Một số biện pháp giúp học sinh Tiểu học học tốt phần mềm Thiết kế bài trình chiếu

Thiết kế bài trình chiếu là một chủ đề hoàn toàn mới đối với học sinh Tiểu học trong vài năm trở lại đây. Tuy học sinh hứng thú với chủ đề thiết kế bài trình chiếu nhưng chỉ ở mức độ quan sát giáo viên trình bày chứ các em chưa có nhiều kỹ năng sử dụng phần mềm, chưa ghi nhớ‎ các nút lệnh cũng như trình bày sắp xếp các hiệu ứng khi trình chiếu, trình bày còn rời rạc, các em chưa thấy nhiều vấn đề hay mà chính các em có thể dùng phần mềm để làm được như giáo viên. Nhiều em nhanh quên kiến thức đã được học, thời lượng thực hành trên lớp không được nhiều nên việc áp dụng khi cần còn hạn chế, Tam Lãnh là một xã vùng núi nên đa số học sinh còn rụt rè trong học tập.

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cơ sở huyện

Tên đề tài sáng kiến: Một số biện pháp giúp học sinh Tiểu học học tốt phần mềm Thiết kế bài trình chiếu.

1- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục (Tin học).

2- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử (bắt buộc phải

ghi để làm cơ sở đánh giá tính khả thi, hiệu quả của sáng kiến): năm học 2019 –

2020

3- Mô tả bản chất của sáng kiến (đề nghị ghi rõ để làm cơ sở xét sáng kiến,

nếu bỏ qua các bước này thì sáng kiến có thể không đề nghị công nhận)

3.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết (phân tích ưu điểm, nhược

điểm của nó)”:

* Ưu điểm:

- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm giúp đỡ kịp thời về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, giải quyết tình trạng máy tính hỏng

- Bản thân tôi có trình độ chuyên môn tốt, yêu nghề, luôn nghiên cứu học tập

và trau dồi kiến thức cũng như kinh nghiệm cho bản thân

- Phụ huynh nhiệt tình, thân thiện và luôn quan tâm tới việc học tập của con mình, hay hỏi thăm tình hình học tập của con, một số phụ huynh đầu tư mua sắm máy tính cho con mình

- Nhiều học sinh học tốt chủ đề Soạn thảo văn bản là một điều kiện thuận lợi rất lớn

- Học sinh chăm ngoan, lễ phép, hợp tác với giáo viên

- Trước khi thực hiện đề tài, tôi quan sát thấy học sinh rất hứng thú với các tiết học mà giáo viên có sử dụng giáo án điện tử, đặc biệt là ham muốn học chủ đề Thiết

kế bài trình chiếu hơn so với các chủ đề khác

* Nhược điểm:

- Phòng tin học không có ti vi hỗ trợ giảng dạy, nhiều máy đời cũ nên thường xuyên hư hỏng, các phương tiện dạy học còn thiếu thốn

- Số lượng học sinh các lớp đa số đông: 30 - 35 em/ lớp, các em còn ham chơi, nói chuyện riêng nhiều gây mất trật tự Nhiều học sinh còn lơ là, không hợp tác, không chịu thực hành

- Thiết kế bài trình chiếu là một chủ đề hoàn toàn mới đối với học sinh Tiểu học trong vài năm trở lại đây Tuy học sinh hứng thú với chủ đề thiết kế bài trình chiếu nhưng chỉ ở mức độ quan sát giáo viên trình bày chứ các em chưa có nhiều kỹ năng

sử dụng phần mềm, chưa ghi nhớ các nút lệnh cũng như trình bày sắp xếp các hiệu ứng khi trình chiếu, trình bày còn rời rạc, các em chưa thấy nhiều vấn đề hay mà chính các em có thể dùng phần mềm để làm được như giáo viên Nhiều em nhanh quên kiến thức đã được học, thời lượng thực hành trên lớp không được nhiều nên việc áp dụng khi cần còn hạn chế, Tam Lãnh là một xã vùng núi nên đa số học sinh còn rụt rè trong học tập

- Nhiều phụ huynh chưa thấy được tầm quan trọng và những lợi ích của môn Tin học đối với trẻ nên sự quan tâm và đầu tư cho con còn hời hợt

3.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:

- Những khó khăn về kiến thức trong Thiết kế bài trình chiếu

- Lỗi chọn phông chữ đồng nhất cho tất cả các slide

- Lỗi chọn quá nhiều hiệu ứng cho một đối tượng

- Lỗi về tính thẫm mĩ: bố cục, màu sắc, cỡ chữ

- Kĩ năng thuyết trình

3.3 Nêu các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp:

- Phòng tin có tivi/ máy chiếu, có kết nối mạng Internet, phần mềm Thiết kế bài trình chiếu

- Chỗ ngồi: đảm bảo 2 – 3 em/ máy, ánh sáng đầy đủ, không chiếu thẳng vào máy tính và mắt học sinh, học sinh ngồi đúng tư thế, mắt cách màn hình 50 - 80cm, chuột để bên tay phải

- Giáo viên: nhiệt tình, ham học hỏi, yêu nghề, tận tụy

- Học sinh: hứng thú học tập, chuẩn bị đầy đủ sách vở

3.4 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp (nhằm

để giải quyết các vấn đề đã nêu trên):

A Các bước thực hiện giải pháp:

- Bước 1: Chọn đề tài:

+ Giáo dục có vai trò rất quan trọng trong tiến tình phát triển của xã hội, nhất là trong thời kỳ đất nước phát triển như hiện nay Công nghiệp 4.0 là xu hướng hiện thời, môn tin học ngày càng được quan tâm và đầu tư hơn Môn tin học trong tường Tiểu học hiện nay giữ vai trò quan trọng, đây cũng là môn học và là công cụ phục vụ đắc lực cho sự nghiệp giáo dục, học sinh được học môn tin học ở bậc Tiểu học sẽ giúp ích cho các em rất nhiều ở các cấp học trên, và vận dụng vào các môn học khác

+ Thiết kế bài trình chiếu là chủ đề hoàn toàn mới đối với môn tin học ở tiểu học Việc áp dụng công nghệ thong tin để hỗ trợ tiết dạy là hết sức cần thiết, giúp học sinh có được những giờ học hứng thú, sôi động nhờ sự phát huy tối đa hiệu quả

về âm thanh, hình ảnh, video và các hiệu ứng trong thiết kế bài giảng PowerPoint ngoài việc hệ thống lại các kiến thức đã học cho các em ở chủ đề Soạn thảo văn bản, phần mềm này còn giúp các em hứng thú hơn trong học tập, không còn rụt rè, nâng cao tính chuyên nghiệp, tính thẩm mĩ, tạo ra các sản phẩm tin học của riêng các em, góp phần nâng cao chất lượng học tập Ngoài ra, nếu chịu khó tìm tòi học hỏi qua các sách/ mạng internet/ giáo viên giúp đỡ, các em còn có thể tạo ra nhiều trò chơi thông qua phần mềm này

+ Là một giáo viên tin học, khi bắt đầu dạy chủ đề Thiết kế bài trình chiếu ở năm học 2018 – 2019, tôi thấy một số em học tốt, chịu khó thực hành, học hỏi, mạnh

dạn, sáng tạo, một vài em còn áp dụng kiến thức về giúp mẹ hoàn thành việc soạn giảng Bên cạnh đó, vẫn còn rất nhiều học sinh hời hợt, ham chơi, ít hứng thú trong học tập, có nhiều lỗ hổng, chưa thấy được cái hay và lợi ích của phần mềm Thiết kế bài trình chiếu Vào học kì II của năm học 2018 – 2019, tôi nhận ra nhiều khó khăn trong giảng dạy chủ đề Thiết kế bài trình chiếu, tôi thấy đây là phần mềm có rất nhiều điểm hay, thay vì toàn bộ học sinh tiểu học sẽ thích thú, đam mê với phần mềm này nhưng hầu hết các em lại không đạt được kết quả như tôi mong đợi Tôi đã thống kê được số lượng ước tính như sau:

Đối

tượng

học sinh

Tổng số

Học sinh không vững kiến thức

Học sinh quên cách chỉnh phông chữ

Học sinh chọn hiệu ứng lộn xộn

Trình bày thiếu thẩm mĩ

Kĩ năng thuyết trình kém

- Vì vậy, tôi mạnh dạn chia sẽ một số ý kiến, suy nghĩ của mình qua sáng kiến:

“Một số biện pháp giúp học sinh Tiểu học học tốt phần mềm Thiết kế bài trình chiếu”.

- Bước 2: Xác định đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của đề tài:

“Một số biện pháp giúp học sinh Tiểu học học tốt phần mềm Thiết kế bài trình

chiếu” là học sinh các khối 3, 4, 5 - hiện đang theo học chương trình tin học Tiểu học

- Bước 3: Thu thập và xử lí thông tin.

+ Đọc các tài liệu, truy cập internet nói về các phương pháp nghiên cứu, phương pháp thiết kế bài trình chiếu

+ Các kiến thức và kinh nghiệm bản thân Qua sự cố học sinh gặp phải, những khó khăn, sự cố mà đồng nghiệp mắc phải Những kinh nghiệm chưa từng gặp phải, tôi thu thập được trong quá trình giúp đỡ đồng nghiệp

+ Tham khảo và rút kinh nghiệm qua dự giờ các giáo viên cùng trường và các tiết sinh hoạt chuyên đề của đồng nghiệp trong cùng huyện

+ Tham khảo các bài viết của các tác giả đăng trên tạp chí giáo dục, truy cập internet tham khảo các sáng kiến kinh nghiệm của các anh chị ở các trường bạn + Sách hướng dẫn học tin học lớp 3 Đào Thái Lan Nhà xuất bản Giáo dục

-Bộ Giáo dục và đào tạo

+ Sách hướng dẫn học tin học lớp 4 Đào Thái Lan Nhà xuất bản Giáo dục

-Bộ Giáo dục và đào tạo

+ Sách hướng dẫn học tin học lớp 5 Đào Thái Lan Nhà xuất bản Giáo dục

-Bộ Giáo dục và đào tạo

- Bước 4: Tiến hành thực hiện đề tài:

Sau khi đã chọn được đề tài, xác định được đối tượng nghiên cứu tôi bắt đầu tiến hành thực hiện đề tài như sau:

+ Tổng hợp công việc đã làm

+ Sắp xếp lại những việc đã thực hiện thành một đề cương của sáng kiến

+ Chọn lọc, sắp xếp lại những vấn đề, những công việc có liên quan với nhau để giải quyết một trong những nội dung nào đó trong sáng kiến của mình

B Cách thức thực hiện giải pháp:

- Để áp dụng thành công việc giúp đỡ học sinh Tiểu học học tốt phần mềm Thiết kế bài trình chiếu, tôi đã tiến hành những giải pháp sau:

* Giải pháp 1: Những khó khăn về kiến thức trong thiết kế bài trình chiếu:

- Tùy vào khối lượng lí thuyết của mỗi bài học mà tôi thường phân bố thời gian dạy lí thuyết và thực hành khác nhau, thông thường, học sinh thực hành ngay sau khi tiếp cận lí thuyết Đối với chương trình sách giáo khoa mới trong gần 3 năm trở lại đây thì có rất nhiều ưu điểm, hỗ trợ rất lớn cho giáo viên trong việc giảng dạy, thuận tiện cho học sinh dễ dàng nghiên cứu, thao tác Học sinh sẽ rất hứng thú với việc vừa đọc xong các bước hướng dẫn đã thực hiện được ngay các yêu cầu Giáo viên sau khi hướng dẫn chỉ việc quan sát và hướng dẫn thêm đối với những em học chậm Việc nắm vững kiến thức sẽ hỗ trợ rất nhiều cho các em, khi nội dung bài hỏi tới

kiến thức cũ, các em sẽ nhớ ngay để áp dụng, các em sẽ nhanh nhẹn hơn trong việc chèn hình, tranh ảnh, viết chữ lên hình, điều chỉnh màu sắc,… Tuy nhiên, đa số các

em đều không nắm vững kiến thức cũ, kiến thức mới thì nhiều thao tác với các nút lệnh bằng Tiếng Anh và tôi đã gặp không ít khó khăn trong quá trình giảng dạy để giúp đỡ các em, vì vậy, tôi chia các em thành hai nhóm đối tượng như sau để giúp đỡ:

1 Nhóm đã thực hành được nhưng hôm sau không còn nhớ:

- Việc các em thao tác được khi nghiên cứu hướng dẫn ở sách giáo khoa là điều rất tốt Tuy nhiên:

+ Các câu lệnh đều bằng Tiếng Anh, đặc biệt trong phần mềm Powerpoint mỗi yêu cầu thường gồm nhiều lệnh, các em học tốt Tiếng Anh để ghi nhớ hoặc liên tưởng rồi thao tác thì sẽ rất tiện lợi, nhưng đa số các em đều học ở mức bình thường

và không có sự liên tưởng Vì vậy, trong quá trình giảng dạy, giáo viên Tin học là người học tốt Tiếng Anh và hướng dẫn các em liên tưởng để nhớ lâu là một điều tuyệt vời

Ví dụ: hiệu ứng Exit Exit: trong tiếng Anh có nghĩa là thoát, trong PowerPoint, nếu các em tự dịch được nghĩa của nó, khi giáo viên yêu cầu chọn hiệu ứng cho đối tượng trình chiếu xong rồi biến mất, các em sẽ nghĩ ngay tới các hiệu ứng trong mục Exit

+ Số lượng học sinh đông, bình quân ngồi chung 2 – 3 em/ máy, mỗi em đều có thời gian được thực hành nhưng không quá nhiều, đa số học sinh không có máy tính

ở nhà để thực hành nên việc các em nhanh quên là lẽ đương nhiên, chỉ cần tuần này thực hành được hẳn hoi các nội dung trong bài nhưng tuần sau có tiết tin học trở lại, giáo viên hỏi là các em không hề nhớ, hoặc chỉ có một số em nhớ, chưa kể nội dung trong soạn PowerPoint luôn cần áp dụng nội dung đã học cách đó 2 – 3 tuần hoặc nội dung của năm học trước Trước tình hình như vậy, tôi luôn trăn trở tìm ra cách ghi nhớ bài học một cách tốt nhất cho các em: thực hành là cách ghi nhớ tốt nhất + Đối với mỗi yêu cầu thực hành, tôi thường phân việc cụ thể cho từng đối tượng trong nhóm, bạn nào cũng phải thực hành được và đáp ứng được yêu cầu của bài học Tuy nhiên, nhiều em thường thực hành xong là ngồi giải lao, vì vậy tôi phải tăng cường quán xuyến lớp, tuyên dương những bạn siêng năng học tập và chỉ ra được những bạn ngồi làm việc riêng

+ Cho các em thực hành càng nhiều càng tốt trong tiết học sẽ tăng khả năng ghi nhớ cho các em, bạn nào học tốt hơn sẽ cho ngồi theo dõi, nhường và hướng dẫn bạn

trong nhóm được thực hành, tôi hỏi thăm những bạn ở nhà có máy tính thì tăng cường thực hành ở nhà và nên nhường máy tính cho các bạn trong nhóm được thực hành nhiều hơn

+ Tăng cường kiểm tra bài cũ, gọi học sinh lên máy giáo viên thực hành cho lớp nhận xét, các bạn còn lại thực hành trên máy tính của mình để ôn lại bài cũ + Thường xuyên gọi tên trả lời câu hỏi để các em chú ý hơn trong học tập, kích thích các em động não tìm kiếm nội dung trong sách/ máy tính để trả lời nhằm tăng ghi nhớ

2 Nhóm không tự thao tác được theo giáo viên hướng dẫn mẫu cũng như thực hành theo các bước hướng dẫn trong sách.

- Đây là những đối tượng học sinh trung bình và yếu, các em có nhiều lỗ hổng

về kiến thức, việc thao tác của các em còn chậm, không có khả năng tự làm theo các bước hướng dẫn trong sách giáo khoa Trong đó có em ngoan, có em nghịch không chịu học

- Điều giáo viên có thể cố gắng làm được trong một khoảng thời gian có hạn là giúp đỡ các em thực hành được yêu cầu bài học, cao hơn nữa là ghi nhớ được nội dung bài cũ, còn các em không thể nhớ được một nội dung đã học cách đó khoảng một tháng hay học ở lớp dưới cũng là điều hiển nhiên

+ Đối với các em học chậm, ngoan: Sau khi thao tác mẫu cho các em quan sát một lần, tôi tới từng máy giảng lại từ từ, vừa đọc từng bước ở sách giáo khoa, vừa thao tác cho các em quan sát, chủ yếu là hướng dẫn còn các em là người cầm chuột

để tăng ghi nhớ cho các em, sau khi đã thao tác được, tôi yêu cầu các em thực hiện lại nhiều lần, cho các em đọc nhiều để động não nhiều khi đọc Nếu lớp học có nhiều em học chậm thì phải cử thêm một số bạn học tốt tới hỗ trợ, nhưng tôi phải là người kiểm tra lại các em làm được những gì và không quên tuyên dương các em Chỉ khi nào làm được thì các em mới hứng thú học tập

+ Đối vơi các em học chậm lại nghịch ngợm, không chịu học, hoặc chỉ học khi

có tôi đứng giám sát: tôi vẫn áp dụng biện pháp như các bạn học chậm, ngoan, có thể kèm theo biện pháp la mắng và cứng rắn, nhưng phải luôn có sự dỗ dành, và tôi

đã làm được Không những chịu học, thực hành được, mà các em còn ham học hơn, thường khoe với tôi những kết quả các em làm được Còn tôi không quên tâng bốc

và tuyên dương các em, nhắc nhở các em luôn cố gắng

* Giải pháp 2: Lỗi về sự đồng nhất phông chữ trong phần mềm thiết kế

bài trình chiếu.

- Một điều tưởng chừng như vô cùng đơn giản đối với học sinh khi học phần mềm Word, nhưng lại khó khăn lớn đối với các em khi học PowerPoint nếu không biết cách xử lí Đối với PowerPoint, mỗi lần khởi động phần mềm để thực hành, có nhiều phông chữ mặc định, đôi khi làm thay đổi chính tả, nên tôi thường yêu cầu các

em chỉnh về phông chữ chuẩn Times New Roman trước khi gõ, hoặc bôi đen và chỉnh sau khi gõ Tuy nhiên, nếu bài soạn gồm 2 – 3 slide thì không có gì khó nhọc, nhưng gồm khoảng 5 slide trở lên, mỗi slide gồm 2 phần nhập dữ liệu thì sẽ dễ gây bực dọc cho các em Hơn nữa, cả học sinh khối 3 mới làm quen phần mềm, cho tới học sinh khối 5 đã được học phần mềm này ở lớp dưới đều không chịu ghi nhớ cách làm này, mỗi lần vào học, cứ mở phần mềm lên soạn tới lúc bị lỗi thì mới ý kiến:

“Thưa cô, tại sao máy em không gõ tiếng Việt được?”, hoặc: “Thưa cô, tại sao chữ

LỆ lại thành chữ LỄ?”… Tôi thường mắng học sinh “Tại sao cô nhắc nhiều lần vẫn không đặt về phông chữ Times New Roman?”.Tuy vậy, tôi vẫn luôn băn khoăn trong đầu làm sao để tìm ra cách thay đổi đồng loạt về một phông chữ khi soạn Trong quá trình nghiên cứu, bản thân đã tìm được cách làm giúp rút ngắn thời gian cho các em:

+ Bước 1: Quan sát xem phông chữ hiện tại là gì:

+ Bước 2: Trong thẻ Home → chọn mũi tên bên phải nút Replace → chọn Replace fonts…

+ Bước 3: chọn phông chữ hiện tại trong hộp Replace và phông chữ cần thay thế trong hộp With:

+ Bước 4: Nhấn Replace sau đó nhấn Close.

- Sau khi thử nghiệm, năm học 2019 - 2020 và năm học 2020 – 2021 này tôi nhận lại sự nhẹ nhõm rất nhiều mỗi khi yêu cầu học sinh thực hành soạn bài trình chiếu vì đỡ đi một phần thời gian, các em cũng thao tác nhanh và khoa học hơn

* Giải pháp 3: Lỗi chọn quá nhiều hiệu ứng cho một đối tượng.

- Học sinh rất hiếu kì, các hiệu ứng trong phần mềm trình chiếu lại rất nhiều và hấp dẫn, mỗi khi chọn xong một hiệu ứng, học sinh lại hay tò mò chọn sang hiệu ứng khác xem nó chuyển động như thế nào, và cứ thế lặp lại nhiều lần, dẫn tới việc

có đối tượng thì được chọn nhiều hiệu ứng, có đối tượng lại không có hiệu ứng nào,

và thứ tự chọn hiệu ứng không đúng, trong khi chính các em lại không nhận ra điều

đó, và khi nhận ra lại không biết cách xử lí

- Để giúp các em giải quyết những sự cố đó, tôi chỉ ra cho các em nhận biết nhìn vào sẽ thấy đối tượng nào xuất hiện lên trước, đối tượng nào sau, số lần mà một đối tượng xuất hiện khi trình chiếu Các em phải hình dung trong đầu đối tượng nào xuất hiện trước

- Ví dụ như đối với hình trên, khi trình chiếu, hình ảnh sẽ xuất hiện trước và

xuất hiện 3 lần rồi mới xuất hiện dòng chữ Tin học:

- Nếu một đối tượng được chọn nhiều hiệu ứng thì các em phải hủy bớt bằng cách: Click chuột vào đối tượng cần hủy hiệu ứng, nhấn vào nút mũi tên bên phải hiệu ứng đã chọn và nhấn chọn Remove

- Hướng dẫn cho các em cách trình chiếu toàn bộ bài bằng cách nhấn phím F5, trình chiếu slide mình muốn bằng cách chọn slide đó rồi nhấn vào biểu tượng

Vì nhiều học sinh không phân biệt được sẽ cứ nhấn phím F5, hoặc chọn

, rồi chọn để trình chiếu, dẫn tới việc mất thời gian phải xem lại toàn bộ bài trình chiếu