lượng sản xuất, trong nền kinh tế tri thức đòi hỏi nguồn lực cần phải được thay đổi Bất cứ quốc gia nào, dân tộc nào muốn đi lên phải chú ý đến vấn đề phát huy tính năng động, sáng tạo của con người

1.1.2.4 Phát huy nhân tố con người chính là phát huy chủ thể phát triển kinh tế của tỉnh Vĩnh Phúc

Nhân tố con người là yếu tố lực lượng sản xuất hàng đầu Nhân tố con người vừa là phương tiện sáng tạo ra mọi giá trị của cải vật chất và tinh thần, sáng tạo và hoàn thiện ngay chính bản thân mình, đồng thời vừa là chủ nhân sử dụng có hiệu quả mọi tài sản vô giá ấy Nhân tố con người là yếu tố năng động, sáng tạo nhất của quá trình sản xuất và nhân tố trung tâm của con người chính là sức lao động bao gồm trí lực, thể lực Không có người lao động nào trong quá trình sản xuất vật chất lại không cần đến lao động thể lực và cũng trong quá trình hoạt động sản xuất này người lao động cần phải áp dụng những kiến thức, trí tuệ nhất định vào trong hệ thống sản xuất, người lao động là chủ thể của quá trình lao động sản xuất với sức mạnh và kỹ năng lao động, sử dụng tư liệu lao động, trước hết là công cụ lao động tác động vào tư liệu lao động

Do vậy, khi đề cập đến vấn đề lực lượng sản xuất - nhân tố quyết định sự vận động của nền sản xuất, suy cho cùng người lao động vẫn là yếu tố quan trọng nhất, quyết định nhất Trong lực lượng sản xuất, tư liệu sản xuất chỉ trở thành lực lượng tích cực, cải biến đối tượng khi nó được kết hợp với lao động sống, tức là người lao

động với đầy đủ các kỹ năng, kỹ xảo của họ Chính con người với trí tuệ và kinh nghiệm của mình đã chế tạo ra công cụ lao động và sử dụng nó để thực hiện quá trình sản xuất V.I.Lênin khẳng định rằng: Việc điện khí hóa không thể do người mù chữ thực hiện được, mà chỉ biết chữ không thôi thì cũng không đủ… phải hiểu rằng điều đó chỉ có thể thực hiện được trên cơ sở một nền học vấn hiện đại và nếu họ không có nền học vấn đó thì chủ nghĩa cộng sản vẫn chỉ là một nguyện vọng mà thôi [2, tr.364-365]

Công cụ lao động thô sơ hay hiện đại, xấu hay tốt, phụ thuộc trực tiếp vào nhân tố con người Giới tự nhiên nói chung và đối tượng lao động nói riêng chỉ là những vật vô tri vô giác mà thôi Nó chỉ có ý nghĩa khi nó trở thành sản phẩm phục

vụ nhu cầu của con người Muốn vậy, người lao động phải tác động vào tư liệu sản xuất để sản xuất ra nó Trong thời đại mới, con người có tri thức ngày càng đóng vai trò quan trọng và quyết định trong lực lượng sản xuất

Phát huy nhân tố con người là yếu tố quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế Trong thời đại ngày nay, sức mạnh của mỗi quốc gia, dân tộc không chỉ được đo bằng sức mạnh nội lực mà còn được đo bằng khả năng và mức hội nhập quốc tế của chính quốc gia đó Hiện nay, xu hướng giao lưu, hội nhập quốc tế ngày càng gia tăng Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang cuốn hút các nước ở mức độ khác nhau vào cuộc chạy đua, thực chất là chạy đua về tri thức, trí tuệ Chính cuộc cạnh tranh trí tuệ đó đã làm thay đổi rất nhiều trong cách nghĩ, cách làm, trước hết là cách thức trong việc phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp phát triển kinh tế mỗi quốc gia

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, sức mạnh nội lực, đó là các nguồn lực vốn

có của mỗi quốc gia, trong đó có nguồn nhân lực của mỗi quốc gia đang trên con đường phát triển và càng được phát huy mạnh mẽ hơn khi được kết hợp đúng đắn với các yếu tố ngoại lực Do đó, phải phát huy cao độ ngoại lực, đồng thời ra sức tranh thủ ngoại lực, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong điều kiện mới Phát huy nội lực, xem đó là nhân tố quyết định đối với sự phát triển, đồng thời coi trọng huy động các nguồn ngoại lực thông qua hội nhập và hợp tác quốc tế, tranh thủ các nguồn lực bên ngoài để phát huy nội lực mạnh hơn, nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để phát triển đất nước nhanh và bền vững trên cơ sở giữ vững độc

lập dân tộc

Khi nói đến nhân tố con người chính là nói đến con người, con người không chỉ là chủ thể của hoạt động sản xuất, là yếu tố hàng đầu và đóng vai trò quyết định trong lực lượng sản xuất, con người còn là chủ thể sáng tạo ra lịch sử của chính mình, C.Mác viết: Con vật chỉ sản xuất khi bị chi phối bởi nhu cầu thể xác trực tiếp, còn con người sản xuất ngay cả khi không bị nhu cầu thể xác ràng buộc…; con vật chỉ sản xuất ra bản thân nó, còn con người thì tái sản xuất ra toàn bộ giới tự nhiên, sản phẩm của con vật trực tiếp gần với cơ thể thể xác của nó, còn con người đối diện một cách tự do đối với sản phẩm của mình

Nhân tố con người tồn tại với tư cách là một chủ thể của lịch sử, có khả năng sáng tạo trong lao động, đó là khả năng vươn tới cái tốt đẹp, cái hoàn thiện hơn, là thuộc tính mang bản chất con người; nó chi phối sự tồn tại, phát triển hay diệt vong của chính con người Khả năng sáng tạo đã đưa con người phát triển từ thô sơ, mông muội trở thành con người phát triển như hiện nay Sức sáng tạo của con người ngày càng làm cho những khả năng vốn có trong con người thêm kỳ diệu và vĩ đại Con người có khả năng chế tạo và chinh phục tự nhiên, có khả năng tạo ra của cải vật chất cho xã hội và cũng chính con người đã tạo nên những bước ngoặt trong lịch

sử loài người Nghĩa là, con người là chủ thể của mọi hoạt động

Thông qua quá trình lao động sáng tạo, khả năng lao động của con người ngày càng được nâng cao Sự sáng tạo của con người thể hiện trên ba mặt: sáng tạo

ra đời sống vật chất, sáng tạo ra đời sống tinh thần, sáng tạo ra chính bản thân con người Chính sự sáng tạo trong hoạt động lao động của con người đã làm cho nguồn lực con người trở thành một loại nguồn lực đặc biệt, nó có thể tạo ra những giá trị gấp nhiều lần so với nó nếu chúng ta biết phát huy đúng lúc những khả năng sáng tạo của nhân tố con người

1.1.2.5 Phát huy nhân tố con người là yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

CNH, HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoạt động và quản lý kinh tế từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ , phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại, dựa trên sự tiến bộ của KH-CN, tạo ra năng suất lao động cao.Từ đó có thể khẳng định, nhân tố con người đóng vai trò quan

trọng không thể thay thế trong sự nghiệp CNH, HĐH, đòi hỏi chúng ta nhận thức một cách sâu sắc, toàn diện hơn những giá trị, vai trò lớn lao và ý nghĩa quyết định của việc phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

Con người là chủ thể, là nhân tố năng động nhất, sáng tạo nhất trong mối quan hệ giữa kinh tế - xã hội - môi trường; sự phát triển kinh tế ở một quốc gia thì khả năng trí tuệ của người lao động mang tính quyết định Nói đến CNH, HĐH là nói đến lực lượng sản xuất hiện đại Ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay, khi nói đến CNH, HĐH còn lấy nhân tố thị trường để điều tiết nền kinh tế và muốn nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế trong nền kinh tế thị trường, yếu tố quyết định lại là nhân

tố con người CNH, HĐH là vì con người, vì dân tộc và bằng sức mạnh của con người, của dân tộc; bằng trí tuệ, bằng nhân cách, bằng khả năng… của con người

Trong sự phát triển nhanh và bền vững thì nhân tố con người là yếu tố cơ bản nhất vì nhân tố con người là điều kiện, là yếu tố đầu vào quyết định Nó sẽ tác động, quyết định đúng đắn đến phương hướng, nội dung, bước đi, biện pháp, cách thức tổ chức, thực hiện CNH, HĐH; nhất là khả năng cạnh tranh trong bối cảnh nền kinh tế thị trường; đặc biệt là lực lượng lao động cao sẽ làm chi phí sản xuất giảm, năng suất tăng, chất lượng sản phẩm cùng quy trình công nghệ nghiêm ngặt được bảo đảm, giảm giá thành sản phẩm Sức mạnh của nền kinh tế là do hệ thống doanh nghiệp quyết định và cái quyết định sự phát triển của hệ thống doanh nghiệp là đội ngũ lao động Điều đó cho thấy, vai trò nhân tố con người được biểu hiện tập trung

ở vai trò nguồn lực con người, nó bao gồm những mục tiêu, động lực, phẩm chất, năng lực,… Cho nên, khả năng tích cực, sáng tạo, của nhân tố con ngưởi cho phép khai thác tính vô tận của đối tượng sản xuất và quy trình công nghệ

Tóm lại, phát huy nhân tố con người là chìa khóa quan trọng, quyết định mọi

thắng lợi của sự phát triển, chính con người tổ chức thực hiện và chính con người nhận được lợi ích từ sự phát huy đó Phát huy nhân tố con người trở thành động lực trực tiếp và nguồn lực nội sinh cho sự nghiệp phát triển kinh tế của Vĩnh Phúc, góp phần xây dựng đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ công bằng, văn minh

1.2 Những yếu tố tác động đến phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế ở tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay

1.2.1 Yếu tố tự nhiên, lịch sử và văn hóa

Vĩnh Phúc nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình hàng năm 24,20C Hiện nay, tỉnh có diện tích tự nhiên 1.231 km2, phía Bắc giáp tỉnh Tuyên Quang và Thái Nguyên, phía Tây giáp tỉnh Phú Thọ, phía Nam giáp Hà Nội, phía Đông giáp 2 huyện Sóc Sơn và Đông Anh - Hà Nội, dân số năm 2017 là 1.079.500 người, có 7 dân tộc anh, em sinh sống trên địa bàn tỉnh gồm: Kinh, Sán Dìu, Nùng, Dao, Cao Lan, Mường Tỉnh có 9 đơn vị hành chính: 2 thành phố, 7 huyện; 137 xã, phường, thị trấn Tỉnh có 9 đơn vị hành chính: Thành phố Vĩnh Yên là trung tâm kinh

tế, chính trị, văn hóa của tỉnh; thành phố Phúc Yên và 7 huyện là Bình Xuyên, Yên Lạc, Vĩnh Tường, Tam Dương, Tam Đảo, Lập Thạch và Sông Lô

Vĩnh Phúc là một tỉnh trung du, có điều kiện địa lý thuận lợi với con người nhạy bén năng động Ngay từ xa xưa Vĩnh Phúc đã có nhiều làng nghề nổi tiếng Trong thời kỳ xây dựng CNXH, Vĩnh Phúc là một trong những tỉnh đi đầu cả nước

về phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ Ngay khi tái lập tỉnh, người Vĩnh Phúc đã nhanh chóng phát huy lợi thế của mình, đưa vùng đất này thành nơi thu hút các nguồn lực, đầu tư, đẩy mạnh phát triển nền công nghiệp và thương nghiệp Ngay từ những năm 90 ở Vĩnh Phúc đã xuất hiện những doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào tỉnh khi đất nước bước vào quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Vĩnh Phúc cũng là một tỉnh có điều kiện khí hậu hài hoà, ít chịu nhiều thiên tai,…

đã ảnh hưởng ít nhiều đến lối sống, văn hoá con người, hình thành những con người cởi mở, sống hài hoà, thân thiện, tư duy đổi mới, dễ thích ứng với những biến đổi kinh tế, xã hội Điều này dễ thấy ở các hoạt động về văn hoá, giáo dục y tế được Đảng và nhân dân Vĩnh Phúc quan tâm, đầu tư cho phát triển nhanh chóng, góp phần nâng cao đời sống vật chất, sức khoẻ và tinh thần cho con người Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc vừa đẩy mạnh sản xuất, xây dựng CNXH ở miền Bắc, chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của địch, vừa chung vai, gắng sức với miền Nam ruột thịt đấu tranh chống Mỹ “Cũng trong thời kỳ này, Vĩnh Phúc được biết đến với những bước đột phá quan trọng trên mặt trận sản xuất nông nghiệp, mô hình “khoán hộ” cho nông dân do đồng chí Kim

Ngọc, bí thư Tỉnh ủy khởi xướng cùng thực tiễn sản xuất tại địa phương đã đóng góp những kinh nghiệm có giá trị đối với sự nghiệp đổi mới cơ chế kinh tế của đất nước” [31, tr.11] Sau ngày đất nước thống nhất, nhân dân Vĩnh Phúc từng bước khôi phục nền kinh tế, tìm tòi những hướng đi mới trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt sau khi tái lập tỉnh đến nay, mặc dù là một tỉnh đất không rộng, người không đông, xuất phát điểm của nền kinh tế còn thấp, song Vĩnh Phúc đã có những bước đi hợp lý, khắc phục khó khăn, nắm bắt thời cơ thu hút đầu tư trong nước và ngoài nước, nhờ đó tỉnh đã có những bước phát triển vượt bậc về kinh tế - xã hội, trở thành một trong những tỉnh đi đầu trong quá trình CNH, HĐH Vĩnh Phúc là một trong những cái nôi của văn hóa người Việt cổ, sáng tạo ra nhiều giá trị văn hóa vật chất và tinh thần Những giá trị đó đã làm hình thành nên con người Vĩnh Phúc kiên cường, bất khuất trong đấu tranh, có lối sống giản dị, tiết kiệm, có tinh thần hiếu học, cầu thị, có ý thức tìm tòi, cần cù lao động, đổi mới và sáng tạo Đây là những tiền đề, là hành trang để người Vĩnh Phúc phát huy truyền thống tốt đẹp của mình tiếp tục đẩy mạnh công cuộc CNH, HĐH đất nước, đưa người Vĩnh Phúc dần trở thành người chủ xã hội, từng bước xây dựng cuộc sống phồn vinh và hạnh phúc

“Cùng với tập trung phát triển kinh tế, nhân dân các dân tộc trong tỉnh Vĩnh Phúc luôn có ý thức giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, gắn liền với xây dựng nền văn hóa mới tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc Trên tất cả các lĩnh vực văn hóa, Vĩnh Phúc đều đạt được những thành tựu đáng kể Đời sống tư tưởng văn hóa, giáo dục, y tế của người dân không ngừng được nâng cao Khối đoàn kết 70 dân tộc ngày càng được củng cố vững chắc An ninh quốc phòng được đảm bảo ổn định”

1.2.2 Những yếu tố kinh tế ảnh hưởng đến phát huy nhân tố con người

Trình độ phát triển kinh tế phản ánh trực tiếp và gián tiếp đến khả năng vận dụng, khai thác, phát huy năng lực của con người, nhân tố con người; là một trong những yếu tố quan trọng, quyết định sự tăng trưởng kinh tế

Sáu tháng đầu năm 2020, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, các chỉ số phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đều giảm so với cùng kỳ năm 2019 Tuy nhiên, công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân, các hoạt động văn hóa xã hội,

an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội vẫn được đảm bảo

Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh ước đạt 35,44 nghìn tỷ đồng (giảm 2,7% so với

cùng kỳ năm 2019) Ngoài ngành Nông lâm nghiệp và Thủy sản tăng trưởng nhẹ, các ngành Công nghiệp – Xây dựng và Dịch vụ đều giảm ở mức từ 4 – 5% Thu ngân sách trên địa bàn ước đạt 13.727 tỷ đồng (đạt 40% dự toán), trong đó, thu nội địa ước đạt 11.940 tỷ đồng

Kết quả thu hút vốn đầu tư 6 tháng đầu năm 2020 đạt thấp, trong đó vốn FDI ước đạt 135,6 triệu USD; vốn DDI ước đạt 2,67 nghìn tỷ đồng Các lĩnh vực văn hóa, xã hội được quan tâm đầu tư, phát triển

Đến nay, toàn tỉnh có 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; 4/9 huyện, thành phố được công nhận đạt chuẩn, hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh được giữ vững

Trong 6 tháng đầu năm 2020, UBND tỉnh phát động sâu rộng các phong trào thi đua; đẩy mạnh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để triển khai các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết tồn tại đất đai

Trước tình hình dịch bệnh Covid-19, UBND quyết liệt chỉ đạo không để dịch bệnh lây lan rộng, ổn định được tâm lý nhân dân UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan làm việc với các nhà đầu tư, nắm bắt tình hình cụ thể kiểm tra đánh giá kết quả xây dựng nông thôn mới nâng cao

Tại buổi thẩm tra, các đại biểu đề nghị bổ sung các giải pháp khắc phục khó khăn do dịch bệnh và chỉ đạo tái đàn gia súc gia cầm; nêu rõ hơn cơ chế quản lý các thiết chế văn hóa và cấp giấy chứng nhận cho 18 loại sản phẩm OCOP; bổ sung thêm công tác cải cách hành chính vào báo cáo phát triển kinh tế - xã hội; đề xuất tháo gỡ khó khăn để giải ngân vốn cho vay hỗ trợ doanh nghiệp do Covid…

Phát biểu kết luận buổi thẩm tra, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách Nguyễn Mạnh Thắng đồng tình, nhất trí cao với ý kiến của các đại biểu; đồng thời, chia sẻ với các cấp, ngành trong công tác phòng chống dịch và phát triển kinh tế - xã hội Đồng chí đề nghị các đơn vị liên quan bổ sung, làm rõ nội dung các đại biểu đề xuất, hoàn thiện báo cáo gửi về UBND tỉnh

Điều kiện kinh tế, giáo dục và y tế tác động trực tiếp đến phát huy nhân tố con người ở tỉnh Vĩnh Phúc Nhân tố kinh tế là nhân tố quyết định đầu tiên đối với đời sống của con người, nó phản ánh ở mức độ thu nhập của con người, đảm bảo những điều kiện cho con người có cái ăn, mặc ở… duy trì và nâng cao sức khỏe, từ

đó con người mới có điều kiện tham gia vào các hoạt động y tế, giáo dục, văn hóa, văn nghệ, thể thao để nâng cao mọi mặt đời sống của mình Sự phát triển nhanh chóng nền kinh tế Vĩnh Phúc trong những năm vừa qua là điều kiện tiên quyết phát huy nhân tố con người ở khu vực này, sự phát triển nhanh nền công nghiệp, giải quyết công ăn việc làm tạo điều kiện nâng cao mức sống cho con người Hơn nữa, nền kinh tế phát triển là nền tảng để thúc đẩy sự phát triển của y tế, giáo dục và các hoạt động văn hóa, tinh thần Tuy nhiên, không phải lúc nào sự tăng trưởng kinh tế đều vì mục tiêu con người, sự tăng trưởng kinh tế tự nhiên mới là tiền đề cho phát huy nhân tố con người, mà quan trọng hơn, những thành quả kinh tế phải trở lại đầu

tư cho phát triển con người thì kinh tế mới phát triển bền vững đảm bảo mục tiêu của nó là từ con người và vì con người Y tế và giáo dục là hai nhân tố cơ bản trực tiếp tác động đến nhân tố con người kể cả ở góc độ cá nhân cũng như xã hội, sự phát huy nhân tố con người chủ yếu phụ thuộc vào hai yếu tố này, nó đảm bảo cho nâng cao thể lực và trí lực của con người Sự tác động của hai nhân tố này phụ thuộc vào các yếu tố nội sinh của nó, bao gồm số lượng và chất lượng các dịch vụ của nó, sự phân bố các dịch vụ, ngoài ra nó còn bao gồm các yếu tố phản ánh mức

độ thu hút con người tham gia vào tính bình đẳng cho các tầng lớp người Nhân tố y

tế và giáo dục cũng là một trong những thước đo quan trọng đánh giá sự tiến bộ xã hội, định hướng cho mọi hoạt động kinh tế của địa phương Sự phát triển của giáo dục và y tế tỉnh Vĩnh Phúc trong 20 năm kể từ khi tái lập tỉnh đến nay đã có tác động trực tiếp đến phát huy nhân tố con người ở tỉnh Văn hóa, đạo đức xã hội có tác động hàng ngày hàng giờ đến đời sống của con người trên nhiều phương diện,

nó tồn tại trong các lĩnh vực đời sống của con người vừa có tác động trực tiếp vừa gián tiếp đến các yếu tố kinh tế, y tế và giáo dục Tuy nhiên, con người là chủ thể của các hoạt động đời sống, là chủ thể của chính bản thân, hoạt động luôn mang tính tự giác vì sự tiến bộ của mình Dó đó, phát huy nhân tố con người ở tỉnh Vĩnh Phúc có tác động từ chính nền văn hóa đương thời và thông qua các hoạt động văn hóa, tinh thần tại địa phương

Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và công cuộc đổi mới của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là một nhân tố quan trọng bậc nhất đối với sự phát huy nhân tố con người ở Vĩnh Phúc Sau hơn 30 năm đổi mới

đất nước tạo nhiều thay đổi lớn về chất trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, tập trung lại những thành tựu của đất nước vẫn là thành tựu về nhân tố con người, đường lối đổi mới của Đảng đã khẳng định và đề cao vai trò của con người là vốn quý nhất, phát huy nhân tố con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp đổi mới đất nước, mọi chính sách kinh tế, xã hội đều nhằm mục tiêu tạo điều kiện cho con người phát triển Đặc biệt trong những năm gần đây, Đảng ta đã đưa

ra hàng loạt nghị quyết mang tính chiến lược, đột phá nhằm phát huy nhân tố con người Việt Nam tương xứng với yêu cầu của thời đại mới, bao gồm: Nghị quyết về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI), Nghị quyết về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước (Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa XI), Nghị quyết về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới (Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XII) Việc

đề cao vai trò của con người và nhân tố con người đã và đang tạo thế lực mới cho sự phát huy nhân tố con người Việt Nam nói chung, công cuộc đổi mới của Đảng đã đưa tỉnh Vĩnh Phúc phát triển nhanh chóng về kinh tế xã hội, mở ra những điều kiện

để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân trong tỉnh, đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu đối với tỉnh Vĩnh Phúc phải thực sự đưa phát huy nhân tố con người là nhân tố quyết định đảm bảo cho sự phát triển nhanh và bền vững

Sự phát huy nội lực của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc ngay sau khi tái lập tỉnh, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã xây dựng hàng loạt chính sách về phát triển kinh tế, phát triển văn hóa, xã hội thực hiện thắng lợi công cuộc CNH, HĐH, mặc dù các cấp ủy Đảng và Chính quyền chưa xây dựng cụ thể đường lối, chính sách riêng cho phát huy nhân tố con người; song trong quá trình đề ra đường lối phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, trên cơ sở nhận thức “mục đích phát triển kinh tế - xã hội suy cho cùng là để nâng cao đời sống nhân dân Một địa phương phát triển không chỉ đánh giá bằng các chỉ số phát triển kinh tế mà còn được đo bằng những chỉ số phúc lợi xã hội Bởi vậy, cùng với tập trung phát triển kinh tế, tỉnh Vĩnh Phúc luôn đặc biệt quan tâm thực hiện chính sách an sinh xã hội và những yếu tố bảo đảm cho sự phát triển bền vững”, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc luôn đề ra các chính sách nhằm thực hiện mục tiêu phát huy nhân tố con người được thể hiện ở các chính sách phát triển công

nghiệp, nông nghiệp, giải quyết việc làm, các chính sách xóa đói giảm nghèo cho người dân, cũng như các chính sách về phát triển giáo dục y tế và văn hóa Trên cơ

sở đó, các cấp chính quyền từ cấp tỉnh đến cấp huyện và cấp xã tổ chức thực hiện trong phát triển kinh tế, xã hội vì mục tiêu phát triển toàn diện con người Bên cạnh chính sách về phát triển kinh tế, các chính sách về an sinh xã hội được triển khai đồng bộ giúp cho các đối tượng thụ hưởng tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ công cộng tất cả các đối tượng Thực hiện quyết định của Thủ tướng Chính phủ về xóa đói giảm nghèo, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã thành lập “Ban chỉ đạo các cấp về công tác giảm nghèo từ trung ương đến cơ sở; công tác tuyên truyền vận động được quan tâm, nhận thức của cán bộ làm công tác giảm nghèo các cấp và người dân về giảm nghèo bền vững theo cách tiếp cận đa chiều từng bước được nâng lên; cuộc vận động ủng hộ, xây dựng quỹ vì người nghèo đang trở thành phong trào rộng khắp”

Cùng với việc đẩy mạnh phát triển kinh tế, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc cũng đưa

ra các chính sách nhằm phát triển thể lực, điều này được thể hiện trong lĩnh vực y

tế, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân Nghị quyết đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đặt ra yêu cầu trong những năm tới, “Phát triển mạng lưới y tế đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân, nâng cao chất lượng dân số của tỉnh” Để thực hiện mục tiêu đó Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã đưa ra hàng loạt các chính sách cụ thể, bao gồm: nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho nhân dân huy động đầu tư cơ

sở vật chất, trang thiết bị hiện đại hóa ngành y tế, khuyến khích đầu tư, xã hội hóa phát triển các dịch vụ y tế chăm sóc sức khỏe cho nhân dân tại cộng đồng Coi trọng

và có các chính sách để đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn và ý thức phục vụ nhân dân cho cán bộ ngành y tế; tiếp tục mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, thực hiện mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân… Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc cũng nhận thức rõ việc thực hiện chính sách về y tế nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, đồng thời cũng tăng cường lồng ghép thực hiện các mục tiêu dân số vào hoạch định các chính sách phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng bao trùm, đảm bảo tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội đem lại đời sống ấm no và hạnh phúc cho nhân dân Nhận thức được vai trò của việc xây dựng chất lượng nguồn nhân lực cũng như trình độ phát triển của con người về mặt trí lực, trong chính sách phát triển văn hóa xã hội, Đảng bộ tỉnh Vĩnh

Phúc luôn đề cao việc quan tâm đến xây dựng các chính sách phát triển giáo dục đào tạo để nâng cao kiến thức, trình độ tay nghề và trí tuệ cho nhân dân, Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ XV xác định: “Đi đôi với tăng trưởng kinh tế, chú trọng phát triển văn hóa và phát triển nguồn nhân lực”, “Thực hiện tốt việc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục - đào tạo”

Dù ở giai đoạn cách mạng nào, tỉnh Vĩnh Phúc cũng luôn phát huy truyền thống đoàn kết, tư duy đổi mới, sáng tạo, tận dụng thời cơ, vượt lên thách thức, nỗ lực phấn đấu để đạt được những thành quả quan trọng, toàn diện trên mọi lĩnh vực

Từ những thành tựu to lớn của đất nước sau hơn 30 năm đổi mới, cùng những thành quả sau hơn 20 năm tái lập tỉnh, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Vĩnh Phúc tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, ghi nhớ và quyết tâm thực hiện lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người về thăm tỉnh năm 1963: “phải làm cho Vĩnh Phúc thành một trong những tỉnh giàu có, phồn vinh nhất ở miền Bắc nước ta” Xuất phát từ ý chí tự lực, tự cường, vì sự phát triển bền vững và phồn vinh của tỉnh, Vĩnh Phúc đã đi đầu trong đổi mới tầm nhìn, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh qua các thời kỳ đã nhất quán lựa chọn con đường đổi mới kinh tế để phát triển Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiều nhiệm kỳ đều đã xác định: Tập trung phát triển công nghiệp, coi công nghiệp là nền tảng trong quá trình phát triển; kinh tế nâng cao chất lượng dịch vụ, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; tăng cường cải thiện môi trường đầu tư với phương châm “Doanh nghiệp đến đầu tư ở Vĩnh Phúc

là công dân Vĩnh Phúc”; huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để xây dựng kết cấu hạ tầng khung đô thị, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân

Ngay từ những năm 1960, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc, đứng đầu là đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Kim Ngọc đã đề ra chủ trương về “Khoán hộ” trong sản xuất nông nghiệp

Đó là sự đóng góp quan trọng cả về lý luận và thực tiễn để hơn 20 năm sau, ngày 4-1988, Đảng ta đã đề ra đường lối đổi mới quản lý kinh tế trong sản xuất nông nghiệp

5-Nhờ đường lối đổi mới, kinh tế của tỉnh đạt mức tăng trưởng cao, bình quân đạt 13,9%/năm Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, đúng hướng, với tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ chiếm 92,6%; tỷ trọng ngành nông nghiệp chỉ còn

7,4% Quy mô nền kinh tế không ngừng được mở rộng và tăng lên 60,5 lần so với năm 1997 Tổng sản phẩm bình quân đầu người đạt 102,5 triệu đồng/người/năm, gấp 47 lần so với ngày đầu tái lập Vĩnh Phúc là một trong 5 tỉnh có số thu ngân sách lớn nhất cả nước, đặc biệt thu nội địa nhiều năm liền chỉ đứng sau Thủ đô Hà Nội Năm 2019, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt trên 35 nghìn tỷ đồng, thu nội địa vượt mốc 30 nghìn tỷ đồng, gấp 307 lần so với năm 1997 Nhiều công trình, dự án trọng điểm của tỉnh đã và đang được đầu tư, đưa vào khai thác sử dụng, tạo động lực cho phát triển kinh tế, 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới

Với lợi thế về vị trí chiến lược, với hệ thống giao thông thuận tiện, Vĩnh Phúc xác định, muốn đi xa, muốn tỏa rộng nhất định phải đồng hành cùng cả nước,

cổ vũ và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp; phải liên kết giữa các địa phương, kết nối giữa các vùng; thu hút các tập đoàn lớn, đồng thời chú trọng phát triển các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa để cùng nhau phát triển Với những cơ chế, chính sách hấp dẫn, với sự chỉ đạo sát sao, linh hoạt, thuyết phục của các cấp lãnh đạo, sau 23 năm thu hút đầu tư, Vĩnh Phúc trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong và ngoài nước

Nếu như ngày đầu tái lập tỉnh, chỉ có 8 dự án FDI thì nay trong tỉnh đã có 384

dự án đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ, 755 dự án DDI và trên 10.600 doanh nghiệp được thành lập Các khu công nghiệp phát triển, đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết việc làm cho hơn 120.000 lao động; trong đó,

có lao động của các tỉnh đến làm việc như: Tuyên Quang, Phú Thọ, Hà Tây cũ, Thái Nguyên, Hà Nam…

Hiện có 152 sản phẩm công nghiệp hoàn chỉnh ở Vĩnh Phúc được xuất khẩu

ra nước ngoài Các dự án đó không chỉ đóng vai trò quan trọng, góp phần tăng thu cho ngân sách địa phương, thúc đẩy kinh tế - xã hội tăng trưởng mà còn giải quyết việc làm cho nhiều lao động khu vực nông thôn, đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Nhiều chính sách về an sinh xã hội được thực hiện và Vĩnh Phúc là tỉnh đầu tiên trong cả nước có cơ chế, chính sách miễn thủy lợi phí, miễn học phí cho học sinh mầm non từ năm 2015