Báo đảng địa phương bắc trung bộ với vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân (khảo sát báo hà tĩnh và báo thanh hóa từ tháng 22012 22014)

Đề tài hướng đến mục tiêu góp phần đưa ra những đề xuất để làm cho hoạt động truyền thông về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên báo Đảng địa phương nói chung và báo Đảng địa ph

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Cảnh Nhạc

HÀ NỘI - 2015

liệu, kết quả trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Biện Thị Nhung

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chương trình cao học Báo chí và viết luận văn này, tôi

đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy giáo, cô giáo Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Trước tiên, tôi xin cảm ơn các thầy, cô giáo chuyên ngành Báo chí học- Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã tận tình dạy bảo tôi trong thời gian học tập

Tôi xin chân thành cảm ơn TS Lê Cảnh Nhạc đã tận tình hướng dẫn tôi nghiên cứu đề tài này

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban biên tập Báo Hà Tĩnh và Báo Thanh Hóa; Ban Lãnh đạo Sở Y tế Thanh Hóa và Hà Tĩnh; bạn bè, đồng nghiệp cùng các độc giả Báo Hà Tĩnh và Báo Thanh Hóa đã nhiệt tình giúp

đỡ tôi thực hiện luận văn này

Tác giả luận văn

Biện Thị Nhung

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Biểu 1.1 Đánh giá của công chúng về hình thức thể hiện thông tin về vấn

vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu trên Báo Thanh Hóa 51

Biểu 1.2: Đánh giá của công chúng về hình thức thể hiện thông tin về vấn

đề chăm sóc sức khỏe ban đầu trên Báo Hà Tĩnh 51

Biểu 2.1: Đánh giá tính định hướng, tính chính xác, tính phong phú đa

dạng, tính chính xác của các tác phẩm đề về chăm sóc sức khỏe ban đầu trên Báo Thanh Hóa 58

Biểu 2.2: Đánh giá tính định hướng, tính chính xác, tính phong phú đa

dạng, tính chính xác của các tác phẩm đề về chăm sóc sức khỏe ban đầu trên Báo Hà Tĩnh 59

Biểu 2.3 Đánh giá của công chúng về lượng thông tin về vấn đề chăm sóc

sức khỏe ban đầu trên Báo Thanh Hóa 60

Biểu 2.4: Đánh giá của công chúng về lượng thông tin về vấn đề chăm sóc

sức khỏe ban đầu trên Báo Hà Tĩnh 60

Biểu 2.5: Những tác động của thông tin về đề tài chăm sóc sức khỏe ban

đầu trên Báo Thanh Hóa đến công chúng 61

Biểu 2.6: Những tác động của thông tin về đề tài chăm sóc sức khỏe ban

đầu trên Báo Hà Tĩnh đến công chúng 61

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN - THỰC TIỄN VỀ BÁO CHÍ VỚI VẤN ĐỀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE BAN ĐẦU 9

1.1 Hệ thống khái niệm 9

1.2 Vai trò của báo chí trong truyền thông Y tế 12

1.3 Các yếu tố quy định chất lượng truyền thông y tế đối với báo chí 17

1.4 Quan điểm, đường lối của Đảng, chủ trương, chính sách của Nhà nước về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân 22

Chương 2: THỰC TRẠNG TRUYỀN THÔNG VỀ VẤN ĐỀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE BAN ĐẦU TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG BẮC TRUNG BỘ HIỆN NAY 28

2.1 Khái quát chung về Báo Thanh Hóa và Báo Hà Tĩnh 28

2 2 Khảo sát truyền thông về vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân trên Báo Thanh Hóa và Báo Hà Tĩnh 32

2.3 Đánh giá chung 53

Chương 3 : MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TRUYỀN THÔNG VỀ VẤN ĐỀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE BAN ĐẦU TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG 70

3.1 Nhóm giải pháp chung 70

3.2 Nhóm giải pháp cụ thể 83

KẾT LUẬN 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO 97 PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chăm sóc sức khỏe ban đầu là nền tảng triết lý và chính sách y tế của tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm xây dựng một hệ thống y tế phù hợp, đáp ứng tình hình mới với sự thay đổi nhanh chóng về mô hình bệnh tật, về dân số học và về kinh tế xã hội Tại hội nghị Ala Ata năm 1978, nội dung và những nguyên lý của chăm sóc sức khỏe ban đầu đã được xác định Chăm sóc sức khỏe ban đầu đã trở thành trọng tâm chính để tăng cường sức khỏe trên toàn thế giới

Ở Việt Nam, chăm sóc sức khỏe ban đầu đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho nhân dân Chăm sóc sức khỏe ban đầu

đã góp phần giảm tỷ lệ tử vong, tỷ lệ bệnh tật, tăng tuổi thọ trung bình của người dân Đảng, Quốc hội, Chính phủ ngày càng quan tâm đến vấn đề này Điều này được thể hiện rõ trong việc đề ra các chủ trương, đường lối, quan điểm cũng như đầu tư nguồn lực xây dựng mạng lưới phục vụ và các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế

Tuy nhiên, để thực hiện tốt mục tiêu chăm sóc sức ban đầu cho nhân dân, bên cạnh các hoạt động về y tế thì hệ thống truyền thông, trong đó có báo chí nói chung có vai trò đặc biệt quan trọng Truyền thông để cung cấp thông tin, nâng cao nhận thức, hiểu biết của người dân về lĩnh vực chăm sóc sức khỏe để từ đó người dân hiểu đúng và làm theo

Truyền thông về Y tế không chỉ là vấn đề cấp thiết mà còn là vấn đề nóng, nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà môi trường đất, nước, không khí đều bị ô nhiễm, thực phẩm chưa đảm bảo an toàn, các đại dịch lớn, những căn bệnh nguy hiểm của nhân loại vẫn chưa được giải quyết triệt để; khi mà đầu tư cho sự nghiệp y tế chưa theo kịp sự phát triển

Nghị quyết 46/NQ-BCT ngày 23/2/2005 về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới đã khẳng định việc giáo dục

truyền thông nâng cao kiến thức về chăm sóc sức khỏe cho nhân dân nhằm

“tạo sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức, trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân Trang bị kiến thức và kỹ năng để mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng có thể chủ động phòng bệnh, xây dựng nếp sống vệ sinh, rèn luyện thân thể, hạn chế những lối sống và thói quen có hại đối với sức khoẻ, tham gia tích cực các hoạt động bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ cho cộng đồng”…

Thời gian qua, các phương tiện thông tin đại chúng nói chung, Báo Đảng địa phương nói riêng đã thực hiện việc truyền thông về các kiến thức liên quan đến y tế, chăm sóc sức khỏe ban đầu với nhiều góc độ, phương diện và thể loại khác nhau

Tuy nhiên, truyền thông Y tế hiện vẫn là một lĩnh vực được xem là nhạy cảm; chưa đáp ứng được yêu cầu Nhiều bài học truyền thông về y tế trên các báo không chuẩn xác, gây hoang mang dư luận như “Phụ nữ ăn bưởi có nguy

cơ bị ung thư vú”; “Hàng trăm ca tử vong sau khi tiêm vắc xin B ở Mỹ”, “Tiêu chảy cấp do ăn mắm tôm” vẫn luôn là những lời cảnh tỉnh

Để công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân nói chung và chăm sóc sức khỏe ban đầu nói riêng đạt hiệu quả đúng với tinh thần của WHO và Nghị quyết 46/NQ-BCT đã đề ra thì việc tăng cường truyền thông trên báo chí là một trong những giải pháp cần thiết

Nhằm góp phần nâng cao hiệu quả truyền thông trên báo chí nói chung

và trên báo Đảng địa phương nói riêng về vấn đề chăm sóc sức khỏe cho

người dân, tác giả chọn đề tài: “Báo Đảng địa phương Bắc Trung Bộ với vấn

đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân” Đây là một đề tài mới Để thực

hiện đề tài nghiên cứu này, tác giả cũng đã tìm kiếm và tham khảo một số đề tài nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực truyền thông về y tế trên các phương tiện thông tin đại chúng Tuy nhiên, các nghiên cứu này chủ yếu tiếp cận vấn

đề theo hướng chỉ đưa ra thông tin về y tế - sức khỏe nói chung chứ chưa đề cập riêng biệt đến Báo Đảng địa phương với lĩnh vực chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân Đề tài hướng đến mục tiêu góp phần đưa ra những đề xuất

để làm cho hoạt động truyền thông về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên báo Đảng địa phương nói chung và báo Đảng địa phương Bắc Trung

Bộ nói riêng đạt hiệu quả cao hơn, góp phần cùng cả hệ thống chính trị và ngành y tế thực hiện nhiệm vụ đã được Đảng và Nhà nước giao phó là chăm sóc và bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần quan trọng xây dựng nền tảng đảm bảo cho phát triển bền vững của đất nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Theo những khảo sát và tìm kiếm tài liệu của người nghiên cứu đề tài này, hiện nay ở Việt Nam đã có một số công trình nghiên cứu về báo chí với vấn đề chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khoẻ nhân dân Cụ thể, trong 10 năm trở lại đây, đã có các đề tài sau:

- Đề tài “Báo cáo kết quả điều tra y tế Quốc gia 2001 – 2002” của Bộ Y

tế Đề tài này tập trung khảo sát, điều tra và đánh giá chất lượng sức khỏe nhân dân trong 2 năm 2001 - 2002 Đề tài nhằm nắm bắt thực trạng tình hình sức khỏe nói chung và kết quả của một số hoạt động y tế trong lĩnh vực y tế

dự phòng nâng cao sức khỏe Tuy nhiên đề tài này không đề cập tới loại hình báo chí

- “Những bài học từ kế hoạch hóa gia đình và sức khỏe sinh sản” Tác

giả Phyllis Tilson Piotrow và Trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe, Bộ

Y tế phối hợp xuất bản Đây là cuốn sách nghiên cứu chuyên ngành mang tính chất nội bộ, dành riêng cho cán bộ y tế có nội dung đề cập tới những đánh giá, tổng kết về hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh sản trong đó có nói tới vấn

đề tuyên truyền giáo dục sức khỏe sinh sản

- Đề tài: “Báo Sức khoẻ và Đời sống với công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân” của tác giả Bùi Thị Hạnh Đây là luận văn tốt nghiệp Đại học Khóa

42, năm 2001, Khoa Báo chí và Truyền thông – Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn Ở đề tài nghiên cứu này, tác giả Bùi Thị Hạnh chỉ giới hạn nghiên cứu trong phạm vi sức khỏe và đời sống mà chưa có sự mở rộng so sánh giữa báo Sức khỏe và Đời sống và các báo khác nói chung, báo chí ngành Y tế nói riêng trong công tác CSSK nhân dân, trong đó có công tác CSSK ban đầu

- Đề tài: “Báo chí với chủ đề chăm sóc sức khoẻ sinh sản” của tác giả Trần

Xuân Thân Đây là luận văn tốt nghiệp Đại học Khóa 43, năm 2003, Khoa Báo chí và Truyền thông - Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn

Đề tài này mang tính chất chuyên biệt, chỉ tập trung giới hạn chuyên sâu nghiên cứu về chủ đề chăm sóc sức khỏe sinh sản

- Đề tài: “Tuyên truyền giáo dục sức khỏe trên các phương tiện thông tin đại chúng” Đây là luận văn tốt nghiệp cao học khóa 7, năm 2004,

chuyên ngành Báo chí , Khoa Báo chí- Học viện Báo chí và Tuyên truyền của tác giả Đỗ Võ Tuấn Dũng Đề tài này cũng đề cập đến thông tin sức khỏe nhưng mới chỉ dừng lại ở mức độ khái quát về việc thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền giáo dục sức khỏe trên các phương tiện truyền thông đại chúng chứ chưa đề cập đến vấn đề chất lượng của các sản phẩm truyền thông đó

- Đề tài: “Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm trên báo chí hiện nay” Đây

là luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành báo chí năm 2008 của học viên Chu Thúy Ngà, Khoa Báo chí - Học viện Báo chí và Tuyên truyền Ở đề tài này, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu về chủ đề ATVSTP được phản ánh trên báo chí Đây là một trong những nội dung liên quan đến CSSK nhân dân

- Đề tài: “Báo chí với việc thông tin, giáo dục sức khỏe sinh sản cho lứa tuổi vị thành niên” của tác giả Vũ Thị Hưởng Đây là luận văn tốt nghiệp Đại

học Khóa 52, Khoa Báo chí và Truyền thông- Trường Đại học Khoa học xã

hội và nhân văn Ở đề tài này, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu chuyên sâu về việc thông tin, giáo dục sức khỏe sinh sản cho lứa tuổi vị thành niên, chỉ đề cập đến một nội dung nhỏ trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân

- Đề tài: “Báo chí với hoạt động truyền thông phòng chống dịch cúm A H5N1 và cúm A H1N1 ở người” Luận văn tốt nghiệp cao học năm 2011 của học

viên Trần Thị Tuyết Vinh, Khoa Báo chí và Truyền thông- Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn Ở đề tài này, tác giả tập trung đi sâu nghiên cứu hoạt động truyền thông phòng chống dịch cúm A/H5N1 và cúm A/H1N1 trên 2

tờ báo in là Tuổi trẻ, Sức khỏe và Đời sống và Đài Truyền hình Việt Nam

- “Thông tin sức khỏe trên báo chí Việt Nam hiện nay: Vấn đề và thảo luận” Luận văn tốt nghiệp cao học năm 2011 của học viên Bùi Thị Thu

Thủy- Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn Ở đề tài này, tác giả nghiên cứu vấn đề thông tin sức khỏe theo hướng chuyên biệt

- Đề tài “Thông tin y tế trên báo ngành”, luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành báo chí năm 2013 của tác giả Hoàng Nữ Thái Bình, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Ở đề tài này, tác giả đi sâu nghiên cứu các kênh thông tin chuyên biệt về kiến thức chăm sóc sức khỏe nhân dân trên báo chí ngành y tế

Các đề tài nói trên đã có những đóng góp nhất định đối với công tác truyền thông với sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân Tuy nhiên, đánh giá một cách khách quan, hầu hết các đề tài mới chỉ dừng lại

ở hệ thống báo chí của ngành y tế hoặc đề cập đến một vấn đề nhỏ trong phạm trù thông tin sức khoẻ như lĩnh vực giới, độ tuổi, chuyên ngành, chưa

có tác giả nào đề cập đến hệ thống báo Đảng địa phương với công tác truyền thông về y tế, với vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân

Đề tài: “Báo Đảng địa phương Bắc Trung bộ với vấn đề chăm sóc sức khỏe cho cư dân” sẽ nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện, chuyên sâu về

vai trò của Báo Đảng địa phương đối với vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân trong vùng Vì vậy, đây là một đề tài hết sức hữu ích đối với nhà báo - những người hoạt động thông tin, tuyên truyền về lĩnh vực y tế, sức khỏe cũng như các nhà quản lý trong lĩnh vực y tế nói chung và làm công tác chuyên biệt về truyền thông y tế nói riêng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu trên, người nghiên cứu xác định 3 nhiệm vụ cơ bản sau:

 Xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

 Khảo sát thực trạng tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe ban đầu trên báo Đảng địa phương Bắc Trung bộ, cụ thể là Báo Thanh Hóa và Báo Hà Tĩnh

 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả tác động của báo chí với vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân địa phương

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài là

Thông tin về chăm sóc sức khỏe ban đầu trên Báo Hà Tĩnh và Báo Thanh Hóa biểu hiện trên các tiêu chí nội dung, hình thức, mức độ hấp dẫn,

phù hợp với nhu cầu công chúng của các sản phẩm đó

4.2 Đối tượng khảo sát

- Khảo sát, phân tích các tờ báo Hà Tĩnh và Thanh Hóa từ tháng 2/2012- tháng 2/2014

- Phỏng vấn sâu: Các chuyên gia y tế và những người làm công tác nghiên cứu về truyền thông

- Phỏng vấn định lượng độc giả theo bảng hỏi

5 Hệ phương pháp nghiên cứu đề tài

5.1 Phương pháp luận

- Luận văn dựa trên cơ sở vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của báo chí vô sản và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí Các phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử sẽ được vận dụng trong suốt quá trình nghiên cứu và giải quyết vấn đề

5.2 Phương pháp cụ thể

- Nghiên cứu tài liệu các tiêu chí về chất lượng sản phẩm truyền thông của các bài báo trên Báo Hà Tĩnh và Báo Thanh Hóa liên quan đến thông tin

về chăm sóc sức khỏe ban đầu từ tháng 2/2012 đến tháng 2/2014

- Trong quá trình nghiên cứu, tác giả chú trọng sử dụng các phương pháp thống kê, phân tích, điều tra, tổng hợp và phân loại các tư liệu có liên quan đến đề tài, đồng thời những phương pháp hỗ trợ như: quan sát thực tế, so sánh, phỏng vấn định tính và định lượng nhằm thu thập số liệu từ các nhà y tế, chuyên gia và độc giả… cũng được tác giả sử dụng nhằm phân tích và đánh giá tư liệu một cách chính xác, khoa học

6 Ý nghĩa của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận

Về mặt lý luận, đề tài có những đóng góp quan trọng Đề tài hệ thống lại

và bổ sung lý luận về vai trò báo chí nói chung và báo Đảng địa phương Bắc Trung bộ nói riêng với vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân, góp phần hoàn thiện về lý thuyết truyền thông y tế

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề tài sẽ giúp báo Đảng địa phương có cài nhìn tổng thể, khách quan và chuyên sâu về hoạt động tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân để trên cơ sở đó có chiến lược tuyên truyền toàn diện, chuyên sâu

và hiệu quả hơn Đề tài còn là tài liệu tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách về y tế địa phương, nhất là trong lĩnh vực truyền thông theo hướng ngày càng đáp ứng nhu cầu người dân; là tài liệu tham khảo của các nhà quản

lý về y tế, góp phần quan trọng thực hiện hiệu quả sự nghiệp chăm sóc và bảo

vệ, nâng cao sức khỏe tốt nhất cho người dân địa phương

7 Kết cấu của luận văn

- Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn chia làm 3 chương như sau:

Chương I: Cơ sở lý luận - thực tiễn về báo chí với vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân

Chương II: Thực trạng truyền thông về vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân trên báo Đảng địa phương Bắc Trung bộ hiện nay

Chương III: Một số giải pháp nâng cao chất lượng truyền thông về vấn

đề chăm sóc sức khỏe ban đầu trên báo Đảng địa phương

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN - THỰC TIỄN VỀ BÁO CHÍ VỚI VẤN ĐỀ

CHĂM SÓC SỨC KHỎE BAN ĐẦU 1.1 Hệ thống khái niệm

1.1.1 Khái niệm về Báo Đảng

Báo Đảng là một đơn vị cấu thành hệ thống báo chí cả nước nói chung,

có vai trò chức năng chung với báo chí cả nước

Báo Đảng là cơ quan ngôn luận của Đảng, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, chính quyền và là diễn đàn của nhân dân, là một trong những phương tiện quan trọng nhất để hướng dẫn dư luận và chỉ đạo công tác của Đảng, Nhà nước và chính quyền ở các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương Ưu thế của báo Đảng là tác động trực tiếp vào tư tưởng, tình cảm của cán bộ, đảng viên để tuyên truyền, cổ vũ, động viên phong trào cách mạng của quần chúng, là cơ sở tạo nên yếu tố tinh thần, bản chất cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trong cả nước

Báo Đảng giữ vai trò quan trọng, làm ổn định chính trị, thúc đẩy công cuộc đổi mới về mọi phương diện, nhất là về phát triển kinh tế và dân chủ hoá

về mặt đời sống xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh với bút danh C.B đã viết bài:

“Cần phải xem báo Đảng” trên Báo Nhân dân số 197 ra ngày 24-6-1954 chỉ rõ: “Đảng ta mạnh vì Đảng ta có tư tưởng nhất trí suốt từ trên xuống dưới

Tờ báo của Đảng có nhiệm vụ làm cho tư tưởng và hành động thông suốt và thống nhất”… “Tờ báo Đảng là như những lớp huấn luyện giản đơn, thiết thực và rộng khắp, nó dạy bảo chúng ta những điều cần biết làm về tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo và công tác Hằng ngày nó giúp nâng cao trình độ

chính trị và năng suất công tác của chúng ta”

Báo Đảng địa phương Bắc Trung Bộ là tờ báo Đảng - cơ quan ngôn luận của Đảng, nhà nước và nhân dân của các tỉnh thuộc khu vực này, nằm trong

hệ thống báo Đảng chung của các nước, bao gồm: Báo Thanh Hóa, Báo Nghệ

An, Báo Hà Tĩnh, Báo Quảng Bình, Báo Quảng Trị và Báo Thừa Thiên Huế

Về chức năng, nhiệm vụ, các tòa soạn báo Đảng trong khu vực đều

có chức năng, nhiệm vụ giống nhau, tương tự với hệ thống báo Đảng trong cả nước

1.1.2 Khái niệm về chăm sóc sức khỏe ban đầu

Theo Tổ chức Y tế thế giới, sức khỏe là trạng thái thoải mái toàn diện về thể chất, tinh thần và xã hội chứ không chỉ bao gồm tình trạng không có bệnh hay thương tật Mục tiêu chung của Tổ chức Y tế thế giới là phấn đấu để đạt được cho tất cả mọi người một mức độ cao nhất có thể được về sức khỏe Tại hội nghị Alma Ata năm 1978 nội dung và những nguyên lý của chăm sóc sức khỏe ban đầu đã được xác định Chăm sóc sức khỏe ban đầu đã trở thành trọng tâm chính để tăng cường sức khỏe trên toàn thế giới Chăm sóc sức khỏe ban đầu đã góp phần quan trọng trong việc đẩy mạnh phân phối công bằng nguồn lực y tế và định hướng phục vụ

Ở Việt Nam, chăm sóc sức khỏe ban đầu đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe cho nhân dân Chăm sóc sức khỏe ban đầu đã góp phần giảm tỷ lệ tử vong, tỷ lệ bệnh tật, tăng tuổi thọ trung bình của người dân

Bộ Y tế và các cán bộ quan tâm đến chăm sóc sức khỏe ban đầu đã tìm kiếm những ý tưởng và những giải pháp mới trong công tác củng cố mạng lưới y tế

cơ sở, đào tạo cán bộ, nghiên cứu khoa học, quản lý, giám sát, điều hành các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu

Tổ chức Y tế thế giới định nghĩa chăm sóc sức khỏe ban đầu như sau:

Chăm sóc sức khỏe ban đầu là những chăm sóc sức khỏe thiết yếu, dựa trên những phương pháp và kỹ thuật thực hành, đưa đến tận cá nhân và từng gia đình trong cộng đồng, được mọi người chấp nhận thông qua sự tham gia đầy

đủ của họ, với giá thành mà họ có thể chấp nhận được nhằm đạt được mức sức khỏe cao nhất có thể được

Chăm sóc sức khỏe ban đầu nhấn mạnh đến những vấn đề sức khỏe chủ yếu của cộng đồng, đến tăng cường sức khỏe, phòng bệnh, chữa bệnh và phục hồi sức khỏe.`

Theo Tổ chức Y tế thế giới, chăm sóc sức khỏe ban đầu gồm tám yếu tố:

- Giáo dục sức khỏe nhằm thay đổi lối sống và thói quen không lành mạnh

- Cung cấp đầy đủ thực phẩm và dinh dưỡng hợp lý, đây là yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến sức khỏe

- Cung cấp nước sạch và vệ sinh môi trường

- Chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em trong đó có kế hoạch hóa gia đình

- Tiêm chủng phòng chống 6 bệnh nhiễm trùng phổ biến ở trẻ em

- Phòng chống các bệnh dịch lưu hành phổ biến tại địa phương

- Điều trị hợp lý các bệnh và các vết thương thông thường

- Cung cấp các loại thuốc thiết yếu

1.1.3 Đặc điểm địa lý và cư dân vùng Bắc Trung bộ

Bắc Trung Bộ gồm có 6 tỉnh: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế Vùng Bắc Trung Bộ có tính chất chuyển tiếp giữa các vùng kinh tế phía Bắc và các vùng kinh tế phía Nam Phía Tây là sườn Đông Trường Sơn, giáp nước Lào có đường biên giới dài 1.294 km với các cửa khẩu Quan Hoá, Lang Chánh (Thanh Hoá), Kỳ Sơn (Nghệ An), Hương Sơn (Hà Tĩnh), Lao Bảo (Quảng Trị), tạo điều kiện giao lưu kinh tế với Lào và các nước Đông Nam á trên lục địa; Phía Đông hướng

ra biển Đông với tuyến đường bộ ven biển dài 700 km, với nhiều hải sản và

có nhiều cảng nước sâu có thể hình thành các cảng biển Vùng có nơi hẹp nhất là Quảng Bình (50km), nằm trên trục giao thông xuyên Việt là điều kiện thuận lợi giao lưu kinh tế với các tỉnh phía Bắc và phía Nam Bắc Trung Bộ nơi bắt đầu của dãy Trường Sơn, mà sườn Đông đổ xuống Vịnh Bắc Bộ, có

độ dốc khá lớn Lãnh thổ có bề ngang hẹp, địa hình chia cắt phức tạp bởi các con sông và dãy núi đâm ra biển, như dãy Hoàng Mai (Nghệ An), dãy Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) sông Mã (Thanh Hoá), sông Cả (Nghệ An), sông Nhật Lệ (Quảng Bình) Cấu trúc địa hình gồm các cồn cát, dải cát ven biển, tiếp theo

là các dải đồng bằng nhỏ hẹp, cuối cùng phía Tây là trung du, miền núi thuộc dải Trường Sơn Bắc Nhìn chung địa hình Bắc Trung Bộ phức tạp, đại bộ phận lãnh thổ là núi, đồi, hướng ra biển, có độ dốc, nước chảy xiết, thường hay gây lũ lụt bất ngờ gây khó khăn cho sản xuất và đời sống nhân dân

Bắc Trung Bộ là vùng có điều kiện khí hậu khắc nghiệt nhất trong cả nước Hàng năm thường xảy ra nhiều thiên tai như bão, lũ, gió Lào, hạn hán,

mà nguyên nhân cơ bản là do vị trí, cấu trúc địa hình tạo ra Vùng này cũng chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc lạnh, tuy nhiên không nhiều như ở Bắc Bộ Điều kiện khí hậu của vùng gây khó khăn cho sản xuất đặc biệt là sản xuất nông nghiệp

Bắc Trung Bộ là vùng đất trải qua nhiều giai đoạn biến động phức tạp, được hình thành trong lịch sử lâu dài Đây là vùng sản sinh ra nhiều nhân tài của đất nước, nơi có đóng góp về sức người sức của cho công cuộc bảo vệ Tổ quốc Tỷ lệ tăng dân số bình quân 1999-2009 là 0,4% Mật độ dân số trung bình là 196 người/km2 so với mức bình quân cả nước là 259 người/km2 Tỷ lệ dân số thành thị là 24,1%, dân số nông thôn là 75,9%

Điều kiện tự nhiên, địa lý và dân số khu vực Bắc Trung bộ có tác động trực tiếp đến vấn đề CSSK người dân, luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ dịch bệnh

1.2 Vai trò của báo chí trong truyền thông Y tế

Truyền thông có gốc từ tiếng La tinh là “communicare”, nghĩa là biến nó thành thông thường (hay thực tế), chia sẻ, truyền tải thành cái chung Truyền thông thường được mô tả như việc truyền ý nghĩ, thông tin, ý tưởng, ý kiến hoặc kiến thức từ một người/một nhóm người sang một người/một nhóm người khác bằng lời nói, hình ảnh, văn bản hoặc các loại ký tự khác

Có nhiều quan niệm về truyền thông nhưng chung quy lại, truyền thông thực chất đó chính là quá trình trao đổi, tương tác thông tin, tư tưởng, tình cảm, kiến thức và kinh nghiệm với nhau về các vấn đề của đời sống cá nhân/nhóm/xã hội, từ đó tăng vốn hiểu biết chung, hình thành hoặc thay đổi nhận thức, thái độ, chuyển đổi hành vi cá nhân/nhóm/xã hội theo hướng có lợi cho cộng đồng, cho sự phát triển bền vững Mục đích cuối cùng của truyền thông là thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi xã hội đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của cộng đồng xã hội

Truyền thông là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người với nhau để gia tăng hiểu biết lẫn nhau và hiểu biết về môi trường xung quanh, nhằm thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển của cá nhân, của nhóm hoặc cộng đồng xã hội nói chung, bảo đảm sự phát triển bền vững [12, tr.15]

Truyền thông và tuyên truyền là những khái niệm có nét tương đồng và khác biệt cơ bản; đều hướng tới đạt được mục đích của chủ thể đã được thiết lập; đều hướng tới thu phục công chúng - nhóm đối tượng nhất định Nhưng truyền thông là khái niệm rộng, được thực hiện thông qua phương thức tương tác bình đẳng, đề cáo vai trò, vị trí và tính tích cực, chủ động tham gia của công chúng (hay nhóm đối tượng truyền thông) Tuyên truyền là một dạng thức của truyền thông, cũng nhằm mục đích thu phục công chúng với mục tiêu đã định trước nhưng chủ yếu là truyền thông một chiều, áp đặt, thậm chí nhấn mạnh đến mức tuyệt đối hóa vai trò của chủ thể mà ít coi trọng vai trò tích cực của khách thể hay công chúng tham gia Theo V.l Lê-nin, tuyên

truyền là “nói nhiều ý” cho “ít người”

Một quá trình truyền thông đầy đủ gồm các yếu tố: người gửi, người nhận, thông điệp, kênh truyền thông và sự phản hồi

Cũng như nhiều lĩnh vực khác, ngành Y tế luôn xác định công tác truyền thông, cung cấp thông tin y tế đóng vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần định hướng dư luận xã hội về chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, phổ biến kiến thức giúp người dân có nhận thức và hành vi đúng đắn, có lợi cho sức khỏe trong việc phòng, chống dịch và nâng cao sức khỏe mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng Do vậy, truyền thông y tế được thực hiện với nhiều loại hình

Truyền thông trực tiếp: Là hoạt động truyền thông trong đó có sự tiếp

xúc trực tiếp mặt đối mặt giữa những người tham gia truyền thông (giữa chủ thể và nhóm đối tượng truyền thông) Truyền thông trực tiếp có thể là truyền thông 1-1 (2 người truyền thông trong bối cảnh gặp gỡ trực tiếp); truyền thông 1-1 nhóm (ví dụ: một diễn giả đang nói chuyện với nhóm); truyền thông trong nhóm (ví dụ: thảo luận nhóm nhỏ trong một hội thảo)… Một số loại hình truyền thông biểu diễn hay sân khấu với khán giả trực tiếp hoặc diễn thuyết trước đám đông cũng thuộc nhóm truyền thông trực tiếp

Truyền thông gián tiếp: Là hoạt động truyền thông trong đó những chủ

thể truyền thông không tiếp xúc trực tiếp mặt đối mặt với đối tượng tiếp nhận

mà thực hiện qua quá trình truyền thông nhờ sự hỗ trợ của yếu tố trung gian (con người hoặc các phương tiện truyền thông khác truyền dẫn thông điệp Kỹ thuật và công nghệ truyền thông càng hiện đại, phương tiện truyền dẫn và quảng bá thông điệp càng phong phú, đa dạng

Truyền thông đại chúng thuộc truyền thông gián tiếp, là những loại hình truyền thông về y tế được quan tâm hàng đầu Truyền thông đại chúng là dạng thức truyền thông - giao tiếp với công chúng xã hội rộng rãi, được thực hiện thông qua các phương tiện kỹ thuật và công nghệ truyền thông, với phạm vi ảnh hưởng rộng lớn tới công chúng - nhóm lớn xã hội Trong truyền thông đại

chúng, các loại hình báo chí (như báo in, tạp chí, phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử) có vị trí trung tâm, vai trò nền tảng; nó chi phối sức mạnh, bản chất và khuynh hướng vận động của truyền thông đại chúng Truyền thông đại chúng phát triển và phát huy tác dụng cùng với quá trình đô thị hóa, sự quan tâm đến giáo dục con người cũng như mức độ dân chủ hóa đời sống xã hội Báo chí là một “kênh” truyền thông về y tế rất hiệu quả Trong đời sống

xã hội, báo chí giữ vai trò rất quan trọng Bất cứ lực lượng cầm quyền nào trên thế giới cũng đều sử dụng truyền thông, báo chí để làm công cụ lãnh đạo theo hướng là kênh chuyển tải quan điểm, đường lối, chính sách, chủ trương của nhà cầm quyền đến công chúng, từ đó nhằm tác động vào tư tưởng, tình cảm và nhận thức của công chúng để hướng công chúng theo quan điểm của nhà cầm quyền

Ở Việt Nam, báo chí là công cụ lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, các đoàn thể, tổ chức xã hội và là diễn đàn của nhân dân Báo chí Việt Nam đã thực sự trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, mặt khác báo cũng tạo ra những diễn dàn rộng rãi để công chúng có thể tham gia một cách chủ động vào đời sống chính trị của đất nước

Báo chí đóng vai trò tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể và tổ chức tập thể Đặc biệt, trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, vai trò của báo chí ngày càng quan trọng, không thể thiếu Trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí của PGS.TS Nguyễn Văn Dững đã nhấn mạnh:

Báo chí là kênh tạo lập, định hướng và hướng dẫn dư luận; Báo chí là kênh cung cấp thông tin chủ yếu về tình hình thời sự trong nước và quốc tế cho nhân dân; Báo chí là một công cụ hữu hiệu để quản lý, điều hành và cải cách xã hội; Báo chí trở thành một bộ phận hữu cơ không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của mọi cá nhân, là phương tiện cung cấp thông tin kiến thức

và giải trí cho mọi người dân [12, tr.13]

Đối với lĩnh vực y tế nói chung và chăm sóc sức khỏe ban đầu nói riêng, trong lịch sự phát triển của ngành, cùng với sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân của ngành, báo chí luôn là phương tiện quan trọng giúp ngành thực hiện tốt nhiệm vụ và giúp người dân được tiếp cận các thông tin về chăm sóc sức khỏe một cách nhanh nhất Báo chí đã tham gia một cách chủ động, tích cực trong việc thông tin, tuyên truyền những chủ trương, chính sách của Đảng

và Nhà nước về vấn đề chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe, những thành tựu về y tế của đất nước, hướng dẫn người dân cách phòng chống dịch bệnh,

sử dụng thuốc an toàn, hợp lý… Thông tin về y tế trên báo chí còn góp phần quan trọng trong việc cảnh báo những việc làm, những hành động không tốt cho việc chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe, cảnh báo về dịch bệnh, mất

vệ sinh an toàn thực phẩm, lạm dụng thuốc…

Báo chí là vũ khí lý luận vô cùng sắc bén Thông qua hoạt động phản ảnh và cung cấp thông tin, báo chí đã tác động đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm của công chúng, tạo dựng nên dư luận xã hội Nếu thông tin trên báo chí mang tính khách quan, trung thực thì tạo dựng nên dư luận tích cực Trên thực

tế, mỗi khi có những vấn đề xảy ra liên quan đến lĩnh vực y tế nói chung thì

dư luận sẽ rất quan tâm Vì vậy, nếu báo chí nói chung và báo Đảng địa phương nói riêng thông tin sai sự thật, đưa tin kiểu chộp giật, giật gân thì sẽ khiến dư luận hoang mang Điều này sẽ gây ra những hệ lụy tiêu cực Về phía báo chí, người dân sẽ suy giảm niềm tin, thậm chí là mất niềm tin vào báo chí

Về thực hiện mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho nhân dân

sẽ bị khủng hoảng

Truyền thông đại chúng nói chung và báo chí nói riêng đã tham gia tích cực vào việc cải thiện sức khỏe nhân dân Nhờ truyền thông mà các phương thức phòng ngừa bệnh, các hiểu biết về nguyên nhân gây bệnh, diễn tiến bệnh cũng như các phương thức điều trị căn bản được phổ biến

Các nhà chuyên môn có thể dùng truyền thông để gửi tới dân chúng các tin tức y học liên quan tới việc bảo vệ sức khỏe, phòng tránh bệnh tật Họ cũng có thể dùng truyền thông để mở ra các cuộc thảo luận với dân chúng về

y khoa học hoặc góp ý kiến, giải đáp cho dân chúng về các thắc mắc bệnh tật thông thường

1.3 Các yếu tố quy định chất lượng truyền thông y tế đối với báo chí

1.3.1 Chất lượng thông tin

Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật Chất lượng theo quan điểm của triết học Mác - Lênin là hai mặt có mối quan hệ biện chứng của mỗi sự vật, hiện tượng Chất là tính quy định vốn có của các sự vật và hiện tượng, là thống nhất hữu cơ những thuộc tính, những yếu tố cấu thành sự vật, nói lên sự vật đó là gì, phân biệt nó với các sự vật

và hiện tượng khác Lượng là tính quy định của sự vật và hiện tượng về mặt quy mô, trình độ phát triển của nó, biểu thị con số các thuộc tính, các yếu tố cấu thành nó Quá trình thay đổi về lượng tạo điều kiện cho chất đổi

và ngược lại Chất lượng là một trong 3 quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật Quy luật này nói lên cách thức của sự vận động và phát triển của sự vật và hiện tượng

Thông tin, khái niệm này được bắt nguồn từ chữ Latinh (infometio), gốc của từ tiếng Anh (information) Philipe Breton và Serge Proulx trong cuốn

“Bùng nổ truyền thông” giải thích rằng, khái niệm này có liên quan đến nét đặc trưng (Rôma), biểu hiện sự mong muốn giảng dạy, truyền đạt Nó có hai hướng nghĩa Thứ nhất, nói về một hành động cụ thể để tạo ra một hình dạng (forme) Thứ hai, nói về sự truyền đạt một ý tưởng, một khái niệm hay biểu tượng Hai hướng này cùng tồn tại, một nhằm vào sự tạo lập cụ thể; một nhằm vào sự tạo lập kiến thức và truyền đạt, thể hiện sự gắn kết của hai lĩnh vực kỹ thuật và kiến thức

Theo quan điểm triết học, thông tin là một hiện tượng vốn có của vật chất, là thuộc tính khách quan của thế giới vật chất Nội dung của thông tin chính là những thuộc tính, tính chất vốn có của sự vật với các sự vật, hiện tượng được bộc lộ ra, thể hiện thông qua tác động qua lại của sự vật ấy với sự vật khác Thông tin luôn gắn với quá trình phản ánh Những dấu ấn để lại chính là những thông tin của hệ thống vật chất này đối với hệ thống vật chất khác Phản ánh của vật chất là phản ánh thông tin Không có thông tin chung chung mà thông tin là thông tin về sự vật này đối với sự vật khác

Theo từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên thì thông tin là

truyền tin, đưa báo tin cho nhau biết; là tin tức được truyền đi cho biết Tin tức về các sự kiện diễn ra trong thế giới xung quanh [25]

Như vậy, thông tin được hiểu theo hai nghĩa Thứ nhất, đó là nội dung thông tin; thứ hai, đó là phương tiện thông báo, thông tin

Trong báo chí, thông tin được dùng để nói về chất liệu ngôn ngữ sống,

sự miêu tả, câu chuyện kể, bằng chứng, chỉ cần nó thể hiện một nhân tố của thực tại Trong hoạt động báo chí, thông tin là phương tiện chủ yếu để nhà báo thực hiện mục đích của mình Thông tin trở thành “cầu nối” giữa báo chí

và công chúng

Trong thực tiễn báo chí, thuật ngữ thông tin được sử dụng nhiều nghĩa khác nhau Có khi, nhà báo sử dụng nó để biểu thị tính chất chung nhất cuả các thông báo ngắn, không kèm theo lời phân tích, bình luận về một sự kiện mới (như tin vắn, tin ngắn) Có trường hợp nhà báo dùng nó để chỉ tất cả các thể loại được dùng để ghi chép những sự kiện, hiện tượng mới như tin tức, tường thuật, phỏng vấn…Nhiều khi một tin ngắn cũng được gọi là “thông tin” Đó là cách hiểu theo nghĩa hẹp, vì tin trên báo chí chỉ là một phần nhỏ của các tư liệu được công bố Trong bất cứ tác phẩm báo chí nào cũng đều chứa đựng thông tin Mặt khác, các tiêu đề cũng hàm chứa một lượng thông tin nhất định…

Như vậy, thông tin là cách gọi truyền thống trong nghề báo với nghĩa

chính xác nhất là “thông tin sự kiện” Ngoài ra, trên báo chí còn có “thông tin

lý luận”, “thông tin giải thích”…

Trong hoạt động báo chí khi tìm hiểu về khái niệm thông tin cần đặt nó trong mối liên hệ trực tiếp với vấn đề hiệu quả, tức là ảnh hưởng trực tiếp của thông tin đối với công chúng, hướng dẫn nhận thức và giáo dục đạo đức cho

họ để họ có hành động đúng đắn Thông tin chính là những cái mới khác với những điều đã biết

Thông tin là chức năng sơ khởi của báo chí, theo nghĩa sử dụng phương tiện kỹ thuật để phổ biến kết quả lao động sáng tạo của nhà báo Thực hiện chức năng thông tin, báo chí cung cấp cho công chúng về tất cả các vấn đề sự kiện của đời sống xã hội, đáp ứng nhu cầu khám phá, tìm hiểu thế giới tự nhiên, xã hội

Trong một thế giới hiện thực chứa đầy thông tin, báo chí có cách riêng của mình để phản ánh hiện thực với mục đích tác động đến nhiều tầng lớp xã hội với những mối quan tâm, sở thích và nhu cầu khác nhau Chính điều này

đã khiến cho báo chí trở thành một hoạt động thông tin đại chúng rộng rãi và năng động nhất mà không một hình thái ý thức xã hội nào có được

Như vậy, thông tin báo chí cũng được hiểu theo hai nghĩa Thứ nhất, đó

là tri thức, tư tưởng do nhà báo tái tạo và sáng tạo từ hiện thực cuộc sống Tất

cả những vấn đề, sự kiện, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội được báo chí phản ánh nhằm phục vụ nhu cầu tìm hiểu, khám phá của con người Thứ hai,

đó là phương tiện, công cụ chuyển tải tác phẩm báo chí tới công chúng

Đảng và Nhà nước hết sức coi trọng và đánh giá cao vai trò của báo chí Đây không chỉ là phương tiện cung cấp thông tin, cung cấp tri thức, là một trong những công cụ giúp cho công tác chỉ đạo, điều hành đất nước mà còn là nơi để phản hồi những thông tin từ nhân dân đối với đường lối, chủ trương,

chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Thông tin thực sự là công cụ cung cấp tri thức, dự báo sự phát triển, đồng thời cũng là động lực thúc đẩy sự phát triển

Đảng cũng xác định, quyền được thông tin là một nội dung của việc đảm bảo quyền làm chủ của quần chúng Đảng chỉ rõ, cần xây dựng hệ thống thông tin chính xác là một nội dung quan trọng của việc tạo điều kiện xã hội cho đổi mới tư duy

Các yếu tố và điều kiện đảm bảo chất lượng thông tin trước hết là trình

độ nghiệp vụ của nhà báo Trình độ đó nó được xác định bằng giá trị thực tiễn của thông tin, bằng khả năng sử dụng chúng vào những hoạt động thường xuyên Vì thế, vấn đề cơ bản của việc tiếp nhận thông tin - lý luận của báo chí

là hình thành những nguyên tắc và dựa vào những nguyên tắc đó nhà báo có thể điều chỉnh hoạt động của mình để tạo ra những thông tin đạt tiêu chuẩn Một tác phẩm báo chí đạt được chuẩn thông tin (chất lượng thông tin) khi tác phẩm đó tổng hợp được các khía cạnh như ngữ nghĩa, cấu trúc (bố cục) và thực tiễn Ngữ nghĩa của tác phẩm thể hiện mối liên hệ của tác phẩm

đó với hiện thực Bố cục là tính chất của cấu trúc tác phẩm Thực tiễn thể hiện các mối quan hệ của tác phẩm với công chúng Bởi vì thực tiễn là hướng chủ đạo, chứa đựng những yếu tố tích cực trong quan hệ với ngữ nghĩa (phản ánh cái gì trong tác phẩm) và với bố cục (phản ánh như thế nào)

Muốn cho thông tin trên tác phẩm báo chí có giá trị thực tiễn, ảnh hưởng tích cực đến công chúng, cần đảm bảo các điều kiện:

Thứ nhất, tính độc đáo của thông tin Sự biểu hiện độc đáo rất đơn giản, chính là cái mới của thông tin

Thứ hai, tính đại chúng (dễ hiểu) Để công chúng tiếp nhận nội dung, nhà báo phải biết cách tiếp xúc và nói với công chúng bằng chính ngôn ngữ của họ Yêu cầu về tính đại chúng còn đòi hỏi nhà báo phải hiểu được trình độ

của công chúng truyền thông Nếu không thực hiện được nguyên tắc đại chúng về ngôn ngữ sẽ dẫn đến tình trạng là công chúng không hiểu được tác phẩm, thậm chí dẫn đến những hậu quả trái ngược như khi người đọc không hiểu thì tác phẩm không có giá trị, có thể tỏ ra bực bội, hoài nghi cả nguồn gốc bản tin, từ đó có thể xuất hiện tâm lý thiếu tin tưởng, hoài nghi cả cơ quan báo chí

Thứ ba là tính hợp thời (đúng lúc).Những tác phẩm báo chí xuất hiện đúng lúc, đáp ứng được nhu cầu của công chúng và sự quan tâm của họ trong thời điểm đó thì tác phẩm sẽ có giá trị hơn Ngược lại, nếu thông tin không đúng lúc thì báo chí sẽ giảm hoặc không tạo được tính hiệu ứng, không thể hiện được mục đích của mình

Như vậy, muốn cho thông tin của một tác phẩm báo chí có giá trị cao và mang lại hiệu quả như mong muốn thì đòi hỏi phải đảm bảo các yêu cầu về tính độc đáo, tính đại chúng và hợp thời, trong đó tính độc đáo và tính hợp thời là quan trọng nhất Thông tin của tác phẩm sẽ mất giá trị (hay nói cách khác là không có chất lượng) khi không đảm bảo hai trong 3 yêu cầu trên

1.3.2 Nội dung và hình thức thể hiện

Tác phẩm báo chí là một chỉnh thể, bao gồm hai yếu tố nội dung và hình thức Hai yếu tố này có mối quan hệ biện chứng, gắn bó hữu cơ, chi phối lẫn nhau tạo nên chất lượng tác phẩm báo chí Tác phẩm báo chí còn được hiểu rộng hơn, đó là cả trang báo, số báo, tờ báo, chuyên mục, chương trình phát thanh, truyền hình… Do đó tiêu chí đánh giá chất lượng thông tin báo chí

phải coi trọng cả hai yếu tố nội dung và hình thức thông tin

Hoạt động báo chí là hoạt động có ý thức và mục đích của con người, bởi vậy yêu cầu về tính hiệu quả báo chí phải được đặt lên hàng đầu Hiệu quả báo chí là việc vận dụng các quy luật, các nguyên tắc, hình thức, phương thức hoạt động báo chí giúp cho nó thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình

nhằm đạt mục đích đặt ra Để báo chí hoạt động hiệu quả, trước hết nội dung thông tin phải phong phú, mang lại cho công chúng một lượng thông tin mới, phản ánh đúng, kịp thời, đi vào những vấn đề thiết thực nhất mà công chúng đang quan tâm hoặc đang thiếu thông tin, phải thỏa mãn nhu cầu mỹ cảm, tác động sâu sắc đến tình cảm và suy nghĩ của đối tượng

Về hình thức, thông tin báo chí phải được chuyển tải bằng các hình thức tác phẩm và phương pháp thể hiện thuyết phục, dễ hiểu Nó không chỉ làm cho công chúng thích thú mà còn khơi gợi được sự suy nghĩ theo hướng đúng

Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là trách nhiệm của mỗi người dân, mỗi gia đình và cộng đồng; là trách nhiệm của các Bộ, ngành, các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội nghề nghiệp, trong đó ngành y tế giữ vai trò nòng cốt về chuyên môn và kỹ thuật

Nghị quyết 46 của Bộ Chính trị nêu rõ nêu rõ quan điểm chỉ đạo: “Sức khoẻ là vốn quý nhất của mỗi con người và của toàn xã hội Bảo vệ, chăm sóc

và nâng cao sức khoẻ nhân dân là hoạt động nhân đạo, trực tiếp bảo đảm nguồn nhân lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước Đầu tư cho lĩnh vực này là đầu tư phát triển, thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ”

Nghị quyết cũng nêu rõ: Thực hiện chăm sóc sức khoẻ toàn diện, gắn phòng bệnh với chữa bệnh, phục hồi chức năng và tập luyện thể dục thể thao nâng cao sức khoẻ Phát triển đồng thời y tế phổ cập và y tế chuyên sâu; kết hợp đông y và tây y

Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân, mỗi gia đình và cộng đồng, là trách nhiệm của các cấp uỷ đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội, trong đó ngành y

tế giữ vai trò nòng cốt về chuyên môn và kỹ thuật Khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư phát triển các dịch vụ chăm sóc và nâng cao sức khỏe

Mục tiêu mà Nghị quyết đề ra là: Giảm tỷ lệ mắc bệnh, tật và tử vong, nâng cao sức khoẻ, tăng tuổi thọ, cải thiện chất lượng giống nòi, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng nguồn nhân lực, hình thành hệ thống chăm sóc sức khỏe đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở và thói quen giữ gìn sức khỏe của nhân dân, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Các nhiệm vụ và giải pháp mà nghị quyết đề ra là tiếp tục phát triển và hoàn thiện hệ thống y tế dự phòng Mở rộng và triển khai có hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế và nâng cao sức khỏe Phát triển các phong trào vệ sinh, phòng bệnh và thể dục thể thao Triển khai mạnh mẽ các biện pháp kiểm soát vệ sinh, an toàn thực phẩm Kịp thời dự báo và có biện pháp ngăn ngừa để hạn chế tối đa những tác động tiêu cực đối với sức khoẻ

do thay đổi lối sống, môi trường và điều kiện lao động trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Nâng cao năng lực giám sát, phát hiện và khống chế dịch bệnh, đặc biệt là HIV/AIDS và các dịch bệnh mới phát sinh Đẩy mạnh phòng chống các bệnh nghề nghiệp Củng cố và phát triển y tế học đường Chú trọng chăm sóc sức khoẻ bà mẹ, trẻ em, người cao tuổi và các hoạt động phục hồi chức năng

Để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra, Nghị quyết cũng đã đề ra các nhóm giải pháp, trong đó có giải pháp nâng cao hiệu quả thông tin - giáo dục - truyền thông để tạo sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức, trách nhiệm của toàn

bộ hệ thống chính trị đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; trang bị kiến thức và kỹ năng để mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cộng

đồng có thể chủ động phòng bệnh, xây dựng nếp sống vệ sinh, rèn luyện thân

thể, hạn chế những lối sống và thói quen có hại đối với sức khoẻ, tham gia tích cực các hoạt động bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ cho cộng đồng Nghiêm cấm quảng cáo thuốc lá, rượu mạnh, các chất kích thích có hại cho sức khoẻ

Chăm sóc sức khỏe ban đầu luôn giữ vai trò hết sức quan trọng trong chiến lược bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân của Đảng và Nhà nước Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2011-2020, tầm nhìn đến 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 10/1/2013 ghi rõ:

Về củng cố và hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở, đổi mới chăm sóc sức khỏe ban đầu:

- Tiếp tục củng cố và hoàn thiện mạng lưới trạm y tế xã, trung tâm y tế huyện; bảo đảm 100% số xã có trạm y tế phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và nhu cầu khám chữa bệnh từng vùng; tăng cường đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu; kết hợp hài hòa các hoạt động giữa các đơn vị y tế trong huyện; thực hiện tốt tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2011 - 2020; phát triển đội ngũ nhân viên y tế thôn bản nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới; chú trọng nâng cao năng lực cho các bà đỡ dân gian tại các thôn, bản chưa đủ cán bộ y tế hoạt động; tăng cường hoạt động bác sỹ gia đình; triển khai quản lý bệnh không lây nhiễm gắn với chăm sóc sức khỏe ban đầu và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng

- Mở rộng các hình thức đào tạo và bồi dưỡng để phát triển đội ngũ cán

bộ y tế cơ sở, ưu tiên đào tạo cán bộ y tế người dân tộc tại chỗ Bảo đảm đủ chức danh cán bộ cho trạm y tế, chú trọng bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ

y - dược học cổ truyền

- Xây dựng các chính sách ưu tiên chăm sóc sức khoẻ nhân dân miền núi, vùng sâu, vùng xa, đặc biệt quan tâm tới đồng bào các dân tộc thiểu số, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng cho nhân dân vùng nghèo, dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng khó khăn

- Củng cố tổ chức và đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả của Ban chăm sóc sức khoẻ nhân dân ở cơ sở; nâng cao nhận thức và tăng cường sự tham gia, phối hợp của chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp đối với hoạt động chăm sóc sức khoẻ ban đầu; thực hiện lồng ghép các chương trình, mục tiêu, đẩy mạnh các hoạt động truyền thông - giáo dục sức khỏe tại cộng đồng

Về đẩy mạnh công tác y tế dự phòng, nâng cao sức khỏe, phòng chống HIV/AIDS và an toàn vệ sinh thực phẩm:

- Củng cố và hoàn thiện hệ thống giám sát, cảnh báo dịch và phòng chống dịch bệnh chủ động; thiết lập hệ thống giám sát, phòng chống các yếu

tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm, bảo đảm đủ năng lực kiểm soát, phát hiện các đối tượng nguy cơ cao của bệnh không lây nhiễm để chủ động tư vấn, hướng dẫn điều trị dự phòng Từng bước nghiên cứu hình thành đơn vị phòng chống và kiểm soát bệnh

- Tăng cường các hoạt động giám sát và kiểm soát các chất thải gây ô nhiễm môi trường; xử lý các chất thải y tế và các chất thải độc hại Quản lý hiệu quả các yếu tố có hại đến sức khỏe như: Hút thuốc, lạm dụng rượu bia, tình dục không an toàn, chế độ ăn không hợp lý, ngộ độc thực phẩm Phát triển đội ngũ thanh tra liên ngành và kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm Xây

dựng các công trình cung cấp nước sạch, công trình vệ sinh để thực hiện việc

“ăn sạch, uống sạch, ở sạch”

- Đầu tư đồng bộ cho các đơn vị y tế dự phòng nhằm đạt chuẩn quốc gia về y tế dự phòng và chuẩn quốc tế về phòng xét nghiệm an toàn sinh học phù hợp với từng tuyến và điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương Củng cố và nâng cao năng lực các đơn vị kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo đảm tiêu chuẩn kiểm nghiệm phù hợp với quy định quốc tế và khu vực Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế

- Tăng cường phối hợp liên ngành trong phòng chống tai nạn, thương tích, tai nạn giao thông, tai nạn lao động, đuối nước, tự tử, bệnh nghề nghiệp, phòng chống HIV/AIDS, an toàn vệ sinh thực phẩm Triển khai các giải pháp thích hợp để phòng và khắc phục nhanh hậu quả đối với sức khỏe do thảm họa, thiên tai, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, bạo lực gia đình

Như vậy, Đảng và Nhà nước đã thể hiện rất rõ quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ và có kế hoạch cụ thể về vấn đề bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân, trong đó có các hoạt động về chăm sóc sức khỏe ban đầu Đó cũng chính là yêu cầu, nhiệm vụ về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân nói chung, cư dân khu vực Bắc Trung Bộ, 2 tỉnh Hà Tĩnh và Thanh Hóa nói riêng trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo

sẽ giúp người dân nâng cao kiến thức để chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng Chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt sẽ giảm chi tiêu cho y tế, góp phần làm giảm gánh nặng kinh tế cho mỗi gia đình cũng như xã hội

Để có cơ sở lý luận phục vụ phục vụ cho việc khảo sát thực trạng truyền thông về vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân trên Báo Thanh Hóa

và Báo Hà Tĩnh, trong chương 1 này, chúng tôi đã làm rõ hệ thống các khái niệm được đề cập tới trong đề tài của luận văn, những quan điểm, đường lối của Đảng, chủ trương, chính sách của Nhà nước về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân Chúng tôi xem đây là nền tảng quan trọng để có phân tích, đánh giá khách quan, khoa học cho các nội dung sẽ triển khai ở chương II

Chương 2 THỰC TRẠNG TRUYỀN THÔNG VỀ VẤN ĐỀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE BAN ĐẦU TRÊN BÁO ĐẢNG ĐỊA PHƯƠNG BẮC TRUNG BỘ HIỆN NAY

(Khảo sát trên Báo Hà Tĩnh và Báo Thanh Hóa từ tháng 2/2012- 2/2014)

2.1 Khái quát chung về Báo Thanh Hóa và Báo Hà Tĩnh

2.1.1.Sơ lược về Báo Thanh Hóa

Báo Thanh Hóa là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và là diễn đàn của nhân dân Thanh Hóa Quá trình hình thành và phát triển của Báo Thanh Hóa gắn liền với từng giai đoạn lịch sử, yêu cầu, nhiệm vụ, phong trào cách mạng của địa phương theo từng thời kỳ

Đầu năm 1960, thông qua Ban Tuyên Huấn Trung ương, Đảng chỉ đạo tăng cường hoạt động thông tin, truyền thông của các địa phương, cơ sở, bao gồm thông tin cổ động, thông tin truyền miệng qua hệ thống báo cáo viên, thông tin truyền thanh… Đặc biệt, công tác thông tin, tuyên truyền qua báo chí cần được tăng cường, nâng cấp đúng tầm với yêu cầu, nhiệm vụ mới Thực hiện chủ trương trên, tỉnh Thanh Hóa đã cho ra đời “Báo Thanh Hóa đổi mới” trên cơ sở nâng cấp tờ tin Thanh Hóa Tòa soạn sơ khai có 25 cán bộ; 3 phòng, bao gồm: Phòng Công nghiệp – Văn xã và quốc phòng; phòng Nông nghiệp – Chính trị và miền núi và phòng Hành chính – trị sự.; Ban Biên tập gồm 3 đồng chí Theo quyết định BTV Tỉnh ủy Thanh Hóa, Ban biên tập báo tỉnh được xem như một ban của Đảng, trực thuộc sự lãnh đạo trực tiếp của Thường vụ Tỉnh ủy; không phải trình Ban Tuyên huấn duyệt trước khi đưa in như tờ tin trước đó Theo quyết định của BTV Tỉnh ủy Thanh Hóa, Báo Thanh Hóa có chức năng, nhiệm vụ:

- Tuyên truyền, giải thích chủ trương, chính sách của Đảng và Chính phủ, chỉ đạo công tác của Đảng bộ và chính quyền tỉnh trong từng thời kỳ, chủ yếu là công tác sản xuất nông nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp

- Giáo dục tư tưởng và đạo đức xã hội cho các tầng lớp nhân dân, trước hết là giáo dục nâng cao tinh thần làm chủ, tự lực cánh sinh, cần kiệm xây dựng tổ quốc, xây dựng CNXH; coi trọng KHKT và tích cực ứng dụng vào sản xuất, đời sống; nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, chống mọi luận điệu tuyên truyền xuyên tạc của địch, khắc phục tư tưởng, đạo đức, tập quán

cũ, lạc hậu, ra sức thi đua thực hiện mọi nhiệm vụ của Đảng đề ra

- Phản ánh tình hình hoạt động trong tỉnh, trước hết là các mặt trọng tâm công tác

- Phổ biến kinh nghiệm quản lý kinh tế, kinh nghiệm sản xuất, cải tiến kỹ thuật và kinh nghiệm công tác thiết thực, cụ thể

- Trên cơ sở thực hiện các nhiệm vụ trên, tờ báo góp phần đắc lực vào công tác tuyên truyền, giáo dục nhân dân xây dựng CNXH ở miền Bắc, làm

cơ sở vững mạnh cho đấu tranh thống nhất nước nhà, giáo dục nâng cao tinh thần quốc tế vô sản cho nhân dân, làm cho tờ báo trở thành vũ khí sắc bén của Đảng, món ăn tinh thần của quần chúng

Báo Thanh Hóa đổi mới ra mỗi tuần 2 kỳ, vào thứ 3 và thứ 6 và đi vào cuộc sống bằng việc động viên quần chúng tổ chức sản xuất, phát triển kinh

tế, xây dựng CNXH, đấu tranh thống nhất nước nhà; luôn giáo dục, động viên tinh thần đề cao cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu đập tan âm mưu phá hoại của

kẻ thù Trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, Báo Thanh Hóa đổi mới đã thực hiện tốt nhiệm vụ “mặt trận tư tưởng”, kịp thời cập nhật các thông tin bày tỏ thái độ chính trị của quân và dân tỉnh nhà cực lực phản đối âm mưu và hành động hiếu chiến của Mỹ - Ngụy, quyết tâm đẩy mạnh sản xuất và chiến đấu để đánh thắng mọi âm mưu và hành động của địch

Ngày 6/5/1966, Báo Thanh Hóa đổi mới đổi tên thành Báo Thanh Hóa Khuôn khổ, số trang và số kỳ của Báo vẫn không thay đổi song nội dung được

thay đổi theo hướng không ngừng nâng cao chất lượng, thông tin phong phú, toàn diện, kịp thời và đa dạng hơn Báo đi sâu nghiên cứu, phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng điển hình, nâng cao chất lượng phong trào thi đua yêu nước; tiếp tục bám sát các sự kiện chính trị; động viên quần chúng vừa sản xuất vừa chiến đấu đi tới ngày toàn thắng

Với sứ mệnh là ngọn cờ tư tưởng, trong điều kiện thử thách khắc nghiệt của lịch sử, Báo Thanh Hóa đã nhanh chóng vượt qua sự non trẻ, không ngừng trưởng thành với hào khí của “người chiến sỹ tiên phong”, là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thanh Hóa Ở bất cứ hoàn cảnh lịch sử nào, cán bộ, phóng viên Báo Thanh Hóa đều có mặt để đưa tin, chụp ảnh, viết bài để cổ vũ, nâng cao, nhân rộng những tấm gương tiêu biểu, đồng thời đấu tranh khắc phục những yếu kém, tiêu cực, góp phần định hướng

dư luận, dẫn dắt suy nghĩ và hành động của quần chúng cách mạng đi theo đường lối của Đảng, thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước, từng bước tiến lên giành thắng lợi cách mạng

Đến nay, Báo Thanh Hóa đã có 3 ấn phẩm: Báo Thanh Hóa thường kỳ (từ thứ 2 đến thứ 7); Báo Thanh Hóa hàng tháng và Báo Thanh Hóa điện tử Tòa soạn Báo Thanh Hóa gồm BBT (3 người) và 10 phòng chức năng (phòng xây dựng Đảng - Nội chính; phòng Kinh tế; phòng Văn hóa – Xã hội; phòng miền núi; phòng thư ký tòa soạn; Báo điện tử; phòng Báo hàng tháng; truyền thông quảng cáo; phòng bạn đọc-tư liệu và phòng hành chính-tổ chức Tổng số cán bộ công chức là 64

Báo Thanh Hóa phát hành 12.000 tờ thường kỳ và hàng tháng

Từ tháng 11.2006, Báo Điện tử Thanh Hóa có thêm phiên bản Tiếng Anh

2.1.2 Sơ lược về Báo Hà Tĩnh

Báo Hà Tĩnh là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và là diễn đàn của nhân dân Hà Tĩnh Báo Hà Tĩnh ra đời ngày 02/09/1962 trên cơ sở

hợp nhất các tập san, bản tin của các ngành, đoàn thể đã phát hành trong tỉnh phục vụ sự nghiệp cách mạng trước đó Báo Hà Tĩnh ra đời là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt của Đảng bộ và nhân dân Hà Tĩnh Ngay từ những số đầu Báo

đã tuyên truyền khá tốt các nhiệm vụ mà các Nghị quyết Tỉnh ủy đã đề ra Báo tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, góp phần nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng, văn hóa, khoa học kỹ thuật cho đảng viên, đoàn viên và nhân dân; biểu dương, phát huy những điển hình tốt, phê phán những hiện tượng xấu; phản ánh tình hình về mọi mặt công tác trong tỉnh; phổ biến những kinh nghiệm hay, động viên cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ Tờ báo thực sự là món ăn tinh thần mới cho toàn Đảng, toàn dân Hà Tĩnh và được phổ biến rộng rãi trong mọi tầng lớp nhân dân

Năm 1976, sau thắng lợi mùa xuân năm 1975, Hà Tĩnh hợp nhất với Nghệ An thành tỉnh Nghệ Tĩnh theo Nghị quyết hợp nhất các tỉnh nhỏ của Bộ Chính trị, BCH Trung ương Đảng Theo đó, Báo Hà Tĩnh cũng hợp nhất với Báo Nghệ An thành Báo Nghệ Tĩnh Đến năm 1991, thực hiện của Bộ Chính trị, Quốc Hội và Chỉnh phủ, Nghệ Tĩnh lại tách thành 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh Báo Hà Tĩnh cũng theo đó bắt đầu tái lập

Trải qua nhiều khó khăn, thách thức, Báo Hà Tĩnh vẫn luôn bám sát tôn chỉ, mục đích, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và đổi mới quê hương, đất nước Trong thông báo số 325-TB/T.U Hà Tĩnh về định hướng hoạt động của Báo Hà Tĩnh năm 2000, ngày 19/10/1999, Thường trực Tỉnh ủy

Hà Tĩnh đánh giá:

Báo Hà Tĩnh những năm gần đây có nhiều đổi mới, tiến bộ khá rõ nét; nội dung phong phú, sát cuộc sống hơn; hình thức hấp dẫn hơn, từng bước phát huy được vai trò, vị trí của mình; uy tín ngày càng nâng cao; được xã hội, nhân dân quan tâm, xứng đáng là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh – tiếng nói của Đảng, chính quyền, nhân dân tỉnh nhà

Báo Hà Tĩnh đã tích cực tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phổ biến những nhân tố mới, điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực; tham gia chống các tệ nạn, tiêu cực xã hội

Mô hình toàn soạn Báo Hà Tĩnh gồm: Ban Biên tập và 3 phòng chuyên môn (phòng Nội chính; phòng Chính trị xã hội; phòng Kinh tế); phòng thư ký

2 2 Khảo sát truyền thông về vấn đề chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân trên Báo Thanh Hóa và Báo Hà Tĩnh

2.2.1 Thực trạng nội dung thông tin về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân trên Báo Hà Tĩnh và Báo Thanh Hóa

Qua khảo sát Báo Thanh Hóa và Báo Hà Tĩnh cho thấy nội dung thông tin tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân khá phong phú,

đề cập tới nhiều khía cạnh khác nhau nhưng tựu chung lại có các mảng khá rõ nét đó là tuyên truyền quan điểm, các chủ trương, chính sách, của Đảng và Nhà nước về công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân; cung cấp, phổ biến kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu và các hoạt động, các biện pháp để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho người dân Vì vậy, chúng tôi có thể tạm phân chia ra 3 nội dung chính để phân tích, đánh giá Cụ thể như sau:

- Tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách, của Đảng và Nhà nước về công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân

Bám sát quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân, Báo Hà Tĩnh và Báo Thanh Hóa thường xuyên có tin, bài tuyên truyền về các hoạt động y tế, trong

đó có chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân Khảo sát trên Báo Hà Tĩnh

từ năm tháng 2/2012-2/2014, có hơn 200 tin, bài tuyên truyền về Nghị quyết, chủ trương, chính sách về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân Cùng với tuyên truyền mục đích, ý nghĩa, về kết quả triển khai Nghị quyết 47 của Bộ Chính trị về công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, Báo Hà Tĩnh còn tập trung tuyên truyền

về phong trào xây dựng Trạm Y tế đạt chuẩn quốc gia; về các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế; về Nghị quyết 03 của BCH Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh khóa XVII về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đến năm 2015 và những năm tiếp theo; về Nghị quyết 21 của HĐND tỉnh phê duyệt về cơ chế, chính sách đối với công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đến năm

2015 và những năm tiếp theo

So với Báo Hà Tĩnh, Báo Thanh Hóa có số lượng tin bài tuyên truyền ít hơn, có hơn 130 tin, bài (từ 2/2012/2/2014 Tuy nhiên, các quan điểm của Đảng, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước liên quan đến công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân luôn được tuyên truyền kịp thời Qua khảo sát cho thấy, Báo Thanh Hóa chủ yếu tập trung tuyên truyền

về kết quả thực hiện Nghị quyết 46 trên địa bàn, trong đó có các nội dung liên quan đến công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân như đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế cho các Trạm Y tế; về đội ngũ nhân lực; thực hiện

bộ tiêu chí quốc gia chuẩn về y tế giai đoạn 2; về tỷ lệ người dân tham gia BHYT; về việc triển khai thực hiện quy định tạm thời hỗ trợ một phần chi phí khám chữa bệnh cho người nghèo của tỉnh Thanh Hóa…

Nhìn chung, các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước luôn được Báo Hà Tĩnh và Báo Thanh Hóa tuyên truyền thường xuyên, kịp thời; phản ánh đầy đủ các nội dung liên quan Tuy nhiên, các tin, bài liên quan đến quan điểm, chủ trương, chính sách thường có nội dung khô khan, giàu tính hội nghị

- Cung cấp các kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu cho cư dân

Cung cấp các kiến thức về chăm sóc sức khỏe cho cư dân có vai trò vô cùng to lớn trong việc nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi về chăm sóc sức khỏe đối với người dân Bởi thế, cung cấp các kiến thức về chăm sóc, bảo

vệ và nâng cao sức khỏe nói chung, các kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu nói riêng là nhiệm vụ thường xuyên, không thể thiếu đối với các tờ báo Qua khảo sát Báo Thanh Hóa và Báo Hà Tĩnh cho thấy, chiếm một tỷ lệ đáng kể các thông tin về y tế được đăng tải trên các số báo là các kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu Từ cung cấp các kiến thức về chăm sóc sức khỏe ban đầu, về y tế dự phòng mà độc giả, người dân biết được các phương thức phòng ngừa bệnh, hiểu biết về nguyên nhân gây bệnh, diễn tiến bệnh cũng

như các phương thức điều trị căn bản được phổ biến

Thông qua báo chí, các nhà chuyên môn có thể gửi tới dân chúng các tin tức y học liên quan tới việc bảo vệ sức khỏe, phòng tránh bệnh tật Họ cũng

có thể thông qua báo chí để góp ý kiến, giải đáp cho dân chúng về các thắc mắc bệnh tật thông thường

Trên Báo Thanh Hóa, bài “Chăm sóc sức khỏe bà mẹ, bảo vệ sức khỏe trẻ em - nhiệm vụ của cả cộng đồng” (Báo Thanh Hóa, ngày 4/5/2012) có

đoạn: “Khi phụ nữ mang thai, nhu cầu về chất đạm, canxi,, sắt, axít forlic và I

ốt tăng thêm rất nhiều Cụ thể, nhu cầu chất đạm tăng lên 15g/ngày so với bình thường, tương đương 2 ly sữa, 70-80g thịt nạc, 100g thịt có mỡ Nhu cầu canxi tăng gấp đôi bình thường (1000mg/ngày, tương đương 2 ly sữa), 100 –