Bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh thái nguyên hiện nay

Do đó, đội ngũ công chức cấp xã có vai trò rất quan trọng, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, chính quyền, đoàn thể với nhân dân; là người trực tiếp tổ chức, thực hiện đường lối, chủ trương

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TRẦN THỊ THÚY

BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ

Ở TỈNH THÁI NGUYÊN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SỸ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

HÀ NỘI - 2020

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

TRẦN THỊ THÚY

BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ

Ở TỈNH THÁI NGUYÊN HIỆN NAY

Ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

Mã số: 8310202

LUẬN VĂN THẠC SỸ XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thọ Ánh

HÀ NỘI - 2020

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Luận văn được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Thọ Ánh Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn này trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào

Hà Nội, ngày tháng năm 2020

Tác giả luận văn

Trần Thị Thúy

CNH, HĐH - Công nghiệp hóa, hiện đại hóa HĐND - Hội đồng nhân dân

UBND - Ủy ban nhân dân

Bảng 2.1 Tổng hợp số lượng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

giai đoạn 2015 – 2019 (đơn vị: người) 52 Bảng 2.2 Cơ cấu đội ngũ công chức cấp xã tỉnh Thái Nguyên giai đoạn

2015 -2019 54

Bảng 2.3 Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã tỉnh Thái Nguyên giai đoạn

2015 -2019 56

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 10

1.1 Đội ngũ công chức cấp xã - quan niệm, đặc điểm và vai trò 10 1.2 Bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã - quan niệm, vai trò, nội dung và hình thức 23

Chương 2: BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở TỈNH THÁI NGUYÊN HIỆN NAY - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM 46

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và đội ngũ công chức cấp

xã của tỉnh Thái Nguyên hiện nay 46 2.2 Thực trạng bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên hiện nay 58 2.3 Nguyên nhân và kinh nghiệm bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp

KẾT LUẬN 88 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 90 PHỤ LỤC

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là đơn vị hành chính nhà

nước cấp cơ sở, nơi trực tiếp tổ chức thực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước trong thực tế Mọi hoạt động của chính quyền cấp xã đều do cán bộ, công chức cấp xã thực hiện Do đó, đội ngũ công chức cấp xã có vai trò rất quan trọng, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, chính quyền, đoàn thể với nhân dân; là người trực tiếp tổ chức, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước trên tất

cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh ở cơ sở; là những người trực tiếp giải quyết các công việc hàng ngày liên quan đến đời sống của nhân dân, thực hiện các giao tiếp (trao đổi, tiếp nhận thông tin, ) giữa các cơ quan nhà nước với nhau, với doanh nghiệp và người dân Vì vậy, muốn xây dựng đội ngũ công chức cấp xã có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt và có năng lực toàn diện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì trước hết cần tăng cường bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã

Công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng Đại hội

đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đã khẳng định: “Chú trọng xây dựng

đội ngũ cán bộ, công chức….khuyến khích cán bộ, công chức nâng cao trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức công vụ, hoàn thành tốt nhiệm vụ” [26]

Là một bộ phận quan trọng trong đội ngũ công chức, công chức cấp xã cần phải được quan tâm bồi dưỡng thường xuyên để họ có đủ năng lực thi hành công vụ, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cao, nắm vững kiến thức pháp luật và lý luận chính trị, tận tâm, tận lực phục vụ sự nghiệp phát triển của đất nước và phục vụ Nhân dân

Nhận thức được tầm quan trọng của đội ngũ công chức cấp xã, trong những năm qua, Tỉnh ủy Thái Nguyên luôn quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nói chung và đội ngũ công chức cấp xã nói riêng, qua đó đã xây dựng được đội ngũ công chức cấp xã có chất lượng, có trình độ, năng lực góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Đảng bộ tỉnh trong sạch, vững mạnh Tuy nhiên, trong thực tiễn giải quyết công việc, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, năng lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức cấp xã còn nhiều hạn chế và bộc lộ một số yếu kém Đây là một trong những yếu tố gây trở ngại cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương Do đó, đội ngũ công chức cấp xã cần phải được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực thực thi công vụ, kỹ năng nghiệp vụ, đặc biệt là năng lực áp dụng pháp luật, kỹ năng tuyên truyền, vận động thuyết phục; có nghiệp vụ giỏi, có trình độ lý luận chính trị, đạo đức, trách nhiệm và tinh thần tận tụy trong công việc

Xuất phát từ thực tiễn đó nên tôi chọn đề tài: “Bồi dưỡng đội ngũ công

chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên hiện nay” để làm luận văn tốt nghiệp chương

trình Thạc sĩ ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Liên quan đến nội dung đề tài, đến nay đã có nhiều công trình và đề tài khoa học chuyên ngành nghiên cứu về đội ngũ cán bộ, công chức với phạm

vi, cấp độ khác nhau Tiêu biểu có các công trình nghiên cứu:

2.1 Sách và đề tài khoa học

- TS.Thang Văn Phúc, TS Nguyễn Minh Phương đồng chủ biên (2004),

Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, NXB Chính

trị quốc gia, Hà Nội

- Nguyễn Đức Quyền (2010), Nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp

nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã,

phường, thị trấn tỉnh Lạng Sơn, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh, Lạng Sơn

- Nguyễn An Tiêm (2012), Những điều cần biết về chế độ, chính sách

đối với cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn, NXB Thông tin và Truyền

thông, Hà Nội

- Ngô Thị Hồng Hải (2013), Hỏi đáp về quản lý cán bộ, công chức cấp

xã, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

- Ngô Thành Can chủ biên (2014), Đào tạo, bồi dưỡng phát triển

nguồn nhân lực trong khu vực công, NXB Lao động, Hà Nội

- Trương Thị Bạch Yến (2015), Tạo nguồn cán bộ, công chức xã người

dân tộc thiểu số ở các tỉnh Tây Nguyên, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội

- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2015), Giáo trình Xây

dựng Đảng, tập 6, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội

- Lương Trọng Thành, Nguyễn Thị Thanh Nhàn, Trần Thị Ngọc Diệp

(2016), Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, lãnh đạo, quản lý

cấp xã ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

Những công trình nghiên cứu khoa học nêu trên đã đi sâu nghiên cứu

cơ sở lý luận và thực tiễn về cán bộ, công chức; chủ yếu tiếp cận và phân tích

về cơ sở lý thuyết, cơ sở pháp lý và năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức trên thực tế Việc nghiên cứu về công tác bồi dưỡng công chức cấp xã hầu như chưa được đề cập đến

2.2 Luận án Tiến sỹ, Luận văn Thạc sỹ

- Nguyễn Thị Tuyết Nga (2002), “Một số biện pháp hoàn thiện công

tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nhà nước ở tỉnh Phú Yên”, Luận

văn Thạc sỹ quản lý công, Học viện Hành chính quốc gia, Hà Nội Dựa trên

cơ sở lý luận về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, thực tiễn đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước ở tỉnh Phú Yên Luận văn đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao chất lượng đào tạo,

bồi dưỡng cán bộ, công chức của tỉnh, trong đó đặc biệt chú trọng đến giải pháp tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ giảng viên đáp ứng nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức của tỉnh

- Dương Hương Sơn (2004),“Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,

công chức chính quyền cấp xã ở tỉnh Quảng Trị hiện nay”, Luận văn Thạc sỹ

Luật học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội Luận văn đã chỉ

ra một số thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Quảng Trị

- Trương Thu (2014), “Tạo động lực làm việc cho cán bộ, công chức

cấp xã thành phố Đà Nẵng”, Luận văn Thạc sỹ quản lý công, Học viện Hành

chính quốc gia, Hà Nội Luận văn này đã đề cập đến cơ sở lý luận và thực tiễn tạo động lực cho cán bộ, công chức cấp xã ở thành phố Đà Nẵng, qua đó đưa

ra nhiều giải pháp nhằm tạo động lực cho cán bộ, công chức cấp xã có động lực làm việc trong đó có giải pháp thông qua đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán

bộ, công chức cấp xã

- Tô Thị Hồng (2015), “Đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã ở tỉnh

Thanh Hóa hiện nay”, Luận văn Thạc sỹ Xây dựng Đảng và chính quyền Nhà

nước, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Luận văn đã đề cập đến một số vấn

đề lý luận cơ bản về đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã, qua đó chỉ ra thực trạng và đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã

- Cao Thị Huệ (2016), “Công tác bồi dưỡng công chức xã ở tỉnh Yên

Bái hiện nay”, Luận văn Thạc sỹ khoa học chính trị, Học viện Chính trị quốc

gia Hồ Chí Minh, Hà Nội Luận văn đã luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn công tác bồi dưỡng công chức cấp xã ở tỉnh Yên Bái, qua đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh công tác bồi dưỡng công chức cấp xã về các mặt chính trị, đạo đức, chuyên môn, nghiệp vụ

- Vũ Thị Ngọc Điệp (2016), „Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho

cán bộ xã, thị trấn diện Ban Thường vụ huyện ủy quản lý ở thành phố Hải Phòng giai đoạn hiện nay”, Luận văn Thạc sỹ khoa học chính trị, Học viện

Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Luận văn đã phân tích lầm rõ cơ sở lý luận

và thực trạng công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ xã, thị trấn thuộc diện Ban Thường vụ huyện ủy quản lý ở thành phố Hải Phòng quản lý hiện nay, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ xã, thị trấn thuộc diện Ban Thường vụ huyện ủy quản lý ở thành phố Hải Phòng quản lý trong thời gian tới

- Phạm Thị Diệu Hà (2017), “Bồi dưỡng công chức cấp xã tại huyện Bố

Trạch tỉnh Quảng Bình”, Luận văn Thạc sỹ Quản lý công, Học viện Hành

chính quốc gia Luận văn đã đề cập đến cơ sở lý luận về bồi dưỡng công chức cấp xã, chỉ ra thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác bồi dưỡng công chức cấp xã tại huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình

- Ngô Thị Lệ Thủy (2017), “Bồi dưỡng cán bộ, công chức chính quyền

cấp xã tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam”, Luận văn Thạc sỹ Quản lý

công, Học viện Hành chính quốc gia Luận văn đã tập trung nghiên cứu về cơ

sở lý luận bòi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, chỉ ra thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã ở thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam

- Trần Thanh Sang (2018), “Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã

ở đồng bằng Sông Cửu Long giai đoạn hiện nay”, Luận án Tiến sĩ chuyên

ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Luận án đã làm rõ các khái niệm và nội dung có liên quan

về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã; trên cơ sở đó khảo sát, đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, rút ra kinh nghiệm trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã ở đồng bằng Sông Cửu Long hiện nay và đề xuất phương hướng, giải pháp tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp

xã ở đồng bằng Sông Cửu Long đến năm 2030

- Phan Văn Phờ (2018), “Thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng

công chức cấp xã từ thực tiễn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam”, Luận văn

Thạc sĩ Chính sách công, Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam Luận văn

đã đi sâu nghiên cứu về cơ sở lý luận về đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã, phân tích thực trạng, chỉ ra nguyên nhân, hạn chế, kinh nghiệm trong thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã ở thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam; trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam trong thời gian tới

- Hoàng Thị Như Quỳnh (2018), “Công tác bồi dưỡng chuyên môn,

nghiệp vụ cho công chức cấp xã ở tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện nay”, Luận

văn Thac sỹ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Luận văn đã đề cập đến những vấn đề

lý luận và thực tiễn về công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho công chức cấp xã ở tỉnh Lạng Sơn, trên cơ sở đó chỉ ra thực trạng, nguyên nhân,kinh nghiệm và đề xuất các phương hướng và giải pháp chủ yếu để tăng cường công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cong chức cấp xã ở tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025

2.3 Các bài báo và tạp chí

- Ngô Thành Can (2013), “Cải cách quy trình đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ, công chức nhằm nâng cao năng lực thực thi công vụ”, Tạp chí Viện khoa

- Bùi Thu Hà (2017), “Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng

cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Sơn La hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị

- Trương Thị Thông (2017), “Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi

dưỡng lý luận chính trị ở Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh”, Tạp chí Lý

luận chính trị

- Nguyễn Thị Tú Anh (2017), “Lạng Sơn quan tâm công tác đào tạo bồi

dưỡng đội ngũ cán bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng

- PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà (2018), “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ,

công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới”, Tạp chí Tổ chức

nhà nước

- PG.TS Nguyễn Minh Phương (2018), “Công tác đào tạo, bồi dưỡng

cán bộ, công chức và một số vấn đề đặt ra trong hội nhập quốc tế”, Tạp chí Lý

luận chính trị

- TS Đặng Xuân Hoan (2019), “Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng

cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”, Tạp chí

Tuyên giáo

- Phạm Thị Hồng Loan (2019), “Về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công

chức cấp xã ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí Tổ chức nhà nước

- PGS.TS Triệu Văn Cường (2020), Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi

dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ở Việt Nam”, Tạp chí Tổ chức Nhà nước

Các công trình nghiên cứu nói trên đều có những đóng góp nhất định về mặt lý luận và thực tiễn cho công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nói chung và bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã nói riêng Phạm vi nghiên cứu của các công trình được thực hiện khá đa dạng Song có thể thấy, đến nay

chưa có công trình này đi sâu nghiên cứu về đề tài “Bồi dưỡng đội ngũ công

chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên hiện nay”

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

3.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về bồi dưỡng đội

ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên hiện nay, luận văn đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh bồi dưỡng đội ngũ công

chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ

- Làm rõ những vấn đề lý luận về bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã

- Khảo sát, đánh giá thực trạng, nguyên nhân và những kết quả đạt được trong bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên

- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu về bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài khảo sát, đánh giá về bồi dưỡng đội ngũ công chức ở các xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên từ năm 2015 đến nay và đề xuất các giải pháp có giá trị đến năm 2025

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

- Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cán bộ, công chức và công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức

Mác-5.2 Cơ sở thực tiễn

Cơ sở thực tiễn của Luận văn là thực trạng công tác bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên, các báo cáo tổng kết về bồi dưỡng cho công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên

5.3 Phương pháp nghiên cứu

- Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện

chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

- Các phương pháp cụ thể được sử dụng khi nghiên cứu đề tài này gồm:

nghiên cứu tài liệu, phân tích – tổng hợp, lôgic và lịch sử, so sánh, tổng kết

thực tiễn

6 Điểm mới của luận văn

- Luận văn góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên hiện nay

- Đề xuất một số giải pháp mới, mang tính đột phá nhằm đẩy mạnh bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Thái Nguyên thời gian tới

- Cung cấp thêm những luận cứ khoa học, cơ sở thực tiễn để nâng cao

chất lượng đội ngũ công chức cấp xã

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

7.1 Ý nghĩa lý luận

Kết quả nghiên cứu của Luận văn góp phần sáng tỏ vấn đề lý luận về

bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã hiện nay

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy, xây dựng, thiết kế chương trình bồi dưỡng công chức cấp xã ở trường chính trị tỉnh, các trung tâm chính trị cấp huyện, thị xã

Luận văn có thể sử dụng làm nguồn tài liệu tham khảo để tiếp tục nghiên cứu phát triển vấn đề này trong tương lai

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của Luận văn gồm 3 chương 7 tiết

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ

1.1 Đội ngũ công chức cấp xã - quan niệm, đặc điểm và vai trò

1.1.1 Quan niệm về cấp xã và đội ngũ công chức cấp xã

1.1.1.1 Cấp xã

Theo Hiến pháp năm 2013, nước ta có 4 cấp hành chính đó là: Cấp Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã [44] Trong đó, cấp tỉnh có 2 loại hình đơn vị hành chính là: Tỉnh và thành phố thuộc trung ương; cấp huyện có

4 loại hình đơn vị hành chính là: Huyện, thành phố thuộc tỉnh, quận và thị xã; cấp xã có 3 loại hình đơn vị hành chính là: Xã, phường, thị trấn Tương ứng với 4 cấp chính quyền: Chính quyền Trung ương, chính quyền cấp tỉnh, chính quyền cấp huyện và chính quyền cấp xã

Theo phân cấp hành chính thì cấp xã là cấp cuối cùng trong hệ thống chính quyền 4 cấp (Trung ương, tỉnh, huyện, xã) Cấp xã được xác định là cấp

cơ sở vì vậy khi chúng ta nói đến cấp cơ sở là nói đến cấp xã

Cấp xã là cấp hành chính thấp nhất trong hệ thống tổ chức hành chính của Nhà nước ta Cấp xã là cấp hành chính cuối cùng gần dân nhất, trực tiếp quản lý các mặt của đời sống xã hội Vì vậy, muốn thực hiện quản lý tốt các mặt trên cần phải có những con người có đầy đủ phẩm chất, năng lực, trình độ muốn đạt được những tiêu chuẩn trên thì phải thông qua công tác đào tạo, bồi dưỡng

1.1.1.2 Công chức và công chức cấp xã

- Khái niệm công chức

Công chức là một khái niệm chung được sử dụng phổ biến nhiều quốc gia trên thế giới để chỉ những công dân được tuyển dụng vào làm việc thường xuyên trong cơ quan nhà nước, do tính chất đặc thù của mỗi quốc gia, khái

niệm công chức của các nước cũng không hoàn toàn đồng nhất Có nước chỉ giới hạn công chức trong phạm vi những người hoạt động quản lý nhà nước Một số nước khác có quan niệm rộng hơn, công chức không chỉ bao gồm những người thực hiện trực tiếp các hoạt động quản lý nhà nước mà còn bao gồm cả những người làm việc trong các cơ quan có tính chất công cộng Vì vậy, không có một thuật ngữ chung về công chức cho tất cả các quốc gia

Ở Việt Nam, khái niệm công chức được hình thành, gắn với sự phát triển của nền hành chính nhà nước, thay đổi theo từng giai đoạn lịch sử khác nhau Theo Điều 1, Sắc lệnh số 76/SL ngày 20/5/1950 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, công chức là: “Những công dân Việt Nam được chính quyền nhân dân tuyển để giữ một chức vụ thường xuyên trong các cơ quan Chính phủ, ở trong hay ngoài nước đều là công chức theo quy chế này, trừ những trường hợp riêng biệt do Chính phủ quy định” [46,tr.6]

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Công chức chỉ những người được các cơ quan nhà nước tuyển dụng, bổ nhiệm vào làm việc thường xuyên trong các cơ quan chuyên môn công quyền và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.”

Nghị định số 169/HĐBT ngày 25/5/1992 về công chức nhà nước ghi khái niệm công chức: “Công dân Việt Nam được tuyển dụng và bổ nhiệm giữ một công vụ thường xuyên trong công sở của Nhà nước ở trung ương hay địa phương, ở trong nước hay ngoài nước đã được xếp vào một ngạch, hưởng lương do ngân sách nhà nước cấp gọi là công chức”

Điều 1 Pháp lệnh cán bộ, công chức năm 1998 quy định: “cán bộ, công chức quy định tại Pháp lệnh này là công dân Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước…”

Khái niệm công chức được sử dụng phổ biến gần đây đó là khái niệm công chức được ghi nhận trong Luật Cán bộ, công chức năm 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành Điều 4, Luật Cán bộ, công chức quy định:

Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”.[ 43, tr.1]

Như vậy, công chức ở Việt Nam không chỉ là những người làm việc trong các cơ quan hành chính nhà nước mà còn bao gồm cả những người làm việc ở các phòng, ban của Đảng Cộng sản Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội; những người lãnh đạo, quản lý đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam

Điều 2, Nghị định số 06/NĐ-CP ngày 25 tháng 01 năm 2010 của Chính phủ quy định:

Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh, trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật, làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị quy định tại Nghị định này [10]

Tóm lại, khái niệm công chức của nước ta trải qua nhiều giai đoạn phát triển, mỗi giai đoạn đều phải phù hợp và bị quy định bởi những đòi hỏi khách quan của các điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội Đồng thời cũng bị chi phối

bởi nhận thức chủ quan của cơ quan lãnh đạo, nhà lập pháp trong từng thời

kỳ Song dù sao đều hướng đến sự hoàn thiện trong nhận thức để phù hợp với hoàn cảnh thực tế

- Khái niệm công chức cấp xã

Ở Việt Nam, khái niệm công chức cấp xã mới được hình thành từ khi pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh cán bộ, công chức được ban hành ngày 29 tháng 4 năm 2003 và các Nghị định của Chính phủ, trong

đó có Nghị định số 112/2011/NĐ-CP về công chức xã, phường, thị trấn quy định về chức danh, tiêu chuẩn, nghĩa vụ, quyền lợi, những việc không được làm, chế độ, chính sách và quản lý công chức xã, phường, thị trấn

Đặc biệt, Luật Cán bộ, công chức năm 2008 đã đưa ra khái niệm công chức cấp xã Khoản 3, Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định:

“Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và

hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [43, tr.2]

1.1.1.3 Đội ngũ công chức cấp xã - Chức danh, chức trách, nhiệm vụ

* Đội ngũ công chức cấp xã

Đội ngũ, theo cách hiểu phổ thông là một tập hợp gồm nhiều người được tổ chức, sắp xếp theo một mô hình hay trật tự nhất định để cùng thực

hiện những hoạt động chung vì một mục tiêu nhất định (ví dụ: đội ngũ y sĩ,

bác sĩ trong một bệnh viện được sắp xếp theo khoa, phòng để cùng thực hiện hoạt động khám và chữa bệnh; đội ngũ giảng viên là tập hợp các giảng viên cùng thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, hướng dẫn nghiên cứu khoa học cho sinh viên, học viên của một cơ sở đào tạo bậc đại học, sau đại học…)

Theo cách hiểu này, đội ngũ công chức cấp xã là tập hợp các công chức cấp xã của các xã, phường, thị trấn được tuyển dụng, sắp xếp và thực thi chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật Theo khoản 3, Điều 61 Luật Cán

bộ, công chức năm 2008 và Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009,

công chức cấp xã được quy định gồm 07 chức danh sau:

7 Văn hóa – xã hội

* Chức trách, nhiệm vụ của đội ngũ công chức cấp xã

Chức trách, nhiệm vụ của đội ngũ công chức cấp xã được quy định tại Thông tư số 13/2019/TT-BNV ngày 06/11/2019 của Bộ Nội vụ hướng dẫn một số quy định về cán bộ, công chức xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố cụ thể như sau:

Công chức Trưởng Công an xã: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân xã

tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã trong các lĩnh vực: an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về công an xã

và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền Thực hiện các nhiệm

vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

Đối với thị trấn chưa bố trí lực lượng công an chính quy thì Trưởng Công an thị trấn thực hiện nhiệm vụ như đối với Trưởng Công an xã Đối với

xã, thị trấn bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã thì nhiệm vụ của Công an xã chính quy thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành

Thực hiện Nghị quyết số 22-NQ/TW, ngày 15 tháng 3 năm 2018 của

Bộ Chính trị khóa XII về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công

an tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiêu quả theo hướng “Bộ tinh, tỉnh mạnh, huyện toàn diện, xã bám cơ sở”, Bộ Công an đã và đang triển khai Đề án điều động công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã trên phạm vi

cả nước Vì vậy, hiện nay với những xã, phường, thị trấn có Công an chính quy làm Trưởng công an xã thì họ không phải là công chức cấp xã Đối với

xã, phường, thị trấn chưa bố trí lực lượng công an chính quy thì Trưởng Công

an là công chức cấp xã

Công chức Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã: Thực hiện

các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về Quốc phòng và các quy định khác có liên quan Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

Công chức Văn phòng - Thống kê: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân

cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống kê cải cách hành chính, thi đua, khen thưởng, kỷ luật theo quy định của pháp luật Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Xây dựng và theo dõi việc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã Giúp Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức các kỳ họp; chuẩn

bị các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của Hội đồng nhân dân,

Ủy ban nhân dân cấp xã Giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức tiếp dân; thực hiện công tác văn thư, lưu trữ, cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông”, xây dựng chính quyền điện tử; kiểm soát thủ tục hành chính, tập hợp, thống kê và quản lý cơ sở dữ liệu theo các lĩnh vực trên địa bàn; nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và chuyển đến Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xem xét, giải quyết theo thẩm quyền; tổng hợp, theo dõi, báo cáo

việc thực hiện quy chế làm việc của Ủy ban nhân dân cấp xã và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật Chủ trì, phối hợp và theo dõi việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; tổng hợp, thống kê kết quả thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo quy định của pháp luật Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và

do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

Công chức Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với

phường, thị trấn) hoặc công chức Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi

trường (đối với xã): Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực

hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Đất đai, địa giới hành chính, tài nguyên, môi trường, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Thu thập thông tin, tổng hợp số liệu, lập sổ sách các tài liệu và xây dựng các báo cáo về đất đai, địa giới hành chính, tài nguyên, môi trường và đa dạng sinh học, công tác quy hoạch, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật Tổ chức vận động nhân dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo vệ môi trường trên địa bàn Tham gia giám sát về kỹ thuật các công trình xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của

Ủy ban nhân dân cấp xã Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện các thủ tục hành chính trong việc tiếp nhận hồ sơ và thẩm tra để xác minh nguồn gốc, hiện trạng đăng ký và sử dụng đất đai, tình trạng tranh chấp đất đai và biến động về đất đai trên địa bàn; xây dựng các hồ sơ, văn bản về đất đai và việc cấp phép cải tạo, xây dựng các công trình và nhà ở trên địa bàn để Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định hoặc báo cáo Ủy ban nhân dân cấp trên xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân

dân cấp xã giao

Công chức Tài chính - kế toán: Tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp

xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Tài chính, kế toán trên địa bàn theo quy định của pháp luật Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Xây dựng dự toán thu, chi ngân sách cấp xã trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức thực hiện dự toán thu, chi ngân sách và các biện pháp khai thác nguồn thu trên địa bàn Tổ chức thực hiện các hoạt động tài chính, ngân sách theo hướng dẫn của cơ quan tài chính cấp trên; quyết toán ngân sách cấp xã và thực hiện báo cáo tài chính, ngân sách theo đúng quy định của pháp luật Thực hiện công tác kế toán ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách cấp xã, kế toán các quỹ công chuyên dùng và các hoạt động tài chính khác, kế toán tiền mặt, tiền gửi, kế toán thanh toán, kế toán vật tư, tài sản ) theo quy định của pháp luật Chủ trì, phối hợp với công chức khác quản lý tài sản công; kiểm tra, quyết toán các dự án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định của pháp luật Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và

do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

Công chức Tư pháp - hộ tịch: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp

xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Tư pháp và hộ tịch trên địa bàn theo quy định của pháp luật Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; tổ chức phục vụ nhân dân nghiên cứu pháp luật; theo dõi việc thi hành pháp luật và tổ chức lấy

ý kiến nhân dân trên địa bàn cấp xã trong việc tham gia xây dựng pháp luật; Thẩm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và

Ủy ban nhân dân cấp xã báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định; tham gia công tác thi hành án dân sự trên địa bàn Thực hiện nhiệm vụ công

tác tư pháp, hộ tịch, chứng thực, chứng nhận và theo dõi về quốc tịch, nuôi con nuôi; số lượng, chất lượng về dân số trên địa bàn cấp xã theo quy định của pháp luật; phối hợp với công chức Văn hóa - xã hội hướng dẫn xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố và công tác giáo dục tại địa bàn Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở; xử lý vi phạm hành chính, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu về hộ tịch trên địa bàn Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

Công chức Văn hóa - xã hội: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã

tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, thông tin, truyền thông, lao động, thương binh, xã hội, y tế, giáo dục, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc, gia đình, trẻ em và thanh niên theo quy định của pháp luật Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: Tổ chức, theo dõi và báo cáo về các hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, y tế, giáo dục, gia đình và trẻ em trên địa bàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng đời sống văn hóa ở cộng đồng dân cư và xây dựng gia đình văn hóa trên địa bàn Thực hiện các nhiệm vụ thông tin, truyền thông

về tình hình kinh tế - xã hội ở địa phương Thống kê dân số, lao động, việc làm, ngành nghề trên địa bàn; theo dõi, tổng hợp, báo cáo về số lượng và tình hình biến động các đối tượng chính sách lao động, người có công và xã hội; tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên; theo dõi, đôn đốc việc thực hiện và chi trả các chế độ đối với người hưởng chính sách xã hội và người có công; quản lý nghĩa trang liệt sĩ và các công trình ghi công liệt sĩ; thực hiện các hoạt động bảo trợ xã hội và chương trình xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn; Theo dõi công tác an toàn thực phẩm; phối hợp thực hiện công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em trên địa bàn Chủ trì, phối hợp với công chức khác và Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố và

thực hiện công tác giáo dục tại địa bàn Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao

1.1.2 Đặc điểm của công chức cấp xã

Công chức cấp xã là một bộ phận của đội ngũ công chức hành chính quốc gia Bởi vậy, công chức cấp xã cũng mang đặc điểm chung của đội ngũ công chức hành chính: được tuyển dụng và sắp xếp công việc, hưởng lương, phụ cấp theo quy định của pháp luật; chịu sự quản lý của cơ quan hành chính nhà nước và sự điều chỉnh của các pháp luật liên quan (luật Cán bộ, công chức, luật Lao động…Tuy nhiên, do cấp xã là cấp cuối cùng của hệ thống tổ chức hành chính nên công chức hành chính cấp xã những đặc điểm riêng Những đặc điểm đó là:

Một là, công chức cấp xã là đội ngũ gần dân, sát dân nhất, trực tiếp

triển khai các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân, gắn bó mật thiết với nhân dân, công chức cấp xã vừa tham gia công tác lại vừa sản xuất, kinh doanh, gắn với lợi ích trong gia đình, dòng họ Chính vì vậy, đã giúp cho đội ngũ công chức cấp xã luôn hiểu được tâm tư, nguyện vọng của nhân dân ở địa phương mà họ công tác, sinh sống, bên cạnh đó công chức cấp xã còn thông thạo phong tục, tập quán, tâm lý của nhân dân và có những điều kiện thuận lợi trong việc vận động, thuyết phục nhân dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Hai là, đội ngũ công chức cấp xã làm việc tại cơ quan hành chính nhà

nước cấp cuối cùng của hệ thống hành chính quốc gia, chịu sự quản lý trực tiếp của thủ trưởng cơ quan là Chủ tịch UBND xã Xã, phường, thị trấn là đơn

vị hành chính cấp cơ sở, trực tiếp thực hiện hoạt động quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương theo thẩm quyền được phân cấp Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cấp xã nói riêng và hệ thống chính trị nói chung xét đến cùng được

quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ công chức cấp xã

Ba là, hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã mang tính đa

dạng, phức tạp Họ phải giải quyết tất cả các công việc trong đời sống xã hội

ở địa phương, mang tính thường xuyên để đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người dân Do vậy, trong thực thi nhiệm vụ công vụ của đội ngũ công chức cấp xã có tính độc lập cao (công chức cấp xã phải tự mình tham mưu, đề xuất và giải quyết nhiệm vụ công vụ theo chức năng, nhiệm vụ được phân công, với mọi hoạt động trong lĩnh vực phụ trách chỉ có một chức danh công chức đảm nhiệm, khác cấp huyện trở lên có nhiều người cùng thực thi nhiệm vụ)

Bốn là, hiện nay trình độ của công chức cấp xã đã từng bước được nâng

lên, tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập về trình độ văn hoá, nhận thức, năng lực thực thi công vụ, đặc biệt là công chức ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số Trước đây, trình độ chuyên môn của đội ngũ công chức cấp xã thường được đào tạo ở bậc thấp hơn so với đội ngũ công chức ở cấp huyện và cấp tỉnh, thực tiễn hiện nay, nhiều công chức cấp xã, nhất là vùng sâu, vùng xa còn đang hoàn thiện bậc đại học, rất ít công chức cấp xã có trình

độ Tiến sĩ Đề án chiến lược đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức của Chính phủ giai đoạn 2016 – 2025 đặt ra mục tiêu: “Đến năm 2020, 100% cán bộ, công chức cấp xã có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên”

1.1.3 Vai trò của công chức cấp xã

1.1.3.1.Vai trò của công chức cấp xã trong tổ chức, thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước ở cơ sở

Cấp xã (cấp cơ sở) là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện mọi chủ trương,

đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước trong thực tế Mọi hoạt động của chính quyền cấp xã đều do cán bộ, công chức cấp xã thực hiện Do đó, công chức cấp xã là một bộ phận không thể thiếu trong đội ngũ cán bộ, công

chức Họ luôn phát huy vai trò của mình trong đời sống chính trị - xã hội của đất nước, của các địa phương

Đội ngũ công chức cấp xã có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng

và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở, trong hoạt động thi hành nhiệm vụ công vụ Cấp cơ sở là nơi trực tiếp gắn với quần chúng; tạo dựng phong trào cách mạng quần chúng, cơ sở xã, phường, thị trấn mạnh hay yếu một phần quan trọng phụ thuộc vào chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn Trong thời kỳđẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước, đội ngũ công chức cấp xã có vai trò quan trọng trong việc hiện thực hoá sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước về mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội ở cơ sở; là người giữ vai trò quyết định trong việc quán triệt, tổ chức thực hiện mọi quyết định của cấp uỷ cấp trên, cấp uỷ cùng cấp

và mọi chủ trương, kế hoạch, sự chỉ đạo của chính quyền cấp trên, cũng như mọi chương trình, kế hoạch của chính quyền câp xã

Công chức cấp xã là những người trực tiếp đem chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước giải thích cho dân chúng hiểu

rõ và thi hành; đồng thời nắm bắt tình hình triển khai thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước phản ánh cho Đảng

và Nhà nước để có sự điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho đúng và phù hợp với thực tiễn

1.1.3.2 Là đội ngũ tham mưu giúp việc cho chính quyền trong quản lý

và tổ chức công việc của chính quyền cơ sở

Công chức cấp xã là những người làm công tác chuyên môn thuộc biên chế của Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã, có trách nhiệm tham mưu giúp UBND cấp

xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực của đời sống xã hội trên địa bàn xã, phường, thị trấn Vì vậy, phát huy vai trò của đội ngũ công chức cấp xã

sẽ là nhân tố mang lại sự phát triển ổn định cho địa phương

Công chức cấp xã có vai trò quan trọng trong quản lý và tổ chức công

việc của chính quyền cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm lợi ích của nhân dân địa phương Tùy theo vị trí, chức danh của mình, mỗi công chức cấp

xã sẽ đảm nhận và thực hiện những nhiệm vụ nhất định Việc thực thi công vụ của họ có vai trò trực tiếp bảo đảm kỷ cương phép nước tại cơ sở, bảo vệ các quyền tự do dân chủ, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm trật tự xã hội, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật Thông qua hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, nhân dân thể hiện được quyền làm chủ và trực tiếp thực hiện quyền tự quản của mình ở địa phương

Thực tiễn cho thấy rằng, nơi nào có đội ngũ công chức cấp xã vững mạnh, đảm bảo chất lượng thì nơi ấy tình hình chính trị - xã hội ổn định, kinh

tế, văn hóa phát triển, quốc phòng – an ninh được giữ vững, cán bộ, công chức được dân tin, mọi chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước được triển khai có hiệu quả Ngược lại, ở đâu đội ngũ công chức cấp xã không được quan tâm đúng mức, không đủ năng lực, phẩm chất

và uy tín, quan liêu, tham nhũng, lãng phí hách dịch, cửa quyền với nhân dân thì ở đó kinh tế - xã hội kém phát triển, quyền lợi của nhân dân không được bảo đảm, đời sống – xã hội bất ổn vì bị kẻ xấu lợi dụng kích động chống phá chính quyền, gây rối trật tự xã hội,…

1.1.3.3 Vai trò trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ

sở, hoạt động thi hành nhiệm vụ công vụ

Công chức cấp xã là một trong những lực lượng đại diện cho Đảng, Nhà nước trước nhân dân, góp phần quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện

bộ máy chính quyền xã vững mạnh Nếu cán bộ, công chức ở tầm vĩ mô là những người nghiên cứu, đề xuất, tham mưu ban hành các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thì cán bộ, công chức ở cơ

sở là những người trực tiếp đem những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống, là người trực tiếp tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt những chủ trương, đường

lối đó góp phần xây dựng bộ máy chính quyền cơ sở vững mạnh và đảm bảo hoạt động thi hành các nhiệm vụ công vụ được thực hiện Vai trò, uy tín của Đảng, Nhà nước được thể hiện thông qua đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã hay nói cách khác sự vững mạnh của hệ thống chính trị và hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cơ sở xét đến cùng là do phẩm chất, năng lực, trình

độ của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã quyết định

1.2 Bồi dƣỡng đội ngũ công chức cấp xã - quan niệm, vai trò, nội dung và hình thức

1.2.1 Quan niệm, vai trò của bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã

Bồi dưỡng là giai đoạn tiếp theo sau đào tạo, là hoạt động hướng vào mục tiêu liên tục bổ sung kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, nâng cao năng lực nói chung cho những người được đào tạo sau một thời gian công tác nhất định

Khoản 2, Điều 5 Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 05 tháng 3 năm

2010 về đào tạo, bồi dưỡng công chức xác định:

Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc Bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch là trang bị kiến thức, kỹ năng hoạt động theo chương trình quy định cho từng ngạch công chức Bồi dưỡng theo

chức vụ lãnh đạo, quản lý là trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp làm việc theo chương trình quy định cho từng chức vụ lãnh đạo, quản lý Bồi dưỡng theo vị trí việc làm là trang bị, cập nhật kiến thức, kỹ năng, phương pháp cần thiết để làm tốt công tác được giao [11, tr.2]

Trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, bồi dưỡng cập nhật, trang bị thêm, trang bị mới về kiến thức, kỹ năng, thái độ thực thi nhiệm

vụ công vụ giúp cho người cán bộ, công chức hoàn thành công việc được giao

có chất lượng, hiệu quả hơn

Trong điều kiện hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, sự bùng nổ thông tin, chính sách pháp luật của Nhà nước luôn có

sự điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi để kịp thời điều chỉnh các quan hệ xã hội mới phát sinh một cách kịp thời, đảm bảo cho sự nghiệp cải cách kinh tế, cải cách nền hành chính nhà nước do vậy, bồi dưỡng kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng thực thi công vụ cho đội ngũ công chức cấp

xã là vấn đề quan trọng, mang tính cần thiết

Theo quy định tại khoản 2, Điều 3 Quy chế đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức của Bộ Tư pháp ban hành kèm theo Quyết định 273/QĐ-BTP

năm 2018 thì khái niệm “Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng

cao kiến thức, kỹ năng làm việc” [14, tr.2]

Như vậy, khái niệm Bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật hóa kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng

cố các kỹ năng nghề nghiệp theo các chuyên đề Các hoạt động này nhằm tạo điều cho đội ngũ cán bộ, công chức có cơ hội để củng cố và mở mang một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng, chuyên môn, nghiệp vụ sẵn có để lao động nghề nghiệp một cách hiệu quả hơn Tuy nhiên, trong thời đại ngày nay, kỹ thuật, công nghệ thay đổi nhanh chóng, nhiều lĩnh vực tiếp cận khác nhau để hình thành những lĩnh vực mới nên đội ngũ công chức cần được trang

bị thêm những kiến thức và kỹ năng của những lĩnh vực chuyên môn mới để

có thể tiếp cận nghề nghiệp một cách năng động, hiệu quả hơn

1.2.1.2 Bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã

Từ quan niệm về “bồi dưỡng” có thể hiểu: Bồi dưỡng đội ngũ công

chức cấp xã là những hoạt động nhằm trang bị thêm phẩm chất, năng lực theo hướng cập nhật kiến thức mới, nâng cao hơn nữa những kỹ năng làm việc và tinh thần thái độ phục vụ để giúp công chức cấp xã thực hiện có hiệu quả chức trách, nhiệm vụ của mình

Mục tiêu bồi dưỡng công chức cấp xã là trang bị kiến thức, kỹ năng, để nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ theo tiêu chuẩn ngạch công chức, tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao; góp phần xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp có

đủ năng lực xây dựng nền hành chính tiên tiến, hiện đại

Một trong những yêu cầu của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức theo Quyết định số 163/QĐ-TTg ngày 25/01/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức, giai đoạn 2016 – 2025 là:

Bảo đảm nâng cao năng lực, kỹ năng thực thi công vụ được giao; ý thức trách nhiệm, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp; gắn đào tạo, bồi dưỡng với nhu cầu và quy hoạch sử dụng lâu dài Có cơ chế khuyến khích cán

bộ, công chức, viên chức nữ, người dân tộc thiểu số; cán bộ, công chức, viên chức công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn học tập nâng cao trình độ, năng lực làm việc góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên nghiệp có đủ phẩm chất, trình độ và năng lực, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân, sự nghiệp phát triển của đất nước và hội nhập quốc tế [17, tr.2]

Với mục tiêu “Đến năm 2020, 100% cán bộ, công chức cấp xã có trình

độ chuyên môn từ trung cấp trở lên; 90% công chức cấp xã có trình độ chuyên môn phù hợp với vị trí đảm nhiệm Hàng năm, ít nhất 60% cán bộ, công chức cấp xã được bồi dưỡng cập nhật kiến thức, kỹ năng, phương pháp, đạo đức công vụ” [17, tr.3]

Như vậy, mục tiêu của bồi dưỡng công chức cấp xã nằm trong hệ thống mục tiêu chung của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã Đây là cơ sở quan trọng để các cơ quan có thẩm quyền cũng như chính quyền địa phương xác định mục tiêu và xây dựng kế hoạch cụ thể trong quá trình triển khai hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đối với công chức cấp xã

1.2.1 3 Vai trò của bồi dưỡng công chức cấp xã

Một là, bồi dưỡng công chức cấp xã có vai trò quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ công chức cấp xã thực thi công vụ chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính

Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ tám (khóa VII) đã chỉ ra nội dung cải cách hành chính gồm 4 yếu tố: Cải cách thể chế; cải cách bộ máy; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính và cải cách tài chính công Việc cải cách hành chính phải được tiến hành đồng bộ, trong đó xác định cải cách thủ tục hành chính là khâu đột phá và trọng tâm là xây dựng cán bộ, công chức Có thể xây dựng thể chế tốt, thiết kế được mô hình hệ thống hành chính tốt, nhưng nếu không có cán bộ, công chức thành thạo chuyên môn nghiệp vụ, tận tụy với công việc, trách nhiệm với dân thì mọi ý đồ cải cách cũng không thể trở thành hiện thực Vì vậy, bồi dưỡng trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc cho đội ngũ công chức cấp xã là yêu cầu khách quan và cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa nền hành chính nhà nước, đảm bảo xây dựng một nền hành chính công phục vụ

Hiện nay do thói quen, nếp nghĩ, cách làm của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp còn đè nặng lên cán bộ, công chức nói chung và công chức cấp

xã nói riêng Trình độ năng lực chuyên môn, kỹ năng hành chính, phong cách

làm việc chậm đổi mới, tệ quan liêu, tham nhũng, sách nhiễu nhân dân tiếp tục diễn ra trong một bộ phận công chức Để có đội ngũ công chức cấp xã thực thi công vụ chuyên nghiệp với một nền hành chính phục vụ Một nền hành chính trong cơ chế thị trường theo định hướng và xu hướng toàn cầu hóa đòi hỏi đội ngũ công chức cấp xã phải có kiến thức cần thiết về pháp luật, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị, quản lý hành chính nhà nước, kiến thức xã hội, hành vi ứng xử giữa con người với con người, giữa con người với tổ chức, lấy nhân dân làm trung tâm; có phẩm chất năng lực chuyên môn, nghiệp vụ hoàn thành tốt công việc được giao, có đủ năng lực quản lý vĩ mô, tiếp cận được những thành tựu khoa học tiên tiến trong quản lý hành chính áp dụng trong điều kiện nước ta Những yếu tố này được hình thành bằng nhiều con đường khác nhau, trong đó thông qua bồi dưỡng là một hình thức quan trọng

Hai là, khắc phục những hạn chế, bất cập về trình độ chuyên môn,

nghiệp vụ của công chức cấp xã hiện nay

Nhìn chung, công chức cấp xã ở nước ta hiện nay có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với lý tưởng cộng sản, với con đường xã hội chủ nghĩa, với sự nghiệp đổi mới, am hiểu quần chúng, đi sâu, đi sát quần chúng nhân dân và có khả năng lôi cuốn họ Có đức tính bền bỉ, kiên trì trong quản

lý, điều hành công việc, có niềm tin vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Tuy nhiên, qua phân tích thực trạng chất lượng công chức cấp xã cho thấy những bất cập chính của họ là:

Trình độ văn hóa và trình độ lý luận chính trị còn thấp, năng lực chuyên môn nhất là năng lực tổ chức cần được đào tạo bài bản và hệ thống Khả năng sáng tạo và nhạy bén trong công tác còn chưa cao, chịu ảnh hưởng của tâm lý tiểu nông, ngại va chạm, giải quyết công việc có tác động của yếu tố cảm tính, gia đình Nhiều cán bộ, công chức chưa thực sự an tâm công tác

Những kiến thức về hành chính, nhất là kỹ năng hành chính còn hạn

chế, việc bố trí thời gian, sắp xếp công việc chưa được thực hiện một cách khoa học và có hiệu quả Từ đó dẫn đến sự chắp vá, chồng chéo, trùng lắp gây

ra không ít ách tắc cho các hoạt động khác

Những tri thức ứng dụng khoa học hiện đại trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể chưa đáp ứng đầy đủ Phần lớn công chức chưa làm quen

và chưa thành thạo với những phương tiện hiện đại như máy vi tính, xây dựng

dự án,… đang là trở ngại không nhỏ cho việc đáp ứng được những đòi hỏi của nhiệm vụ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước

Để khắc phục được những hạn chế trên thì vấn đề đặt lên hàng đầu là phải xây dựng một đội ngũ công chức nói chung và công chức cấp xã nói riêng

có đủ phẩm chất và năng lực hết lòng phục vụ nhân dân, phục vụ Nhà nước, nắm bắt được những yêu cầu của thời đại, có tài năng, đạo đức và có ý chí để tổ chức thực hiện công việc, đảm bảo thực hiện có kế hoạch của tiến trình CNH, HĐH đất nước trên mọi lĩnh vực, đảm bảo thực hiện có kết quả hoàn thành được những mục tiêu: cải biến chất lượng sản xuất, phát triển khoa học kỹ thuật, nâng cao trình độ văn hóa và dân trí; hình thành một quan hệ sản xuất hài hòa, hợp lý, nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân; xây dựng một thiết chế Nhà nước văn minh, dân chủ, tiến bộ

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng (năm 2006) chỉ rõ: “Đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức với chương trình, nội dung sát hợp Có chương trình đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng thường xuyên cán bộ, công chức Nhà nước” [24, tr.217]

Những thành tựu đạt được qua hơn ba mươi năm đổi mới đất nước trên mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội đã khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức nói chung và công tác bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã nói riêng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ

IX của Đảng đã khẳng định:

Con đường công nghiệp hóa của nước ta cần và có thể rút ngắn thời gian so với các nước đi trước, vừa có những bước tuần tự, vừa có những bước nhảy vọt Phát huy những lợi thế của đất nước, gắn công nghiệp hóa với hiện đại hóa, tận dụng mọi khả năng để đạt trình độ tiên tiến, hiện đại về khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, tranh thủ những ứng dụng ngày càng nhiều hơn, ở mức cao và phổ biến hơn những thành tựu công nghệ hiện đại và tri thức mới, từng bước phát triển kinh tế tri thức [23, tr.217]

Nhiệm vụ đó là căn cứ để xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng công chức nói chung và công chức cấp xã nói riêng cả về cơ cấu, số lượng, chất lượng, phẩm chất và năng lực đáp ứng những yêu cầu mới phục vụ tốt các nhu cầu xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và doanh nghiệp, đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Ba là, bồi dưỡng công chức góp phần đáp ứng tiêu chuẩn hóa công chức cấp xã trong giai đoạn hiện nay

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi

công việc” [31, tr.309], “muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém” và “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”[31, tr.280]

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII đã khẳng định: Cán bộ có vai trò cực kỳ quan trọng hoặc thúc đẩy, hoặc kìm hãm tiến trình đổi mới Cán bộ nói chung có vai trò rất quan trọng, cán bộ cơ sở nói riêng có

vị trí nền tảng cơ sở,… Cơ sở xã, phường, thị trấn mạnh hay yếu một phần quan trọng phụ thuộc vào chất lượng đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn

Để thực hiện được những nhiệm vụ quan trọng của giai đoạn hiện nay, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nói chung và bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã nói riêng có vai trò đặc biệt quan trọng, là một khâu trong công tác cán bộ Bởi lẽ đây chính là khâu có tính chất quyết định, là công việc gốc của

Đảng Chất lượng đội ngũ công chức luôn gắn với cụ thể hóa tiêu chuẩn công chức, với bố trí sử dụng công chức Đây cũng là đòi hỏi đối với mỗi công chức phải không ngừng thường xuyên rèn luyện, học tập, tu dưỡng theo các tiêu chuẩn đề ra, theo nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX chỉ rõ: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực, hoàn thiện chế độ công vụ, quy chế cán bộ, công chức, coi trọng cả năng lực và đạo đức Đào tạo và bồi dưỡng sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức theo đúng chức danh, tiêu chuẩn” [23, tr.49]

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng tiếp tục nhấn mạnh: “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức, năng lực công tác, tinh thần trách nhiệm và tính chuyên nghiệp cao…” [26, tr.309]

1.2.2 Nội dung bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã

Cơ sở đề ra nội dung bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã

Để xây dựng đội ngũ công chức cấp xã vừa có đức, vừa có tài đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh thực hiện cải cách hành chính ở nước ta trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản quan trọng định hướng nội dung đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ, công chức bao gồm các nguồn sau:

Một là, các văn kiện Đại hội Đảng, Nghị quyết của các Hội nghị Ban

Chấp hành Trung ương, các quy định của Bộ Chính trị, văn bản hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương Đảng,… Những văn bản của Đảng là những định hướng về tiêu chuẩn cán bộ, những nội dung kiến thức mà cán bộ, công chức phải biết, phải học và phải được đào tạo, bồi dưỡng

Hai là, hệ thống văn bản về tiêu chuẩn nghiệp vụ và các ngạch cán bộ,

công chức đã được Nhà nước ban hành Trong hệ thống văn bản về tiêu chuẩn

của các ngạch công chức quy định rõ các loại kiến thức cán bộ, công chức của mỗi ngạch phải có và cán bộ, công chức phải được đào tạo, bồi dưỡng Đây là

cơ sở pháp lý quan trọng để xác định và xây dựng nội dung chương trình, hệ thống chương trình bồi dưỡng công chức

Ba là, yêu cầu và tính chất hoạt động thực hiện nhiệm vụ, công vụ của

các cán bộ, công chức so với nội dung đào tạo hệ thống giáo dục quốc dân, tập trung ở việc trang bị những kiến thức và kỹ năng chiều sâu Điều này đòi hỏi công chức đang làm việc ở lĩnh vực nào thì trang bị kiến thức và kỹ năng

ở lĩnh vực đó; công chức công tác ở lĩnh vực quân sự phải trang bị kiến thức

về quốc phòng – an ninh; công chức công tác ở lĩnh vực tài chính - kế toán thì trang bị những kiến thức, kỹ năng về tính toán; công chức công tác ở lĩnh vực văn hóa thì trang bị những kiến thức, kỹ năng về lĩnh vực văn hóa; công chức công tác ở lĩnh vực văn phòng thì trang bị những kiến thức, kỹ năng về tham mưu, xây dựng kế hoạch,…

Trong tình hình hiện nay, nội dung bồi dưỡng công chức cấp xã gồm:

Một là, bồi dưỡng tư tưởng, đạo đức lối sống, thái độ và trách nhiệm công vụ

Đội ngũ công chức cấp xã là những người trực tiếp đem chủ trương,

đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành do đó họ cần phải được bồi dưỡng về tư tưởng – chính trị để có lập trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống giản dị, gương mẫu để quần chúng tin tưởng và ủng hộ

Trong chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ

3 (khóa VIII) đã đề ra phạm vi những kiến thức căn bản cần trang bị cho cán

bộ, công chức, trong đó nhấn mạnh việc kết hợp trang bị những kiến thức cơ bản với giáo dục, bồi dưỡng về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho cán

bộ, công chức, Đảng đề ra nhiệm vụ :“Nhà nước chăm lo đào tạo, bồi dưỡng

chính trị, nghiệp vụ, giáo dục đạo đức cho cán bộ chính quyền các cấp Xây dựng phong cách và phương pháp công tác của cán bộ, công chức phù hợp với đạo đức cách mạng và đáp ứng yêu cầu tăng cường khối đại đoàn kết

thường xuyên được giáo dục quan điểm, đường lối, các nghị quyết của Đảng, của tổ chức đảng các cấp ở địa phương, cơ sở, được giáo dục về tư tưởng, đạo

đức lối sống, thái độ và trách nhiệm công vụ để luôn kiên định với mục tiêu

độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, thấm nhuần các quan điểm đổi mới của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đồng thời giáo dục nâng cao cảnh giác cách mạng, chống âm mưu và thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ”, phá hoại

về tư tưởng, chính trị của các thế lực thù địch, cơ hội

Hai là, bồi dưỡng lý luận chính trị

Nâng cao trình độ cho đội ngũ công chức cấp xã, trong đó có trình độ

lý luận chính trị là một trong những nhiệm vụ then chốt, góp phần xây dựng

hệ thống chính trị ở cơ sở trong sạch, vững mạnh; triển khai hiệu quả đường

lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống

Nghị định số 112/2011/NĐ-CP ngày 5/12/2011 của Chính phủ về Công chức xã, phường, thị trấn quy định một trong những tiêu chuẩn chung của cán bộ, công chức cấp xã là: Hiểu biết về lý luận chính trị, nắm vững quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước [12, tr.1]

Bồi dưỡng lý luận chính trị, cập nhật đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm xây dựng đội ngũ công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, lập trường, thái độ chính trị đúng đắn.Vì vậy, đội ngũ công chức cấp xã đòi hỏi cần thiết phải được trang bị trình độ lý luận

chính trị nhất định để có quan điểm chính trị vững vàng, phải nắm được đường lối, quan điểm của Đảng về công tác chính quyền cơ sở theo tinh thần các nghị quyết của Đảng và các nghị định của Chính phủ Bên cạnh đó, công chức cấp xã còn phải nhạy bén, có quan điểm chính trị đúng đắn để nắm bắt

và triển khai các chủ trương của các cấp ủy, chính quyền các cấp về sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương

Ba là, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ

Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để xây dựng đội ngũ công chức có năng lực xây dựng, hoạch định, triển khai và tổ chức thực hiện chính sách, quản lý các chương trình, dự án của nhà nước có hiệu quả, đáp ứng mục tiêu phát triển

Thông tư số 13/2019/TT-BNV, ngày 6/11/2019 của Bộ Nôi vụ hướng dẫn một số quy định về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố quy định tiêu chuẩn cụ thể vệ trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đối với công chức cấp xã đó là: Tốt nghiệp đại học trở lên các ngành đào tạo phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của từng chức danh công chức cấp xã; UBND tỉnh quy định cụ thể tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ từ trung cấp trở lên đối với công chức làm việc tại các xã: miền núi, vùng cao, biên giới, hải đảo, xã đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số,

vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn [7, tr.1]

Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho công chức cấp xã là những hoạt động bổ sung, phát triển, hoàn thiện tri thức, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức xã để giúp họ hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao

Chủ thể bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho công chức xã là cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến xã; trường chính trị tỉnh và các trung tâm chính trị huyện Đảng lãnh đạo công tác tổ chức cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ,