Nằm trong lộ trình cải cánh hiện đại hoá công tác quản lý thuế, đáp ứng xu thế hội nhập đảm bảo phù hợp với thông lệ quốc tế vừa tạo điều kiện cho người nộp thuế tự nguyện tuân thủ nghĩa
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Công cuộc đổi mới của Đảng và Nhà nước đã làm thay đổi bộ mặt đất nước
và cuộc sống của nhân dân, củng cố vững chắc độc lập dân tộc, nâng cao vị thế, uy tín, đổi mới toàn diện trong các lĩnh vực đời sống xã hội Công tác thuế những năm qua cũng không ngừng được đổi mới và hoàn thiện theo hướng phù hợp với tình hình đất nước và các cam kết quốc tế, đơn giản hoá các sắc thuế Từng bước áp dụng hệ thống thuế thống nhất, không phân biệt đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài, nuôi dưỡng nguồn thu, thu đúng, thu đủ từng bước hiện đại hoá công tác quản lý và thu thuế, nguồn thu thuế đã thực sự là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước
Nguồn thu từ thuế đã trở thành nguồn thu ổn định và chủ yếu của Ngân sách Nhà nước, hơn 90% nguồn thu của Ngân sách Nhà nước là từ thuế Có thể nói rằng chính sách thuế luôn có tác động nhạy cảm và là vấn đề mang tính thời sự đối với lĩnh vực kinh tế Chính sách thuế không chỉ được sử dụng để đảm bảo nguồn thu của Ngân sách Nhà nước mà bước đầu đã phát huy được vai trò công cụ quản lý vĩ
mô của Nhà nước
Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế là một trong những chức năng, nhiệm vụ chính của nghành thuế Nhiệm vụ là tổ chức theo dõi, đôn đốc người nộp thuế nộp đầy đủ, kịp thời tiền thuế vào ngân sách nhà nước, xử phạt vi phạm hành chính những đối tượng nộp thuế dây dưa, chây ỳ, không nộp thuế Tình hình nợ đọng thuế trên địa bàn Tỉnh luôn ở mức cao, đội ngũ cán bộ làm công tác thu nợ được bổ sung từ nhiều đơn vị khác nhau Nằm trong lộ trình cải cánh hiện đại hoá công tác quản lý thuế, đáp ứng xu thế hội nhập đảm bảo phù hợp với thông lệ quốc tế vừa tạo điều kiện cho người nộp thuế tự nguyện tuân thủ nghĩa vụ thuế, vừa tạo cơ sở pháp lý để cơ quan Thuế thực thi có hiệu lực công tác thu nợ, cưỡng chế nợ thuế, bảo đảm công bằng xã hội Tổng cục Thuế đã xây dựng mô hình tổ chức theo chức năng đồng thời ban hành: Quy trình Cưỡng chế nợ thuế ban hành kèm theo Quyết
định số 490/QĐ-TCT ngày 11/5/2009 của Tổng cục trưởng Tổng cục thuế Chi cục
Thuế thành phố Hạ Long chính thức áp dụng mô hình quản lý theo chức năng và Quản lý nợ thuế & CCNT là chức năng
Trang 2Công tác Quản lý nợ thuế luôn là một nghiệp vụ thường xuyên đối với tất cả các cán bộ làm công tác quản lý thu nợ thuế Để đáp ứng được yêu cầu công tác Quản lý thu nợ thuế đạt hiệu quả cao, thì vấn đề mang tính quyết định là đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý thu nợ Vậy những cán bộ làm công tác quản lý thu nợ cần thiết phải có những kỹ năng chuyên nghiệp, chuyên sâu để đáp ứng quy trình, nâng cao hiệu quả công tác đôn đốc thu nợ và cưỡng chế thu nợ
Là một công chức thuế làm ở Đội Quản lý nợ và Cưỡng chế nợ thuế, tôi nhận thức được tầm quan trọng của ngành thuế trong quản lý thuế đấu tranh, xử lý
vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, công bằng tối đa nhưng đúng pháp luật Tôi thực hiện nghiên cứu và chọn viết bài tiểu luận cuối khoá lớp “ Bồi dưỡng nghiệp vụ ngạch kiểm tra viên thuế” với tình huống: “ VIỆC ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ NỢ THUẾ ĐỐI VỚI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN
VÀ XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI 369 ”
Do kinh nghiệm của bản thân tích luỹ chưa được nhiều, thời gian và khuôn khổ định lượng còn hạn chế nên bài tiểu luận không thể tránh khỏi những khiếm khuyết Bản thân tôi rất mong nhận được sự thông cảm và đóng góp quý báu của quý Thầy cô giáo Trường Nghiệp vụ thuế, coi đây là dịp để bản thân cũng cố thêm kiến thức nhằm phục vụ tốt hơn công tác chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân hiện tại và sau này
Trang 3I, NỘI DUNG TÌNH HUỐNG
1 Hoàn cảnh ra đời tình huống
Các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố phần lớn đang gặp khó khăn về tài chính Chủ yếu các doanh nghiệp có số nợ đọng tiền thuế lớn thường rơi vào các doanh nghiệp địa phương mới thực hiện Cổ phần hoá, vấn đề về vốn chi phối đến sản xuất kinh doanh Các doanh nghiệp có số nợ đọng lớn chủ yếu là các doanh nghiệp địa phương có nghành nghề sản xuất, xây dựng lắp đặt
Cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường khi hội nhập trở nên gay gắt Vấn đề nghiên cứu chính là trang bị những kỹ năng cơ bản cho công chức thuế thực hiện nhiệm vụ với hiệu quả cao nhất mà vẫn nuôi dưỡng được nguồn thu
Để tìm ra giải pháp để trang bị cho công chức làm công tác quản lý nợ những kỹ năng cơ bản mang tính chuyên nghiệp, chuyên sâu Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý nợ, tình hình nợ đọng thuế trên địa bàn thành phố Hạ Long Đánh giá những kết quả đã đạt được, những mặt hạn chế, khó khăn và những nguyên nhân đẫn đến công tác quản lý nợ chưa hiệu quả
Năm 2014 Đội Quản lý nợ và Cưỡng chế nợ thuế thành phố Hạ Long đã rất tích cực thực hiện đôn đốc nợ Thuế theo đúng quy định của Luật quản lý thuế, quy trình của ngành, văn bản hướng dẫn các biện pháp Cưỡng chế theo theo quy định của Luật đã được áp dụng nhưng hiệu quả công tác thu nợ và Cưỡng chế nợ thuế chưa cao
2 Mô tả tình huống
Công ty cổ phần tư vấn và Xây dựng thương mại 369 Mã số thuế:
5700661614 Địa chỉ: Số 36, tổ 4, khu 4, Phường Bãi Cháy, Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh
Nghành nghề kinh sản xuất kinh doanh: Xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi; sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng; san lấp mặt bằng, bốc xếp vận chuyển hàng hóa thủ công
Ngày 21/7/2012 Công ty CP Tư vấn và Xây dựng thương mại 369 và Ban quản lý các di tích trọng điểm Quảng Ninh ký hợp đồng số 06/2011/HĐ/XL thi công công trình: Tu bổ, tôn tạo di tích đền trung cốc, huyện Yên Hưng với tổng giá
Trang 4trị hợp đồng là 4.797.641.000 đồng Công trình được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách đã được bố trí trong dự tóan chi ngân sách năm 2011-2012 theo Quyết định số 415/QĐ-UBND ngày 29/01/2011 về việc phê duyệt Báo cáo kinh tế kỹ thuật
Công trình đã được nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng ngày 03/5/2013 Với:
- Tổng giá trị hợp đồng: 4.797.600.000 đồng
- Tổng giá trị hoàn thành: 4.797.600.000 đồng
- Tổng số tiền đã thanh toán: 4.000.000.000 đồng
- Tổng số tiền còn được thanh toán: 797.600.000 đồng
Công ty xuất hóa đơn đồng thời kê khai nộp thuế cho Chi cục thuế TP Hạ Long theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế
Theo quy định tại Điều 32 Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH 11 ngày 29/11/2006 quy định thời hạn nộp hồ sơ khai thuế như sau:
“1.Đối với loại thuế khai và nộp theo tháng, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế
tháng chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế;”
Cũng tại Điều 42 Luật Quản lý thuế cũng quy định rõ thời hạn nộp thuế:
“1 Trường hợp người nộp thuế tính thuế, thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế.”
Số thuế Giá trị gia tăng phải nộp chậm nhất là ngày 20 tháng 6 năm 2013 Công ty Cổ phần xây lắp điện vẫn chưa nộp số tiền thuế nợ: 479.760.000 đồng theo quy định
Đội Quản lý nợ và cưỡng chế thuế đã thực hiện đầy đủ các bước theo Quy trình 490 của Tổng Cục trưởng Tổng Cục thuế
cưỡng chế thuế đã áp dụng các biện pháp:
07/QLN)
Trang 5- Thông báo số: 523/46/TB-CCT ngày 25/8/2013: Số nợ bị tính phạt: 479.760.000 đồng; Số tiền phạt: 9.595.200 đồng; Tính phạt từ ngày 21/6/2013 đến ngày 31/7/2013
- Thông báo số: 988/41/TB-CCT ngày 25/10/2013: số nợ bị tính phạt: 479.760.000 đồng; Số tiền phạt: 14.392.800 đồng; Tính phạt từ ngày 01/8/2013 đến ngày 30/9/2013
Trích tiền từ tài khoản số: 989/33/CCT-QLN ngày 25/10/2013
tài khoản giao dịch
Sau khi phát hành thông báo Cơ quan thuế không nhận được chứng từ nộp tiền của Công ty Đội Quản lý nợ và cưỡng chế thuế đã nhiều lần gọi điện thoại đôn đốc nhắc nhở đơn vị nộp thuế, nhưng đơn vị trình bày khó khăn, chưa được chủ đầu tư thanh toán nên vẫn chưa nộp tiền vào NSNN
Ngày 05/11/2013 cơ quan thuế ra Quyết định số 1205/1/QĐ-CCT về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế trích tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Quảng Ninh để nộp vào Ngân sách Nhà nước
văn số 16/CV-CTY về việc đề nghị gia hạn nộp thuế Tài liệu đính kèm gồm có:
- Hợp đồng kinh tế ký với chủ đầu tư bản sao công chứng;
- Biên bản bàn giao đưa vào sử dụng bản sao công chứng;
- Quyết định phê duyệt dự án của chủ đầu tư;
- Bản xác định số tiền chủ đầu tư còn nợ bản chính
- Nguyên nhân do Chủ đầu tư chưa thanh toán
- Xin miễn tính phạt nộp chậm trong thời gian chờ thanh toán
Trang 6 Nhận được Công văn trên, Đội quản lý nợ và cưỡng chế thuế đã kiểm tra hồ
sơ của đơn vị, xem xét các văn bản hướng dẫn về thuế hiện hành để trả lời đơn vị
có thuộc trường hợp được gia hạn hay không
Theo hướng dẫn tại Điểm C Khoản 1 Điều 31 Thông tư số 156/2013/TT-BTC ngày 06/11/2013 của BTC hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế; Luật sử đổi bổ sung một số điều của Luật quản lý thuế và Nghị định số 83/2013/NĐ-CP ngày 22/8/2013 của Chính phủ: “Người nộp thuế nêu tại điểm c khoản 1 Điều này được gia hạn số tiền thuế nợ tính đến thời điểm đề nghị gia hạn
Số thuế được gia hạn tối đa không vượt quá số tiền ngân sách nhà nước chưa thanh toán bao gồm cả giá trị của các hoạt động tư vấn, giám sát, khảo sát thiết kế, lập kế hoạch dự án đối với các hợp đồng của công trình, hạng mục công trình xây dựng
cơ bản được người nộp thuế ký trực tiếp với chủ đầu tư, do ngân sách nhà nước cấp phát hoặc có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước Thời gian gia hạn nộp thuế tối
đa không quá 01 (một) năm, kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế”
hợp được gia hạn nộp tiền thuế, tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp tiền phạt ( gọi tắt là tiền thuế) Ngày 06/01/2014, cơ quan thuế
đã ra Quyết định số 96/QĐ-CCT về việc gia hạn nộp tiền thuế, cụ thể như sau:
STT Loại thuế được gia hạn Tiểu
mục Số tiền
Thời hạn nộp thuế theo quy định
Thời hạn được gia hạn nộp thuế
1 Thuế GTGT 1701 479.760.000 20/6/2013 20/6/2014
tiền thuế, tiền phạt được gia hạn nên cơ quan thuế ban hành thông báo số 102/TB-CCT về việc thông báo thu hồi Thông báo tiền thuế nợ và tiền chậm nộp tiền thuế số: 523/46/TB-CCT ngày 25/8/2013, 988/41/TB-CCT ngày 25/10/2013
dựng thương mại 369 vẫn chưa nộp đầy đủ số tiền thuế nợ trên vào Ngân sách nhà
Trang 7nước Đội Quản lý nợ và cưỡng chế thuế đã gọi điện đề nghị Công ty lên cơ quan làm việc giải trình lý do chưa thực hiện nộp tiền thuế nợ
Ông Nguyễn Văn Hải – G iám đốc công ty giải trình như sau:
Việc kê khai thuế của công ty thực hiện đúng theo quy định: Khi hoàn thành công trình đúng theo hợp đồng, Công ty đã nghiệm thu, bàn giao và xuất hóa đơn
kê khai thuế phải nộp đầy đủ nhưng tính đến ngày 20/6/2014 Công ty vẫn chưa được bên chủ đầu tư là Ban quản lý các di tích trọng điểm Quảng Ninh thanh toán
số tiền: 797.600.000 đồng Công ty không hề chiếm dụng tiền thuế mà nguyên nhân là do Vốn Ngân sách Nhà nước chậm thanh toán
Nếu cơ quan thuế tính tiền chậm nộp theo quy định thì sẽ ảnh hưởng lớn đến Tài chính, khả năng thanh toán của Công ty Do số tiền chậm nộp là rất lớn:
+ 0,05% mỗi ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế đến ngày thứ 90 (chín mươi);
+ 0,07% mỗi ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp kể từ ngày chậm nộp thứ 91 (chín mươi mốt) trở đi
mà theo Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 ngày 29/11/2006 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế số 21/2012/QH13 ngày 20/11/2012 thì số tiền chậm nộp không được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế Thu nhập doanh nghiệp
Ông Hải đề nghị cơ quan thuế xem xét việc tính phạt nộp chậm đối với khoản
nợ của Công ty Công ty sẽ thực hiện nộp toàn bộ số thuế nợ khi Ban quản lý các
di tích trọng điểm Quảng Ninh tiến hành thanh toán
Kết thúc buổi làm việc Theo quy định chúng tôi có thiết lập một biên bản làm việc với nội dung:
1/Đối chiếu số thuế nợ đọng chính xác;
2/Số dư các tài khoản tiền gửi tại các Ngân hàng;
3/ Yêu cầu Công ty thực hiện nộp ngay số tiền thuế nợ vào NSNN;
4/ Bảo lưu ý kiến của doang nghiệp
II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
1, Mục tiêu phân tích tình huống
Trang 8Công ty Cổ phần tư vấn và Xây dựng thương mại 369 có vi phạm về thời hạn nộp thuế không? Công ty có thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế hay không? Nếu có thì sẽ bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế đối với khoản nợ thuế GTGT nói trên như thế nào? Qua xác minh thông tin Công ty Cổ phần tư vấn và Xây dựng thương mại 369 có số dư tiền gửi là không đáng kể tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Quảng Ninh
Trong trường hợp này thì tính phạt nộp chậm đối với Công ty đến thời điểm nào, nếu Ban quản lý các di tích trọng điểm Quảng Ninh vẫn chậm thanh toán đối với Công ty kéo dài Nếu tính tiền chậm nộp triệt để có thể đẩy công ty đến bờ vực phá sản, mất khả năng thanh toán
Cơ quan thuế căn cứ chức năng nhiệm vụ của nghành thuế, và các quy trình quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế, thực hiện công bằng giữa các doanh nghiệp và kiên quyết xử lý đối với những trường hợp lợi, chiếm dụng tiền thuế để tạo vốn quay vòng
Nhiệm vụ của Ngành thuế là đảm bảo không để trốn thuế và thất thu thuế và nộp đầy đủ kịp thời vào NSNN Đúng các quy định của pháp luật về thuế, bảo đảm ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm trong lĩnh vực này
2, Nguyên nhân dẫn đến xảy ra tình huống :
Các trường hợp gia hạn nộp thuế trong quy định của Luật Quản lý thuế chưa bao quát hết các tình huống;
Hệ thống các văn bản pháp luật về thuế, các hướng dẫn chế độ chính sách cho tổ chức cá nhân người nộp thuế chưa đầy đủ và thường xuyên thay đổi làm cho đơn vị khó nắm bắt kịp;
Công tác tuyên truyền, phổ biến về chính sách pháp luật thuế nói riêng và pháp luật Việt Nam nói chung tuy đã được quan tâm xong còn chưa được phổ biến rộng rãi để các tổ chức cá nhân người nộp thuế hiểu được rõ và chấp hành;
Công ty đã không lường hết được khả năng thanh toán;
3, Hậu quả của tình huống
Trang 9Nếu không xử lý đúng theo quy định của luật sẽ không tạo ra một sân chơi công bằng giữa các doanh nghiệp, môi trường kinh doanh không minh bạch ảnh hưởng đến phát triển kinh tế và các tiến trình hội nhập của ngành thuế trong khu vực và quốc tế
Nếu xử lý đúng theo Luật mà không xét đến bản chất có thể sẽ gây bức xúc cho doanh nghiệp, gây thiệt hại cho doanh nghiệp về tài chính, phần nào đó chưa chưa phù hợp với quan điểm nuôi dưỡng nguồn thu và kích thích doanh nghiệp phát triển
III XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
1 Mục tiêu xử lý tình huống
Trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu, rộng với nền kinh tế thế giới, đặc biệt đã trở thành thành viên chính thức của Tổ chức thương mại thế giới (WTO), đòi hỏi chúng ta cần phải nhanh chóng thúc đẩy cải cách, phát triển, hiện đại hoá ngành thuế theo cơ chế, chính sách quản lý kinh tế nói chung và chính sách quản lý thuế nói riêng, chính sách quản lý nhà nước về thuế nói riêng
để thích ứng với tình hình mới nhằm vừa đảm bảo tạo thuận lợi cho người sản xuất
và kinh doanh vừa đảm bảo việc chấp hành và tuân thủ các quy định của pháp luật, đảm bảo an ninh, lợi ích kinh tế quốc gia
Với nhiệm vụ chính trị của ngành thuế được Đảng và nhà nước giao cho là quản lý nguồn thu và thu nộp ngân sách hoàn thành dự toán được quốc hội giao cho BTC Số thu năm sau cao hơn năm trước vừa đảm bảo chi cho xây dựng hạ tầng và an sinh xã hội và có dự trữ cho ngân khố quốc gia thực hiện tốt hội nhập với khu vực và thế giới, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Do đó trong việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế cũng phải được thực hiện hết sức nhanh chóng đảm bảo tạo thuận lợi tối đa doanh nghiệp lớn mạnh và phát triển, nhưng phải làm sao tuân thủ nghiêm túc, chính xác pháp luật Luật về thuế Việt nam, đạt được mục tiêu :
- Làm cho đối tượng vi phạm hiểu và thấy hành vi vi phạm của doanh nghiệp mình là sai, vi phạm pháp luật về thuế và cần phải tuân thủ khi thực hiện
Trang 10sản xuất kinh doanh, ngoài ra còn nhằm mục đích giáo dục, răn đe người nộp thuế khác khi có ý định tương tự
- Kiên quyết không để các tổ chức cá nhân người nộp chiếm dụng tiền thuế nhà nước, đây cũng thể hiện quan điểm hành động kiên quyết, cứng rắn của Nhà nước và các cơ quan quản lý hành chính trong việc thực thi pháp luật
2 Đề xuất giải pháp, phương án xử lý tình huống :
Sau khi thực hiện các biện pháp đôn đốc thu nợ theo quy Quy trình quản lý thu
nợ (Ban hành kèm theo Quyết định số:477 /QĐ-TCT ngày 15 tháng 5 năm 2008 của
Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế) Nhưng khả năng thu hồi nợ vẫn vô cùng khó khăn,
doanh nghiệp chưa tìm được phương án thanh toán
Phương án 1 :
Chúng tôi mạnh dạn đề xuất với Lãnh đạo Cục như sau:
- Căn cứ vào Quy trình 490/QĐ-TCT ngày 18 tháng 5 năm 2009
- Tham mưu cho lãnh đạo Cục đề xuất UBND tỉnh ra Chỉ thị số 05/CT-UBND ngày 28 tháng 4 năm 2010 gửi các Ngân hàng Thương Mại, các tổ chức tín dụng, Kho Bạc Nhà nước , các Ban Quản lý dự án phối hợp với cơ quan Thuế, thu
nợ thuế đối với các đơn vị có hoạt động Xây dựng Xây lắp sử dụng vốn Ngân sách trên địa bàn thành phố Hạ Long
- Gửi công văn phối hợp với Ban Quản lý dự án Sở Giao thông vận tải ( trên
cơ sở Chỉ thị 05/CT-UBND) đề nghị trích tiền vào Tài khoản 741 ( Tài khoản Ngân sách của cơ quan Thuế Mở tại kho Bạc NN các cấp) ngay khi thực hiện thanh toán đối với Công ty Cổ phần Xây Lắp điện Bắc Giang Số tiền:
Tiền thuế nợ: 1.059.800.000.đồng;
Số tiền phạt nộp chậm: 47.691.000.đồng
- Tạm thời chưa tính phạt nộp chậm đối vớí công ty từ ngày 21 tháng 4 năm
2010 ( thời gian nộp chậm từ ngày 91 trở đi)
Phương án 2 :
- Cưỡng chế bằng biện pháp trích tài khoản tiền gửi toàn bộ số tiền thuế nợ
và tiền phạt chậm nộp của Cổ phần xây lắp điện đến hết ngày 20 tháng 4 năm
2010 đối với tất cả các Ngân hàng và tổ chức Tín dụng