Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4 0 đến vấn đề gia đình liên hệ với tình trạng suy thoái nền tảng đạo đức gia đình ở việt nam hiện nay

Và để có thể hoàn thành đặt được đích đến của bài nghiên cứu thì cần làm rõ những tác động của cách mạng 4.0 lên gia đình, sau đó phân tích về sự biến đổi và tình trạng của gia đình hiện

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Học phần: CNXHKH( PLT09A)

ĐỀ TÀI: Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đến

vấn đề Gia đình- liên hệ với tình trạng suy thoái nền tảng đạo đức gia đình ở Việt Nam hiện nay

Giảng viên hướng dẫn : Đặng Thị Phương Duyên

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Hoàng Thái

Lớp : F13E

Mã sinh viên : F13-259

Hà nội, ngày 9 tháng 11 năm 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài 3

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 4

NỘI DUNG

Phần 1: Phần lý luận

1 Quan niệm về gia đình Vị trí chức năng của gia đình 5

2 Tác động của CM 4.0 đến việc xây dựng gia đình trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội 8

3 Sự biến đổi chức năng gia đình trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam hiện nay dưới tác động của CM 4.0 8

Phần 2: Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân

Tình trạng suy thoái nền tảng đạo đức gia đình Việt Nam hiện nay 15

Quan điểm cá nhân 16

Kết luận 17

Tài liệu tham khảo 19

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây đất nước Việt Nam đang bước vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 Tuy nhiên cùng với những biến đổi tích cực thì cuộc cách mạng công nghiệp cũng mang đến những tác động đến các khía cạnh khác của xã hội

Đặc biệt là cuộc cách mạng ảnh hưởng đến 1 trong những vấn đề nhạy đó là gia đình Đối với gia đình Việt Nam thì đã có sự chuyển biến rất rõ ràng so với trước đây Cho nên khi làm bài nghiên cứu này em đã lựa chọn chủ đề:Tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đến vấn đề Gia đình- liên hệ với tình trạng suy thoái nền tảng đạo đức gia đình ở Việt Nam hiện nay

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục khi bắt đầu làm bài nghiên cứu này đó là muốn được tìm hiểu sâu hơn những tác động của cách mạng công nghiệp 4.0 đến gia đình Và để có thể hoàn thành đặt được đích đến của bài nghiên cứu thì cần làm rõ những tác động của cách mạng 4.0 lên gia đình, sau đó phân tích về sự biến đổi và tình trạng của gia đình hiện nay ở Việt Nam

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: tiểu luận sẽ tập trung vào gia đình cụ thể ở đây là những gia đình Việt Nam

Phạm vi nghiên cứu:Về không gian sẽ là tại Việt Nam Về mặt thời gian sẽ từ năm

2016 đến hiện tại

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề gia đình

Phương pháp nghiên cứu: đề tài sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật với các phương pháp như: thống nhất lôgic và lịch sử, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa

và hệ thống hóa

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: Kết quả tiểu luận góp phần cung cấp những thông tin vàlàm rõ những tác động của cách mạng 4.0 lên gia đình, sau đó phân tích về sự biến đổi

và tình trạng của gia đình hiện nay ở Việt Nam

Ý nghĩa thực tiễn:làm tư liệu cho nghiên cứu, giảng dạy các môn chủ nghĩa xã hội,

Phần 1 Phần lý luận

1 Quan niệm về gia đình? Vị trí và các chức năng của gia đình

Quan niệm

Gia đình là một cộng đồng người đặc biệt, có vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của xã hội C.Mác và Ph.Ăngghen khi đề cập đến gia đình đã cho rằng:

“Quan hệ thứ ba tham dự ngay từ đầu vào quá trình phát triển lịch sử: hằng ngày tái tạo ra đời sống của bản thân mình, con người bắt đầu tạo ra những người khác, sinh sôi nẩy nở - đó là quan hệ giữa chồng và vợ, cha mẹ và con cái, đó là gia đình”

Chức năng

• Tái sản xuất ra con người

• Chức năng này góp phần cung cấp nhân lực, một nguồn nhân lực cho xã hội Vai trò này sẽ giúp thay thế lớp công nhân già đã đến tuổi nghỉ hưu và thiếu năng lực làm việc linh hoạt, năng động và thông minh Việc thực hiện chức năng này tương ứng với nhu cầu tồn tại và phát triển của xã hội cũng như nhu

cầu tâm sinh lý của con người Bây giờ chức năng này là khác nhau

• Chức năng nuối dưỡng, giáo dục

Đây là một chức năng rất quan trọng của gia đình, nó quyết định nhân cách của con người, nuôi dạy con cái trở thành những công dân có ích cho xã hội,

vì gia đình là trường học đầu tiên và quan trọng nhất trên thế giới Cha mẹ đó chính là người thầy đầu tiên trong cuộc đời mỗi người: “Cha mẹ có bổn phận

và quyền yêu thương, quan tâm, chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con cái; tôn trọng ý kiến của trẻ em; Được học tập, giáo dục để con em phát triển lành mạnh, thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thành con của gia đình,

công dân có ích của xã hội Chức năng giáo dục của gia đình mang trách nhiệm Ảnh hưởng trực tiếp của các yếu tố khách quan và chủ quan Những thay đổi lớn về chính sách kinh tế - xã hội, thay đổi về văn hóa, thông tin, lối sống, sự thiếu kinh nghiệm, nhận thức của con cái trong gia đình trẻ… là những yếu tố ảnh hưởng đến chức năng giáo dục của gia đình

Để chức năng này được thực hiện một cách có hiệu quả thì gia đình phải có phương pháp giáo dục, răn đe một cách đúng đắn Ai sai thì nhận sai và sửa chữa chứ đừng vì cái tôi, cái sĩ diện và tính bảo thủ của mình mà cố chấp không thay đổi Có nhiều gia đình dạy dỗ con cái bằng những trận đòn roi, những cái bạt tai đến tối mặt mũi Thay bằng những trận đòn roi đến nhừ người thì những bậc cha mẹ nên dạy dỗ, chỉ bảo con cái mình nhẹ nhàng, phân tích rõ đúng sai để con trẻ hiểu Hơn nữa những bậc cha mẹ, ông bà nên là một tâm gương để thế hệ trẻ noi theo Các thành viên trong gia đình sống thuận hòa, vui vẻ, cùng nhau chia sẻ những khó khăn trong cuộc sống

Tuy việc giáo dục ở gia đình chỉ là một khía cạnh nhưng đó vẫn là cái gốc, con người sẽ trở nên hoàn thiện hơn khi có sự kết hợp giáo dục cả ở gia đình, nhà trường, xã hội và hơn nữa là ý thức tự giác tu dưỡng rèn luyện từ phía mỗi người… Thông qua việc thực hiện chức năng giáo dục, gia đình thực sự trở thành cầu nối không thể thay thế được giũa xã hội và cá nhân

Gia đình là phạm trù lịch sử, biến đổi theo thời gian Mỗi thời đại lịch sử cũng như mỗi chế độ xã hội đều sản sinh ra một loại gia đình, xây dựng một kiểu gia đình lí tưởng với chức năng xã hội của nó

• Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng

Đây là chức năng cơ bản quan trọng của gia đình nhằm tạo ra của cải, vật chất,

là chức năng đảm bảo sự sống còn của gia đình, đảm bảo cho gia đình được

ấm no, giàu có làm cho dân giàu, nước mạnh như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã từng nói: “dân có giàu thì nước mới mạnh “ Chức năng này bao quát về nhu cầu ăn, ở, tiện nghi, là sự hợp tác kinh tế giữa các thành viên trong gia đình nhằm thỏa mãn nhu cầu của đời sống

Để có kinh tế của mỗi gia đình ngày càng được cải thiện và nâng cao, ngoài những thành viên đang còn ở độ tuổi trẻ em thì những thành viên đang ở độ tuổi lao động cần có một công việc, một mức thu nhập ổn định Ngoài ra còn cần có nguồn thu nhập thêm để có thêm nguồn thu chi trả cho những chi phí lặt vặt hàng ngày

• Các chức năng khác

Ngoài 3 chức năng cơ bản nêu trên, gia đình còn có chức năng đáp ứng các nhu cầu về tinh thần, tình cảm và sức khỏe Đây là chức năng quan trọng để chia sẻ yêu thương và kết nối giữa các thành viên Các thành viên trong gia đình, đặc biệt là tình yêu và hạnh phúc lứa đôi Mỗi cá nhân đối mặt với những rủi ro, bão táp của cuộc đời Càng về cuối đời con người càng nhạy cảm và phấn đấu ổn định để thỏa mãn nhu cầu cân bằng trạng thái tâm lý, tình cảm trong sự quan tâm, giúp đỡ, chăm sóc của gia đình; Chăm sóc sức khỏe, đảm bảo chăm sóc sức khỏe cho các thành viên trong gia đình

2 Tác động của CM 4.0 đến việc xây dựng gia đình trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Gia đình đã có từ hàng nghìn năm trước cuộc cách mạng 4.0, sẽ tồn tại và phát triển trong và sau cuộc cách mạng 4.0 Những giá trị truyền thống tốt đẹp này giúp các gia đình điều chỉnh mối quan hệ giữa các cá nhân và làm cho mọi người cảm thấy thoải mái trong những điều kiện mới (thoải mái là điều mọi người cần để được hạnh phúc)

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra rất nhanh chóng và ảnh hưởng đến hầu hết mọi quốc gia, mọi dân tộc và mọi khu vực Văn hóa Việt Nam cũng không ngoại lệ Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tạo ra đồng thời cả thời cơ và thách thức Đây là thách thức lớn đối với sự phát triển của văn hóa Việt Nam đương đại, đặc biệt là văn hóa ứng xử trong gia đình Văn hóa ứng

xử trong gia đình là một nét đẹp cổ xưa, là nét đẹp truyền thống của gia đình Tiếng Việt: chan hòa, trung thành, biết ơn, yêu thương, sẵn sàng hy sinh vì con cái, kính trọng, hiếu thảo với cha mẹ, anh em Nhiều gia đình luôn biết cách tạo dựng và duy trì những nét văn hóa, lối ứng xử này nên trở thành nề nếp trong gia đình Tuy nhiên, khi công nghệ lên ngôi và tiếp tục chia rẽ các thành viên trong gia đình, các chuyên gia tâm lý về giá trị gia đình cho rằng giải pháp cho tình cảm gia đình trong thời đại 4.0 là mối quan hệ giữa những người thân yêu cần được tưới tẩm, chia sẻ và thường xuyên đoàn tụ hàng ngày Và bữa tối của gia đình rất quan trọng Dù cuộc sống bận rộn đến đâu, chỉ cần các thành viên trong gia đình ăn học đàng hoàng thì vẫn có thể giữ cho bữa cơm gia đình đầm ấm, hạnh phúc

3 Sự biến đổi chức năng gia đình trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam hiện nay dưới tác động của CM 4.0

Chức năng tái sản xuất ra con người

Với các thành tựu y học hiện đại, việc sinh đẻ hiện nay được các gia đình tiến hành 1 cách chủ động, tự giác khi xác định được số lượng con cái và thời điểm sinh con Hơn nữa, việc sinh con còn chịu sự điều chỉnh bởi chính sách xã hội của Nhà nước, tùy theo tình hình dân số và nhu cầu về sức lao động của xã hội Ở nước ta, từ những năm 70 và 80 của thế kỉ XX, Nhà nước đã tuyên truyền, phổ biến và áp dụng rộng rãi các phương tiện và biện pháp kỹ thuật tránh thai và tiến hành kiểm soát dân số thông qua cuộc vận động sinh đẻ có

kế hoạch, khuyến khích mỗi cặp vợ chồng chỉ nên có từ 1 đến 2 con Sang thập niên đầu thế kỉ XXI, dân số Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn già hóa Để đảm bảo lợi ích của gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội, thông điệp mới trong kế hoạch hóa gia đình là mỗi cặp vợ chồng nên sinh đủ

2 con

Nếu như trước kia, do ảnh hưởng cảu phong tục, tập quán và nhu cầu sản xuất nông nghiệp, trong gia đình Việt Nam truyền thống, nhu cầu về con cái thể hiện trên ba phương diện: phải có con, càng đông con càng tốt, và nhất thiết phải có con trai nối dõi thì ngày nay, nhu cầu ấy đã có những thay đổi căn bản, thể hiện ở việc giảm mức sinh của phụ nữ, giảm số con mong muốn và giảm nhu cầu nhất thiết phải có con trai của các cặp vợ chồng Trong gia đình hiện đại, sự bền vững của hôn nhân phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố tâm lý, tình cảm, kinh tế chứ không phải chỉ là các yếu tố có con hay không có con,

có con trai hay không có con trai như gia đình truyền thống

Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dung

Xét 1 cách khái quát, cho đến nay kinh tế gia đình đã có hai bước chuyển mang tính bước ngoặt:

Từ kinh tế tự túc thành kinh tế hang hóa, tức là từ 1 đơn vị kinh tế khép kín sản xuất để đáp ứng nhu cầu của gia đình thành đơn vị mà sản xuất chủ yếu

để đáp ứng nhu cầu của người khác hay của xã hội

Từ đơn vị kinh tế mà đặc trưng là sản xuất hang hóa đáp ứng nhu cầu của thị trường quốc gia thành phố tổ chức kinh tế của nền kinh tế thị trường hiện đại đáp ứng nhu cầu của thị trường toàn cầu

Hiện nay, kinh tế gia đình đang trở thành 1 bộ phận quan trọng trong nền kinh

tế quốc dân Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế và cạnh tranh sản phẩm hàng hóa với các nước trong khu vực và trên thế giới, kinh tế gia đình gặp rất nhiều khó khan, trở ngại trong việc chuyển sang sản xuất kinh doanh

hàng hóa theo hướng chuyên sâu trong kinh tế thị trường hiện đại Nguyên nhân do kinh tế gia đình phần lớn có quy mô nhỏ, lao động ít và tự sản xuất

là chính

Sự phát triển của kinh tế hàng hóa và nguồn thu nhập bằng tiền của gia đình tăng lên làm cho gia đình trở thành một đơn vị tiêu dùng quan trọng của xã hội Các gia đình Việt Nam đang tiến tới “tiêu dùng sản phẩm do người khác làm ra”, tức là sử dụng hàng hóa và dịch vụ xã hội

Biến đổi chức năng giáo dục

Trong xã hội Việt Nam truyền thống, giáo dục gia đình là cơ sở của giáo dục

xã hội thì ngày nay, giáo dục xã hội bao trùm lên giáo dục gia đình và đưa ra những mục tiêu, những yêu cầu của giáo dục xã hội cho giáo dục gia đình Điểm tương đồng giữa giáo dục gia đình truyền thống và giáo dục của xã hội mới là tiếp tục nhấn mạnh sự hy sinh của cá nhân cho cộng đồng Giáo dục gia đình hiện nay phát triển theo xu hướng sự đầu tư tài chính của gia đình cho giáo dục con cái tăng lên Nội dung giáo dục gia đình hiện nay không chỉ nặng về giáo dục đạo đức, ứng xử trong gia đình, dòng họ, làng xã, mà hướng đến giáo dục kiến thức khoa học hiện đại, trang bịcông cụ để con cái hòa nhập với thế giới Tuy nhiên, sự phát triển của hệ thống giáo dục xã hội, cùng với

sự phát triển kinh tế hiện nay, vai trò giáo dục của các chủ thể trong gia đình

có xu hướng giảm Nhưng sự gia tăng của các hiện tượng tiêu cực trong xã hội và trong nhà trường, làm cho sự kỳ vọng và niềm tin của các bậc cha mẹ vào hệ thống giáo dục xã hội trong việc rèn luyện đạo đức, nhân cách cho con

em của họ đã giảm đi rất nhiều so với trước đây Mâu thuẫn này là một thực tếchưa có lời giải hữu hiệu ởViệt Nam hiện nay Những tác động trên đây làm giảm sút đáng kể vai trò của gia đình trong thực hiện chức năng xã hội hóa, giáo dục trẻ em ở nước ta thời gian qua Hiện tượng trẻ em hư, bỏ học sớm, lang thang, nghiện hút ma túy, mại dâm cũng cho thấy phần nào sự bất lực

của xã hội và sự bế tắc của một số gia đình trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ

em

Những tác động của cuộc cách mạng 4.0 đối với giáo dục là hết sức to lớn, tạo cơ hội nhưng cũng ngày càng đặt ra nhiều thách thức cho các cơ sở giáo dục Cơ hội và thách thức đối với các cơ sở giáo dục Trước tác động của cuộc cách mạng 4.0 luôn đan xen lẫn nhau Cụ thể: Tạo ra nhu cầu đào tạo cao cho các cơ sở giáo dục Trong tất cả các lĩnh vực công nghiệp, những tiến bộ trong giáo dục Các công nghệ mới như Trí tuệ nhân tạo, Người máy, Internet, Xe

tự hành, In 3D, Công nghệ nano, Công nghệ Sinh học, Khoa học Vật liệu, Lưu trữ Năng lượng và Máy tính Lượng tử cũng sẽ có tác động hệ thống đào tạo nghề sẽ bị ảnh hưởng nặng nề trên diện rộng, danh mục nghề đào tạo sẽ phải liên tục điều chỉnh và cập nhật do những hạn chế Nó rất mong manh giữa cánh đồng Do đó sẽ có những liên kết giữa các lĩnh vực lý sinh; Cơ điện tử,

từ đó một số ngành nghề cũ bị mai một và đang được thay thế bằng cơ hội phát triển các ngành nghề đào tạo mới, đặc biệt là liên quan đến sự tương tác giữa con người và máy móc.Thị trường lao động trong nước và quốc tế sẽ thể hiện sự phân hóa mạnh mẽ giữa những người có kỹ năng thấp và kỹ năng cao Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng Cách mạng Công nghiệp 4.0 không chỉ đe dọa việc làm của những người có kỹ năng thấp mà cả những lao động có kỹ năng trung bình cũng sẽ bị ảnh hưởng nếu họ không được trang bị những kiến thức mới và kỹ năng sáng tạo cho nền kinh tế 4 Cách mạng Công nghiệp Công nghiệp 4.0 không chỉ tạo ra Cơ hội Để đào tạo những người mới chưa qua đào tạo, đòi hỏi ngay cả những người đã đi làm, từ lao động chân tay đến kỹ sư, phải thay đổi và cập nhật kiến thức, kỹ năng ở mức độ cao