HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN NGUYỄN THỊ HUYỀN NGA QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG VỀ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ PHÚ THỌ Khảo sát Báo P
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN THỊ HUYỀN NGA
QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG VỀ
DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ TÍN NGƯỠNG
THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ PHÚ THỌ
(Khảo sát Báo Phú Thọ; Đài Phát thanh - Truyền hình Phú Thọ;
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ)
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
HÀ NỘI - 2020
Trang 2HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
NGUYỄN THỊ HUYỀN NGA
QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG VỀ
DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ TÍN NGƯỠNG
THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ PHÚ THỌ
(Khảo sát Báo Phú Thọ; Đài Phát thanh - Truyền hình Phú Thọ;
Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ năm 2019)
Chuyên ngành: Quản lý Báo chí - Truyền thông
Mã số: 8 32 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Bích Yến
HÀ NỘI - 2020
Trang 3Luận văn đã đƣợc sửa chữa theo khuyến nghị của Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ
Hà Nội, ngày…… tháng… năm 20…
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG
(Ký và ghi rõ họ tên)
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đề tài “Quản lý Thông điệp truyền thông về di sản
văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí Phú
Thọ” (Khảo sát Báo Phú Thọ; Đài Phát thanh - truyền hình Phú Thọ; Tạp chí
sự hướng dẫn của TS Nguyễn Thị Bích Yến Các số liệu, kết quả nêu trong
luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác
Hà Nội, ngày … tháng… năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Huyền Nga
Trang 5LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện luận văn này, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn
sâu sắc đến TS Nguyễn Thị Bích Yến - người đã tận tình hướng dẫn và giúp
đỡ tác giả rất nhiều để có được kết quả nghiên cứu này
Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các các cơ quan, đơn vị: Sở Văn hóa thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ; Sở Ngoại vụ; Đài Phát thanh - Truyền hình Phú Thọ; Hội nhà báo tỉnh Phú Thọ; Tạp chí văn nghệ đất Tổ; Khu di tích lịch sử Quốc gia Đền Hùng; Hội Văn nghệ dân gian tỉnh Phú Thọ; Báo Phú Thọ, nhất là các đồng chí lãnh đạo Đảng ủy, Ban biên tập Báo Phú Thọ cũng như phóng viên, kỹ thuật viên Báo Phú Thọ đã tạo điều kiện, nhiệt tình cung cấp tư liệu, tham gia phỏng vấn sâu và chia sẻ thông tin
để giúp tác giả thực hiện tốt việc nghiên cứu, khảo sát dữ liệu, thông tin từ thực tiễn phục vụ cho luận văn
Do còn hạn chế trong cập nhật các thông tin mới nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự góp ý chân thành, xây dựng của các nhà khoa học, các bạn đồng nghiệp để luận văn này thực
sự là một công trình nghiên cứu có giá trị
Hà Nội, ngày … tháng.….năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Huyền Nga
Trang 6DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BTV : Biên tập viên DSVHPVT : Di sản văn hóa phi vật thể KT-XH : Kinh tế - Xã hội
PT-TH : Phát thanh - Truyền hình
PV : Phóng viên TT-TT : Thông tin - Truyền thông UBND : Uỷ ban nhân dân
Trang 7MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 Chương 1: LÝ LUẬN QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆPTRUYỀN THÔNG VỀDI
VƯƠNGTRÊNBÁOCHÍĐỊAPHƯƠNG 13 1.1 Một số vấn đề lý luận về thông điệp truyền thông về di sản văn hoá phi vật thể tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương 13 1.2 Các yếu tố của quản lý thông điệp truyền thông về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương 23
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG
VỀ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ PHÚ THỌ 31 2.1 Khái quát về báo chí tỉnh Phú Thọ 31 2.2 Những ưu điểm trong quản lý thông điệp truyền thông về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí Phú Thọ 35 2.3 Những hạn chế trong quản lý thông điệp truyền thông về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí Phú Thọ 53 2.4 Nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế 56
Chương 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA, GIẢI PHÁP VÀ KHUYẾN NGHỊ
NHẮM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG VỀ TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ PHÚ THỌ 61 TRONG THỜI GIAN TỚI 61
3.1 Những vấn đề đặt ra 61 3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng quản lý thông điệp truyền thông về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương 64 3.3 Một số khyến nghị tăng cường quản lý thông điệp truyền thông về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương 71
KẾT LUẬN 78 TÀI LIỆU THAM KHẢO 80 PHỤ LỤC
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trang 8DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Hình 1.1: Giỗ tổ Hùng Vương 10-3 (Ảnh Báo Phú Thọ) 16
Hình 2.1: Giao diện ấn phẩm báo Phú Thọ điện tử (ảnh chụp màn hình) 32
Biểu đồ 2.1: Số tin bài truyền thông về di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng
thờ cúng Hùng Vương trên các ấn phẩm báo chí Phú Thọ 37
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu bộ máy quản lý thông điệp truyền thông trên đài PT-TH
Phú Thọ 48
Hình 3.1: Fanpage Báo Phú Thọ (ảnh chụp mản hình) 70
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong tâm thức của mỗi người dân Việt Nam từ bao đời nay, các vị Vua Hùng đã có công dựng nên Nhà nước Văn Lang - Nhà nước đầu tiên, sơ khai của dân tộc Việt Nam Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương từ ngàn đời trở thành tiếng nói chung, là sự tự ý thức về nguồn cội của các thế hệ người Việt Tất cả đều là đồng bào, là người trong một nước, cùng một Tổ, chung cội, chung giàn Quan hệ đó đã đem lại tâm lý yêu thương, đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau, thủy chung với nhau, cùng tồn tại và phát triển bền lâu; tạo nên sức mạnh của dân tộc Việt Nam Sức mạnh đó đã đưa dân tộc ta lên đỉnh vinh quang của lịch sử, sánh vai với các cường quốc năm Châu
Biểu hiện tiêu biểu nhất cho Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là Lễ Giỗ
Tổ Hùng Vương, được thực hiện vào ngày 10 tháng 3 Âm lịch hàng năm tại Khu
di tích lịch sử Đền Hùng (quần thể di tích bao gồm: Đền thượng, Đền Trung, Đền Hạ, Đền Mẫu Âu Cơ, Lăng mộ ) trên núi Nghĩa Lĩnh, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ đã được Nhà nước xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương cũng được tổ chức trên khắp mọi miền của đất nước Việt Nam và lan tỏa ở nhiều nước trên thế giới nơi có kiều bào Việt Nam sinh sống
Theo số liệu thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hiện nay trong cả nước có 1.417 di tích thờ Hùng Vương và vợ con, tướng lĩnh thuộc thời đại Hùng Vương Riêng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có 345 di tích gắn liền với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, trong đó có 249 di tích đang thờ tự (quan trọng nhất là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, 37 di tích quốc gia, 135 di tích cấp tỉnh) và 93 phế tích Phú Thọ là tâm điểm của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương với những hoạt động lễ - hội tại các di tích thờ Hùng Vương trên núi Hùng, thu hút hàng triệu đồng bào tham gia Ngoài Phú Thọ, các địa phương có điểm thờ Hùng Vương như: Hà Nội, Hải Phòng, Lạng
Trang 10Sơn, Thừa Thiên Huế, thành phố Hồ Chí Minh, Kiên Giang đều tổ chức Lễ giỗ Tổ vào ngày mùng 10 tháng Ba âm lịch hằng năm nhằm tri ân công lao dựng nước của các vua Hùng Vì vậy, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có một vị trí rất quan trọng trong đời sống tâm linh và tình cảm của các thế hệ người dân Việt Nam Đây cũng là điểm tựa tinh thần, tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc cùng nhau dựng nước và giữ nước mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết và khái quát thành chân lý của dân tộc và của thời đại: "Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước"
Trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương hiện nay có sự đóng góp quan trọng của các cơ quan báo chí, truyền thông trong nước từ Trung ương tới địa phương và kiều bào ta ở nước ngoài, giúp kiều bào Việt Nam sinh sống ở nước ngoài cũng như bạn bè quốc tế nâng cao nhận thức, hiểu biết rõ hơn về tầm quan trọng của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trong nền văn hóa Việt Nam và đời sống cộng đồng, vừa thiêng liêng, vừa cụ thể, là điểm tựa tinh thần, tạo nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, từ đó cùng nhau xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Trong xã hội hiện đại, báo chí và truyền thông ngày càng thể hiện vai trò, vị thế đặc biệt quan trọng, đóng góp hết sức to lớn vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sự phát triển bền vững của xã hội Trong tình hình cuộc đấu tranh chính trị, tư tưởng ngày càng tinh vi và phức tạp, trong bối cảnh toàn cầu hóa và môi trường truyền thông số hiện nay, báo chí và truyền thông nói chung có vai trò đặc biệt quan trọng
Cùng với sự phát triển, lớn mạnh của hệ thống báo chí và truyền thông trong cả nước, báo chí và truyền thông của tỉnh Phú Thọ đã có những bước phát triển mạnh mẽ về số lượng và chất lượng, là công cụ tuyên truyền của Đảng, Nhà nước và của tỉnh Báo chí Phú Thọ luôn giữ vững định hướng, tuyên truyền kịp thời, hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà
Trang 11nước, phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, phát hiện, cổ
vũ các điển hình tiên tiến, các nhân tố Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vấn đề quản lý thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên các cơ quan báo chí trên địa bàn tỉnh nói chung còn bộc lộ những hạn chế Vì thế, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đến được với bạn đọc và công chúng và trở thành bộ phận quan trọng trong đời sống của mỗi người dân,đang rất cần có lời giải đáp Khắc phục tình trạng thông điệp truyền thông về vấn đề liên quan tới Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương còn đơn điệu và tẻ nhạt thì việc có một công trình nghiên cứu sâu sát về mặt được và mặt hạn chế, làm rõ nguyên nhân, đưa ra các giải pháp mang tính khoa học, góp phần định hướng, giúp cho các cơ quan báo chí ở Phú Thọ cải thiện chất lượng trong việc truyền tải thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là vô cùng cần thiết
Với những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Quản lý Thông điệp truyền
thông về di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên
báo chí Phú Thọ” (Khảo sát Báo Phú Thọ; Đài Phát thanh - truyền hình Phú
Thọ; Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ) (dữ liệu năm 2019) nhằm tìm hiểu, đánh giá
để đưa ra những kết quả và đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong vấn đề truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương tại địa phương
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Thứ nhất, những công trình nghiên cứu về truyền thông về di sản văn hóa phi vật thể và về tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương không chỉ là của riêng người dân tỉnh Phú Thọ mà là tín ngưỡng chung của người Việt Nam Việc nghiên cứu truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là nhiệm vụ chính trị của các cơ quan báo chí tỉnh Phú Thọ nói chung
Trang 12Truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là một dạng truyền thông đại chúng, bao gồm các đặc điểm của truyền thông đại chúng như: Tính công khai; đại chúng; tính mục đích rõ rệt; tính phong phú, đa dạng và nhiều chiều; tính dễ nhớ, dễ hiểu và dễ làm theo; tính gián tiếp Các thông điệp truyền thông tác động vào ý thức của công chúng xã hội, ý thức quần chúng
Theo cuốn “Truyền thông - Lý thuyết và kỹ năng cơ bản” (2006) do tác giả
Nguyễn Văn Dững (chủ biên) thì "Ý thức quần chúng là một trạng thái tinh thần thực tế, một dạng thức biểu hiện hàng ngày của ý thức xã hội"
Trong cuốn “Truyền thông đại chúng” (2011), tác giả Tạ Ngọc Tấn cho
rằng: Hoạt động truyền thông đại chúng là một phần của đời sống văn hóa xã hội hiện đại Bản thân nó có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và phát triển nền văn hóa xã hội Đó cũng là chức năng văn hóa của truyền thông đại chúng Nói cách khác, chức năng văn hóa của truyền thông đại chúng là việc nâng cao trình
độ hiểu biết chung của nhân dân, khẳng định và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp, hình thành và không ngừng hoàn thiện lối sống tích cực trong xã hội”
Truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương tạo lập quan niệm sống cho từng người, cho mỗi cộng đồng xã hội, làm nên giá trị sử dụng của các tác phẩm báo chí, truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương Bởi: "Mỗi tác phẩm báo chí không chỉ cung cấp thông tin, mà còn phân tích, bình luân, chỉ ra những đúng - sai, tốt - xấu, tích cực - tiêu cực để người tiếp nhân thông tin vừa biết, vừa hiểu và có cái nhìn tổng quát, có quan niệm đúng đắn về thời cuộc (về các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội ) Từ việc thu nạp, nhân thức kiến thức từ các tác phẩm báo chí, công chúng sẽ lựa chọn một lối sống phù hợp với chính mình
Truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương tức là có ý thức gìn giữ bản sắc, truyền thống tốt đẹp của dân tộc Trong công cuộc đổi mới toàn diện, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đòi hỏi nhân dân ta
Trang 13phải xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đâm đà bản sắc dân tộc, xây dựng nền tảng tinh thần của dân tộc và coi đó vừa là mục tiêu vừa là động lực
thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội Trong cuốn “Đạo đức nghề nghiệp của
nhà báo” (năm ) , tác giả Nguyễn Thị Trường Giang cho rằng: “Báo chí có
trách nhiệm tác động, góp phần định hướng các giá trị văn hóa, tinh thần cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ nhằm hình thành và phát triển nhân cách, đạo đức tốt đẹp trong xã hội Điều đó không chỉ góp phần nối dài cánh tay, mở rộng tầm nhìn, bồi bổ tri thức, thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ, giải trí của người dân mà còn thực sự trở thành một nguồn lực quan trọng đối với sự nghiệp phục hồi, bảo vệ, quảng bá và phát huy giá trị văn hóa dân tộc”
Về luận văn, đã có một số công trình của các tác giả đi trước tập trung nghiên cứu, luân bàn về: Các khái niệm, các quan điểm tiếp cân về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương Cụ thể: Năm 2012, tác giả Nguyễn Văn
Thành trong luân văn Thạc sĩ quản lí giáo dục "Giáo dục truyền thống yêu
nước qua Lễ hội Đền Hùng ở tỉnh Phú Thọ hiện nay" đã nghiên cứu và làm rõ
một số vấn đề lý luân về giáo dục truyền thống qua lễ hội - Nghiên cứu thực trạng giáo dục truyền thống yêu nước qua Lễ hội Đền Hùng ở tỉnh Phú Thọ -
Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống yêu nước qua Lễ hội Đền Hùng
Tác giả Đỗ Ngọc Việt Hà trong năm 2012 đã thực hiện Luân văn Thạc
sĩ Báo chí với đề tài "Báo chí Phú Thọ với vấn đề tuyên truyền, quảng bá phát
triển du lịch Đất Tổ" trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá đúng thực trạng công tác
tuyên truyền, quảng bá về phát triển du lịch, tìm ra được nguyên nhân thành công và hạn chế, luận văn đưa ra những giải pháp, khuyến nghị nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác thông tin tuyên truyền, quảng
bá phát triển du lịch trên hệ thống báo chí tỉnh Phú Thọ, góp phần quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển KT-XH, gìn giữ và phát
Trang 14huy thế mạnh về du lịch tâm linh trên địa bàn tỉnh Phú Thọ trong thời kỳ CNH-HĐH
Cùng trong năm 2012, tác giả Dương Thị Hồng Duyên tập trung làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò của tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên đối với việc
kế thừa và phát huy truyền thống "uống nước nhớ nguồn", “đền ơn đáp nghĩa”
của dân tộc Việt Nam qua đề tài luân văn Thạc sĩ văn hóa học "Vai trò của tín
ngưỡng thờ cúng Tổ tiên đối với việc kế thừa và phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn hiện nay"
Các công trình nghiên cứu của các tác giả liên quan đến truyền thông, tín ngưỡng và Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở nhiều góc độ khác nhau, theo những mục đích và nhiệm vụ khác nhau, hầu hết các công trình tập trung phân tích, đánh giá thực trạng cũng như những vướng mắc, tồn tại trong quá trình gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Ngoài ra các công trình nghiên cứu còn phản ảnh kịp thời những định hướng quan trọng của Đảng, Nhà nước, những chủ trương, chính sách mới nhằm bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa Bên cạnh đó là những nghiên cứu về sự tác động của thông tin báo chí, thông điệp truyền thông và những vấn đề đặt ra đối với các cơ quan báo chí trong mối quan hệ với Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ ở những góc độ khác nhau Tuy nhiên, chưa
có một thống kê chính xác hoặc công trình nghiên cứu nào nói về thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí Phú Thọ
Thứ hai, những công trình nghiên cứu về quản lý báo chí, quản lý thông điệp truyền thông về văn hóa phi vật thể
Sách tham khảo Lãnh đạo quản lý hoạt động báo chí ở Việt Nam hiện
nay, do tác giả Hoàng Quốc Bảo làm chủ biên, NXB Chính trị - Hành chính,
2010; Công tác lãnh đạo quản lý báo chí trong 25 năm tiến hành sự nghiệp đổi
Trang 15mới, chủ biên Nguyễn Thế Kỷ, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật, 2012; Quản lý
và phát triển thông tin báo chí ở Việt Nam, tác giả Đỗ Quý Doãn, NXB Thông
tin và Truyền thông, 2015; Nội dung các cuốn sách này đi sâu nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, các bộ ngành đối với hoạt động báo chí, chỉ ra những ưu điểm, thành tựu và những hạn chế, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác lãnh đạo, quản lý báo chí của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới
Cuốn sách “Thông tin báo chí với công tác lãnh đạo, quản lý” do Nhà
xuất bản Thông tấn phát hành năm 2017 Nhóm biên soạn cuốn sách gồm 46 nhà khoa học, nhà báo, nhà giáo của Thông tấn xã Việt Nam, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông… Đồng chủ biên sách là đồng chí Nguyễn Đức Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng giám đốc Thông tấn xã Việt Nam và PGS, TS Lưu Văn An, Phó giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Cuốn sách đã làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn vai trò của thông tin báo chí trong công tác lãnh đạo, quản lý và vai trò của công tác lãnh đạo, quản lý đối với thông tin báo chí ở Việt Nam, trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm mọt số nước trên thế giới Trong đó, phần đánh giá công tác quản lý thông tin báo chí được trình bày khá rõ, trong đó có vai trò của chính quyền địa phương trong quản lý báo chí và thông tin báo chí Đây là tài liệu bổ ích đối với tác giả trong quá trình thực hiện công trình này
Các công trình trên đã có nhiều đóng góp về mặt khoa học; là nguồn tư liệu quý, tài liệu tham khảo quan trọng mà tác giả có thể kế thừa, vận dụng vào nghiên cứu nội dung liên quan Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách hệ thống, chuyên sâu về quản lý thông điệp truyền thông
về Di sản văn hoá phi vật thể nói chung và quản lý thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói riêng trên báo chí địa phương
Trang 16Trên cơ sở đó có thể nói rằng, "Quản lý thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương" là một đề tài khó và mới, có tính lý luận và
thực tiễn cao, nếu được thực hiện thành công sẽ trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả trong việc truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ lý luận, khảo sát thực trạng quản lý thông điệp truyền thông về văn hóa phi vật thể tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí tỉnh Phú Thọ, tác giả luận văn đề xuất các giải pháp và kiến nghị khoa học nhằm tăng cường quản lý thông điệp về vấn đề này trên báo chí Phú Thọ trong thời gian tới
Để đạt được những mục đích trên, luận văn triển khai các nhiệm vụ sau đây:
- Phân tích, hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý thông điệp truyền thông về văn hóa phi vật thể tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương
- Đánh giá thực trạng quản lý thông điệp truyền thông về văn hóa phi vật thể tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí tỉnh Phú Thọ
- Đề xuất giải pháp và khuyến nghị nhằm tăng cường quản lý thông điệp truyền thông về văn hóa phi vật thể tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí Phú Thọ trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quản lý thông điệp truyền thông về văn hóa phi vật thể tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí tỉnh Phú Thọ
Trang 17- Truyền hình Phú Thọ
- Thời gian khảo sát: Từ 01/01/2019 đến 31/12/2019
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở nhận thức luận các vấn đề lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, báo chí và quan điểm, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước trong truyền thông về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, về quản lý thông điệp truyền thông, quản lý báo chí truyền thông
Trang 18liên quan tới vấn đề nghiên cứu; sách do các nhà khoa học nghiên cứu, xuất bản; các giáo trình về báo chí, truyền thông; các tác phẩm báo chí, bài nghiên cứu, bài phản ánh của các chuyên gia, nhà quản lý, lãnh đạo về lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo
+ Phương pháp khảo sát, thống kê, phân loại: Khảo sát, thống kê, phân loại số lượng tin, bài viết về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên các sản phẩm báo chí truyền thông của Báo Phú Thọ; Đài Phát thanh-Truyền hình Phú Thọ; Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ trong thời gian từ 01/01/2019 đến 31/12/2019
+ Phương pháp phân tích nội dung: Phân tích, đánh giá các tác phẩm báo chí truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, từ đó chỉ ra những kết quả thành công và những hạn chế về thông điệp truyền thông của các cơ quan báo chí khảo sát
+ Phương pháp điều tra xã hội học: Thu thập các ý kiến nhận xét của công chúng đánh giá về chất lượng, hiệu quả truyền thông, ý kiến của công chúng đóng góp về nội dung và phương thức truyền thông Mẫu điều tra là các cá nhân được lựa chọn theo hình thức ngẫu nhiên, không chọn lọc trên cơ
sở chia tỷ lệ % các đối tượng là nông dân, công nhân, trí thức, hưu trí Tác
giả phát ra 200 phiếu, thu về 200 phiếu Đối tượng được khảo sát, lấy ý kiến gồm nông dân 40 phiếu, công nhân 40 phiếu, cán bộ công chức 40 phiếu, lực lượng vũ trang 40 phiếu, cán bộ hưu trí 40 phiếu Địa điểm tại 08 huyện, thành, thị trong tỉnh là: Thành phố Việt Trì, Thị xã Phú Thọ và các huyện: Tân Sơn, Thanh Thủy, Đoan Hùng, Cẩm Khê, Yên Lập, Hạ Hòa
+ Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn trực tiếp lãnh đạo cơ quan quản lý chuyên môn, định hướng truyền thông trong lĩnh vực báo chí; phóng viên theo dõi mảng đề tài về văn hóa tại 04 cơ quan khảo sát để thu thập nhân xét, đánh giá về chất lượng, hiệu quả lĩnh vực truyền thông Tín
Trang 19ngưỡng thờ cúng Hùng Vương; tham khảo các ý kiến liên quan đến việc nâng cao chất lượng truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn sẽ là tài liệu tham khảo có giá trị về mặt lý luận và thực tiễn trong việc nghiên cứu về vấn đề quản lý thông điệp truyền thông về di sản Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương hiện nay
Luận văn có thể làm tài liệu hữu ích cho sinh viên ngành báo chí, ngành
du lịch, ngành văn hóa, ngành xã hội học tham khảo để thấy được việc áp dụng các kiến thức lý thuyết vào thực tiễn
Tác giả hy vọng những kiến nghị và giải pháp được đưa ra trong luận văn sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả truyền thông về di sản Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
7 Đóng góp mới của đề tài
Luận văn góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận, những thực trạng và vấn
đề thực tiễn ảnh hưởng đến hiệu quả của truyền thông về Di sản văn hoá phi vật thể, đặc biệt liên quan đến quản lý thông điệp - là phần cốt lõi mà bất cứ hoạt động truyền thông nào cũng cần có, để phục vụ được đúng chủ trương, mục đích, đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả
Thông qua luận văn, các học giả, nhà nghiên cứu cũng có thể tham khảo một số số liệu đã phân tích, thống kế cũng như những lập luận để phục
vụ nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực quản lý thông điệp truyền về Di sản văn hoá phi vật thể - vẫn còn đang hạn chế về số lượng nghiên cứu
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn gồm 3 chương:
Trang 20- Chương 1: Lý luận về quản lý thông điệp truyền thông đối với di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương
- Chương 2: Thực trạng quản lý thông điệp truyền thông về di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí Phú Thọ
- Chương 3: Những giải pháp và kiến nghị tăng cường quản lý thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí Phú Thọ
Trang 21Chương 1
LÝ LUẬN QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG VỀ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ TÍN NGƯỠNG THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG
TRÊN BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG
1.1 Một số vấn đề lý luận về thông điệp truyền thông về di sản văn hoá phi vật thể tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương
1.1.1 Một số khái niệm
Theo tác giả Tạ Ngọc Tấn: “Truyền thông là sự trao đổi thông điệp giữa các thành viên hay các nhóm người trong xã hội nhằm đạt được sự hiểu biết lẫn nhau” [37, tr.8]
Còn theo tác giả Nguyễn Văn Dững: “Truyền thông ở bình diện tổng quát được hiểu là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm, chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người nhằm góp phần nâng cao thay đổi nhận thức, mở rộng hiểu biết, tiến tới thay đổi thái độ và hành vi của công chúng - nhóm đối tượng phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững” [10, tr.11]
Từ các định nghĩa nêu trên, có thể thấy, các tác giả đều thống nhất khái
niệm về truyền thông ở các ý: Truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi
thông tin Hoạt động truyền thông diễn ra ở nhiều cấp độ: cá nhân, nhóm, đại chúng Mục đích truyền thông là đạt được sự hiểu biết lẫn nhau, nhờ đó đem lại sự thay đổi trong nhận thức, thái độ và hành vi của cá nhân, nhóm xã hội
Các phương tiện truyền thông này có sức lan tỏa rộng, phạm vi ảnh hưởng và tác động lớn, thường xuyên đem đến cho công chúng những thông tin mới, có tính hấp dẫn, thu hút sự chú ý, quan tâm của công chúng, từ đó có khả năng tạo ra những tác động, ảnh hưởng nhất định đến thái độ của công chúng
Mặt khác, sự đa chiều ở đây thể hiện ở tính hiện đại của phương tiện
Trang 22truyền thông hoạt động trên nền tảng ứng dụng công nghệ Internet với web 2.0… giúp công chúng có thể tương tác với tổ chức hoặc cá nhân mà họ muốn đề cập
Dĩ nhiên, bên cạnh sự tiện lợi của việc truyền phát thông tin nhanh, rộng thì sự hiện đại cũng biểu hiện tính khó kiểm soát Thông tin xấu, không được kiểm chứng dễ dàng, được phát tán nhanh và rộng mà không có phương pháp hữu hiệu nào ngăn chặn Sự phản hồi mang tính tiêu cực của công chúng có khả năng dựa vào hệ thống truyền thông có sẵn để gây ảnh hưởng không tốt đến cá nhân và tổ chức, nếu không có kế hoạch quản lý rủi ro thì thiệt hại là khó tránh khỏi
Bàn về lý thuyết truyền thông, trong cuốn Truyền thông – Lý thuyết và
kỹ năng cơ bản (2018), PGS TS Nguyễn Văn Dững, TS Đỗ Thị Thu Hằng
định nghĩa: “Thông điệp truyền thông là tập hợp ký hiệu có cấu trúc chặt chẽ,
có nghĩa, được dùng để trao đổi giữa chủ thể và công chúng/ nhóm đối tượng truyền thông” [12, tr.33]
Từ khái niệm về “thông điệp” và “truyền thông”, tác giả luận văn
đưa ra khái niệm thông điệp truyền thông như sau: Thông điệp truyền thông
là nội dung thông tin mà người thực hiện chiến lược truyền thông muốn truyền tải đến công chúng có mục đích nhất định Thông điệp truyền thông phải rõ ràng, một nghĩa, phải quan tâm tới việc kích thích lợi ích Nội dung thông điệp truyền thông là tất cả những gì xuất hiện trên các phương tiện truyền thông, từ các bài báo, tin tức hay hình ảnh in ấn trên báo chí cho tới hình ảnh, âm thanh được phát sóng trên truyền hình hay phát thanh
Tác dụng của thông điệp không chỉ tuỳ thuộc vào điều đó nói cái gì (nội dung truyền đạt) mà còn ở cách nói ra sao (hình thức thông điệp hay thể hiện nội dung thông điệp) và lựa chọn hình thức nào (phương tiện truyền thông)
Người làm truyền thông phải thể hiện thành công một thông điệp bằng cách nào đó để chiếm được sự chú ý và quan tâm của đối tượng mục tiêu Khi
Trang 23chuẩn bị một chiến dịch truyền thông thường phải chuẩn bị một đề cương trình bày rõ mục tiêu, nội dung, luận cứ và văn phong mong muốn
Để thể hiện nội dung thông điệp, những người làm truyền thông phải tìm ra phong thái, giọng điệu, từ ngữ, âm thanh, hình ảnh và hình thức thể hiện thông điệp (kích cỡ, màu sắc, hình minh họa)
Điều 4 – Luật Di sản văn hóa 2001 định nghĩa: Di sản văn hoá phi vật
thể là sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, được lưu giữ bằng trí nhớ, chữ viết, được lưu truyền bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức lưu giữ, lưu truyền khác, bao gồm tiếng nói, chữ viết, tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, ngữ văn truyền miệng, diễn xướng dân gian, lối sống, nếp sống, lễ hội, bí quyết về nghề thủ công truyền thống, tri thức về y, dược học cổ truyền, về văn hoá ẩm thực, về trang phục truyền thống dân tộc và những tri thức dân gian khác
Khoản 1, điều 2, mục I, Công ước bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO năm 2003 ghi nhận: Di sản văn hóa phi vật thể được hiểu là các tập
quán, các hình thức thể hiện, biểu đạt, tri thức, kĩ năng và kèm theo đó là những công cụ đồ vật, đồ tạo tác và các không gian văn hóa có liên quan mà các cộng đồng, các nhóm người và trong một số trường hợp là các cá nhân, công nhận là một phần di sản văn hóa của họ Được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác, di sản văn hóa phi vật thể được các cộng đồng, các nhóm người không ngừng tái tạo để thích nghi với môi trường và mối quan hệ qua lại giữa cộng đồng với tự nhiên và lịch sử của họ Đồng thời, hình thành trong
họ ý thức về bản sắc và sự kế tục, qua đó, khích lệ sự tôn trọng đối với đa dạng văn hóa, tính sáng tạo của con người
Di sản văn hóa phi vật thể phải có sự gắn bó chặt chẽ với đời sống tinh thần của cộng đồng, được lưu truyền, tái tạo để tạo nên bản sắc của mỗi cộng đồng và sự đa dạng văn hóa trên thế giới
Trang 24Phân loại di sản văn hóa phi vật thể: Căn cứ vào phần lý thuyết đã đề
cập ở trên, có thể thấy, có rất nhiều loại di sản văn hóa phi vật thể khác nhau Theo thống kê, cả nước hiện có 61.669 di sản văn hóa phi vật thể của 63 tỉnh/thành được kiểm kê, trong đó, có 249 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 12 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh (trong đó có 11 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, 1 di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp)
Ngày 6/12/2012, tại Paris, Pháp, Tổ chức Văn hóa Giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ" là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân Phú Thọ, mà còn là niềm vui chung của cả dân tộc Việt Nam trước sự kiện văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng này
Hình 1.1: Giỗ tổ Hùng Vương 10-3 (Ảnh Báo Phú Thọ)
Trang 25Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt; trải qua biến cố thăng trầm của lịch sử trong khi nhiều tôn giáo tín ngưỡng dân gian khác đã có nhiều thay đổi, nhưng tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương với những giá trị đặc trưng đã có sức sống lâu bền và ngày càng lan tỏa mạnh mẽ trở thành bản sắc văn hóa độc đáo của người Việt Nam
Trước hết tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương mang giá trị đạo đức
truyền thống Ở Việt Nam trong mỗi gia đình đều có bàn thờ tổ tiên được
đặt ở nơi trang trọng nhất, ở góc độ làng xã là thờ thành hoàng làng, ở góc
độ quốc gia dân tộc đó là thờ Vua tổ của một nước - Hùng Vương Thờ cúng tổ tiên là một nét văn hóa của người Việt, đó là sự tưởng nhớ, tôn thờ những người có công sinh thành, nuôi dưỡng những người có công với dân với nước Thờ phụng các Vua Hùng và những vị anh hùng có công với dân với nước là sự thể hiện lòng hiếu thảo, sự biết ơn, tôn kính công đức của các bậc tiền nhân, là cơ sở hình thành lòng nhân ái, tính cộng đồng Ý thức
về tổ tiên và các Vua Hùng, về những người có công với dân, với nước sẽ mang lại giá trị nhân văn sâu sắc, nó khởi phát mối thiện tâm trong mỗi con người, trong cộng đồng xã hội, nhắc nhở con người hành động theo chuẩn mực nhất định và củng cố niềm tin vào sự chứng giám, che trở, kỳ vọng của tổ tiên
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương mang giá trị lòng yêu nước bởi đây
là sự tôn trọng sùng bái công lao to lớn của các Vua Hùng Công đức các Vua Hùng được lưu truyền từ đời này qua đời khác, được cộng đồng tôn thờ, biết
ơn là biểu tượng của anh hùng lập nước Có thể coi đây là cội nguồn của tinh thần yêu nước của dân tộc Việt Ý thức về các Vua Hùng cũng chính là ý thức
về cội nguồn dân tộc, đất nước từ đó hình thành tinh thần tự cường dân tộc, ý thức độc lập tự chủ
Trang 26Dân tộc ta trải qua thăng trầm của bao cuộc chiến tranh nhưng lòng yêu nước, ý thức độc lập tự chủ được các thế hệ người Việt tiếp nối nhau chưa bao giờ tắt, tạo nên một giá trị đặc trưng nổi bật trong hệ thống giá trị đạo đức của người Việt
Giá trị tinh thần yêu nước, tinh thần tự cường dân tộc được khởi nguồn
từ sự khai sinh lập nước của các Vua Hùng được các thế hệ người Việt gìn giữ, tiếp nối và khẳng định như trong Tuyên ngôn độc lập của Lý Thường Kiệt: “Sông núi nước Nam, vua Nam ở”
Theo GS Nguyễn Chí Bền: “Ở phương diện xã hội, giá trị của tín
ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là sự thể hiện tính cố kết cộng đồng, truyền thống đoàn kết dân tộc Có thể coi Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương như một sợi chỉ đỏ kết nối quá khứ với hiện tại, là bệ đỡ tâm linh cho các thế hệ
con người Việt Nam”, trích trong bài viết “Những giá trị đặc trưng của tín
ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” đăng tải trên báo điện tử Phú Thọ ngày 24/02/2020
Ở cấp độ quốc gia tính cố kết cộng đồng được thể hiện qua Lễ hội Đền Hùng là ngày hội chung của dân tộc, là nơi quy tụ con Lạc, cháu Hồng khắp mọi miền Tổ quốc Mọi người Việt Nam thuộc mọi dân tộc, mọi tầng lớp, dù già trẻ, gái trai, dù đang sinh sống ở Việt Nam hay ở nước ngoài đều có chung một tổ, chung một ngày giỗ Tổ, chung một cội nguồn Vì vậy Giỗ Tổ Hùng Vương trở thành biểu tượng của giá trị văn hoá tinh thần vô cùng sâu sắc và độc đáo của dân tộc Việt Nam, vừa là niềm tự hào, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt
Trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Lễ hội Đền Hùng, các yếu
tố tâm linh được ẩn chứa sâu sắc từ các kiến trúc đền, miếu nơi tiến hành các tín ngưỡng đến các nghi lễ tế, lễ rước, lễ vật, phẩm vật, phẩm phục… đến các trò diễn dân gian đều chứa đựng các yếu tố văn hoá tâm linh sâu sắc
Trang 27Hàng năm, Khu Di tích Lịch sử Đền Hùng đón 6-8 triệu du khách tham dự lễ hội Hùng Vương và thăm Khu Di tích lịch sử Đền Hùng Đây là yếu tố thuận lợi cho ngành kinh tế du lịch khai thác tiềm năng và phát triển Xét ở góc độ này, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là nguồn tài nguyên du lịch nhân văn phong phú và hấp dẫn, là sản phẩm du lịch văn hoá đặc biệt cho ngành kinh tế du lịch
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là biểu tượng của sự đoàn kết dân tộc, là điểm hội tụ tâm linh của người Việt, những giá trị của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đang được cộng đồng người Việt gìn giữ, bảo vệ, trao truyền và phát huy trong đời sống
Theo khoản 1, Điều 6, Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2016: “Báo chí nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội,
tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của nhân dân”
Báo chí địa phương là một đơn vị cấu thành hệ thống báo chí cả nước, chịu sự chi phối bởi khuynh hướng tính Đảng, có vai trò chức năng chung với báo chí cả nước, góp phần xây dựng bảo vệ vững chắc chế độ xã hội chủ
nghĩa Quy định số 338-QĐ/TW ngày 26/11/2010 của Ban Chấp hành Trung
ương Đảng quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cơ quan báo Đảng
xác định rõ: “Báo chí địa phương là cơ quan ngôn luận của Đảng là tiếng nói
của Đảng bộ, Chính quyền và diễn đàn của nhân dân trong tỉnh (thành phố), là một trong những phương tiện quan trọng nhất để hướng dẫn dư luận và chỉ
đạo công tác của Đảng bộ và Chính quyền địa phương”
Báo chí địa phương do Tỉnh ủy trực tiếp lãnh đạo quản lý Là một bộ phận của nền báo chí cách mạng Việt Nam, báo chí địa phương không chỉ là
Trang 28cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là cơ quan tuyên truyền, giải thích vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách mà còn định hướng chính trị, tư tưởng cho nhân dân trước các sự kiện, vấn đề trong tỉnh, thành, khu vực, trong nước cũng như quốc tế
Trong công cuộc xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng, những năm qua hệ thống báo chí địa phương nước ta đã không ngừng đổi mới, cải tiến các chuyên trang, chuyên mục, chương trình phù hợp với nhu cầu của công chúng; góp phần to lớn trong việc động viên tinh thần thi đua lao động, làm việc, học tập trong các tầng lớp nhân dân; cổ vũ những nhân tố mới, những điển hình tiên tiến, góp phần tích cực trong việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị ở địa phương, đem đến cho quần chúng địa phương những thông tin bổ ích, thiết thực, gắn với cuộc sống hàng ngày
So với các báo Đảng của Trung ương và của ngành, báo địa phương có lợi thế là nắm chắc hoàn cảnh cụ thể, phong tục tập quán của địa phương, đi sâu vào từng đối tượng riêng biệt, từ đó thông tin gần gũi, tác động vào tư tưởng tình cảm của nhân dân địa phương một cách trực tiếp
Mỗi địa phương đều có những truyền thống và đặc điểm riêng về đời sống kinh tế - xã hội, có sắc thái riêng trong tâm lý của công chúng báo chí Công chúng địa phương thích đọc báo địa phương trước hết vì họ luôn luôn muốn biết được những thông tin của địa phương mình, những thông tin đã và đang diễn ra xung quanh mình Đó chính là lợi thế của hệ thống báo chí này
Là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và là diễn đàn của nhân dân, báo chí địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc giữ vững sự ổn định chính trị thúc đẩy công cuộc đổi mới về mọi phương diện, nhất là phát triền kinh tế, góp phần nâng cao dân trí và dân chủ hóa mọi mặt đời sống xã hội của địa phương
Trang 291.1.2 Yêu cầu của thông điệp truyền thông về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương
Thứ nhất, thông điệp về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ
cúng Hùng Vương phù hợp với công chúng - nhóm đối tượng và thể hiện rõ
mục tiêu của chiến dịch truyền thông
Yêu cầu cao nhất, trong bản thân thông điệp thể hiện rõ và hài hòa giữa mục tiêu truyền thông, tuyên truyền vận động của chủ thể với nhu cầu, mong đợi của nhóm đối tượng Cho nên, trước khi xây dựng thông điệp, cần tiến hành nghiên cứu nhóm đối tượng Đối với nhóm đối tượng hoạch định chính sách, thông điệp cần tạo được sự ủng hộ tích cực cho việc hoạch định chính sách và chủ trương thuận lợi cho các vấn đề truyền thông, thông qua các cam kết chính trị hoặc chương trình hành động
Đối với công chúng - nhóm đối tượng, thông điệp cần tập trung hướng tới thay đổi nhận thức, hành vi và thái độ của họ đối với vấn đề truyền thông
Sự thay đổi này thường thể hiện qua các cấp độ: chấp nhận, hưởng ứng, tán thành và tin tưởng thông điệp dẫn đến thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi phù hợp với mục đích chiến dịch truyền thông cho thông điệp nêu ra Đối với cán bộ truyền thông, thông điệp hướng tới việc nâng cao nhận thức và hiểu biết, hình thành ý chí quyết tâm và phương pháp, kỹ năng để thực hiện có hiệu quả chiến dịch truyền thông
Thứ hai, thông điệp về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng
Hùng Vương phải phù hợp với chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc đối với tất cả các thông điệp - từ thông điệp của chiến dịch truyền thông đến thông điệp quảng cáo
Thứ ba, Thông điệp truyền thông về Di sản văn hóa phi vật thể Tín
ngưỡng thờ cúng Hùng Vương phải phù hợp với các quy tắc và giá trị xã hội,
Trang 30với văn hoá - lối sống dân tộc và phát triển; đề phòng những hệ quả ngoài ý muốn đối với nhóm đối tượng không thuộc phạm vi gây ảnh hưởng
Thứ tư, thông điệp phải phù hợp với tâm lý tâm trạng xã hội và thể hiện
lợi ích của công chúng - nhóm đối tượng Do đó cần làm thế nào để nhóm đối tượng biết được rằng, thực hiện theo thông điệp thì họ có lợi ích
Thứ năm, thông điệp phải phù hợp với các kênh truyền thông Đối với
truyền thông trực tiếp, thông điệp có thể thay đổi linh hoạt với đối tượng và tâm lý, bối cảnh giao tiếp Kênh truyền thông này đòi hỏi khả năng nắm bắt trực tiếp tâm lý, tâm trạng, thái độ của đối tượng tác động để điều chỉnh thông điệp cho phù hợp
Thứ nhất, về thể loại, báo chí phản ánh thông điệp truyền thông về
DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thông qua các tin, bài phản ánh, bài phỏng vấn, phóng sự, video, đồ hoạ, bản đồ,… Qua đó khả năng truyền tải thông điệp truyền thông tới công chúng khá cao qua các bài báo
Thứ hai về hình thức, báo chí, nhất là báo mạng điện tử phải phát huy
thế mạnh về hình ảnh, âm thanh khi phản ánh thông điệp truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương … Hình thức truyền tải thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được thể hiện qua hình ảnh, nội dung của bài báo, là cách thức thực hiện việc truyền thông tin đến đối tượng cần hướng tới, theo đó hình thức truyền thông điệp truyền thông DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương có nhiều hình thức khác nhau Đặc biệt, về phương thức truyền thông điệp truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương qua báo chí, nhất là báo mạng điện tử, điểm nổi bật đó là sử dụng các hình ảnh có nội dung, chủ đề, ý nghĩa rõ ràng, có giá trị thông tin thời sự, phản ánh được khía cạnh tiêu biểu của sự kiện
Trang 311.2 Các yếu tố của quản lý thông điệp truyền thông về Di sản văn hóa phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương
1.2.1 Chủ thể, đối tượng quản lý thông điệp truyền thông trên báo chí địa phương
* Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có
mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt
đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường
* Chủ thể quản lý: Là tác nhân tạo ra các tác động quản lý – luôn là
con người (cá nhân hoặc tổ chức) Chủ thể quản lý tác động lên đối tượng quản lý bằng các công cụ với những phương pháp thích hợp theo những nguyên tắc nhất định
- Thứ nhất, Tỉnh ủy và các cơ quan tham mưu, giúp việc của Tỉnh ủy
Ở cấp tỉnh, Tỉnh ủy là chủ thể giữ vai trò lãnh đạo cao nhất trong hoạt động chỉ đạo các cơ quan nhà nước quản lý thông tin báo chí đối với báo chí trên địa bàn tỉnh nói chung và thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói riêng Các cơ quan tham mưu của Tỉnh ủy, các tổ chức
cơ sở đảng trong các cơ quan báo chí là chủ thể trực tiếp thực hiện vai trò quản lý
Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy là cơ quan chuyên môn giúp Tỉnh ủy trực tiếp chỉ đạo, theo dõi, kiểm tra, định hướng chính trị, tư tưởng đối với hoạt động thông tin báo chí nói chung, thông điệp truyền thông về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói riêng Đây là chủ thể có chức năng chỉ đạo trực tiếp hoạt động thông tin báo chí trên địa bàn tỉnh
Bên cạnh đó, các ban tham mưu của Tỉnh ủy, theo chức năng, nhiệm vụ được giao, giúp Tỉnh ủy quản lý các nội dung khác, như: Ban Tổ chức Tỉnh
Trang 32ủy là cơ quan hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện công tác xây dựng Đảng trong các
cơ quan báo chí; quản lý đội ngũ cán bộ chủ chốt trong các cơ quan báo chí của tỉnh Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy là cơ quan giúp Tỉnh ủy trong kiểm tra, giám sát hoạt động của tổ chức cơ sở Đảng trong các cơ quan báo chí
- Thứ hai, UBND tỉnh và cơ quan nhà nước trực thuộc Ở cấp tỉnh
UBND tỉnh, thành phố là chủ thể được Chính phủ giao quyền thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí trong phạm vi địa phương theo thẩm quyền Sở TT-TT là cơ quan giúp UBND tỉnh thực hiện chức năng quản
lý nhà nước đối với hoạt động báo chí, xuất bản và hệ thống thông tin cơ sở
Sở Nội vụ là cơ quan giúp UBND tỉnh trong việc xây dựng, tổ chức bộ máy hoạt động của các cơ quan báo chí và tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên và những người hoạt động chuyên môn trong các cơ quan báo chí
Ngoài ra, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan giúp việc giúp UBND tỉnh triển khai các chính sách, chương trình, dự án truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương Trong hệ thống cơ quan quản
lý, Sở TT-TT giữ vai trò quan trọng nhất, trực tiếp nhất, là đầu mối chịu trách nhiệm trước UBND Tỉnh về thông tin Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương Cho nên cơ quan này phải bố trí bộ máy, nhân sự tinh thông, hiểu nghề, làm công tác tham mưu và quản lý nhà nước về thông tin báo chí nói chung, thông điệp về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói riêng
* Đối tượng quản lý: Đối tượng quản lý thông điệp truyền thông về
DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở báo chí địa phương chính là những thông tin do cơ quan báo chí cấp tỉnh đăng tải, truyền phát trên các phương tiện truyền thông đại chúng Đó là những bài báo, chương trình phát thanh, truyền hình, bài viết DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí Phú Thọ, Đài PT-TH Phú Thọ, Tạp chí Văn nghệ đất Tổ
Trang 33Các cơ quan báo chí địa phương, các nhà báo và công tác viên báo chí
là khách thể của của công tác quản lý thông điệp truyền thông trên báo chí Đây là đội ngũ những người có trình độ chuyên môn cao, hoạt động nghề nghiệp đặc thù, nên việc quản lý đối với học cũng phải trên cơ sở vừa theo quy định của Nhà nước, vừa động viên, khuyến khích tính năng động, sáng tạo của họ, qua đó mới có nhiều thông tin hay về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
Thông điệp phải đảm bảo tính thời sự, thông tin công khai, mục đích rõ ràng phục vụ cho việc nâng cao nhận thức Vì vậy, các cơ quan báo chí địa phương phải bám sát những nhu cầu đó để thông điệp DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đạt hiệu quả tốt nhất
1.2.2 Nội dung quản lý
Quản lý thông điệp truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương thể hiện qua các nội dung chủ yếu sau đây:
Thứ nhất: Lập kế hoạch quản lý thông điệp truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
Đầu tiên cần tập trung nghiên cứu về tình hình thực tiễn, thực trạng và đối tượng Trong đó việc phân tích thực trạng là xác định rõ những nội dung cốt lõi, danh mục vấn đề trọng tâm, cần ưu tiên của truyền thông; từ đó ứng dụng phương pháp phân tích SWOT (điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức) để đánh giá, làm cơ sở để xây dựng kế hoạch truyền thông Phân tích, đánh giá thực trạng là bước đầu tiên thiết yếu trong việc lập bất cứ kế hoạch,
dù không được phản ánh trong kế hoạch song đó là nguồn nguyên liệu được thể hiện trong kế hoạch; nhằm nắm được nhu cầu, thị hiếu của độc giả cũng như “thị trường” thông tin có thể khai thác Trong đó, tiếp sau việc phân tích thực trạng tình hình thực tiễn thì cần phải phân tích được năng lực, quy mô
Trang 34của cơ quan báo chí về khả năng thực hiện truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương Nghiên cứu thực trạng, đối tượng là cơ sở để xác định mục tiêu hoạt động, đồng thời căn cứ vào năng lực thực tiễn của tòa soạn để xác định các hoạt động, tiến độ, lịch trình và phân bổ nguồn lực
Trên cơ sở kết quả phân tích thực trạng, đối tượng, xác định mục tiêu truyền thông, người lập kế hoạch cần xác định nội dung các hoạt động cụ thể: Phản ánh nội dung phù hợp với từng nhóm đối tượng chủ yếu dựa trên nhu cầu thông tin, thị hiếu, của mỗi nhóm, hình thức thể hiện, các đơn vị phối hợp thực hiện; thời gian, nhân lực, kinh phí, vật chất cung cấp cho hoạt động Đây
là công đoạn quyết định chất lượng thông điệp (cả về nội dung, hình thức) của sản phẩm báo chí Việc lập kế hoạch thông điệp truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương là một bộ phận của quản lý thông điệp về DSVHPVT nói chung, được Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hoá – Thể thao và Du lịch quán triệt về đường lối, chính sách, chủ trương, sau đó đến các bộ phận Tổng biên tập, Ban biên tập, Biên tập viên, Nhà báo nghiêm túc thực hiện để thực hiện mục đích, chức năng thông tin của toà soạn
Kế hoạch thông điệp truyền thông có thể xây dựng với quy mô dài hạn, trung hạn, ngắn hạn; sau đó được cụ thể hóa bằng các kế hoạch năm – tháng – ngày, theo định kỳ hoặc chiến dịch, sự kiện quan trọng, phân công thực hiện thông điệp đến từng bộ phận, ban, nhà báo và phân bổ nguồn nhân lực, tài chính tương ứng
Thứ hai: Quản lý việc sáng tạo tác phẩm/thông điệp truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
Từ kế hoạch truyền thông, mục đích truyền thông, toà soạn sẽ có những định hướng thông tin đến từng nhà báo, giúp các nhà báo trong quá trình sáng tạo tác phẩm Thông điệp truyền thông phải đáp ứng được yêu cầu cốt lõi bao
Trang 35gồm: (1) Thu hút sự chú ý; (2) Rõ ràng, dễ hiểu; (3) Tác động vào tình cảm và
lý trí; (4) Nếu rõ lợi ích; (5) Nội dung nhất quán; (6) Củng cố niềm tin; (7) Kêu gọi hành động Tùy thuộc từng giai đoạn, từng sự kiện mà mục tiêu trọng tâm sẽ khác nhau, thông điệp về Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thể hiện thông qua tác phẩm cũng được định hướng rõ ràng bằng kế hoạch, hoặc đào tạo, thảo luận… Sau khi các tác phẩm được các nhà báo sáng tác, ban biên tập
sẽ tổ chức biên tập tác phẩm: Thư ký tòa soạn đảm nhiệm, tập hợp các tác phẩm của các nhà báo, cộng tác viên theo kế hoạch thông điệp (nội dung, hình thức) của sản phẩm đặt ra Thư ký tòa soạn tiến hành biên tập, chỉnh sửa, hiệu đính tác phẩm trước khi cho đăng tải
Thứ ba: Quản lý đăng tải sản phẩm truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
Đối báo in và truyền hình thì việc đăng tải sản phẩm có phần khắt khe
và được quản lý chặt hơn thông qua các khâu Nhưng với báo mạng điện tử, việc phát hành tác phẩm mang tính tức thời và phi định kỳ nên việc quản lý đối với công đoạn này là vô cùng khó khăn Thậm chí cần phải có sự kiểm tra lại nội dung thông tin, hình thức thể hiện cũng như theo dõi phản hồi của độc giả ngay lập tức, để có hoạt động hiệu chỉnh, gỡ bài kịp thời, đảm bảo tính chính thống của thông tin
1.2.3 Phương pháp quản lý thông điệp truyền thông
Trên cơ sở của quyết định do chủ thể quản lý (tòa soạn) đưa ra, các đối tượng quản lý sẽ thực thi các công việc cụ thể, mà cụ thể ở đây là sản xuất, lựa chọn những thông điệp truyền thông về du lịch trên báo chí rõ ràng, sâu sắc, đảm bảo chính xác về nội dung để đăng tải/xuất bản
Để quản lý được các thông điệp truyền thông về DSVHPVT Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương một cách phù hợp hiệu quả, chủ thể quản lý cần có phương pháp hay nói cách khác là cách thức để
Trang 36những thông điệp đưa ra từ những người sản xuất phù hợp, được công chúng đón nhận Vậy đối với một tòa soạn, cần có những phương thức nào để quản lý các thông điệp? Qua nghiên cứu cho thấy, để cụ thể hóa được các quyết định
do chủ thể quản lý (lãnh đạo tòa soạn) đưa ra, các bộ phận phù hợp cần:
- Quản lý bằng kinh tế
Phương pháp quản lý bằng tài chính có những đặc trưng cơ bản:
+ Chủ thể quản lý sử dụng nguồn lực vật chất và lợi ích kinh tế để tác động lên đối tượng quản lý nhằm thúc đẩy họ trong công việc
+ Phương pháp kinh tế được thực hiện thông qua các biện pháp: Cung cấp những điều kiện về cơ sở vật chất, kĩ thuật để phục vụ cho công việc, các chế độ bảo hiểm, bảo hộ lao động; Xây dựng định mức lao động hợp lý, ứng dụng các thành tựu khoa học - kỹ thuật, lựa chọn các phương án tối ưu để thực hiện công việc; Thực hiện chế độ tiền công, tiền lương, tiền thưởng và các chế phúc lợi khác một cách công bằng, công khai, minh bạch Sản phẩm báo chí khi được đăng tải là kết quả để đánh giá thành quả lao động của phóng viên
Mỗi cơ quan báo chí xây dựng quy chế nhuận bút để trả cho các bộ phận sản xuất trong đó có phóng viên, đồng thời có cơ chế khuyến khích để động viên khen thưởng kịp thời và chế tài xử lý những trường hợp vi phạm nội quy, quy trình sản xuất, vi phạm đạo đức nghề nghiệp…
- Quản lý hành chính
Phương pháp tổ chức - hành chính là tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trên cơ sở sử dụng các công cụ tổ chức - hành chính để duy trì kỷ luật, kỷ cương nhằm đạt tới hiệu quả tối ưu
Ở bất kỳ cơ quan tổ chức nào cũng có một quy chế riêng quy định nguyên tắc, chế độ làm việc, quan hệ công tác để đảm bảo tính kỷ luật, nguyên tắc, hài hòa trong cơ cấu bộ máy, hoạt động của cơ quan, tổ chức đó Quy chế điều chỉnh các vấn đề liên quan đến chế dộ chính sách, công tác tổ
Trang 37chức hoạt động, công tác nhân sự, phân công và phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn, định mức, đơn giá áp dụng Đồng thời, quy chế đưa ra yêu cầu cần đạt được và có tính định khung mang tính nguyên tắc Quy chế được ban hành đảm bảo các nguyên tắc: tính hợp pháp, tính thực tiễn và tính hiệu quả
- Quản lý giáo dục, tuyên truyền
Phương pháp tuyên truyền giáo dục là tác động tuyên truyền giáo dục của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để xác lập nhận thức đúng đắn về
sứ mệnh của tổ chức, trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi thành viên nhằm thực hiện công việc một cách tối ưu
Cơ quan báo chí thường xuyên giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, phóng viên và công nhân viên chức thông qua các kỳ sinh hoạt Đảng, sinh hoạt chuyên môn như duy trì chế độ giáo dục lý luận chính trị; Học tập nghị quyết gắn với thực hành kỷ cương, nêu cao ý thức trách nhiệm thực thi công vụ
Phương pháp có ưu điểm tạo nên bền vững, không những không gây sức ép tâm lý lên cá nhân mà còn tạo nên động lực, thúc đẩy sôi nổi, hăng hái đạt nên những kết quả vượt xa mong đợi Tuy nhiên biện pháp này có tác động chậm, yêu cầu người quản lý phải có uy tín và trình độ cao, có nhiều điều kiện đi theo Để phương pháp hiệu quả, cần chú trọng hoạt động tuyên truyền, khuyến khích mọi người, xây dựng niềm tự hào về ngành nghề, về sản phẩm báo chí và ý nghĩa trong cuộc sống Phương pháp cần phải được kết hợp với các nhóm phương pháp khác để đảm bảo tính chế tài thực hiện
Tiểu kết chương 1
Trong chương 1, luận văn đã hệ thống một số vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến vấn đề nghiên cứu, làm rõ các khái niệm thông điệp, thông điệp truyền thông trên báo chí, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Di sản văn hoá và Di sản văn hoá phi vật thể, khái niệm báo chí địa phương
Trang 38Làm rõ đối tượng, chủ thể quản lý thông điệp truyền thông về Di sản văn hoá phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương Bên cạnh đó là đề cập nội dung và phương thức quản lý thông điệp truyền thông về Di sản văn hoá phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên báo chí địa phương
Qua những nội dung đã trình bày trong chương 1 có thể nhận thấy: Di sản văn hoá nói chung và Di sản văn hoá phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói riêng có ý nghĩa quan trọng trong đời sống Báo chí địa phương đóng một vai trò quan trọng trong truyền tải các thông điệp về Di sản văn hoá và Di sản văn hoá Phi vật thể Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương Thông qua đó, luận văn định hướng được hướng phân tích chuyên sâu trong các chương tiếp theo
Trang 39Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THÔNG ĐIỆP TRUYỀN THÔNG
VỀ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ TÍN NGƯỠNG
THỜ CÚNG HÙNG VƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ PHÚ THỌ
2.1 Khái quát về báo chí tỉnh Phú Thọ
2.1.1 Báo in Phú Thọ
Báo Phú Thọ xuất bản số đầu tiên đúng vào ngày Quốc tế Lao động 1/5/1962, trải qua những lần sáp nhập với Báo Vĩnh Phúc thành Báo Vĩnh Phú tháng 3/1968, rồi trở lại tên gọi Báo Phú Thọ sau khi tái lập tỉnh tháng 1 năm
1997 Cùng với sự phát triển của hệ thống báo chí cả nước, báo chí Phú Thọ đã
có bước phát triển nhanh chóng cả về chất lượng và các loại hình báo chí cũng như đội ngũ người làm báo Đây là lực lượng quan trọng, đã và đang đi đầu trong công tác tuyên truyền, phổ biến rộng rãi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, góp phần nâng cao dân trí, mở rộng dân chủ ở cơ sở, thiết lập trật tự kỷ cương, giữ vững
ổn định chính trị trên địa bàn tỉnh; đóng góp vào công cuộc đổi mới, vào chuyển biến tích cực của tỉnh; thực hiện tốt chức năng là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và các tổ chức chính trị, xã hội, là diễn đàn của nhân dân
Đến nay, Báo Phú Thọ hiện có 4 ấn phẩm là: Báo hàng ngày, báo cuối tuần, báo điện tử và Phú Thọ miền núi Báo Phú Thọ đã phát hành tới 13/13 huyện, thành, thị bao gồm các cơ quan, đơn vị, trường học và chi, đảng bộ cơ sở trong tỉnh
- Ấn phẩm báo Phú Thọ hàng ngày: Ra 6 kỳ/tuần, khổ lớn 42 x 62 cm
và số cuối tuần 12 trang khổ nhỏ, in 4 màu Báo Phú Thọ có số lượng phát
hành báo hàng ngày trên 7.500 tờ/kỳ
- Ấn phẩm báo Phú Thọ Cuối tuần: Ra đời năm 1994, với nhiều nội
dung phong phú, kết hợp tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng,
Trang 40Nhà nước và những nội dung về văn học, nghệ thuật, thông tin văn hóa- xã hội Báo Phú Thọ cuối tuần xuất bản ngày thứ 7, khổ nhỏ 29 x 42, in nhiều màu Những số "Báo Đặc biệt" thường in giấy couche loại đẹp, hình ảnh rõ nét Gồm 12 trang được chia thành các chuyên mục rõ ràng và cố định tại các trang đã tạo thói quen, giúp độc giả dễ quan sát, tiếp nhận thông tin góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền
- Ấn phẩm Phú Thọ miền núi: Mỗi tháng ra 1 số, nhằm phục vụ đồng bào
dân tộc thiểu số các huyện miền núi trong tỉnh Phát hành đạt trên 4.000 tờ/kỳ
- Ấn phẩm Phú Thọ điện tử: Ngày 1/1/2005, Báo Phú Thọ điện tử
chính thức hòa mạng toàn cầu, ra mắt bạn đọc, góp phần tăng thêm hiệu quả công tác tuyên truyền, đưa thông tin mọi mặt của tỉnh nhanh nhất đến với các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, trong nước và trên thế giới để mọi người hiểu về đất nước, con người Phú Thọ, tạo nên những cơ hội mới trong đầu tư, thương
mại, giao lưu văn hóa với tên miền http://baophutho.org.vn
Hình 2.1: Giao diện ấn phẩm báo Phú Thọ điện tử (ảnh chụp màn hình)
Ngày 7/9/2011, Báo Phú Thọ điện tử đã khai trương phiên bản mới với tên miền http://baophutho.vn Trước yêu cầu của báo chí thời đại Cách mạng công nghiệp 4.0, mở ra nhiều cơ hội và không ít thách thức, đòi hỏi