Bai 29 Dien the hoat dong va su lan truyen xung than kinh

Khi bị kích thích thì hình thành xung thần kinh truyền từ nơi kích thích trên sợi thần kinh đến nơi bộ phận điều khiển, vậy xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh 2 loại sợi thần k[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ Câu hỏi:

Phản xạ là gì? phản xạ có điều kiện và phản xạ

không điều kiện khác nhau như thế nào?

Phản xạ là phản ứng trả lời kích thích của môi

trường thông qua hệ thần kinh.

Phản xạ không điều kiện mang tính chất bẩm sinh,

di truyền, đặc trưng cho loài, số lượng hạn chế Phản xạ có điều kiện là các phản xạ học được

trong quá trình sống của cá thể, số lượng ngày càng nhiều

I Khái niệm điện sinh học, điện thế nghỉ, điện thế

hoạt động.

1 Điện sinh học

VD:

- Cá chình điện, lươn điện….

- Điện tim đồ, điện não đồ….

 Tế bào, cơ thể sinh vật có tích điện gọi

là điện sinh học

Điện sinh học là khả năng tích điện của tế bào, cơ thể.

Mọi tế bào đều có khả năng tích điện.

Điện sinh học bao gồm điện thế nghỉ (điện tĩnh) và điện thế hoạt động.

2 Điện thế nghỉ

§iÖn thÕ nghØ cã ë tÕ bµo

nµo?

Quan s¸t hình và mô tả c¸ch ®o ®iÖn thÕ nghØ và kết quả đo như thế

nào

- §iÖn thÕ nghØ cã ë tÕ bµo ®ang nghØ

ng¬i, kh«ng bÞ kÝch thÝch

KÕt qu¶ ®o:

- Cã sù chªnh lÖch ®iÖn thÕ gi÷a

hai bªn mµng tÕ bµo

- ë hai phÝa cña mµng tÕ bµo cã

ph©n cùc (phÝa trong cña mµng

mang ®iÖn tÝch ©m; phÝa ngoµi

cña mµng mang ®iÖn tÝch d ¬ng)

Vậy điện thế nghỉ là gì?

Điện thế nghỉ là sự chênh lệch điện thế giữa hai bên màng tế bào khi tế bào không bị kích thích, phía

trong màng tích điện âm so với bên ngoài màng tích điện dương.

3 ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG

Điện thê nghỉ: ngoài màng +

trong màng

-ngoài màng -

trong màng +

ngoài màng + trong màng -Điện tích =0

3 Điện thế hoạt động

Điện thế hoạt động là sự thay đổi điện thế giữa

trong và ngoài màng khi nơron bị kích thích

Điện thế hoạt động gồm 3 giai đoạn: mất phân

cực, đảo cực và tái phân cực.

Phim

Điện thế hoạt động xuất hiện gọi là xung thần kinh hay xung điện

II LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH

Có 2 loại sợi thần kinh

Sợi thần kinh không có bao miêlin

Sợi thần kinh có bao miêlin

Eo Ranvie Bao miêlin

Bao miêlin có đặc điểm gì?

Trên sợi thần kinh có bao miêlin: các bao miêlin (bản chất là photpholipit, có tính chất cách điện) bao bọc không liên tục mà ngắt quãng tạo thành

eo Ranvie.

Khi bị kích thích thì hình thành xung thần kinh

truyền từ nơi kích thích trên sợi thần kinh đến nơi

bộ phận điều khiển, vậy xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh 2 loại sợi thần kinh khác nhau

như thế nào?

1.Trên sợi không

có bao miêlin

2 Trên sợi có bao miêlin

Cách thức lan

truyền

Cơ chế lan truyền

Tốc độ lan truyền

Tiêu tốn năng

lượng

 Nghiên cứu thông tin và hình SGK hoàn phiếu học tập

sự lan truyền xung trên sợi thần kinh sau (thời gian 5 phút)

1.Trên sợi khơng cĩ bao miêlin 2 Trên sợi cĩ bao miêlin

Cách

thức lan

truyền

Cơ chế

lan

truyền

Tốc độ

lan

truyền

Tiêu tốn

năng

lượng

Liên tục từ vùng này sang vùng khác kề bên

Do mất phân cực, đảo cực và tái phân cực liên tiếp vùng này sang vùng khác

Lan truyền theo cách

“nhảy cóc” từ eo Ranvie này sang eo Ranvie khác.

Do mất phân cực, đảo cực và tái phân cực xảy

ra từ eo Ranvie này sang

eo Ranvie khác

Chậm(3 – 5 m/s) Nhanh (100m/s) Tốn nhiều năng lượng Tốn ít năng lượng

A B C D E F G

A B C D E F G

Khi xung thần kinh lan truyền từ A sang B, xung ở B kích thích C tại sao lại không kích thích trở lại A?

Do điểm A sau khi tái phân cực bị trơ không nhận kích thích nên xung không truyền trở lại.

Kết luận:

- Xung thần kinh chỉ lan truyền một chiều, không quay trở lại.

- Nếu kích thích vào giữa sợi thần kinh thì xung lan truyền về hai phía.

Xung sẽ lan truyền như thế nào nếu có kích thích vào giữa

sợi thần kinh?

Kích thích

Chiều lan truyền xung thần kinh

Bài tập:

 Xung thần kinh lan truyền theo các bó sợi thần kinh có bao miêlin từ vỏ não xuống đến các cơ ngón chân

làm ngón chân co lại Hãy tính thời gian xung thần kinh lan truyền từ vỏ não xuống ngón chân (biết chiều cao của người nào đó là 1,6 m, tốc độ lan truyền là 100 m/ giây).

Thời gian xung thần kinh lan truyền từ vỏ não xuống ngón chân là:

1,6 m : 100 m / giây = 0,016 giây

Giải:

CỦNG CỐ BÀI HỌC Câu 1: Xung thần kinh là:

A sự xuất hiện điện thế hoạt động

B thời điểm sắp xuất hiện điện thế hoạt động

C thời điểm chuyển giao giữa điện thế nghỉ sang điện thế hoạt động

D thời điểm sau khi xuất hiện điện thế hoạt động

CỦNG CỐ BÀI HỌC

Câu 3: Vì sao sự lan truyền xung thần kinh trên sợi trục có bao miêlin lại “nhảy cóc” ?

A Vì giữa các eo Ranvie, sợi trục bị bao bằng bao miêlin cách điện.

B Vì tạo cho tốc độ truyền xung nhanh.

C Vì không thay đổi tính thấm của màng chỉ xảy ra tại các eo Ranvie.

D Vì đảm bảo cho sự tiết kiệm năng lượng.

Time

BÀI TẬP VỀ NHÀ

- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.

- Đọc trước bài 30 “Truyền tin qua xinap”.

Cá Đuối

Điện phát ra là 60V

Cá Chình

Điện phát ra là 600V

Cá Nheo

Điện phát ra là 400V

Dặn dị