Với nhiều mục tiêu nhiệm vụ chủ yếu của quản lý nhà nước về tài chính trong đó có mục tiêu định hướng hoạt động và phát triển các thành phần kinh tế khác nhau, bằng chính sách tài chính
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường nói chung và nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN ở nước ta nói riêng, tài chính là điều kiện, tiền đề của mọi hoạt động trong đời sống kinh tế xã hội, nó trực tiếp chi phối đến các hoạt động khác từ sản xuất đời sống đến quản lý nhà nước Để tài chính tác động đến các hoạt động trong đời sống kinh tế xã hội theo mục tiêu
và bản chất của chế độ, đòi hỏi nhà nước trong thực hiện chức năng tổ chức và quản lý mọi hoạt động của xã hội cần chủ động tác động vào tài chính cũng như
sử dụng tài chính là công cụ quản lý xã hội Đó là đòi hỏi khách quan của bất kỳ
xã hội nào, đặc biệt là trong điều kiện đổi mới ở nước ta hiện nay
Trên bình diện tổng thể, tài chính phải đảm bảo đạt được các mục tiêu bao quát của kinh tế thị trường là: Bảo đảm sự phát triển ổn định về kinh tế xã hội, làm cho nền kinh tế phát huy được hiệu quả cao và bảo đảm sự phân phối công bằng trong các khâu, quá trình và lĩnh vực theo đường lối của Đảng và nhà nước Thực hiện đường lối đổi mới mà Đảng ta đã khởi xướng và lãnh đạo từ bản chất của nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân Với nhiều mục tiêu nhiệm vụ chủ yếu của quản lý nhà nước về tài chính trong đó có mục tiêu định hướng hoạt động và phát triển các thành phần kinh tế khác nhau, bằng chính sách tài chính cởi mở, khuyến khích, công bằng về nghĩa vụ và quyền lợi, khai thác, nuôi dưỡng, tạo lập và phát triển nguồn thu cho ngân sách nhà nước, thực hiện chính sách động viên thu nhập quốc dân vào ngân sách nhà nước, quản
lý chặt chẽ các nguồn chi ngân sách, đảm bảo nguồn vốn phát triển và thực hiện các chức năng khác của nhà nước
Với vai trò và mục tiêu của quản lý nhà nước về tài chính như đã nói ở trên Đồng thời chúng ta đã biết trong chính sách tài chính thuế là một công cụ đắc lực của nhà nước để tạo lập nguồn thu ngân sách nhằm phục vụ thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc đổi mới công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước Qua những cuộc cải cách thuế chúng ta đã hình thành được một hệ thống chính sách
Trang 2thuế bao quát được hầu hết các nguồn thu của đất nước và luôn được sửa đổi, bổ sung hoàn thiện kịp thời phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội, chính sách thuế đã trở thành công cụ của Đảng và nhà nước để điều tiết vĩ mô nền kinh
tế theo hướng khuyến khich đầu tư, khuyến khích xuất khẩu, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế phát triển sản xuất kinh doanh và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế Hệ thống quản lý thuế đã xây dựng và không ngừng được kiện toàn đảm bảo thực thi tốt và thống nhất các Luật thuế trong cả nước Hiệu lực hiệu quả của bộ máy quản lý thuế ngày càng được nâng cao, nhờ vậy công tác thuế của Đảng và nhà nước ta đã góp phần tích cực vào việc phát triển kinh tế xã hội, đưa nước ta thoát khỏi thời kỳ khủng hoảng kinh tế kéo dài, lấy lại đà tăng trưởng cao trong hơn một thập kỷ qua Số thu từ thuế và phí đã trở thành nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước, trong đó khoản thu thuế từ khu vực kinh tế dân doanh ngày càng tăng, đặc biệt có sự đóng góp to lớn và có vị trí quan trọng của khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh
Từ thực tế trên ngành thuế đã xây dựng và ban hành riêng các quy trình quản lý thu thuế đối với doanh nghiệp, quy trình thanh tra kiểm tra quyết toán thuế Trong đó luôn coi trọng công tác thanh tra kiểm tra thuế là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của công tác quản lý thuế với mục tiêu là thu đúng, thu
đủ, kịp thời nộp vào ngân sách nhà nước Mặt khác đảm bảo sự công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế góp phần thực hiện tốt cơ chế tự kê khai, tự nộp và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật của các cơ sở sản xuất kinh doanh
Là một cán bộ thuế đang công tác tại đội Kiểm tra Chi cục thuế huyện Quỳnh Phụ, kết hợp giữa thực tiễn và vốn kiến thức tiếp thu được trong quá trình học lớp bối dưỡng ngạch kiểm tra viên thuế tại trường Nghiệp vụ thuế, tôi
xin đưa ra tình huống: “Xử lý vi phạm luật thuế GTGT, thuế TNDN trong công tác kiểm tra thuế tại trự sở công ty TNHH xây dựng PĐT”
Trang 3
NỘI DUNG
1 Mô tả tình huống:
Căn cứ Luật Quản lý thuế, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành; Căn cứ các Luật thuế, Pháp lệnh thuế, Pháp lệnh phí, lệ phí và các văn bản hướng dẫn thi hành; Căn cứ Quyết định số 503/QĐ-TCT ngày 29/3/2010 của Tổng cục thuế quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Chi cục thuế trực thuộc Cục thuế; Căn
cứ vào quyết định số 2008/QĐ-CT ngày 23/12/2013 của Cục trưởng cục thuế tỉnh Thái Bình về việc giao nhiệm vụ công tác kiểm tra năm 2014 cho các phòng kiểm tra của Cục thuế, Chi cục thuế huyện, thành phố Thực hiện quyết định số 41/QĐ-CCT ngày 05/5/2014 của Chi cục trưởng chi cục thuế huyện Quỳnh Phụ
- tỉnh Thái Bình về việc kiểm tra chấp hành pháp luật thuế tại công ty TNHH xây dựng PĐT mã số thuế 1000898345
Trong thời gian 5 ngày làm việc đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra tại trụ sở công ty từ ngày 20/5/2014 đến 26/5/2014
Thời kỳ kiểm tra: năm 2013
Về đặc điểm, tình hình chung của cơ sở kinh doanh:
Công ty TNHH xây dựng PĐT được thành lập theo giấy chứng nhận đăng
ký kinh doanh số và mã số thuế số 1000898345 do sở kế hoạch đầu tư tỉnh Thái Bính cấp ngày 08 tháng 01 năm 2012
Ngành nghề kinh doanh: Xây dựng công trình
Địa chỉ: thôn ĐT, xã AB, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình
Hình thức hạch toán: chứng từ ghi sổ, áp dụng ban hành theo quyết định
số 48/2006/QĐ- BTC ngày 14/9/2006 và thông tư số 138/2011/TT-BTC ngày 04/10/2011 của Bộ tài chính về chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ
Đăng ký nộp thuế tại Chi cục thuế huyện Quỳnh Phụ
Niên độ kế toán: 01/01 đến 31/12
Hình thức kê khai nộp thuế GTGT: Theo phương pháp khấu trừ thuế
Trang 4Trong năm 2013 công ty thực hiện thi công xây lắp 4 công trình trên địa bàn huyện, đơn vị đã đăng ký tờ khai nộp thuế công trình xây dựng cơ bản (XDCB) với Chi cục thuế
Căn cứ vào sổ sách kế toán, tờ khai thuế và các tài liệu liên quan, đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra chi tiết với kết quả kiểm tra như sau:
Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2013:
Đơn vị tính: ĐVN
của NNT
Số liệu kiểm tra Chênh lệch
1 Thuế GTGT còn được khấu trừ năm 2012
chuyển sang
2 Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ 149.513.018 149.513.018 0
3 Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 3.801.090.887 4.054.361.618 253.270.731
7 Thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển
sang năm 2014
8 Chi phí giá vốn hàng bán 3.607.163.983 3.848.260.271 241.096.288
10 Chi phí quản lý doanh nghiệp 170.593.164 170.593.164 0
13 Tổng thu nhập chịu thuế 23.000.000 35.174.443 12.174.443
14 Điều chỉnh giảm tổng lợi nhuận kế toán
trước thuế
Trang 5Theo báo cáo giải trình của đoàn kiểm tra cho biết về số liệu chênh lệch trên gồm:
- Chênh lệch tăng doanh thu: 253.270.731 đồng do Công ty kê khai thiếu doanh thu đầu ra so với biên bản nghiệm thu giá trị khối lượng hoàn thành bàn giao, quyết toán của các công trình, hạng mục công trình bao gồm:
Công trình kênh mương cống Thực Nghiệm đến ngõ ông T (hạng mục xây lắp kênh) xã AB, huyện Quỳnh Phụ, giá trị xây dựng là: 52.427.545 đồng (giá trị xây dựng công trình được nghiệm thu và quyết toán ngày 29/12/2012 là: 636.791.182 đồng, Công ty đã xuất hóa đơn khai doanh thu là: 584.363.363 đồng)
Công trình nhà làm việc trụ sở hành chính xã QL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục sân +bể nước) giá trị xây dựng là: 18.476.824 đồng (giá trị xây dựng công trình được nghiệm thu và quyết toán ngày 31/01/2013 là: 218.476.424 đồng, Công ty đã xuất hóa đơn khai doanh thu là: 200.000.000 đồng)
Công trình đường vào trường mầm non cấp 2 xã AL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục nền mặt đường và cống ngang đường), giá trị xây dựng là: 18.169.998 đồng (giá trị xây dựng công trình được nghiệm thu và quyết toán ngày 16/11/2012 là: 309.079.089 đồng, Công ty đã xuất hóa đơn khai doanh thu là: 290.909.091 đồng)
Công trình nhà hội trường xã QG, huyện Quỳnh Phụ (phần xây lắp + nước), giá trị xây dựng là: 164.196.364 đồng (giá trị xây dựng công trình được nghiệm thu và quyết toán ngày 31/01/2013 là: 1.891.469.091 đồng, Công ty đã xuất hóa đơn khai doanh thu là: 1.727.272.727 đồng)
- Chênh lệch tăng số thuế GTGT đầu ra: 25.327.073 đồng là do Công ty
kê khai thiếu doanh thu: 253.270.073 đồng của các công trình thi công hoàn thành nghiệm thu khối lượng bàn giao, quyết toán gồm:
Kê khai thiếu thuế GTGT: 5.242.755 đồng của công trình kênh mương cống Thực Nghiệm đến ngõ ông T (hạng mục xây lắp kênh), xã AB huyện Quỳnh Phụ vào kỳ kê khai tháng 12/2012;
Trang 6Kê khai thiếu thuế GTGT: 1.847.682 đồng của công trình nhà làm việc trụ
sở hành chính xã QL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục sân, bể nước) vào kỳ kê khai tháng 1/2013;
Kê khai thiếu thuế GTGT: 1.816.999 đồng của công trình đường vào trường mầm non cấp 2 xã AL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục nền mặt đường và cống ngang đường) vào kỳ kê khai tháng 12/2012;
Kê khai thiếu thuế GTGT: 16.419.636 đồng của công trình nhà hội trường
xã QG, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục xây lắp+nước) vào kỳ kê khai quý 4/2013
- Chênh lệch tăng số thuế GTGT phải nộp: 25.327.073 đồng là do tăng số thuế đầu ra của các công trình mà công ty kê khai thiếu doanh thu và thuế GTGT
- Chênh lệch tăng chi phí giá vốn bán hàng 241.096.288 đồng là do công
ty đã hạch toán tập hợp chi phí xây dựng công trình trên sổ kế toán chi tiết tài
khoản 154 (chi phí sản xuất kinh doanh dở dang) và tại báo cáo tài chính các
năm 2012 năm 2013 của các công trình (theo số liệu báo cáo của công ty) gồm: Công trình kênh mương cống Thực Nghiệm đến ngõ ông T (hạng mục xây lắp kênh) xã AB, huyện Quỳnh Phụ với chi phí là: 49.094.860 đồng; Công trình nhà làm việc trụ sở hành chính xã QL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục sân bể nước) với chi phí là 15.552.313 đồng; Công trình đường vào trường mầm non cấp 2 xã AL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục nền mặt đường và cống ngang đường) với chi phí là: 18.541.599 đồng; Công trình nhà hội trường xã QG, huyện Quỳnh Phụ hạng mục xây lắp +nước) với chi phí là 157.907.516 đồng
- Chênh lệch tăng tổng thu nhập chịu thuế: 12.174.443 đồng là do tăng chi phí giá vốn hàng bán 241.096.288 đồng
- Chênh lệch tăng thu nhập tính thuế:12.174.443 đồng là do chênh lệch tăng tổng thu nhập chịu thuế 12.174.443 đồng
- Chênh lệch tăng thuế TNDN: 3.014.250 đồng là do tăng thu nhập tính thuế: 15.928.989 đồng
Trang 7* Về số thuế phát sinh trên báo cáo quyết toán của cơ sở sản xuất kinh doanh đến thời điểm kiểm tra doanh nghiệp đã nộp đủ vào ngân sách nhà nước theo chế độ quy định
Từ thực tế trên đoàn kiểm tra đã tiến hành lập biên bản chi tiết với doanh nghiệp để trình lãnh đạo chi cục xin ý kiến chỉ đạo
2 Xác định mục tiêu xử lý tình huống:
- Đảm bảo thực hiện đúng luật thuế GTGT và Luật thuế TNDN, thực hiện thu đúng thu đủ các loại thuế phát sinh kịp thời nộp ngân sách nhà nước, đảm bảo kế hoạch dự toán thu ngân sách hàng năm cũng như chỉ tiêu Cục thuế Thái Bình giao cho chi cục thuế kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế( NNT)
- Nâng cao sự tuân thủ pháp luật với NNT để kịp thời hỗ trợ cơ sở kinh doanh thực hiện tốt nghĩa vụ của mình đối với nhà nước
- Đảm bảo sự công bằng, bình đẳng trước pháp luật giữa các thành phần kinh tế tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh
3 Nguyên nhân và hậu quả:
* Nguyên nhân:
- Do công chức thuế quản lý chưa thường xuyên kiểm tra đôn đốc và hướng dẫn doanh nghiệp, chưa đi sâu kiểm tra việc đăng ký kê khai nộp thuế, việc kiểm tra đối chiếu thường xuyên các chỉ tiêu trong tờ khai để phát hiện ra các chỉ tiêu bất hợp lý kịp thời quản lý doanh thu của doanh nghiệp
- Do Doanh nghiệp mới thành lập nên trình độ quản lý tài chính kế toán, cũng như nhận thức và hiểu biết về Luật kế toán, những quy định của chuẩn mực kế toán còn hạn chế Chưa quan tâm nhiều đến Luật thuế GTGT
và Luật thuế TNDN cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành nhất là việc ghi nhận doanh thu trong hoạt động sản xuất kinh doanh và các khoản không được hạch toán vào chi phí trước thu nhập chịu thuế
Trang 8* Hậu quả:
- Việc ghi nhận doanh thu và hạch toán chi phí không đúng quy định của Luật dẫn đến làm giảm số thuế GTGT, số thuế TNDN phải nộp trong năm 2013 Từ đó phần nào ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ kế hoạch thu ngân sách của địa phương làm ảnh hưởng đến việc cân đối ngân sách
- Đánh giá về báo cáo tài chính thì việc hạch toán doanh thu và chi phí không đúng quy định làm ảnh hưởng đến người đọc báo cáo tài chính của doanh nghiệp làm giảm doanh thu cũng như lợi nhuận trong báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh trong năm 2013
- Doanh nghiệp hạch toán doanh thu, chi phí không đúng quy định thể hiện ý thức chấp hành Luật kế toán, pháp luật thuế chưa nghiêm
4 Xây dựng các phương án giải quyết vấn đề và lựa chọn phương án:
- Theo hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam quy định:
+ Tại chuẩn mực số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng bộ tài chính quy định doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thoả mãn tất cả 5 điều kiện sau:
a- Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi do và lợi ích gắn liền với
sở hữu sản phẩm hoặc hàng hoá cho người mua
b- Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá như người sở hữu hàng hoá hoặc quyền kiểm soát hàng hoá
c- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn
d- Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng
e- Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng
Trang 9+ Tại chuẩn mực số 15 ban hành và công bố theo quyết định số 165/2002/ QĐ-BTC ngày 31/12/2002 của Bộ trưởng bộ tài chính quy định doanh thu của hợp đồng xây dựng:
Doanh thu và chi phí của hợp đồng xây dựng được ghi nhận theo 2 trường hợp sau:
a-Trường hợp hợp đồng xây dựng quy định nhà thầu được thanh toán theo tiến độ kế hoạch, khi kết quả thực hiện hợp đồng xây dựng ước tính một cách đáng tin cậy thì doanh thu và chi phí liên quan đến hợp đồng được ghi nhận tương ứng với phần công việc đã hoàn thành do nhà thầu tự xác định vào ngày lập báo cáo tài chính mà không phụ thuộc vào hoá đơn thanh toán theo tiến độ kế hoạch đã lập hay chưa và số tiền ghi trên hoá đơn là bao nhiêu
b- Trường hợp hợp đồng xây dựng quy định nhà thầu được thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện, khi kết quả thực hiện hợp đồng xây dựng được xác định một cách đáng tin cậy và được khách hàng xác nhận thì doanh thu và chi phí liên quan đến hợp đồng được ghi nhận tương ứng với phần công việc đã hoàn thành được khách hàng xác nhận trong kỳ được phản ánh trên hoá đơn đã lập
- Theo thông tư số 06/2012/TT-BTC ngày 11/11/2012; thông tư 65/2013/TT-BTC ngày 17/5/2013 sửa đổi bổ sung thông tư 06/2012/TT-BTC ngày 17/5/2013 của Bộ tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định 128/2008/NĐ-CP ngày 08/12/2008 và nghị định số 121/2011/NĐ-CP ngày 27/12/2011của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật thuế GTGT Tại khoản 5 điều 8 quy định về thời điểm xác định giá tính thuế GTGT: “Đối với xây dựng, lắp đặt là thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành, không phân biệt
đã thu được tiền hay chưa thu được tiền” áp dụng cho kỳ tính thuế năm
2013
Trang 10- Theo thông tư số 123/2012/TT-BTC ngày 27/07/2012 của Bộ tài chính hướng dẫn thi hành nghị định số 124/2008/NĐ-CP ngày 11/12/2008, nghị định số 122/2011/NĐ-CP ngày 27/12/2011 của chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật thuế thu nhập doanh nghiệp tại khoản 1 điều 5 quy định: “ Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế là toàn bộ tiền bán hàng hoá, tiền gia công, tiền cung cấp dịch vụ bao gồm cả khoản trợ giá, phụ thu, phụ trội mà doanh nghiệp được hưởng không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền’’ áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2013
Căn cứ vào các quy định nêu trên thì công ty TNHH xây dựng PĐTchưa hạch toán vào doanh thu của việc hoạt động xây dựng Công trình kênh mương cống Thực Nghiệm đến ngõ ông T (hạng mục xây lắp kênh) xã AB, huyện Quỳnh Phụ, giá trị xây dựng là: 52.427.545 đồng; Công trình nhà làm việc trụ sở hành chính xã QL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục sân +bể nước) giá trị xây dựng là: 18.476.824 đồng; Công trình đường vào trường mầm non cấp 2 xã AL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục nền mặt đường và cống ngang đường), giá trị xây dựng là: 18.169.998 đồng; Công trình nhà hội trường xã QG, huyện Quỳnh Phụ (phần xây lắp + nước), giá trị xây dựng là: 164.196.364 đồng là không đúng quy định
Bởi vì: Công trình kênh mương cống Thực Nghiệm đến ngõ ông T (hạng mục xây lắp kênh) xã AB, huyện Quỳnh Phụ giá trị xây dựng công trình được nghiệm thu và quyết toán ngày 29/12/2012; Công trình nhà làm việc trụ sở hành chính xã QL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục sân +bể nước) giá trị xây dựng công trình được nghiệm thu và quyết toán ngày 31/01/2013; Công trình đường vào trường mầm non cấp 2 xã AL, huyện Quỳnh Phụ (hạng mục nền mặt đường và cống ngang đường), giá trị xây dựng công trình được nghiệm thu và quyết toán ngày 16/11/2012, Công trình nhà hội trường xã QG, huyện Quỳnh Phụ (phần xây lắp + nước) giá trị xây dựng công trình được nghiệm thu và quyết toán ngày 31/01/2013 nên đã hội tụ đủ 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng theo quy định của chuẩn mực số 14, hơn nữa doanh nghiệp đã được bên A thanh toán tiền theo giá trị khối lượng thực hiện nên rất phù hợp với quy định về